PC Görünümü Üye Ol
Forum Ana Sayfa
Cevaplanmış > -de, -da eki hangi durumlarda bitişik, hangi durumlarda ayrı yazılır?
«Önceki KonuSonraki Konu»
Misafir10:42, 14 Eylül 2009 
-de, -da eki hangi durumlarda bitişik, hangi durumlarda ayrı yazılır?
-de/-da ekinin yazımı, -de/-da ekinin cümlede kullanım şekli nasıldır?
En iyi cevap Misafir tarafından gönderildi

Dilimizde 2 türlü ''de/da'' vardır:
1. Durum eki olan ''-de, -da, -te, -ta'':
İsim soylu sözcüklerde kullanılır. Ses uyumlarına uyum gösterir, isimlere bitişik yazılır. Cümleden çıkarılırsa cümlenin anlamı bozulur.
Örnek:
Masada iki kalem var.
Kalemim evde kaldı.
Çantamı hayvanat bahçesinde unuttum.
Oyuncağım markette kaldı.

2. Bağlaç olan ''de, da'':
Bu bir sözcüktür. Bağlaçtır, kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Büyük ünlü uyumuna uyum göstermesine rağmen ünsüzleri değişmez. Cümleden çıkarılırsa cümlenin temel anlamı bozulmaz.
Örnek:
Ben de sizinle geleceğim.
Törende öğretmenimiz de konuştu.

Çalışsan da geçemezsin.
Gitsen de seni düşüneceğim.
Tiyatroya Ayşe de gelecekmiş.
Ben de seninle gelecekmişim.


Eylemlerden sonra gelen "de" ayrı yazılır:

Örnek:
Şimdi gel de Tevfik'e inanma!
Benzer Konular:
Cevap
Misafir16:01, 29 Kasım 2010 
Dilimizde 2 türlü ''de/da'' vardır:
1. Durum eki olan ''-de, -da, -te, -ta'':
İsim soylu sözcüklerde kullanılır. Ses uyumlarına uyum gösterir, isimlere bitişik yazılır. Cümleden çıkarılırsa cümlenin anlamı bozulur.
Örnek:
Masada iki kalem var.
Kalemim evde kaldı.
Çantamı hayvanat bahçesinde unuttum.
Oyuncağım markette kaldı.

2. Bağlaç olan ''de, da'':
Bu bir sözcüktür. Bağlaçtır, kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Büyük ünlü uyumuna uyum göstermesine rağmen ünsüzleri değişmez. Cümleden çıkarılırsa cümlenin temel anlamı bozulmaz.
Örnek:
Ben de sizinle geleceğim.
Törende öğretmenimiz de konuştu.

Çalışsan da geçemezsin.
Gitsen de seni düşüneceğim.
Tiyatroya Ayşe de gelecekmiş.
Ben de seninle gelecekmişim.


Eylemlerden sonra gelen "de" ayrı yazılır:

Örnek:
Şimdi gel de Tevfik'e inanma!
Cevap
Mira21:00, 8 Ocak 2012 
atommik adlı kullanıcıdan alıntı:
Güneş elbet çıkar, bulutlar defolup gitsinde

Bu cümlede "de" eki ayrı mı olmalı bitişik mi?

Teşekkür ederim, iyi akşamlar dilerim.

Cümleyi kurallı hale getirirsek ögelerin görevlerini daha kolay buluruz:
''Bulutlar def olup gitsin de güneş elbet çıkar.'' Buradaki de eki bağlaç görevinde olup ayrı yazılır.
Cevap
nötrino10:23, 22 Haziran 2012 
Alıntı:
Doğru olan da budur zaten.

da ayrı mı yazılır ?
google birleşik gösteriyor
Bağlaçtır ve ayrı yazılır.

Misafir adlı kullanıcıdan alıntı:
Merhaba bana sorulan bir soruda aklıma takılan bir soru oldu ve bana gelen soru ise şöyleydi:
Hayatın? seni mutlu edecek ne olmasını istedin?
Burdaki hayatın kelimesinin sonuna "da" ekler isek yani hayatında seni mutlu edecek ne olmasını isterdin sorusundaki "da" eki bir bağlaç mı yoksa ek mi dir, birleşik mi yoksa ayrımı yazılır? (Hayatın da ya da hayatında) gibi ....
Bilgilendirirseniz sevinirim, teşekkürler
Hayatında seni mutlu edecek ne olmasını isterdin?
Buradaki -da bağlaç değildir. Ek olan -de / -da ekidir ve sözcüğe bitişik yazılır. Bağlaç olan ek ise ayrı yazılır. Bunu anlamanın en kısa yolu cümlenin anlamına bakmaktır. Eğer cümleden çıkarılan -de /-da eki cümlenin anlamını bozmuyorsa bağlaçtır. Bu ek cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa ek olan -de/-da' dır.
Cevap
Mira00:16, 8 Kasım 2012 
-da,-de Bulunma Hal Eki ve -da, -de Bağlacının Yazımı

1. Hal eki olan "de" kelimeye bitişik yazılır. Özel isimlerin sonuna geldiğinde kesme işaretiyle ayrılır. Kendisinden önce gelen kelimenin son ünlüsüne göre büyük ünlü uyumuna uyar.
  • Ayakta durmaktan canım çıktır.
  • Otomobil bozulunca yolda kalmışlar.
  • Yurtta sulh cihanda sulh!
  • Dolabın anahtarı Ali'de olmalı.
2. Bağlaç olan "de" ayrı yazılır. Kendisinden önce gelen kelimenin son ünlüsüne göre büyük ünlü uyumuna uyar.
  • Onları da gördünüz mü?
  • Kerem de çalışmasını tamamlamış
Cevap
nötrino12:35, 8 Kasım 2012 
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı:
eğer de da ekini cümlede ekliceğin zaman elinle kapat uyuyorsa ayrı yaz öğretmenimiz öyle öğretti
Cümleden çıkarılan -de /-da eki cümlenin anlamını bozmuyorsa bağlaçtır.Bu ek cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa ek olan -de/-da' dır.

Örnek=> Karadelikler de uzayda gizemi çözülemeyen büyük bir sır.

* Yukarıdaki örnek cümlede ayrı yazılan -de eki bağlaç,bitişik yazılan -de eki ise hal ekidir.Ayrı yazılan -de eki cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorken,bitişik yazılan -de eki çıkarıldığında anlam bozuluyordur.
Cevap
_EKSELANS_18:20, 9 Ocak 2013 
“-de/-da” eki ve “de/da” bağlacının yazımı

Bugün güzel Türkçemizin içinde bulunduğu vahim durumun aslında bir nedeni de dilimizi düzgün kullanmamamızdan kaynaklanıyor. Biz ne kadar güzel kullanırsak, dilimizin kurallarına ne kadar riayet edersek, dilimizi o kadar sağlam temeller üzerinde tutarız.
Türkçede yapılan en büyük hata bağlaç olan “de/da” ile ek olan “-de/-da” nın yazımıdır. Bildiğiniz gibi birisi ayrı yazılır, birisi ise bitişik.
Bağlaç olan “de/da” ayrı yazılır.
Ek olan “-de/-da” bitişik yazılır.

Sanırım buraya kadar herkes neyi nasıl yazacağını öğrendi. Fakat burada problem teşkil eden nokta hangi “de/da” nın bağlaç, hangisinin ek olduğu. Şimdi bu konuda küçük bir ipucu ile konuya açıklık getirelim.
Kullandığınız cümlede “de/da”yi çıkardığınızda anlam eğer bozuluyor ise bu “de/da” ek olan “-de/-da” dir. Eğer anlam bozulmuyor ise bu “de/da” bağlaç olan “de/da” dir.Örneğin :
Kaan’ın da ayakkabısı var.
Bu cümlede “da” yı çıkardığımızda şöyle oluyor :
Kaan’ın ayakkabısı var. Yani anlamda bir bozukluk olmuyor. Yani buradaki “de/da” bağlaç olan “de/da” Fakat şöyle bir cümlede :
Geçenlerde Kaan’ı ziyaret ettik. Bu cümlede ise “da”yı çıkardığımızda ortaya şu sonuç çıkıyor :
Geçenler Kaan’ı ziyaret ettik.. Gördüğünüz gibi bu cümlede ise bir anlam hatası ortaya çıkıyor. Yani buradaki “de/da” ek olan “-de/-da”.
Bu ilk Türkçe dersimde umarım bir kaç kişiye faydam olmuştur. Devamında görüşmek üzere …
Cevap
nötrino10:28, 19 Aralık 2014 
Alıntı:
Bana birleşik hal durumu ile ilgili biraz örnek verir misiniz?
Çok sevdiği kediciğiyle bahçede oyun oynuyordu!
Rafta (-de eki ünsüz benzeşmesi ile -ta ekine dönüşmüştür) duran kitaplar oldukça eskiydi!

Alıntı:
'Defter de kitap da çantada duruyor' cümlesindeki de'ler ayrı mı yoksa bitişik mi yazılır?
Ayrı yazılan 'de' ve 'da' bağlaç, bitişik yazılan -da eki ise hal ekidir!
Cevap
«Önceki KonuSonraki Konu»
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adınız:
Doğrulama
Mesaj:
Tüm Cevaplanmış Konuları
Benzer Konular
Gusül nedir? Hangi durumlarda gerekir?
Resmi nikah hangi durumlarda düşer?
Servis hangi durumlarda kullanılır?
Hangi durumlarda telgraf kullanılır?
Hava direncini hangi durumlarda artırmak hangi durumlarda azaltmak gerekir?