[asla_asla_deme]

Doğada kendiliğinden yetiştiğinde yalnızca sarılı moılu çiçekler açan küçük bir kır bitkisidir. Ama 19. yüzyılın başlarında bu yabani hercainin (Viola tricolor) park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştiril­mesine başlandıktan sonra sarı, koyu kırmızı, mor, turuncu, beyaz ya da siyah çiçekli birçok çeşidi geliştirilmiştir.
Hercaimenekşelerin, hepsi eşit büyüklükte olmayan ve her birinde genellikle iki ayrı renk bulunan, kadife gibi beş tane taçyaprağı vardır. Taçyaprakların arkasında, balözü içe­ren birer uzantı ya da mahmuz bulunur. Çiçeğe gelen arılar bu tatlı sıvıya ulaşabilmek için, daha büyük olan en alttaki taçyaprağa konarlar. Böylece balozunu emerken er-kekorganların çiçektozları da tüylerine yapı­şıp kalır. Bu çiçektozlarının aynı çiçekteki dişiorganın tepeciğine bulaşmasını önlemek üzere tepeciğin üzeri koruyucu bir kapakla örtülüdür. Ama arılar bir çiçekten uçup başka bir hercaimenekşe çiçeğine konduklarında, balözü emebilmek için bu kapakçığı hortum-larıyla açar ve bir önceki çiçekten getirdikleri çiçektozlarının bir bölümünü dişiorganın te­
peciğine bırakırlar. Böylece çiçekler döllene­rek meyveye dönüşür. Meyve olgunlaştığında çatlayarak kayık biçiminde üç parçaya ayrılır ve içindeki tohumlan çevreye saçar.
Yabani hercaimenekşelerin bu en bilinen türünden başka kuzey yarıkürenin ılıman bölgelerinde ve dağların güneşe bakan ya­maçlarında kendiliğinden yetişen birkaç türü daha vardır. Bunların hepsi menekşegiller (Violaceae) familyasındandır ve kokulu me­nekşelerin yakın akrabasıdır . Hercaimenekşeler hem tohumla, hem de çi­çek saplarının dibinden çıkan sürgünlerle çoğalır. Her sapın ucunda tek bir çiçek açar ve koparılanların yerine gelenler daha iri olacağından çiçeklerin sık sık toplanması öne­rilir. Fideler güz bitiminde ya da kışın hemen başlarında dikilirse ilkbaharda son karlar erirken bitki çiçek vermeye başlar.

Hercai menekşelerin hepsi eşit büyüklükte olmayan ve her birinde genellikle iki ayrı renk bulunan, beş tane kadifemsi taç yaprakları vardır. Taç yapraklarının arkasında, balözü içeren birer uzantı ya da mahmuz bulunur. Çiçeğe gelen arılar bu tatlı sıvıya ulaşabilmek için daha büyük olan en alttaki taç yaprağa konarlar. Böylece arılar balözünü emerken çiçeğin erkek organlarında bulunan çiçek tozları da arıların tüylerine yapışıp kalır. Arıya yapışmış olan çiçek tozlarının aynı çiçekteki dişi organın tepeciğine bulaşmasını önlemek üzere tepeciğin üzeri koruyucu bir kapakla örtülüdür. Ama arılar bir çiçekten uçup başka bir hercai menekşe çiçeğine konduklarında, balözü emebilmek için bu kapakçığı hortumlarıyla açarlar ve bir önceki çiçekten getirdikleri çiçek tozlarının bir bölümünü dişi organın tepeciğine bırakırlar. Böylece çiçekler döllenerek meyveye dönüşürler. Meyve olgunlaştığında çatlayarak kayık biçiminde üç parçaya ayrılır ve içindeki tohumları çevreye saçar.

MsxLabs & TemelBritannica & Wikipedia

[My sassy girl]

latince adı: viola tricolor

genel özellikleri:

menekşegiller familyasındandır. kökeni yabani bir bitki olan hercai menekşenin melezleri ilk kez avrupada türetilmiş daha sonra bitki gösterişli çiçekleri nedeniyle dünyaya yayılmıştır. aslında çokyıllık duyarlı otsu bitki olmasına karşın en verimli dönemi tohumundan yetiştirildiği birinci yılıdır. bu yüzden bir ya da en çok ikiyıllık olarak yetiştirilen hercai menekşe bitkisi 20 cm. kadar boylanabilir. yeşil renkli gövdesi tabanından başlayarak dallanır. bu dallar üç köşeli ve içi boştur. oval biçimli uca doğru sivrilen yeşil renkli yaprakları: saplı tüysüz ve kenarları tarak kabuğu şeklinde dişli olur. ilkbahardan başlayıp yaz boyunca açan 5-10 cm. genişlikte olabilen çiçeklerinin biri yukarı dördü aşağı bakan çizgi ve lekelerle süslü 5 taçyaprağı vardır. Özellikle çok renkli olan kültür hercai menekşesinin çiçekleri sarı turuncu kırmızı kızıl ve mavinin her tonunda açar. olgunlaşan meyvesi toz gibi olan tohumlarını taşıyan kapsüller halindedir. bitki tohumlanyla çoğalır.
hercai menekşenin çiçek ve dallarında uçucu yağ salisilik asit glikozit alkaloit tanen ve yapışkan bitki sıvısı bulunur.

etki ve kullanım:
bitkinin sağlığa yararlı etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle sıralanabilir:
- İdrar söktürücüdür. sistitte sık ve ağrılı idrar yapma durumlarında iyileştirici etkisi vardır.
- kanı temizleyicidir. egzama ve akne gibi deri sorunlarının iyileştirilmesinde yararlı olur.
- boğmaca ve akut bronşitte balgam söktürücü öksürüğü kesici ve iyileştirici etkiler yapar.
bu etkileri sağlamak üzere bitki çiçek açtığı sürece dal yaprak çiçek sapı ve çiçekleri toplanır. kuru bir yerde özenle kurutulur. böyle kurutulmuş karışımdan 1 tatlı kaşığı alınıp üzerine 1 bardak kaynar su dökülerek ve 10-15 dakika demlendirilerek hazırlanan infüzyondan günde üç kez birer bardak içilir.
alinti