Cevap Yaz Önceki Konu Sonraki Konu

-de, -da eki hangi durumlarda bitişik, hangi durumlarda ayrı yazılır?

Gösterim: 74944 | Cevap: 7
  • bende nasil yazilir
  • de da eki
  • de eki ne zaman ayri yazilir
4
  • 1 Gönderen Misafir
  • 1 Gönderen Mira
Misafir
Cevaplanmış   |    14 Eylül 2009 10:42   |   Mesaj #1   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
-de, -da eki hangi durumlarda bitişik, hangi durumlarda ayrı yazılır?
-de/-da ekinin yazımı, -de/-da ekinin cümlede kullanım şekli nasıldır?
En iyi cevap Misafir tarafından gönderildi

Dilimizde 2 türlü ''de/da'' vardır:
1. Durum eki olan ''-de, -da, -te, -ta'':
İsim soylu sözcüklerde kullanılır. Ses uyumlarına uyum gösterir, isimlere bitişik yazılır. Cümleden çıkarılırsa cümlenin anlamı bozulur.
Örnek:
Masada iki kalem var.
Kalemim evde kaldı.
Çantamı hayvanat bahçesinde unuttum.
Oyuncağım markette kaldı.

2. Bağlaç olan ''de, da'':
Bu bir sözcüktür. Bağlaçtır, kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Büyük ünlü uyumuna uyum göstermesine rağmen ünsüzleri değişmez. Cümleden çıkarılırsa cümlenin temel anlamı bozulmaz.
Örnek:
Ben de sizinle geleceğim.
Törende öğretmenimiz de konuştu.

Çalışsan da geçemezsin.
Gitsen de seni düşüneceğim.
Tiyatroya Ayşe de gelecekmiş.
Ben de seninle gelecekmişim.


Eylemlerden sonra gelen "de" ayrı yazılır:

Örnek:
Şimdi gel de Tevfik'e inanma!

Mina ayşe bu mesajı beğendi.
Son düzenleyen nötrino; 30 Aralık 2014 08:15. Sebep: İç başlık ve soru düzeni!!
Misafir
29 Kasım 2010 16:01   |   Mesaj #2   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Dilimizde 2 türlü ''de/da'' vardır:
1. Durum eki olan ''-de, -da, -te, -ta'':
İsim soylu sözcüklerde kullanılır. Ses uyumlarına uyum gösterir, isimlere bitişik yazılır. Cümleden çıkarılırsa cümlenin anlamı bozulur.
Örnek:
Masada iki kalem var.
Kalemim evde kaldı.
Çantamı hayvanat bahçesinde unuttum.
Oyuncağım markette kaldı.

2. Bağlaç olan ''de, da'':
Bu bir sözcüktür. Bağlaçtır, kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Büyük ünlü uyumuna uyum göstermesine rağmen ünsüzleri değişmez. Cümleden çıkarılırsa cümlenin temel anlamı bozulmaz.
Örnek:
Ben de sizinle geleceğim.
Törende öğretmenimiz de konuştu.

Çalışsan da geçemezsin.
Gitsen de seni düşüneceğim.
Tiyatroya Ayşe de gelecekmiş.
Ben de seninle gelecekmişim.


Eylemlerden sonra gelen "de" ayrı yazılır:

Örnek:
Şimdi gel de Tevfik'e inanma!
8 Ocak 2012 21:00   |   Mesaj #3   |   
Mira - avatarı
SMD MsXTeam
İstanbul
3971
3.732 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 27-09-2010
Alıntı
atommik adlı kullanıcıdan alıntı

Güneş elbet çıkar, bulutlar defolup gitsinde

Bu cümlede "de" eki ayrı mı olmalı bitişik mi?

Teşekkür ederim, iyi akşamlar dilerim.


Cümleyi kurallı hale getirirsek ögelerin görevlerini daha kolay buluruz:
''Bulutlar def olup gitsin de güneş elbet çıkar.'' Buradaki de eki bağlaç görevinde olup ayrı yazılır.
22 Haziran 2012 10:23   |   Mesaj #4   |   
nötrino - avatarı
SMD SiNiRLi-RUTİNE AYKIRI
Zamanın Ötesi..

5195
6.464 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 02-08-2007
Alıntı

Doğru olan da budur zaten.

da ayrı mı yazılır ?
google birleşik gösteriyor

Bağlaçtır ve ayrı yazılır.

Alıntı
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı

Merhaba bana sorulan bir soruda aklıma takılan bir soru oldu ve bana gelen soru ise şöyleydi:
Hayatın? seni mutlu edecek ne olmasını istedin?
Burdaki hayatın kelimesinin sonuna "da" ekler isek yani hayatında seni mutlu edecek ne olmasını isterdin sorusundaki "da" eki bir bağlaç mı yoksa ek mi dir, birleşik mi yoksa ayrımı yazılır? (Hayatın da ya da hayatında) gibi ....
Bilgilendirirseniz sevinirim, teşekkürler

Hayatında seni mutlu edecek ne olmasını isterdin?
Buradaki -da bağlaç değildir. Ek olan -de / -da ekidir ve sözcüğe bitişik yazılır. Bağlaç olan ek ise ayrı yazılır. Bunu anlamanın en kısa yolu cümlenin anlamına bakmaktır. Eğer cümleden çıkarılan -de /-da eki cümlenin anlamını bozmuyorsa bağlaçtır. Bu ek cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa ek olan -de/-da' dır.
8 Kasım 2012 00:16   |   Mesaj #5   |   
Mira - avatarı
SMD MsXTeam
İstanbul
3971
3.732 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 27-09-2010
-da,-de Bulunma Hal Eki ve -da, -de Bağlacının Yazımı

1. Hal eki olan "de" kelimeye bitişik yazılır. Özel isimlerin sonuna geldiğinde kesme işaretiyle ayrılır. Kendisinden önce gelen kelimenin son ünlüsüne göre büyük ünlü uyumuna uyar.
  • Ayakta durmaktan canım çıktır.
  • Otomobil bozulunca yolda kalmışlar.
  • Yurtta sulh cihanda sulh!
  • Dolabın anahtarı Ali'de olmalı.
2. Bağlaç olan "de" ayrı yazılır. Kendisinden önce gelen kelimenin son ünlüsüne göre büyük ünlü uyumuna uyar.
  • Onları da gördünüz mü?
  • Kerem de çalışmasını tamamlamış
Mina ayşe bu mesajı beğendi.
8 Kasım 2012 12:35   |   Mesaj #6   |   
nötrino - avatarı
SMD SiNiRLi-RUTİNE AYKIRI
Zamanın Ötesi..

5195
6.464 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 02-08-2007
Alıntı
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı

eğer de da ekini cümlede ekliceğin zaman elinle kapat uyuyorsa ayrı yaz öğretmenimiz öyle öğretti

Cümleden çıkarılan -de /-da eki cümlenin anlamını bozmuyorsa bağlaçtır.Bu ek cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa ek olan -de/-da' dır.

Örnek=> Karadelikler de uzayda gizemi çözülemeyen büyük bir sır.

* Yukarıdaki örnek cümlede ayrı yazılan -de eki bağlaç,bitişik yazılan -de eki ise hal ekidir.Ayrı yazılan -de eki cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorken,bitişik yazılan -de eki çıkarıldığında anlam bozuluyordur.
9 Ocak 2013 18:20   |   Mesaj #7   |   
_EKSELANS_ - avatarı
VIP Özel Üye-VIP
[......]
3026
14.768 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 01-08-2012
“-de/-da” eki ve “de/da” bağlacının yazımı

Bugün güzel Türkçemizin içinde bulunduğu vahim durumun aslında bir nedeni de dilimizi düzgün kullanmamamızdan kaynaklanıyor. Biz ne kadar güzel kullanırsak, dilimizin kurallarına ne kadar riayet edersek, dilimizi o kadar sağlam temeller üzerinde tutarız.
Türkçede yapılan en büyük hata bağlaç olan “de/da” ile ek olan “-de/-da” nın yazımıdır. Bildiğiniz gibi birisi ayrı yazılır, birisi ise bitişik.
Bağlaç olan “de/da” ayrı yazılır.
Ek olan “-de/-da” bitişik yazılır.

Sanırım buraya kadar herkes neyi nasıl yazacağını öğrendi. Fakat burada problem teşkil eden nokta hangi “de/da” nın bağlaç, hangisinin ek olduğu. Şimdi bu konuda küçük bir ipucu ile konuya açıklık getirelim.
Kullandığınız cümlede “de/da”yi çıkardığınızda anlam eğer bozuluyor ise bu “de/da” ek olan “-de/-da” dir. Eğer anlam bozulmuyor ise bu “de/da” bağlaç olan “de/da” dir.Örneğin :
Kaan’ın da ayakkabısı var.
Bu cümlede “da” yı çıkardığımızda şöyle oluyor :
Kaan’ın ayakkabısı var. Yani anlamda bir bozukluk olmuyor. Yani buradaki “de/da” bağlaç olan “de/da” Fakat şöyle bir cümlede :
Geçenlerde Kaan’ı ziyaret ettik. Bu cümlede ise “da”yı çıkardığımızda ortaya şu sonuç çıkıyor :
Geçenler Kaan’ı ziyaret ettik.. Gördüğünüz gibi bu cümlede ise bir anlam hatası ortaya çıkıyor. Yani buradaki “de/da” ek olan “-de/-da”.
Bu ilk Türkçe dersimde umarım bir kaç kişiye faydam olmuştur. Devamında görüşmek üzere …
19 Aralık 2014 10:28   |   Mesaj #8   |   
nötrino - avatarı
SMD SiNiRLi-RUTİNE AYKIRI
Zamanın Ötesi..

5195
6.464 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 02-08-2007
Alıntı

Bana birleşik hal durumu ile ilgili biraz örnek verir misiniz?

Çok sevdiği kediciğiyle bahçede oyun oynuyordu!
Rafta (-de eki ünsüz benzeşmesi ile -ta ekine dönüşmüştür) duran kitaplar oldukça eskiydi!

Alıntı

'Defter de kitap da çantada duruyor' cümlesindeki de'ler ayrı mı yoksa bitişik mi yazılır?

Ayrı yazılan 'de' ve 'da' bağlaç, bitişik yazılan -da eki ise hal ekidir!
Son düzenleyen nötrino; 17 Ocak 2015 11:57.
misafir
25 Mart 2015 21:45
Avatarı yok
Ziyaretçi
Bu mesaj _EKSELANS_ tarafından silindi.

Sebep: içerik dışı
 
 
Cevap Yaz
Hızlı Cevap
İsim:
Mesaj:
Önceki Konu Sonraki Konu

-de, -da eki hangi durumlarda bitişik, hangi durumlarda ayrı yazılır? Konusuna Benzer Konular

Gusül nedir? Hangi durumlarda gerekir?
Gönderen: daMLa- Forum: Soru-Cevap
Cevap: 24
Son Mesaj: 23 Ekim 2014 15:07
Resmi nikah hangi durumlarda düşer?
Gönderen: bycanertk Forum: Soru-Cevap
Cevap: 0
Son Mesaj: 16 Ağustos 2014 19:45
Servis hangi durumlarda kullanılır?
Gönderen: Misafir Forum: Soru-Cevap
Cevap: 0
Son Mesaj: 25 Mayıs 2014 16:39
Hangi durumlarda telgraf kullanılır?
Gönderen: sor Forum: Soru-Cevap
Cevap: 24
Son Mesaj: 6 Mart 2014 16:16
Cevap: 3
Son Mesaj: 27 Şubat 2010 11:33
Sayfa 0.322 saniyede 12 sorgu ile oluşturuldu