PC Görünümü Üye Ol
Forum Ana Sayfa
Cevaplanmış > Ünsüz yumuşaması nedir, örnek verir misiniz?
1 23...Son
«Önceki KonuSonraki Konu»
darq_lowe17:45, 21 Ocak 2009 
Ünsüz yumuşaması nedir, örnek verir misiniz?
Ünsüz yumuşaması, ünsüz yumuşamasına örnekler, ünsüz değişimi nedir, örnekleri nelerdir?

En iyi cevap nötrino tarafından gönderildi

Sözcük sonlarında bulunan p,ç,k,t gibi süreksiz sert ünsüzlerden sonra ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde süreksiz sert ünsüzler yumuşayarak b,c,g,d harflerine dönüşürler bu kurala dilbilgisinde ünsüz yumuşaması ya da ünsüz değişimi adı verilir!

Örnekler => Teleskop-u (teleskobu), kitap-ı (kitabı), köpek-e (köpeğe)...vs gibi!


Alıntı:
Bant sözcüğünde nasıl bir ünsüz yumuşaması görülür?
Bant sözcüğünün sonunda bulunan 't' sert ünsüzü ünlü ile başlayan bir ek aldığında yumuşayarak 'd' harfine dönüşür => Bant-ı (bandı), bant-a (banda) vs gibi!
Cevap
uchiha itachi17:49, 21 Ocak 2009 
"p,ç,t,k" harfleri ile biten bir kelimeden sonra ünlü ile başlayan bir ek getirilirse, "p,ç,t,k" harfleri "b,c,d,g(ğ)" harflerine dönüşür.

yurt-u > yurdu / ağaç-ı > ağacı / kitap-ı kitabı

Bütün kelimelerin bu kurala uyduğu söylenemez.

ip-i saç-ı

Özel isimlerde, bu kural, yazı dilinde uygulanmaz.

Zonguldak'ı Tokat'ı

başka bir açıklama adlı kullanıcıdan alıntı:
YUMUŞAMASI (SERTSESSİZLERİN YUMUŞAMASI)
(Ünsüz değişimi / Ünsüz Değişmesi )

Sonunda p-ç-t-k harfleri (süreksiz-sert) bulunan kelimelere ünlü ile
başlayan bir ek getirildiğinde sert olan p-ç-t-k harfleri yumuşar. Yani
b,c,d,g (ğ) 'ye dönüşür. Bu kurala ünsüz yumuşaması denir. Örnek : Kitap
... Kitap - ım ....Kitabım
Ahenk-e ...ahenge, sağlık-ı...sağlığı

Özel Durumlar:
1. Tek heceli kelimelerin çoğunda yumuşama olmaz. Örnek: İç - imiz...içimiz.
2. Tek heceli kelimelerin bazısında ise yumuşama olur. Örnek: Kap-ın...kabın
3. Özel isimlerde kesinlikle yumuşama olmaz. Örnek: Ürgüp' e, Zeynep'in
4. Dilimize Batı ve Doğu dillerinden girmiş birçok kelimede yumuşama olmaz.
Örnek : Devlet-imiz, Tank-ın, Hukuk-un, Hürriyet-imiz, Sanat-ın, Millet-in
5. Fiil kök veya gövdelerine çeşitli yapım ekleri getirilerek türetilen bazı
kelimelerde yumuşama olmaz. Örnek: Taşı-t-ımız, Kon-u-t-un

DİKKAT : Ünsüz yumuşaması kuralına uymayan kelimeleri, yumuşatarak yazmak
yanlıştır. Örnek: Zonguldak'a gittik (Doğru), Zonguldağ'a gittik. (Yanlış)

Cevap
RuffRyders17:53, 21 Ocak 2009 
PeÇeTe Kenarı olarak ezberletmişlerdi zamanında...

Cevap
Misafir21:36, 16 Kasım 2009 
ünsüz yumuşamasıyla, 50 tane örnek verebilirmisiniz???
Cevap
_KleopatrA_19:11, 29 Kasım 2009 
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı:
ünsüz yumuşamasıyla, 50 tane örnek verebilirmisiniz???
Ünsüz yumuşaması

Örnek: dolap - a > dolaba, çekiç - e > çekice, kanat - ı > kanadı, yemek - e > yemeğe



Örnek: kalp - i > kalbi, art - ı > ardı, renk - i > rengi, harç - ı > harcı
Görüldüğü gibi iki ünlü arasında kalmadığı halde “p, ç, t, k” sert ünsüzleri yumuşamıştır. Bazı sözcüklerde ise bu seslerin yumuşamadığı görülür.



Ünsüz yumuşaması

Vikipedi, özgür ansiklopedi



Süreksiz sert ünsüzlerle (p,ç,t,k) biten sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında, sözcüklerin sonundaki p,ç,t,k ünsüzleri yumuşayarak b,c,d,g,(ğ) ünsüzlerine dönüşür. Bu ses olayına sert ünsüzlerin yumuşaması denir
  • yurt-u > yurdu /
  • ağaç-ı > ağacı /
  • kitap-ı kitabı /
  • kap-ı > kabı
Bütün kelimelerin bu kurala uyduğu söylenemez.
  • ip-i
  • saç-ı
Tek heceli sözcüklerde bu kural olmaz:
Koç-um = Koçum gibi.
Özel isimlerde, bu kural, yazı dilinde uygulanmaz.
  • Zonguldak'ı
  • Tokat'ı
NOT: p.ç.t.k üzsüzleri ile biten özel adların sonuna ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde son harfteki yumuşama yazıma yansıtılmaz.Örneğin:Burak'a defterini verdim.


p, ç, t, k” sert ünsüzleriyle biten sözcük veya eklere, ünlüyle başlayan bir ek ya da sözcük getirildiğinde bu ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g-ğ” biçimlerine dönüşür. Bu olaya “ünsüz yumuşaması” denir.

p, ç, t, k › b, c, d, g-ğ
SERT YUMUŞAK

dolap – ın → dolabın
SERT YUMUŞAK
pb
ünsüz yumuşaması

ilaç – ım → ilacım
SERT YUMUŞAK
çc
ünsüz yumuşaması

kanat – ı → kanadı
SERT YUMUŞAK
td
ünsüz yumuşaması

gözlük – üm → gözlüğüm
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması

ahenk – i → ahengi
SERT YUMUŞAK
kg
ünsüz yumuşaması


* Sert ünsüzle biten eklerden sonra ünlüyle başlayan başka bir ek getirildiğinde yine “ünsüz yumuşaması” meydana gelir.

gel – ecek – iz → geleceğiz
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması


NOT: Sert ünsüzle biten bazı sözcüklerde “ünsüz yumuşaması” görülmez.

hukuk – un → hukukun
saç – ım → saçım
devlet – in → devletin
çöp – ü → çöpü



Cevap
HaLeMM13:04, 6 Ocak 2010 
ünsüz yumuşaması ile ilgili bilgiler örnekler çok acillllll
Cevap
_KleopatrA_13:08, 6 Ocak 2010 
HaLeMM adlı kullanıcıdan alıntı:
ünsüz yumuşaması ile ilgili bilgiler örnekler çok acillllll
Süreksiz sert ünsüzlerle (p,ç,t,k) biten sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında, sözcüklerin sonundaki p,ç,t,k ünsüzleri yumuşayarak b,c,d,g,(ğ) ünsüzlerine dönüşür. Bu ses olayına sert ünsüzlerin yumuşaması denir
  • yurt-u > yurdu /
  • ağaç-ı > ağacı /
  • kitap-ı kitabı /
  • kap-ı > kabı
dolap – ın → dolabın
SERT YUMUŞAK
pb
ünsüz yumuşaması

ilaç – ım → ilacım
SERT YUMUŞAK
çc
ünsüz yumuşaması

kanat – ı → kanadı
SERT YUMUŞAK
td
ünsüz yumuşaması

gözlük – üm → gözlüğüm
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması

ahenk – i → ahengi
SERT YUMUŞAK
kg
ünsüz yumuşaması


* Sert ünsüzle biten eklerden sonra ünlüyle başlayan başka bir ek getirildiğinde yine “ünsüz yumuşaması” meydana gelir.

gel – ecek – iz → geleceğiz
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması
Cevap
Misafir17:32, 11 Ocak 2010 
ünsüzlerin yumuşaması ile ilgili cümleler
Cevap
_KleopatrA_20:02, 11 Ocak 2010 
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı:
ünsüzlerin yumuşaması ile ilgili cümleler
  • yurt-u > yurdu /
  • ağaç-ı > ağacı /
  • kitap-ı kitabı /
  • kap-ı > kabı
dolap – ın → dolabın
SERT YUMUŞAK
pb
ünsüz yumuşaması

ilaç – ım → ilacım
SERT YUMUŞAK
çc
ünsüz yumuşaması

kanat – ı → kanadı
SERT YUMUŞAK
td
ünsüz yumuşaması

gözlük – üm → gözlüğüm
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması

ahenk – i → ahengi
SERT YUMUŞAK
kg
ünsüz yumuşaması


* Sert ünsüzle biten eklerden sonra ünlüyle başlayan başka bir ek getirildiğinde yine “ünsüz yumuşaması” meydana gelir.

gel – ecek – iz → geleceğiz
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması

örnek kelimelerden cümleleri kurabilirsiniz
Cevap
Misafir20:45, 16 Ekim 2010 
ketçap ta olur k,t,ç,p
Cevap
1 23...Son
«Önceki KonuSonraki Konu»
Tüm Cevaplanmış Konuları
Benzer Konular
Ünsüz türemesi nedir, örnek verir misiniz?
Ünsüz benzeşmesi nedir, örnek verir misiniz?
Ulama, ünsüz yumuşaması ve nicel anlamlı sözcük nedir?
Ünsüz yumuşaması ve ünsüz benzeşmesine örnek verir misiniz?
Ünsüz Değişmesi (Ünsüz Yumuşaması)