Cevap Yaz Önceki Konu Sonraki Konu

Doğu Anadolu Bölgesi'nde yaygın olan el sanatları nelerdir?

Gösterim: 17327 | Cevap: 2
  • dogu anadolu bolgesi el sanatlari
  • dogu anadolu el sanatlari
  • el sanatlari nelerdir
Misafir
Cevaplanmış   |    23 Ocak 2011 22:16   |   Mesaj #1   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi

Doğu Anadolu Bölgesi'nde yaygın olan el sanatları nelerdir?

Doğu Anadolu Bölgesi'nde yaygın olan el sanatları nelerdir?
En iyi cevap ener tarafından gönderildi

Doğu Anadolu Bölgesi El Sanatları

Doğu Anadoluda özellikle Ağrı ilinde küçükbaş hayvancılığın fazla yapılması nedeniyle halıcılık en önemli el sanatıdır. Bunun yanında kilim, kazak, keçe ve çorap gibi el sanatları da vardır.
El sanatları ürünlerinden olan ''Ahlat bastonu" ün salmıştır. Dünyaca ünlü Van Kilimleri ve Savat (gümüş) İşlemeli el sanatları ürünleri de Doğu Anadolunun el sanatlarında yeralır.

Halı
Genellikle ilkel tezgahlarda dokunmaktadır. İlkel metodlarla yapılan halıların tezgahı , önce karşılıklı dört adet kazık çakılır. Kazıklar sabit olup halının uzunluğuna ve enine göre ayarlanarak çakılır. Kazıkların arka tarafına birer ağaç yerleştirilir. Daha sonra halının başlama kısmına kasnak yerleştirilir. Dokuma işinde ilmekler atılır, ilmek uzunluğu kadar kesildikten sonra kerkitle sıkıştırılır. Halı makas ile kesilir. Tezgahta tek kişi çalışır.

Kilim
Tezgahın kuruluşu ilkel halı tezgahının aynısıdır. Kilim dokumada halıdan farklı olarak ilmekler atılmayıp, çözgü iplerinin arasından masura geçirilir ve kerkitle sıkıştırılır.

Palas
Palas keçi kılından oluşan iple yapılır. Tezgahı kilim tezgahının aynısı olup fazla desen işlerine yer verilmez. Daha çok simetrik ve geometrik desenler kullanılır.

Heybe
Kolayca eşya ve yük taşımak için birbirine yapışık iki torbadan ibarettir. Genellikle heybe omuzda, at ve diğer yük hayvanlarında yük taşıma aracı olarak kullanılmaktadır.

Keçe
Diktörtgen biçiminde dikilip soğuk günlerde çobanlara giydirilir.

Çorap ve Eldiven
Çorap yapımına üç şişle başlanır. Çorabın yapılışı tahminen dört santime ulaştığı zaman şiş sayısı beşe çıkarılır. Çoraplar beyaz düz ve desenli olarak örülür.


Son düzenleyen Mira; 21 Ocak 2015 08:29. Sebep: İç başlık
Sweets
24 Ocak 2011 08:26   |   Mesaj #2   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Elazığ El Sanatları

Eski Harput şehir ekonomisinin temelini oluşturan geleneksel el sanatları çok ileri bir seviyede olup; dokumacılık ahşap taş bakır işlemeciliği ipekçilik oldukça gelişmiş bir durumdaydı.
Günümüzde kimi el sanatları tamamen unutulmaya yüz tutmuşken kimi el sanatları da varlığını devam ettirmektedir.Bugün hızlı sanayileşme ve bunun getirdiği ekonomik ve toplumsal değişiklikler gelişen yeni değer ölçüleri sonucu gelenekselliği ağır basan kurumlar giderek etkinliğini yitirmektedir. Bazı el sanatları şöyledir.

Bakırcılık
El sanatlarımız arasında bulunan bakırcılık sanatının İlimizde çok köklü bir geçmişi vardır. “ Bakırcılar çarşısı” adı altında sadece bakır üzerine çalışan dükkanların bulunduğu çarşı bu günde mevcuttur. Ancak şimdilerde bu dükkanların çoğunun vitrinini fabrikasyon aliminyum araçlar süslemektedir. Az da olsa bakırcılık varlığını günümüzde sürdürmeye çalışmaktadır. Bugün müzelerimizde bakır ev eşyaları muhtelif süsleme araçları bakır mangal debbe bakır sini tabaklar kahve değirmeni bazı evlerin kapılarında halen kullanılmakta olan kapı tokmağı gibi örnekler çoğunluktadır. Bakır mutfak eşyaları yapıldıktan sonra mutlaka kalaylanarak kullanılılacağından her bakırcı dükkanında bir kalay ocağı da bulunmaktadır. Bakırcı dükkanlarındaki bu ocaklarda kömür ocağı ve onu ateşleyecek körükler vardır. Bir zamanlar son derece canlı olan bu ocaklar bakırcılığın eski canlılığını kaybetmesi ile önemini yitirmiştir.

İğne Oyacılığı

İlimizde iğne oyacılığı son derece yaygındır. Hemen hemen her Elazığ’lı genç kız ve kadın iğne oyacılığı el sanatına hakim olup çehiz sandıkları iğne ile yapılmış oyalı yazma ve çeşitli motiflerle bezenmiş süs eşyalarıyla doludur. İğne ile yapılan bu eserler gerçekten son derece zarif olup Anadolu’da hakim olan en canlı göz alıcı renkler ve motiflerle süslenmiştir.El emeği göz nuru ve onu işleyen insanlarımızın duygularının terkibinden doğan birer küçük sanat abidesi durumunda bulunan bu eserler günü- müzde de yaygın olarak yapılmaktadır. İlimizde bu el sanatının daha da yaygınlaş- tırılması geliştirilmesi genç kuşaklara aktarılması ve ekonomik açıdan değerlendirilip pazarlanması amacıyla zaman zaman “Elazığ İğne Oyaları ve Oyalı Yazmaları” adı altında ödüllü yarışmalar ve sergiler düzenlenmektedir. İlimizde oyalı yazmalara verilen isimlerden bazıları şunlardır: Harput Gülü Hercai Menekşe Aluç Yaprağı Çarkı Felek Leylak Oya İğde Çiçeği Berber Aynası Limon Çiçeği Pamuk Çiçeği Nikah Sepeti Elazığ Yıldızı İki Gelin Bir Kaynana Padişah Oya Nergis Oya v.s.

Halıcılık
El sanatlarımız içerisinde önemli bir yeri olan halıcılıkekonomik değerini muhafaza ettiğinden günümüzde gelişerek yaşamaktadır.İlimizde 1962 yılında Özel İdareye bağlı olarak bir halıcılık okulu açılmış 70 kişilik personelle üretime geçmiştir. Tamamen el tezgahlarında dokunan bu halılar ülkemizin en kaliteli halıları arasında sayılmaktadır. Yine 1975 yılında Özel Sektöre ait 30 tezgahın bulunduğu ve 45 işçinin çalıştığı bir atölye kurulmuştur.Dokunan halıların 1cm2’sinde 36 düğüm bulunmaktadır. Bu şekilde yapılan halılara 60’lık kalitede halı denilmektedir. Bu halılar tamamiyle el emeği olup ekonomik değeri yanında turistik değere de sahiptir. Halılarda; taba (kiremit rengi) lacivert saman sarısı portakal rengi mavi rengi ve tonları ile şarabi renkler hakimdir.Anadolu kızlarının dokuduğu bu halılarda eski Türk motifleri ve özellikle Selçuklu dönemine ait motifler açıkça görülmekte olup yeni motifler de desinatörler tarafından çizilmektedir. Halıcılık diğer el sanatlarının aksine günümüzde de önemini koruyarak yaşamaktadır.

Semercilik
Teknik gelişmeler karşısında önemini hemen hemen kaybetmekte olan bu el sanatları dalı motorlu taşıtların bulunmadığı veya az olduğu yıllarda önemli bir geçim kaynağı durumundaydı Özellikle ilimizde “Semerciler Çarşısı” adı altında büyük çoğunluğu semerci dükkanı olan bir çarşı bulunmaktaydı. Günümüzde oldukça azalan semercilik; ekonomik ömrünü tamamlamıştır. Ancak bugün yine kırsal alanlarımızda ulaşım ve yük taşımakta kullanılan hayvanlar için semer yapılmaktadır. Binek hayvanlarının sırtına konulmak üzere çul saman kamış ve meşin kullanılarak yapılan bu semerler çeşitli motiflerle süslenmiştir. Çoğunlukla siyah beyaz ve kiremit renginde yapıldığı görülür. Araç olarak yapılmasına karşılık yine insanımızın sanatkar ruhunun bu semerlere yansıdığını da rahatlıkla görebiliriz.

Yemenicilik

Elazığ’ın yakın geçmişinde Yemenicilik (Ayakkabıcılık) son derece gelişmiş ve el sanatları içerisinde önemli bir yere sahip olmuştur. İlimizde halen “Yemeniciler Çarşısı” adıyla anılan bir çarşı bulunduğu göz önüne alınırsa yemenici- liğin önemi kendiliğinden ortaya çıkar. Yemeni (Postal Ayakkabı) tamamıyla deriden yapılan kullanışlı ve sıhhatli bir ayakkabı özelliğine sahiptir. Bugünde özellikle çevre köylerden yemeni yaptırma talebi gelmektedir. Ancak yemeni yapmak zahmetli bir iş olduğundan ve artık yemeni ustası bulunmadığından bu talep karşılanamamaktadır. Bugün yemeniciler çarşısında ise sadece bir usta bulunmaktadır. Bu el sanatımız ihtiyaca rağmen unutulmaya terk edilmiştir. Yemeniciler çarşısındaki esnaf dükkan- larının vitrinlerini fabrikasyon ayakkabılar süslemektedir.

Kilimcilik

Teknik gelişmeler karşısında yok olmaya başlayan kilimcilik (Yolluk) ilimizde eski önemini kaybetmiş durumdadır. Özellikle motiflerinin ve renk uyumunun dikkat çektiği kilimlerimiz artık yerini makina üretimine terk etmiştir.

Dokumacılık
Harput ve civarında özellikle dağ köylerinde yapılan; kilim cicim çarpana çul ve keçe çeşitleri ülkeçapında ünlüdür. Kilimler ve cicimler mazman adı verilen gezici tezgahlarda dokunur. Kilimlerin enleri 60-120 boyları 210-350 cm arasında değişir. Türük adı verilen verilen heybeler el tezgahlarında yapılır. Eskiden yörede çok yaygın olan bez dokumacılığı kuyu adı verilen tezgahlarda yapılırdı.
Bugün kuyu dokumacılığı tamamen terkedilmiştir. Dokumalarda en çok koç boynu dev boynu çakmak sinek kartal gonca çengelkaz ayağı yayla yolu öküz gözü saç bağı çiçek göz keçi akrep ayağı eli belinde adı verilen motifler kullanılır.

Çömlekçilik
İnsanlığın belki de en eski sanatı olarak kabul edilen arkeolojik ve Elazığ civarında yapılan kazılarda paleolitik çağa kadar uzandığı anlaşılan çömlekçilik sanatı yörede binlerce yıldır yaşamaktadır. İlimizin Sivrice ilçesine bağlı Uslu köyünde halen daha geleneksel usullerle ve kadınlar tarafından cok güzel çanak ve çömlek işleri yapılmaktadır. Elazığ şehir merkezinde de çömlek yapılmaktadır.

Çömlekçilikte su testileri güveç tandır malzemesi ve küpler başta gelir. Bu küplerde kışlık peynir turşupestil kavurma gibi erzak bulundurulur. Zahirenin korunduğu ve saklandığı depo küpler toprak kaplar arı kovanları olarak kullanılan küpler de yapılmaktaydı. Kimi küplerde kabartma güneş kurusu beş çengel güneş gölü beş benek insan figürleri gibi işaretlerin de bulunduğu görülmüştür.

Rölyef

Rölyef sanatını resime boyut kazandırma çalışmasıdır şeklinde tarif edebiliriz. İlimizde bakır üzerine rölyef çalışması yapılmaktadır.
Yapılacak olan konu veya figür bakır üzerine tersten çizilerek yine tersinden olmak üzere değişik uçlu çekiçlerle zift veya kum torbası üzerinde dövülür. Normlarına uygun yükseklik elde edilinceye kadar dövme işlemi devam ettirilir. Bu çalışmalar tamamlandıktan sonra eserin üzeri okside olmaması için organik bir kaplama ile kaplanır. Bu sanatın Türkiye'deki en önemli temsilcisi ise Harun TAŞDEMİR'dir.
Son düzenleyen Mira; 21 Ocak 2015 08:38. Sebep: Düzenlendi.
ener
24 Ocak 2011 10:09   |   Mesaj #3   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Doğu Anadolu Bölgesi El Sanatları

Doğu Anadoluda özellikle Ağrı ilinde küçükbaş hayvancılığın fazla yapılması nedeniyle halıcılık en önemli el sanatıdır. Bunun yanında kilim, kazak, keçe ve çorap gibi el sanatları da vardır.
El sanatları ürünlerinden olan ''Ahlat bastonu" ün salmıştır. Dünyaca ünlü Van Kilimleri ve Savat (gümüş) İşlemeli el sanatları ürünleri de Doğu Anadolunun el sanatlarında yeralır.

Halı
Genellikle ilkel tezgahlarda dokunmaktadır. İlkel metodlarla yapılan halıların tezgahı , önce karşılıklı dört adet kazık çakılır. Kazıklar sabit olup halının uzunluğuna ve enine göre ayarlanarak çakılır. Kazıkların arka tarafına birer ağaç yerleştirilir. Daha sonra halının başlama kısmına kasnak yerleştirilir. Dokuma işinde ilmekler atılır, ilmek uzunluğu kadar kesildikten sonra kerkitle sıkıştırılır. Halı makas ile kesilir. Tezgahta tek kişi çalışır.

Kilim
Tezgahın kuruluşu ilkel halı tezgahının aynısıdır. Kilim dokumada halıdan farklı olarak ilmekler atılmayıp, çözgü iplerinin arasından masura geçirilir ve kerkitle sıkıştırılır.

Palas
Palas keçi kılından oluşan iple yapılır. Tezgahı kilim tezgahının aynısı olup fazla desen işlerine yer verilmez. Daha çok simetrik ve geometrik desenler kullanılır.

Heybe
Kolayca eşya ve yük taşımak için birbirine yapışık iki torbadan ibarettir. Genellikle heybe omuzda, at ve diğer yük hayvanlarında yük taşıma aracı olarak kullanılmaktadır.

Keçe
Diktörtgen biçiminde dikilip soğuk günlerde çobanlara giydirilir.

Çorap ve Eldiven
Çorap yapımına üç şişle başlanır. Çorabın yapılışı tahminen dört santime ulaştığı zaman şiş sayısı beşe çıkarılır. Çoraplar beyaz düz ve desenli olarak örülür.


Son düzenleyen Mira; 21 Ocak 2015 08:32. Sebep: Düzenlendi.
Cevap Yaz
Hızlı Cevap
İsim:
Mesaj:
Önceki Konu Sonraki Konu

Doğu Anadolu Bölgesi'nde yaygın olan el sanatları nelerdir? Konusuna Benzer Konular

Etiketler:
  • dogu anadolu bolgesi el sanatlari
  • dogu anadolu el sanatlari
  • el sanatlari nelerdir
Cevap: 55
Son Mesaj: 3 Ocak 2015 12:35
Doğu Anadolu Bölgesi'nde yetişen tarım ürünleri nelerdir?
Gönderen: Ziyaretçi Forum: Soru-Cevap
Cevap: 162
Son Mesaj: 17 Haziran 2014 18:04
Cevap: 9
Son Mesaj: 29 Aralık 2013 11:28
Cevap: 1
Son Mesaj: 8 Ocak 2012 23:01
Karadeniz Bölgesi'nde yaygın olan el sanatları nelerdir?
Gönderen: alican-52 Forum: Soru-Cevap
Cevap: 3
Son Mesaj: 12 Ocak 2011 19:38
Sayfa 0.260 saniyede 10 sorgu ile oluşturuldu