PARAZİTOLOJİ.

parazitoloji parazilerin yapısını yaşayışını konakcı ile olan ilişkilerini ve yaptıgı hastalıklarla
bu hastalıklara karşı yapılacak tedavi ve korunmayı konu alan bir bilim dalı.
parazit bir canlının vücudu içi,nde veya üzerinde sürekli yada geçici olarak besin ve yer sağlama amacı ile
yaşayan orada gelişip çoğalabilen ve daim zara veren canlılara verielen bir isimdir.

KÖKEN İTİBARİYLE ::::: A)FİTOPARAZİTLER:::... bakteriler,,, mantarlar,,,virüsler
B) ZOOPARAZİTLER:::....protozoonlar,,,helmintler,,,,artopotlar

Parazit -Konakcı ilişkileri
konakcı, paraziti barındıran ve onun yaşamı için gerekli ortamı saglayan canlı
parazitin erğin şeklini barındıran konakcı son konakcı denir
larva şeklini barındıran konakcı ise arakonakcı denir
tek konakcı ise başka konakcılara ihtiyac duymaz örneği,,,Trichomonas vaginalis
((( sadece insanda konakcı olarak yaşar)))
Rezervuar:::,, parazit için dogada kaynak rolünü oynayan konakcı ve konakcılara denir.

...::::.:.parazitin konakcı vücunda bulunması::.

1-Parazit tek konakcı.. yaşamının tek bir konakcıda südürür.ör Giardin intertinalis
Antropofilik..bazı sivrisinekler sadece insan kanını tercih ederler.
2-Bazı parazitler çeşitli konakcı..farklı konaklar bulabilir ve yaşarlar. Ör Trichinells spinalis
3- Rasgele parazitlik:. Olmaması gereken yerde parazittin bulunması

Parazit yaşamının zorunluluk derecesine ğöre
a) zorunlu parazit… en azından bir konakcı ihtiyac duyar, hayat evrelleri için
b) istemli parazit… serbest olarak yaşarlar ama ihtiyac duydugunda konakcı bulurlar
c) raslantılı parazit.. bulunması gereksiz oldugu yerde parazitin bulun ması

Parazit olarak yaşanan süreye göre
1- gecici parazitler … tahta kurusu sivrisinekler vb.
2- kalıcı parazitler.. iki şekilde olur
a) peryodik parazitlik.. ör Protelien gibi olgunlaşıtıktan sonra parazittir
b) devamlı parazitlik…hayat evlerinin tamamın parazit olarak tamamlar.

biyolog.. serdar özdemir

Parazitin yerleştigi konakcı ve organa göre
Özel parazit:: ör.Taenis saginata,
Gezici parazit:...ör, Ascaris lumbricoides.önce ince bagırsaksonra karaciger ve safra yoları
Şaşkın parazit:... Fasciola hepatica koyunda parazit ama baen insanda da görülür

parazitin konakcı vucudunda bulundugu yere ğöre
Dış parazitler:.. ektoparazitlerdir ör.. tahta kurusu bit uyuz
iç parazitler:...endoparzaitler dokularda parazittir
Hücre içi parazitler:.kan da ve dokuların içinde

hiperparazitler ise sirvisinekler
yalancıparazitler de insanda ve koyun karacigerinde ve gaitasında yer alırlar

Enfeksiyon::.iç parazitler le oluşan parazitliktir
Süperenfeksiyon::. paraziti taşıyan canlı aynı parazitle dışardan tekrar enfekte olmasına denir.
Otoenfeksiyon kendisinde bulunan parazitten oluşan bulaşıcı şekillerle tekrar enfekte olmasına denir.
invazyon ::..parazitin vucutta coglamması ancak alındıgı sayıda bulunması yada alınan
lavra veya yumurta sayısı kadar ergin parazitin oluşmasına denir.



PARAZİTİN BULAŞMASI VEYA KAYNAKLARI

1- CANLI KAYNAKLAR
2- CANSIZ KAYNAKLAR

1- CANLI KAYNAKLAR
-Parazıtozla insanlarla
-hasta ve taşıyıcı hayvanlarla

2- CANSIZ KAYNAKLAR
-Kirlenmiş toprak su
--Elbisler mutfak eşyaları ve diğer eşyalar

BİYOLOG :..SERDAR ÖZDEMİR

Parazitin insana bulaşması dogrudan veya dolaylı yolla olur.
Dogrudan ---- parazitozlu kimse
Dolaylı yoldan—canlı ve cansızlar la

Parazitin vucuda girişi:.. uterus ve uterus dışı hayat ( yiyecekler solunum ürogenital)

• Parazitlerin patojen etkileri

1-Travmatik etki::. İncinme harab olma zedelen me ör.. uyuz
2-Litik ve nekroz etkisi..::..parazitin enzimleri kollojen mukopolisakkarit ve proteinleri parcalayan enzimler salgılaması.
Proliferesyon.. bazı parazitler konakcının doku ve hücrelerine zarar verir
3- Soyucu ve sömürücü etlisi:..kandan dokulardan hücrelerden besin temin eder.
4- Toksik ve alerjik etki:..parazitlerin endotoksin ve ogozotoksi dokular ve hücreler üzerinde zehirleyici etki yapar.
5- Virus yada bakterilerin etken oldugu ikincil enfeksiyona zemin hazırlar.

KONAKCILARIN PARAZİTLERE KARŞI ĞÖSTERDİKLER REAKSİYONLAR

]

fonksiyonel reaksiyonlar

........................................................................... .....semptomatoloji
........................................................................... ..........serolojik

somatik reaksiyonlar

.....................................................................hücres el reaksiyonlar
........................................................................dok usal reaksiyonlar


1-Hücresel reaksiyonlar.:: fagositozla kendini gösterir ,notrofiller, monositler, veya kücük bir cekirdekli hücrelerin rolu vardır.

2-Dokusal reaksiyonlar::. 4 grupta incelenir, iltahap reaksiyonları,metaplazik reaksiyonlar, hiperplazik reaksiyonlar, neoplazik reaksiyonlar
A)-İltahap reaksiyonları:::.her hanği bir zedelen me karşısında paraziti fagosite etmek için makrofajlardan,epitelyumoid hücrelerden ve dev hücrelerinden ibaret infiltrasyonlar meydana gelir
B)-Metaolazik reaksıyonlar::. Metaplaziden epitelyum veya bag dokusundaki, hücre grubunun aynı orjinden diğer bir hücre şeklerine değişmesi anlaşılır ve sadece zooparazitler için bu mumkündür
C)- Hiperplazik reaksiyonları::. Hiperplazide doku veya organın hücre sayısında ki aşırı artış nedeniyle büyüme ile kendini gösterir.
D)-Neoplazik reaksiyonlar:…: neoplazide normal dokunun tümor kitle şeklinde gelişimi ile kendini gösterir.
BİYOLOG SERDAR ÖZDEMİR

BAGIŞIKLIK TİPLERİ
1- Spesifik olmayan bağışıklık
2- Spesifik bagışıklık

1-Spesifik olmayan bağışıklık
a) Biyolojik engeller:…iltahap, fagositoz
b) Kimyasl engeller:… enzimler ,interferonlar ,komplemet
c) Genel engeller:…ateş
d) fiziksel engeller:… deri mukoza

2-Spesifik bagışıklar
kazanılmış bagışıklık
a) dogal bagışıklık.
1-aktif bağışıklık
2-pasifik bağışıklık

---aktif bagışıklık
Belirtili veya belirtisiz gecirilen enfeksiyonlar
---pasifik bağışıklık
Plasenta veya kolstrum ile bebege gecen antikorlar

b)suni bağışıklık
1-aktif bağışıklık
2- pasif bağışıklık

--aktif bağışıklık
Aşılanma
--pasif bağışıklık
Bağışıklık serum verilmesi ile gercekleşir

PARAZAİTLERİN ANTİJENLERİ
1-Somatik antijenler:. Parazitlerin vucut antijenleridir,( parazitin vucudunda bulunan antijenler)
2-Metabolik antijenler::: parazitlerin metebolizması sonucu oluşturdukları antijenler,(enzimler, salgılar gibi)

Otoantikorlar:..canlının kendi vucut antijenlerine etkili antikorlara denir

İzoantikorlar:…bir türü farklı bireylerinin antijelerinin etkieyen antikorlarına denir

Heteroantikorlar:..aynı türlerini etkileyen antikorlarda denir,, parazit etkisiyle konakta meydane gelen bagışıklıkta rölü olan antikorlar heteroantikor niteligindedir.

Presipitasyon:.. parazitlerin mevcut antijenleri ile antikorlara temas meydana gelirse birleşme sonucu bir çökelme meydana gelir buna presipitasyon olyaı antikoruna da presipitin denir

Aglutinin:.. parazitler antikorlarla birleşip kümeler yapmışlarsa bu olaya aglutinasyon,, antikoruna da aglutinin adı verilir.

Fagositozu kolaylaştıran maddeye immün opsonin veya bakteriyotopik adı verilir.

Rickenberg:.. antikorlarla birleşen parazitler yapışkan oldukları için trombositlere de yapışırlar bu olaya denir.

Sitoliz… kanda mevcut kompleman denilen maddenin etkisiyle ile antikorlarla birleşen parazitlert erirler.bu olaya denir. Kandaki kompleman etkisini temin eden maddeye bu amboseptor adı verilir.

Ablastin:…. Parazitin üremesinin durduran antikora ablastin denir

biyolog serdar özdemir

PROTOZOONLAR

Ototrof ve heteroflar, osmotroflar-(difuzyonla,,pinositozla),,fagotroflar dır
Hareket- yalancı ayaklar-(amiplerde,amoboid) , siler ve,
kamcılar-( kasılabilen akostitler vardır, blefaroplast,parabazal cisim=kinetotoplast)
Vucut yüzeyiyle ile solunum yaparlar, ışıga karşı hasas pigmentleri vardır
Üremelri..eşeyli ve eşeysiz (tomourcuklanma ikiye bölünme,veya şizoganı ,,konjigasyon mayoz veya mitoz) gibi,,biyolog serdar özdemir

PROTOZOONLARIN SINIFLANDIRILMASI

1-Ciliophora
2-Sarcomastigophora
3-Apicomplexa
4-Opalinata
5- Microspora
6-Myxospora

7-Labgrintbomorpha….(insalar için önemi azdır çunku parazit olarak yaşamazlar)

CİLİOPHORA ŞÜBESİNİN YAPTIGI HASTALIKLAR

Tür:. Bakantidium coli

İnsanların kalın bagırsağına yerleşen ve balantidiyumlu dizanteri denilen hastalığa neden olan en büyük silli protozoonlardır.
Morfolojisi:… trofozoit ve kist olmak üzere iki şekli vardır.
Trofozoit:. Bir büyük birde kücük çekirdeğe mevcutur, 50-60 um boyunda 40-50 um eninde armuta benzerler,
Kist:.45-65 um capında, yuvarlak veya ovaldır ve cogalma gözlenmez.

Trofozoitler enine ikiye bölünerek eşeysiz cogaşlırlar, büyük cekirdek amitotik olarak ,kücük çekirdek ise mitotik olarak bölünür.istisna olarak konjğasyonla ürediğide bildirilmiştir

Epidemiyoloji..
Hastalık dışkıyla yayılım gösterir,olgun kistler ya dogrudan (ellerle) yada dolaylı (sular yiyeceklerle) agızdan alınması ile gercekleşir. Sicak ve ılıman bölgelerde özellikle domuz üretim yapılan yorelerde görülür,yurdumuzda ki domuzların yüzde /24 bu parazite enfekte oluştur,dünyada ise yüzde /50 sinin üstüne cıkar.

Hastalık belirtileri
İnsan bu hastalığa (nparazite ) cok direnclidir, parazit salgıladıgı enzimlerle mekanik olarak bağırsağın duvarının zedeleyerek mukoza ,submukoza, ve bağırsağın kas tabakasının istila edrek buradki hücreleri, dokuları parcalar ve yaralara neden olur.

Balantidiyoz tablosu insandan insana farklık gösterir, isanada klink olrak…
1-kanlı ve kansız ishal
2-hastada bulantılar başlar
3- kusmalar
4- şidetli karın ağrıları
5-zayıflama , bağırsaklarda gaz birikmesi
6-şidetli geciren hastalarda kolon iltihabı oluşur
7- şiddetli vakalarda ise yüzde /20ölüm gercekleşir..
Biyolog serdar Özdemir

Teşhis..
Dışkının mikroskobik muayesinde kistlerin ve trofozoitlerin görülmesi ile teşhis konur
Trofozoitler…sulu ve kanlı mukuslu dışkıda görülür
Kistler ise şekilli veya yarı şekilli dışkılarda gözlenir…

TEDAVİ:…
Hanği hastalıga yakalanırsanız yakalanın öncelik hekim kontrolunde hastalıgın teşhisinin konullmasıdır.......
bu her şeyden önemlidir. Yanlış teşhis ölümle sonuclarının…..
Geniş spektrumlu antibiyotikler kullanılır,Oxyetetrecyycline, diloxamide furoate, cabarsone ve yatren gibi ilaclar etkilidir biyolog serdar özdemir

balantidiyumlu dizanteri