MsXLabs
2005-2016
Cevaplanmış forumunda yer alan darq_lowe tarafından açılmış Ünsüz yumuşaması nedir, örnek verir misiniz? konusunu görüntülüyorsunuz.
Özet: Ünsüz yumuşaması, ünsüz değişimi nedir, örnekleri nelerdir?... Etiketler:
  • ünsüz yumuşaması örnekler
  • ünsüz yumuşaması
CEVAP VAR

Ünsüz yumuşaması nedir, örnek verir misiniz?

Gösterim: 202.974 | Cevap: 93
21 Ocak 2009 17:45   |   Mesaj #1   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Ünsüz yumuşaması, ünsüz değişimi nedir, örnekleri nelerdir?
Sponsorlu Bağlantılar
En iyi cevap nötrino tarafından gönderildi

Sözcük sonlarında bulunan p,ç,k,t gibi süreksiz sert ünsüzlerden sonra ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde süreksiz sert ünsüzler yumuşayarak b,c,g,d harflerine dönüşürler bu kurala dilbilgisinde ünsüz yumuşaması ya da ünsüz değişimi adı verilir!

Örnekler => Teleskop-u (teleskobu), kitap-ı (kitabı), köpek-e (köpeğe)...vs gibi!


Alıntı

Bant sözcüğünde nasıl bir ünsüz yumuşaması görülür?

Bant sözcüğünün sonunda bulunan 't' sert ünsüzü ünlü ile başlayan bir ek aldığında yumuşayarak 'd' harfine dönüşür => Bant-ı (bandı), bant-a (banda) vs gibi!
Son düzenleyen nötrino; 15 Kasım 2015 12:39 Sebep: İç başlık düzeni!!
uchiha itachi
21 Ocak 2009 17:49   |   Mesaj #2   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
"p,ç,t,k" harfleri ile biten bir kelimeden sonra ünlü ile başlayan bir ek getirilirse, "p,ç,t,k" harfleri "b,c,d,g(ğ)" harflerine dönüşür.

yurt-u > yurdu / ağaç-ı > ağacı / kitap-ı kitabı

Bütün kelimelerin bu kurala uyduğu söylenemez.

ip-i saç-ı

Özel isimlerde, bu kural, yazı dilinde uygulanmaz.

Zonguldak'ı Tokat'ı

Alıntı
başka bir açıklama adlı kullanıcıdan alıntı

YUMUŞAMASI (SERTSESSİZLERİN YUMUŞAMASI)
(Ünsüz değişimi / Ünsüz Değişmesi )

Sonunda p-ç-t-k harfleri (süreksiz-sert) bulunan kelimelere ünlü ile
başlayan bir ek getirildiğinde sert olan p-ç-t-k harfleri yumuşar. Yani
b,c,d,g (ğ) 'ye dönüşür. Bu kurala ünsüz yumuşaması denir. Örnek : Kitap
... Kitap - ım ....Kitabım
Ahenk-e ...ahenge, sağlık-ı...sağlığı

Özel Durumlar:
1. Tek heceli kelimelerin çoğunda yumuşama olmaz. Örnek: İç - imiz...içimiz.
2. Tek heceli kelimelerin bazısında ise yumuşama olur. Örnek: Kap-ın...kabın
3. Özel isimlerde kesinlikle yumuşama olmaz. Örnek: Ürgüp' e, Zeynep'in
4. Dilimize Batı ve Doğu dillerinden girmiş birçok kelimede yumuşama olmaz.
Örnek : Devlet-imiz, Tank-ın, Hukuk-un, Hürriyet-imiz, Sanat-ın, Millet-in
5. Fiil kök veya gövdelerine çeşitli yapım ekleri getirilerek türetilen bazı
kelimelerde yumuşama olmaz. Örnek: Taşı-t-ımız, Kon-u-t-un

DİKKAT : Ünsüz yumuşaması kuralına uymayan kelimeleri, yumuşatarak yazmak
yanlıştır. Örnek: Zonguldak'a gittik (Doğru), Zonguldağ'a gittik. (Yanlış)

21 Ocak 2009 17:53   |   Mesaj #3   |   
RuffRyders - avatarı
Üye
Çengelköy

59.525
9.423 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 16-09-2007
PeÇeTe Kenarı olarak ezberletmişlerdi zamanında... Mooooh
Misafir
16 Kasım 2009 21:36   |   Mesaj #4   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi

ünsüz yumuşaması

ünsüz yumuşamasıyla, 50 tane örnek verebilirmisiniz???
_KleopatrA_
29 Kasım 2009 19:11   |   Mesaj #5   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Alıntı
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı

ünsüz yumuşamasıyla, 50 tane örnek verebilirmisiniz???

Ünsüz yumuşaması

Örnek: dolap - a > dolaba, çekiç - e > çekice, kanat - ı > kanadı, yemek - e > yemeğe



Örnek: kalp - i > kalbi, art - ı > ardı, renk - i > rengi, harç - ı > harcı
Görüldüğü gibi iki ünlü arasında kalmadığı halde “p, ç, t, k” sert ünsüzleri yumuşamıştır. Bazı sözcüklerde ise bu seslerin yumuşamadığı görülür.



Ünsüz yumuşaması

Vikipedi, özgür ansiklopedi



Süreksiz sert ünsüzlerle (p,ç,t,k) biten sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında, sözcüklerin sonundaki p,ç,t,k ünsüzleri yumuşayarak b,c,d,g,(ğ) ünsüzlerine dönüşür. Bu ses olayına sert ünsüzlerin yumuşaması denir
  • yurt-u > yurdu /
  • ağaç-ı > ağacı /
  • kitap-ı kitabı /
  • kap-ı > kabı
Bütün kelimelerin bu kurala uyduğu söylenemez.
  • ip-i
  • saç-ı
Tek heceli sözcüklerde bu kural olmaz:
Koç-um = Koçum gibi.
Özel isimlerde, bu kural, yazı dilinde uygulanmaz.
  • Zonguldak'ı
  • Tokat'ı
NOT: p.ç.t.k üzsüzleri ile biten özel adların sonuna ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde son harfteki yumuşama yazıma yansıtılmaz.Örneğin:Burak'a defterini verdim.


p, ç, t, k” sert ünsüzleriyle biten sözcük veya eklere, ünlüyle başlayan bir ek ya da sözcük getirildiğinde bu ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g-ğ” biçimlerine dönüşür. Bu olaya “ünsüz yumuşaması” denir.

p, ç, t, k › b, c, d, g-ğ
SERT YUMUŞAK

dolap – ın → dolabın
SERT YUMUŞAK
pb
ünsüz yumuşaması

ilaç – ım → ilacım
SERT YUMUŞAK
çc
ünsüz yumuşaması

kanat – ı → kanadı
SERT YUMUŞAK
td
ünsüz yumuşaması

gözlük – üm → gözlüğüm
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması

ahenk – i → ahengi
SERT YUMUŞAK
kg
ünsüz yumuşaması


* Sert ünsüzle biten eklerden sonra ünlüyle başlayan başka bir ek getirildiğinde yine “ünsüz yumuşaması” meydana gelir.

gel – ecek – iz → geleceğiz
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması


NOT: Sert ünsüzle biten bazı sözcüklerde “ünsüz yumuşaması” görülmez.

hukuk – un → hukukun
saç – ım → saçım
devlet – in → devletin
çöp – ü → çöpü


HaLeMM
6 Ocak 2010 13:04   |   Mesaj #6   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
ünsüz yumuşaması ile ilgili bilgiler örnekler çok acillllll
_KleopatrA_
6 Ocak 2010 13:08   |   Mesaj #7   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Alıntı
HaLeMM adlı kullanıcıdan alıntı

ünsüz yumuşaması ile ilgili bilgiler örnekler çok acillllll

Süreksiz sert ünsüzlerle (p,ç,t,k) biten sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında, sözcüklerin sonundaki p,ç,t,k ünsüzleri yumuşayarak b,c,d,g,(ğ) ünsüzlerine dönüşür. Bu ses olayına sert ünsüzlerin yumuşaması denir
  • yurt-u > yurdu /
  • ağaç-ı > ağacı /
  • kitap-ı kitabı /
  • kap-ı > kabı
dolap – ın → dolabın
SERT YUMUŞAK
pb
ünsüz yumuşaması

ilaç – ım → ilacım
SERT YUMUŞAK
çc
ünsüz yumuşaması

kanat – ı → kanadı
SERT YUMUŞAK
td
ünsüz yumuşaması

gözlük – üm → gözlüğüm
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması

ahenk – i → ahengi
SERT YUMUŞAK
kg
ünsüz yumuşaması


* Sert ünsüzle biten eklerden sonra ünlüyle başlayan başka bir ek getirildiğinde yine “ünsüz yumuşaması” meydana gelir.

gel – ecek – iz → geleceğiz
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması
Misafir
11 Ocak 2010 17:32   |   Mesaj #8   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi

ünsüzlerin yumuşaması

ünsüzlerin yumuşaması ile ilgili cümleler
_KleopatrA_
11 Ocak 2010 20:02   |   Mesaj #9   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Alıntı
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı

ünsüzlerin yumuşaması ile ilgili cümleler

  • yurt-u > yurdu /
  • ağaç-ı > ağacı /
  • kitap-ı kitabı /
  • kap-ı > kabı
dolap – ın → dolabın
SERT YUMUŞAK
pb
ünsüz yumuşaması

ilaç – ım → ilacım
SERT YUMUŞAK
çc
ünsüz yumuşaması

kanat – ı → kanadı
SERT YUMUŞAK
td
ünsüz yumuşaması

gözlük – üm → gözlüğüm
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması

ahenk – i → ahengi
SERT YUMUŞAK
kg
ünsüz yumuşaması


* Sert ünsüzle biten eklerden sonra ünlüyle başlayan başka bir ek getirildiğinde yine “ünsüz yumuşaması” meydana gelir.

gel – ecek – iz → geleceğiz
SERT YUMUŞAK
kğ
ünsüz yumuşaması

örnek kelimelerden cümleleri kurabilirsiniz
Cevap Yaz