Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Forumda Ara

Orman Yangını, Nedenleri ve Korunma Yolları

Bu konu Çevre Bilimleri forumunda BrookLyn tarafından 9 Aralık 2008 (17:23) tarihinde açılmıştır.
174317 kez görüntülenmiş, 4 cevap yazılmış ve son mesaj 12 Aralık 2012 (19:17) tarihinde gönderilmiştir.
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Eski 9 Aralık 2008, 17:23

Orman Yangını, Nedenleri ve Korunma Yolları

#1 (link)
Style King
BrookLyn - avatarı
Sponsorlu Bağlantılar
Orman Yangını, Nedenleri ve Korunma Yolları
MsXLabs & Temel Britannica & Vikipedi, özgür ansiklopedi

800px-Wsa-lightning-complex_fire_ron-gregory
"Bir Orman Yangını"

Orman Yangını, doğal yada insani sebeplerden ortaya çıkan ormanların kısmen veya tamamen yanmasıdır.Yıldırım düşmesi,yanardağ patlaması ve yüksek sıcaklık gibi doğal sebeplerle çıkan yangınlar ve sigara,tarımsal ürünler nedeyli çıkan insan kaynaklı orman yangınları vardır. Ormanların yanması ekolojik olarak bir çok zarara sebep olur.İklim değişikliği ve kuraklık başlıca sonuçlardır.

Orman Yangınları
Orman yangınları, özellikle uzun süre yağmur yağmayan yaz aylarında büyük bir tehlikedir. Avustralya'nın bazı bölgeleri, Afrika, Fransa ve ABD orman yangınlarının çok olduğu yer­lerdir. Dikkatsizce üzerine bir sigara fırlatılan kuru yapraklar bir süre kimsenin dikkatini çekmeden için için yanabilir. Sonra bir rüzgâr eser, yapraklar alevlenir ve eğer hemen görü­lüp söndürülmezse yangın büyüyerek dene­timden çıkar. Ormanlık bölgelerde yangın gö­zetleme kuleleri ve yangın tehlikesine karşı uyanık orman görevlileri vardır. Zaman za­man devriye uçaklarıda hangi bir duman olup olmadığını havadan denetler. Eğer bir yangın yayılmaya başlamadan önce saptanabilirse kolayca söndürülebilir. Ama yangın çok büyükse, itfaiyeciler ya helikopterle yada uçaklardan paraşütle atlayarak hızla yangın yerine ulaşırlar. Uçaklar yangına havadan kimyasal söndürücüler püskürtür. Yangının yayılmasını önlemek için yangının çevresinde­ki bir kuşak boyunca bitkiler buldozerlerle te­mizlenir. Genellikle bu kuşak çevresindeki ağaçlar denetim altında yakılarak yangın bu­raya gelince yanacak bir şey kalmamış olması sağlanır. Ağaçtan ağaca atlayarak genişleyen yangın buraya ulaştığında ateşin atlayabilece­ği bir ağaç olmadığı için yangının yayılması durur. Yangın söndürme ekipleri son ateş parçası sönene kadar çalışmalarını sürdürür­ler. Bütün bu gelişmiş söndürme yöntemleri­ne karşın orman yangınları her yıl büyük za­rarlara neden olmaktadır.

Ormanları yangınlara karşı korumak için öncelikle şunlara dikkat edilmesi gerekir:
  • Ormanlara cam ve cam kırıkları atılmamalı. Cam, güneş ışığını bir büyüteç gibi çimenlere çeker. Çimenler, tutuşarak çimenlerin alevlenmesine yangının oluşmasına neden olacaktır.
  • Mangal küllerini soğutmadan dökmemeliyiz. Çünkü çimenler tutuşabilir.
  • Sigara izmariti yanık olarak atılmamalı,çünkü sigara izmariti çimenleri yakar ve yangın oluşur.
  • Bir yangın gördüğümüz zaman 110 yangın ihbar hattına bildirmeliyiz.
  • Halk görevli kişiler ve çevre örgütleri tarafından bilinçlendirilmeli, bu konuda seminerler ve konferanslar düzenlenmelidir.
Orman Yangınlarının Sebepleri Şunlardır
  • İhmal ve dikkatsizlik nedeniyle çıkan orman yangınları:
  1. Ormanda güvenlik tedbiri almadan ateş yakmak.
  2. Yakılan ateşi söndürmeden bırakmak. Özellikle mangal için yakılan ateşin söndürülmeden bırakılması.
  3. Sönmemiş sigara izmariti ve kibriti yere atmak.
  4. Orman içinde veya bitişiğindeki tarlalarda istenmeyen otları veya tarla anızını yakmak.
  5. Gece aydınlatma için ormanda ateşle dolaşmak.
  6. Cam ve cam kırıklarını ormanda bırakmak, güneş ışığının camdan yansıyarak otları yakması.
  7. Çocukların orman içinde ateşle oynamaları
  8. Eğlence veya gösteri için ormanda ateşle bir şeyler yapılması ateş yakılması
Kasıtlı çıkarılan orman yangınları
  1. Orman içinde veya bitişiğindeki tarla veya otlakları genişletmek.
  2. Orman içinde yapılan kanunsuz işleri gizlemek için çıkarılan yangınlar.
  3. Yabani hayvanları uzaklaştırmak.
  4. İş ve çıkar elde etmek.

Kaynak: MsXLabs & Temel Britannica & Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sponsorlu Bağlantılar
Son Düzenleyen Daisy-BT; 14 Mart 2011 @ 20:23.
Rapor Et
Eski 26 Aralık 2011, 19:34

Orman Yangını, Nedenleri ve Korunma Yolları

#2 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
Orman Yangınları
Son yıllarda çevre sorunlarının ağırlaşmasıyla ormanlarımıza bakış açımızda değişmiştir. Ormanları artık 2000 çeşit kullanım yerine göre değil FONKSİYONEL DEĞERLERİNE göre algılıyoruz. Ormanlarımıza; Oksijen Fabrikası, Doğal hava filtresi, İklim düzenleyicisi, Erozyonun freni estetik özellikleriyle ruhsal sığınak isimlerini yakıştırıyoruz. İşte bu kadar değerli ormanlarımız yine insan eliyle her yıl binlerce hektarı yanmakta veya yakılmaktadır. Orman yangınlarıyla bilinçli bir mücadele yapmamız için onu iyi tanımamız gerekiyor. Orman yangını serbestçe yayılabilen yaşama birliği içindeki bitki ve hayvan topluluklarını kısmen veya tamamen yakarak yok eden bir yangındır. Bu yangınların % 99’u ülkemiz insanlarınca dikkatsizlik ihmal sonucu veya kasten çıkarılmakta, sadece % 1’i yıldırımdan çıkmaktadır.


Dikkatsizlik ve ihmal sonucu çıkan yangınların bilinen örnekleri:
1-Ormana sönmemiş sigara kibrit atılması,
2- Anız yakılması zeytin altındaki otların yakılması gibi tarım alanlarında istenmeyen otların yakılarak temizlenmesi sırasında,
3- Çocukların ormanda ateşleoynamaları,
4- Orman içinde ve kenarında çöplerin yakılarak imha edilmesi sırasında,
5- Arı kovanlarının tütsülenmesinde kullanılan ateşin ormana söndürülmeden atılması .
6- Piknik amacıyla, yemek pişirmek su ısıtmak amacıyla yakılan ve terk edilen ateşlerden.
7- PVC boruların ateş yakılarak ısıtılması sırasında
8- Ateşli silah tatbikatları sırasında, havai fişeklerin ormana düşmesiyle,
9- Elektrik tellerinin kopmasıyla,bakımsız trafoların çıkardığı kıvılcımlardan.
10- Yol ve benzeri inşaatlarda patlayıcı maddeleri ateşleyecek fitilin otları tutuşturmasıyla
11- Kireç ve kömür ocaklarının yakılması sırasında
12- Trafik kazalarında yanan araçlardan.

Kasıtlı çıkarılan yangınlar:
1- Terör amacıyla ormanların yakılması,
2- Yerleşim yeri, tarla otlak kazanmak gayesiyle,
3- Orman idaresine kızgınlık,
4- Ormanda yapılan kanunsuz işleri ört bas etmek,
5- Başka tarla sahibini zor durumda bırakmak,
6- Yabani hayvanları uzaklaştırmak,
7- İş temin etmek amacıyla(üretim,ağaçlandırma)
8- Yol yaptırmak amacıyla.

ORMAN YANGINLARININ TESBİT EDİLMESİ

Orman yangınları orman idaresine ait yangın kulelerinde görev yapan görevlilerce, uçak ve helikopterlerin uçuşları sırasında, kamu kuruluşları ve vatandaşların ihbarıyla tesbit edilir ve söndürme çalışmaları başlatılır. GÖRDÜĞÜNÜZ ORMAN YANGINLARINI ÜCRETSİZ OLAN 177 NOLU TELEFONA BİLDİRİNİZ.

ORMAN YANGINLARININ DAVRANIŞI

Yangın niçin hızlı yanar? Niçin yavaşlar? Zaman zaman niçin çok kuvvetli yanar? Niçin bir istikamette hızlı giderde başka yönde yavaş ilerler? Kısaca yangının bu hareketlerinin tümüne yangının davranışı diyoruz. Yangının davranışına etki yapan nedenleri bilmemiz gereklidir. Bunlardan önemlileri şunlardır.

1- YANICI MADDELER: Yangınların etkili olduğu Akdeniz iklim kuşağında hakim bitki örtüsü çam ağaçları ve maki florasıdır. Bunların yapraklarında eteri yağları vardır. Bu nedenle hızlı yanarlar. Ormanda yerde kuru bitki artıkları, kuru otlar, fidanlar ve çalılar göze çarpar. Daha sonra boylu ağaçlar vardır. Toprağın üstündeki yakıtlar hızlı, toprağın altındaki humus ve kökler yavaş yanar. Ayrıca çürümüş ve çürümekte olan ağaçlar dikili vaziyette veya yere düşmüş parçalanmış halde rastlanır. İşte yanıcı maddelerin devamlılığı miktarı, karışımı cinsi yangının seyrini etkiler.

2- HAVA ŞARTLARI: Rüzgar, rutubet, hava ısısı yangını ve yangında çalışanları etkiler. Rüzgar arttıkça yangın şiddetlenir. Rutubet azaldıkça hızlı yayılma olur. Güneş yakıtları önceden ısıtır ve yangına hazırlar. Yangın gece yavaşlar.

3- ARAZİ YAPISI: Yükseklik, bakı, arazinin meyli ve genel arazi şekilleri çok önemlidir. Vadide başlayan yangın yamaca ulaştığında doğal hava akımı baca tesisini yapar ve yangını hızla zirveye doğru çıkarır. Sırta geldiğinde aksi yönden gelen hava akımından dolayı yavaşlar, bazen ayağınızla bassanız söner.

4- İNSAN UNSURU: Orman yangınlarının geç görülmesi, geç ulaşılması söndürmede çalışanların eğitim seviyeleri kondisyonları, kullanılacak teçhizatın yeterli olup olmadığı yangınların seyrini etkiler.

ÖRTÜ YANGINI: Normal boylu ağaçların hakim olduğu ormanda yangın örtü yangını şeklinde başlar. Önce toprağın üstündeki kuru bitki atıkları, otlar, fidanlar hızlı şekilde humus tabakası ve kökler yavaş yanar. Yangının bu şekline örtü yangını diyoruz.

TEPE YANGINI: Örtü yangını devam ederken boylu çalı ve fidanlara, enkazlara rastlayınca enerji artar ve ağaçların dalları ısınarak zamanla ağaçların tepe taçlarıda tutuşur ve söndürülmesi güç tepe yangınına dönüşür.

YANGIN AMİRİ: Yangını çıkışından kontrol altına alınıp tamamen söndürülünceye kadar yangını yöneten orman idaresi görevlisidir. Yangınların tek kişi tarafın dan yönetilmesi genel prensiptir. Yangın amiri yangın sahasına geldiğinde yangının o andaki kenarlarını görür, arazi şekli, hava şartlarını ve elindeki insan ve teçhizata göre yangını ilerleyen zamanlarda kenarlarının nerelere ulaşacağını belleğindeki bilgisayarda çizerek çalışanların can güvenliğini ön planda tutarak yangına müdahale h, atlarının nerelerden yapılacağını kararlaştırır, gerekirse yenin insan gücü ve teçhizat araç gereç yardımı talebinde bulunur. Yangın içi ve yangın dışı haberleşmeyi sağlar. YANGIN ÇOK ÇETİN BİR DÜŞMANDIR. BÜTÜN HATALARI KEŞFETMESİNİ BİLİR, YAPILAN EN KÜÇÜK HATAYI ÇOK PAHALI ÖDETİR.

ORMAN YANGINLARI NASIL SÖNDÜRÜLÜYOR:

Orman yangınlarını söndürme prensipleri diye yangın söndürme prensiplerinden farklı değildir. Oksijensiz bırakma ısıyı düşürme, yanıcı maddeyi ayırma metotlarının tamamı uygulanır.

SU KULLANILMASI:Yangının kenarı da ona paralel olarak arazözle, helikopterle, uçakla, uygulama yapılır. En etkin şekilde olumlu sonuç verir.

TOPRAK KULLANILMASI: Kazma ile toprak çıkarılarak kürekle alevlerin dibine ince tabaka yapacak şekilde seri halde atılır

YEŞİL DAL DEMETİ KULLANILMASI: Örtü yangınında yangının kenarından yangının içine doğru vurarak, süpürerek uygulanır.

YANGIN ŞERİDİ AÇILMASI: Yanmakta olan saha ile yanmamış saha arasında yaygın kenarına paralel olarak 30-60 cm genişliğinde yanıcı maddelerden humus tabaka ve köklerin kazındığı toprağın meydana çıkarıldığı bir şerit tesis ederek yangını hapsetmek prensibine dayanır. Bunun için kesici el araçları (motorlu testere, tahra) kazıyıcı el araçları (tırmık,çapa,kazma,kürek) kullanılır. Yangının genişlemesi halinde bu işlem imkan olan yerde dozerle yapılır. YANGIN UÇAK VE ARAZÖZDEN ATILAN SU İLE SÖNDÜRÜLSE BİLE YANGINI KUŞATAN BU ŞERİT MUHAKKAK AÇILMASI GEREKİR. Yangın kontrol altına alındıktan sonra yangının içindeki tüm ateşler söndürülür, aceleyle açılan şeritler usulüne uygun hale getirilir. Yangının bu safhasına SOĞUTMA SAFHASI DİYRUZ. Daha sonra yangın mahallinde nöbetçi ekipler bırakılarak yangın sahası bir süre gözetim halinde tutulur.

ÜLKEMİZDE ORMAN YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİNE KİMLER KATILIYOR:
Orman yangınlarının söndürülmesi görevi Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü’ne aittir. Bir orman yangını çıktığında;

1- 10-40 kişilik yangın işçileri önce yangına sevk edilir. Sevk helikopter pikap, kamyonla yapılır.
2- Yöre orman köylülerinden 18-50 yaş grubu erkek nüfus yasal olarak yangınlara emir beklemeden katılmak mecburiyeti vardır. Bu kuvvete MÜKELLEFLER diyoruz.
3- Yangının büyümesi halinde askeri birliklerden yardım istenir. Hangi askeri birliğin hangi bölgeye gideceği önceden planlanmıştır.
4- Kamu kuruluşlarından talep halinde Arazöz, Dozer ve benzeri teçhizat personeliyle birlikte görev alırlar.
5- Gönüllüler mükelleflerin dışında gönüllü olarak katılan vatandaşlarımızdır.

ORMAN YANGINLARININ SONUÇLARI
1- Erozyon -Sel Baskınları en çarpıcı şekilde kendini gösterir.
2- Gelecek kuşakların ormanları azalıyor.
3- Karbon, oksijen dengesi oksijen aleyhine bozulduğundan atmosferde biriken fazla miktardaki karbondioksit iklim değişikliklerine sebep olmaktadır.
4- Ekolojik denge bozuluyor.
5- Turizm olumsuz yönde etkilenmektedir.
6- Rekreasyon alanı azalmaktadır
7- Odun ürünlerinde ve tıbbi bitkilerde yüksek oranda ekonomik kayıplar oluşmaktadır.


Ayvalık Şeytan Sofrası Yangını Selçuk - Meryemana Yangını

ÖNEMLİ ORMAN YANGINLARINA ÖRNEKLER:

AYVALIK ŞEYTAN SOFRASI YANGINI: 03 Temmuz 2006 gecesi, Ayvalık-Çamlık Dinlenme Tesislerindeki ormanlık alanda piknik ateşinden çıktığı iddia edilen yangın, rüzgarın fırtına şeklinde denize doğru esmesiyle kısan sürede yayılma gösterdi. Yangın 250 m genişliğindeki denizi aşarak Şeytan Sofrası'na sıçradı. Yangının bu şekilde denizi aşması beklenmedik bir gelişmeydi. Buna teknik olarak yangının konveksiyonla yayılması deniyor. Aşırı rüzgar, gece yangın söndürme çalışmalarının güçlüğü nedenleriyle Badavut yönüne de sirayet eden yangın sonuçta 168 hektar orman alanının yanmasına sebep oldu. Şeytan Sofrası yangını ormancılık tarihine denizi aşan orman yangını olarak geçti.

SELÇUK – MERYEMANA YANGINI: 20 Ağustos 2006 günü öğle saatlerinde Selçuk/Meryemana Ormanının eteklerinde tarlada temizlik maksadıyla yakılan ateş önce otları daha sonra çalıları tutuşturarak ormana sirayet eder. Aşırı hava sıcaklığı, nisbi rutubetin düşük olması ve aniden rüzgar hızının dağlık bölgeye (Meryemana Evine) doğru şiddetinin artmasıyla yangın dehşetli bir hal alır. Yangının asfaltı atlamaması ve Meryemana Evinin zarar görmemesi için orman itfaiyeleri olağanüstü çaba gösterirler. Meryemana Evi sınırında yangın kontrol altına alınır ancak Kuşadası'na geçmesi engellenemez. Sonuç olarak 350 hektar Selçuk'ta, 240 hektar Kuşadası'nda olmak üzere toplam 590 hektar orman yanar. Ayrıca Meryemana Yangın Gözetleme Kulesi görevlileri yangından son anda kurtulurlar. Yangın Gözetleme Kulesi yanar.

YANGINDA ÇALIŞANLARIN RİSKİ

Orman yangınlarında çalışanlar yangın süresince duman, sıcaklık ve arazi şartlarından dolayı hayati risk altındadırlar.1975 yılından bu yana 95 kişi yaşamını yitirmiş, bir çok çalışan yaralanmıştır. Bunlar arasında orman mühendisleri, askerler, pilotlar, işçiler, köylü vatandaşlarımız vardır. En büyük kayıp 6 Eylül 1985 tarihinde Kuşadası Davutlar orman yangınında verilmiş, 14 askerimizle bir yangın işçimiz şehit olmuştur. Bir insan yangına sebep oluyor, diğerleri bir parça daha ormanı yangından kurtarmak isterken yaşamını kaybediyor. Bu tabloyu ancak eğitimle değiştirebiliriz.
Ormanları yangından siz koruyabilirsiniz

Peki, orman yangını felaketiyle nasıl savaşacağız? Öncelikle, şunu unutmamamız gerekiyor. Yangınla mücadelede "kaybedilen zaman" daha fazla risk, daha fazla maliyet getiriyor. Yangına erken müdahale, cehennem alevlerinin büyümesini önler. Yangınlara yalnız Haziran -Ekim ayları arasında değil, her zaman hazır olmalıyız. Ege Orman Vakfı bu konuda eğitici çalışmalarını aralıksız sürdürüyor.

Yaz aylarında, gazetelerde yer alan bazı başlıklar birbirine çok benzer: "Ciğerimiz yanıyor." Evet; her orman yangınında, ulusça ciğerimiz yanıyor. Yeşil örtüyü yok eden cehennem alevleri, hiç kuşkusuz hepimizi derinden üzüyor. Vatandaş haklı olarak, orman yangınlarıyla daha etkili mücadele yapılmasını, çıkan yangınların en az hasarla söndürülmesini istiyor.

Biliyormu sunuz? Ülkemizde çıkan orman yangınlarının yüzde 99'una insanlarımız sebep oluyor. Aslında, eğitim ve propaganda çalışmalarıyla bunları azaltmak mümkün. Ege Orman Vakfı, kurulduğundan bugüne değin, orman yangınlarına özel önem veriyor. Tüm eğitim döneminde okullarda, yaz mevsiminde de kırsal kesimde, orman yangınlarının çıkış nedenleri anlatılıyor, ayrıca ormanlarımızdaki yıkım gözler önüne seriliyor. Tahmin ediyoruz; bu sayfadaki büyük fotoğraf, bizim gibi sizin de içinizi sızlatacak. Ege Orman Vakfı'nın afişlerindeki, alevlerden kaçan sırtı yanık kaplumbağa görüntüsü, yeşil cennetleri kavuran yangının yaşattığı acıyı tüm dehşetiyle gözler önüne seriyor. Amerika, 1950 yılından bu yana sembol olarak seçtiği Smokey Bear'la (tüm dünya onu yangından kaçan ayı yavrusu olarak tanıyıp, biliyor) orman yangınlarının azalmasını sağlıyor. Televizyondaki "Smokey Bear" programı saye¬sinde, Birleşik Devletler'de orman yangını sayısı giderek en alt çizgiye ula¬şıyor; böylece her yıl yaklaşık 20 milyar dolarlık zarar önleniyor. Ege Orman Vakfı da, bu konuda yangından kaçan kaplumbağayı sembol haline getirmek için uğraş veriyor. Peki, orman yangını felaketiyle nasıl savaşacağız.? Öncelikle, şunu unutmamamız gerekiyor. Yangınla mücadelede "kaybedilen zaman" daha fazla risk,daha fazla maliyet getirir.

Yangına erken müdahale yangının büyümesini önler. Yangınlara yalnız Haziran - Ekim ayları arasında değil, her zaman hazır olmalıyız. Yangına yerden ve havadan müdahale birbirini tamamlayan unsurlar. Özellikle yerden müdahale ekiplerini oluşturanlar, birer komando askeri gibi olmak zorunda. Yangının söndürülmesini yönetenler tecrübeli, bilgili ve hepsinden önemlisi bu işi hevesle yapanlar arasından seçilmeli. Sık sık yapılan tayinler bu hevesi kırar. Her orman yangınında artık önce havadan söndürme akla geliyor. Çünkü, helikopterler ve uçaklar, havadan müdahelenin iki önemli aracı olarak değerlendiriliyor. Örneğin, helikopter istediğiniz noktaya personel indirir,imkan ölçüsünde suyla müdahele yapar.

Uçaklar içinde en mükemmeli Kanada yapımı CL - 415 Amfibik tiplerdir. Amfibik uçaklar sadece orman yangınlarıyla mücadele için dizayn edilir. 1995 -1996 yıllarında, İzmir'deki performansları dikkate alınırsa, bu uçaklar için "son derece yararlı" olduklarını söyleyebiliriz.

Deniz, baraj ve göl gibi büyük su kaynaklarından 12 saniyede 6,5 ton suyu sürtünme sırasında gövdesine alan bu uçaklar, topladıkları suyu yangına 10-30 m. yüksekten en iyi performansla atarlar.

Geçmişte yanlış bir düşünce de; bu uçakların Orman Bakanlığı'nca satın alınıp işletilmesi yönünde gelişmişti. Ancak günümüzde, Yunanistan'da olduğu gibi Hava veya Deniz Kuvvetleri Komu-tanlığı'nca tedarik edilip kulla¬nılması en iyi yöntem olarak kabul ediliyor. Amfibik uçaklar, orman yangını dışında arama kurtarma, sanayi yangınları, denizlerde meydana gelen tanker yangınlarına da müdahale edebilirler.

Eğitim ve propaganda faaliyetlerinin artması, yerden ve havadan yapılacak mücadelenin iyileştirilmesi, orman yangınlarıyla mücadelede ülkemizi daha başarılı kılacak; biz buna gönülden inanıyoruz.
ALINTI
Rapor Et
Eski 21 Temmuz 2012, 11:30

Orman Yangınları

#3 (link)
SiNiRLi-RUTİNE AYKIRI
nötrino - avatarı
Rusya’da Devam Eden Orman Yangınları

rusyaormanyanginlari

Orman Yangınları

Rusya itfaiye güçleri aylardır orman yangınlarıyla mücadele ediyor. NASA’nın açıklamasına göre 30’un üstünde orman yangını Rusya’nın uzak doğusunu 10 Temmuz itibariyle yakıp kavurmaya devam ediyor. Yeşil barış örgütü (Greenpeace'in) verdiği bilgi : Rusya’da şuan itibariyle, 2010’da gerçekleşen orman yangınlarından daha fazla alanın 2012'de yandığı yönünde. ITAR-ITASS Ajansı’nın verdiği bilgiye göre ise , yangınlar Yakutia’da 2.200 hektardan fazla alanı ve Khabarovsk bölgesinde 2.000 hektarı kül etmiş durumda. Ajans diğer bir raporunda, Rusya’nın uzak doğusunda gerçekleşen 1.826’dan fazla orman yangınının toplamda 195.000 hektarı yaktığını belirtti.

NASA’nın verdiği bilgi : Sibirya’daki orman yangınlarının, dumanının büyük çoğunluğunun atmosfere yeterince yükseldiği ve böylece bu toz ve duman bulutlarının rüzgârlarla birlikte Pasifik okyanusu üzerinden Kuzey Amerika'ya itildiği yönünde. CBC’nin verdiği bilgiye göre ise, bu hafta büyük miktarda duman Kanada’nın en batıda olan İngiliz Columbia'sı eyaletine ulaşmış durumda.

NASA’nın Terra uydusunun, Rusya’nın doğusunda (Sibirya) 9 Temmuz’da yakaladığı görüntüler, yaşanan orman yangınlarının ne kadar ciddi bir boyutta olduğunu tüm yönleriyle bize gösteriyor.Resimde gördüğünüz kırmızı bölgeler aktif halde olan yangınları göstermekte.


Kaynak : EarthSky / Earth Observatory (10 Temmuz 2012)
Rapor Et
Eski 12 Aralık 2012, 18:35

Orman Yangını, Nedenleri ve Korunma Yolları

#4 (link)
berke_kalem
Ziyaretçi
berke_kalem - avatarı
Saol kardeş

---------- Mesaj tarihi 18:35 ---------- Önceki mesaj tarihi 18:31 ----------

Orman Yangınlarının Sebepleri Şunlardır
İhmal ve dikkatsizlik nedeniyle çıkan orman yangınları:
Ormanda güvenlik tedbiri almadan ateş yakmak.
Yakılan ateşi söndürmeden bırakmak. Özellikle mangal için yakılan ateşin söndürülmeden bırakılması.
Sönmemiş sigara izmariti ve kibriti yere atmak.
Orman içinde veya bitişiğindeki tarlalarda istenmeyen otları veya tarla anızını yakmak.
Gece aydınlatma için ormanda ateşle dolaşmak.
Cam ve cam kırıklarını ormanda bırakmak, güneş ışığının camdan yansıyarak otları yakması.
Çocukların orman içinde ateşle oynamaları
Eğlence veya gösteri için ormanda ateşle bir şeyler yapılması ateş yakılması
Kasıtlı çıkarılan orman yangınları
Orman içinde veya bitişiğindeki tarla veya otlakları genişletmek.
Orman içinde yapılan kanunsuz işleri gizlemek için çıkarılan yangınlar.
Yabani hayvanları uzaklaştırmak.
İş ve çıkar elde etmek.

Rapor Et
Eski 12 Aralık 2012, 19:17

Orman Yangını, Nedenleri ve Korunma Yolları

#5 (link)
Özel Üye-VIP
_EKSELANS_ - avatarı
Genel tanımıyla ifade edecek olursak; serbest yayılma eğiliminde olan ve ormanda yaşama birliğine katılan canlı ve cansız bütün yanabilir varlıkları yakıp yok edebilen ateşe "orman yangını" denmektedir.
Dünyanın bir çok ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de orman varlığını tehdit eden faktörlerin başında orman yangınları gelmektedir. Orman yangınlarının çıkış sebeplerine baktığımızda, yıldırım gibi doğal nedenlerin % 5-6 oranında kaldığını, diğer bütün yangınların çıkış sebebinin insan olduğunu görmekteyiz... Dolayısıyla ülkemiz ormanları için en tehlikeli varlığın "İNSAN" olduğunu söylemek yanlış olmaz.. Bu nedenle orman yangının çıkmasına engel olmak veya çıkacak yangınların sayılarını olabildiğince azaltmak için insanlarımızı bilgilendirmek ve eğitmek zorundayız.


Yanma basit bir kimyasal olaydır. Daha açık bir ifadeyle yanma; kimyasal bir oksidasyon olup, yüksek sıcaklık derecelerinde meydana gelir ve fotosentez yoluyla depo edilmiş olan ısı enerjisini açığa çıkarır.. Tutuşma sıcaklığı oksijen ve yanıcı madde yeterli miktarda bir araya gelirse yanma olayı meydana gelir. Yanmayı meydana getiren bu üç faktörün oluşturduğu üçgene "YANGIN ÜÇGENİ" denir.
ormanyanginlari2
YANMA NEDİR?


Yangın üçgenini oluşturan üç unsurdan herhangi biri olmazsa veya yeterli miktarda bulunmazsa yanma olayı olmaz.. Herhangi bir orman yangınının türünü, şiddetini ve yayılma özelliklerini bu üçlünün miktar ve niteliği belirler.
Yangın söndürme çalışmalarında izlenen temel yol bu yangın üçlüsünden herhangi birisinin üçgen dışına çıkarılmasını sağlamaya yöneliktir. Bu amaçla şunlar yapılır;

1- Yanıcı madde yangın yerinden uzaklaştırılır veya devamlılığı kırılır,

2- Su, toprak ve kimyasal maddeler kullanmak suretiyle oksijen - yangın bağlantısı kesilmeye çalışılır,

3- Su, toprak ve kimyasal maddeler kullanmak suretiyle yanıcı maddenin tutuşma sıcaklığına ulaşması önlenir,

Orman yangınlarının çıkmasına yol açan birinci faktör, ilk kıvılcımın yol açtığı tutuşma ısısıdır. 260-400 C° arasında tutuşma meydana gelir. Bu tutuşmayı başlatan % 95-99 oranında insan elidir... Ve bu insanın elini tam anlamıyla bu işten caydırmak maalesef mümkün olamamaktadır. Bu amaçla insanların bilgilendirilip eğitilerek bilinç sahibi olmasına gayret gösterilmektedir...
Yangın üçgenindeki ikinci faktör olan oksijen; havada ve orman yangını olabilecek ortamlarda % 20 - 21 oranında, her yerde ve bolca bulunan bir elementtir. Yanma ortamında oksijenin % 15 oranının altına düşürülmesi halinde yanma olmaz. Geniş alanlarda bunu sağlamak pek mümkün değildir.
Yangın üçgeni içerisinde yer alan yakıt (yanıcı maddeler), yangın savaşçılarının üzerinde en çok durduğu ve önem verdiği faktördür. Orman yangınlarında tutuşma ve alevlenme; yakıtın tipine (istihsal artığı, ham humus, ölü veya yeşil örtü gibi..), yakıtın devamlılığına, yakıtın ısısına bağlıdır. Yangın üçgenini kırmak için doğru kararlar almak, yakıtın çok iyi bilinmesine bağlıdır. Ormandaki yanıcı maddelerin yangın şeritleri gibi müdahaleler yada tedbirlerle devamlılığının kırılması yangın üçgenini bu noktada bozar ve yangın orada durmak zorunda kalır.
DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE ORMAN YANGINLARI
Dünyada ve ülkemizde ormanları tehdit eden unsurlardan birisi de orman yangınlarıdır. Ülkemiz Akdeniz iklim kuşağına yer almaktadır. Orman yangınları bu kuşağın kaçınılmaz olgusudur. Her yıl dünyada ortalama 4 milyon hektar, Akdeniz kuşağında ise ortalama 550 bin hektar orman yanmaktadır. (Harita-1)

ormanyanginlari3
Harita-1
Ülkemiz özellikle Hatay’dan başlayıp Akdeniz ve Ege sahil bölgelerinden İstanbul’a kadar uzanan kıyı bandı yangınlar açısından en riskli bölgeyi oluşturmaktadır.
Yangına birinci derece hassas alan 7.182.051 ha, yangına ikinci derece hassas alan 5.091.788 ha’dır. Buna göre ormanlarımızın yaklaşık % 60’ına tekabül eden 12 milyon hektarlık kısmı yangına çok hassas bölgelerde yer almaktadır. (Harita-2)
Akdeniz iklim kuşağında orman yangınlarıyla birlikte yaşmaya alışmalıyız.olağan bir hadise gibi görmeliyiz. Orman yangını söndürme çalışmaları; Avrupa birliği ülkelerinde olduğu gibi felaketlerle mücadele edecek ulusal düzeyde sivil ve askeri görevlilerin oluşturacağı büyük bir organizasyon kurulmalı ve orman yangınları ile mücadele bölümünde ormancı yangın uzmanları yer almalıdır. Ormancı çalışanlar ise asli görevlerini yapmalıdır.

ormanyanginlari4

Harita-2

Küresel ısınma; iklim değişikliği ve kuraklıkla birlikte hassaslık zaman içinde değişebilmektedir. (Harita-3)
ormanyanginlari5

Harita-3
ORMAN YANGINI TÜRLERİ
Yangın kimyasal reaksiyondur. Oksidasyon sonucu oluşur. Yangının oluşabilmesi için yakıt, ısı, havanın(oksijenin) olması gerekir. Yangını söndürülebilmesi için bu üç unsurdan birinin ortamdan uzaklaştırılması gerekir.
Orman yangını, serbest yayılma eğiliminde olan ve ormanda yaşama birliği içinde bulunan canlı ve cansız bütün varlıkları yakarak yok eden ateştir. Orman yangınları örtü ve tepe yangını şeklinde cereyan eder.
Örtü yangını: Orman toprağının üzerinde yer alan ibre, dal, kesim artıkları, ot, funda, diri örtüyü yakar. Meşcerenin asli ağaç türlerine yoğun yanıcı madde varsa nadiren zarar verir, havanın rutubetli olduğu zamanlarda ve kış aylarında zarar vermez.
Tepe yangını: Meşceredeki asli ağaç türleri başta olmak üzere meşcerenin tümüne zarar verir. Yangınların büyümesinde etkili olan yangın şeklidir.
Toprak yangını: Orman toprağı üstünde ve altında(kök kısmında) turbalarda oluşan yangınlardır. Sazlık, bataklık yangınlarıdır.
Ziraat ve tarım alanı (kırsal alan) yangınları: Bağ, bahçe, anız, zeytinlikler, meyvelikler kısacası tarım alanlarında oluşan yangınlardır.
ORMAN YANGINLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Orman yangının çıkabilmesi için yeterli ısı şarttır. Yanacak ormandaki yanıcı maddeye ısının verilmesi gerekir. Isının yanıcı madenin bitişiğindeki yanıcı maddeye geçmesi ve ısı aktarımı devam etmesi, ısı iletimi devam etmesi için ısının yukarı doğru hareketi, ya da yaydığı ısıyla veya yanıcı maddenin ilettiği ısıyla gelişir. Eski gaz lambalarındaki gibi, camın üstünden çıkan ısının yukarı doğru hareketidir. Camdan etrafına yana doğru yaydığı ısıdır. Ayrıca yanıcı maddenin ilettiği ısı vardır. Ancak ormandaki yanıcı maddelerin ısı iletimi düşüktür.
Yanıcı Madde: Ölü örtü, alt tabakada bulunan ot, çayır bitkileri, çeşitli çalılar, enkaz, kesim artıkları, ağaç ve ağaççık vb’dir. Yanıcı maddelerin inceliği- kalınlığı, miktarı, cinsi, devamlılığı ve rutubeti gibi özellikler yanma olayını etkiler.
Topografik Yapı: Bakı, yükseklik, arazi meyili, arazi şekli (röliyef), dar dereler yangının seyrini etkiler.
Hava Halleri: Yağış, nisbi nem, sıcaklık ve rüzgar hızıdır. Nisbi nemin düşük, sıcaklık ve rüzgar hızının yüksek olması yangın riskini artıran faktörlerdir.
Yanıcı Madde : Ülkemizdeki yanıcı madde tipleri orman ekosistemini oluşturan çeşitli bitki türleri ve ölü kısımlardan oluşurlar. Çeşitli bitki türleri ve bunların kuruması sonucu dökülen dal ve yapraklar, kuruyan otlar, ölü örtü, ormanların altlarında bulunan ince yanıcı maddeler ormanda yangının ilk başlaması ve tutuşması açısından çok önemlidir. Yanıcı maddenin nemi, biçimi, miktarı, boyutu, yatay ve dikey devam etmesi önem arz eder. Çeşitli incelikte ve kalınlıkta karışımların istiflenme kalınlıkları, istiflenmenin şekli çok önemlidir (Resim-1). Yanıcı maddeyi oluşturan birleşimde bulunan elamanların ebatları orman yangınları açısından önemlidir.
ormanyanginlari6
Resim-1 Resim-2
İnce yanıcı maddeler orta ve kalın yanıcı maddelere göre çabuk kurur ve tutuşma sıcaklığına çabuk erişir. İbrelerden, kurumuş otlardan, kurumuş ince çalı döküntüleri ve ince hafif artıklardan oluşur. Yanıcı maddenin nem miktarı orman yangınları için önemlidir. Küçük ince uzun yakıtların yüzey alanı büyük yakıtlara göre daha büyüktür. (Resim-2)
Bu nedenle ince yanıcı maddenin nemi çabuk değişir. Kuru yanıcı maddeler orta nemde veya yaş yanıcı maddeye nazaran daha çabuk yanar. Nemi yüksek yanıcı maddenin yanması için ısınarak neminin buharlaşması lazımdır. Yanıcı maddenin nemi düşükse dikkatli olunmalıdır.
ormanyanginlari7
Resim-3 Resim-4
Çok ince yanıcı materyalden oluşan ve gevşek istiflenen örtülerde yangının başlaması hızlı olur ve çabuk yanar. Kısa zamanda yanma en yüksek hızına erişir ve tekrar hızla düşer. İnce yanıcı maddeden oluşan yangınlara müdahale etmek ve bastırmak kolaydır. Ayrıca yanması gereken ısı daha azdır. Ancak ince yanıcı madde yangınlarına müdahalede geç kalınmamalıdır. Kalın yanıcı maddeleri tutuşturacağı bilinmelidir. (Resim-3,4)
Kalın yanıcı maddelerden oluşan istiflemeler geç yanar ancak yanma süresi uzar. Bir çıra kütüğünü yakacak olursak zor yanar yandığında uzun süre yanar. Çıra kütüğünü küçük parçalara ayırdığımızda daha kolay yanar. Üretim artıkları, dallar, çalılar, devrik ağaçlar, enkazlar, ağaç kütükleri ve köklerdir. Kalın yanıcı maddelerden oluşan yangınlara müdahale etmek ve kontrol altına almak zordur, zira yüksek ısı çıkararak çok şiddetli yanarlar. Yakıtın biçimi de önemlidir. Ayrıca yanması gereken ısı daha fazladır. (Resim-5,6)
ormanyanginlari8
Resim-5 Resim-6
İnce yanıcı madde ile kalın yanıcı maddenin birlikte bulunması halinde mücadele şartları daha da zorlaşmaktadır. Yangın şerit halinde değil alanın tümünde seyretmektedir.(Resim-7,8)
ormanyanginlari9
Resim-7 Resim-8

Yanıcı maddenin yatay olarak düzenli şekilde devam etmesi müdahaleyi ve söndürmeyi zorlaştırmaktadır. Yanıcı madde devamlı değil ise ve dere, kaya, boşluk varsa müdahale ve söndürmeyi kolaylaştırır, yakıtın sıcaklığı da önemlidir. Yakıt ne kadar sıcak ise yanması da o kadar kolaydır. Özellikle güney ve batı bölgelerde güneşin etkisiyle yakıt sıcaklığı artmaktadır.(Resim-9,10)
ormanyanginlari10
Resim-9 Resim-10
Boylu ve boysuz maki Akdeniz bölgesi, Ege, Marmara ve Karedeniz bölgesinde yer alır. Maki elamanlarından harnup, sandal, meşe türleri (Querqus coccifera) hariç akçakesme, zakkum, incir, frenk yemişi, akasya, Kıbrıs akasyası, mezarlık servisi, nar ve dere vejetasyonu içinde yetişen türler yangına dayanıklıdır. Bu türlerde yanma sırasında alevi ileriye doğru rüzgarla birlikte ilerleme konisi oluşturarak yanma gerçekleşmez, aşağıdan yukarı doğru yanar. Yangına müdahale sırasında büyük avantaj sağlar. Q. coccifera, zeytin, defne, kızılçam ise ilerleme konisi oluşturur. Yangın sırasında söndürmede büyük zorluklar yaşanır. (Resim-11,12,13,14)
ormanyanginlari11
Resim-11 Resim-12
ormanyanginlari12
Resim-13 Resim-14
Topografya: dinamik değil statiktir. Topografik yapının orman yangınlarında büyük etkisi vardır. Yangınların seyri incelendiğinde yangınlar gündüz yamaç aşağı yavaş ilerler. Adeta hafif rüzgarlı denizdeki dalgayı andırır. (Resim-1, 2)
ormanyanginlari13
Resim-1 Resim-2
Yamaç yukarı ise yangın çok hızlı hareket eder ve bir anda tepeye çıkar. Bunun nedeni yokuş yukarı devam eden yangının alevi yakıtlara yakın olmasından dolayı önündeki yanıcı maddeyi radyasyon ısısı ve yayılma ısısı ısıtmasıdır. Hatta kendine özgü davranış biçimi oluşturur. Yangın yamaç yukarı dar açı ile çıkar, yamaç aşağıya geniş açı ile iner.(Resim-3, 4)
ormanyanginlari14
Resim-3 Resim-4
Düz arazide yangının yayılma hızı düşük, meyilli arazide yüksektir. Yüksek meyilli yamaçlar ve dik yamaçlarda yanan yanıcı maddenin aşağı doğru yuvarlanması söz konusudur.
Yamaç arazide yangının seyri müdahale çalışmaları sırasında görülebilir. Düz alanda ise yangının seyri sağlıklı olarak görülemediği için her an yangının içinde kalınabilir. Mutlaka kritik yerlere gözcü konmalıdır. (Resim-5)

ormanyanginlari15


Resim-5 Resim-6
Yangına en iyi sırtlarda müdahale edilebilir. (Resim-6) Yukarı dik yamaca doğru devam eden iki kenarı sırtla sınırlandırılmış vadilerde rüzgarla birlikte yukarıya doğru kuvvetli hava hareketi oluşturur. Vadi tabanından hızla çekilerek büyük riskler yaratır. Ayrıca vadilerde rüzgar vadi tabanını takip ederek yukarı hareket ederken yanan yanıcı maddenin sağa sola karşı yamaca ateş atmaları söz konusu olabilir. (Resim-7,8)
ormanyanginlari16
Resim-7 Resim-8
Sırtlarda ise rüzgar etkisini yitirdiği veya aksi rüzgara maruz kaldığı için en uygun müdahale cephelerini oluştururlar.Kanyon yangınları tehlikeli yangınlardandır. Kendine özgü şartları vardır. Kanyonlar baca görevi yaparlar. Sürekli anormal hava hareketleri oluştururlar ayrıca anafor dediğimiz gaz kütlelerinin oluşturduğu bacalar yaparlar. Hava kanyon dibinden yanlara ve yukarı doğru gazlarla birlikte patlamalar yaparlar. Sürekli olarak yanan maddeler ve ısınan kayalar aşağıya yuvarlanmaktadır. Kanyona kesinlikle ekipler sokulmamalıdır. Kanyon yangınlarına en güzel müdahale kenarlardan açılan şeritlerden karşı ateş vermektir. (Resim-9)
ormanyanginlari16
Resim-9
Bakı da önemlidir. Güney bakılarda rutubet kısa zamanda azalır, güney bakılarda ince yanıcı madde miktarı daha fazladır.yanıcı maddeler çabuk tutuşur. Yangın kısa zamanda hız kazanır. Kuzeyde ise kalın yanıcı madde miktarı daha fazladır. Rutubet oranı yüksektir.
Bununla birlikte genelde yapraklı karışımı vardır. Kuzeyde yangın yavaş tutuşur. Yandığında ise büyük enerji çıkarır, sönmesi zorlaşır.
Yükselti de yangınlarda etkilidir. Ülkemizde çıkan orman yangınlarının %80’i, 0-400 rakımda olmuştur. Rakım azlınca yangın mevsimi süresi artmaktadır. Rakım arttıkça yangın riski azalmaktadır.
Ayrıca tepelerden aşağı uzun tatlı meyille devam eden ormanlarda risk daha yüksektir. Tepe aşağı dik meyille inmesi riski azaltır. Hava Sıcaklığı arazinin yükseltisine bağlı olarak değişir. Alçak ve çukur yerler daha fazla ısınır.
Hava Halleri: Orman yangınları açısından nispi nem, hava sıcaklığı, rüzgar hız ve yönü, havanın açık veya kapalı olması, yangın mevsimi boyunca yağan yağmur miktarı dağılımı,en son yağan yağış zamanı, önemlidir. Ancak havanın kararlı ya da kararsız olması da mevsimine göre tehlike arz eder. Hava hallerinin orman yangınlarıyla olan ilişkisini dört başlıkta inceleyebiliriz.
1 Nispi nem açısından: Nispi nem, yağış miktarı ve yağışlı gün sayısına, rüzgar yön ve hızına, hava sıcaklığına, güneşlenme şiddetine, hava kapalılık oranına, bulunulan yerin deniz göl gibi geniş su yüzeylerine olan uzaklığına bağlı olarak değişiklikler gösterir. Yağışlı gün sayısı ve yağış miktarı, havanın ve ölü örtü denilen yanıcı maddelerin nem oranını belirleyen bariz meteorolojik faktörlerin başında gelir. Nispi nem sabahın erken saatlerinde en yüksektir. İkindi sonunda en az seviyeye düşer. Bu vakitler ince yanıcı maddenin nem miktarı da düşüktür. Havanın nispi nemi yanıcı maddenin nemi üzerinde etkilidir. Özellikle ince yanıcı madde nispi nemden hemen etkilenir.Türkiye’de yağışlı mevsimler genellikle kış ve bahar aylarıdır. Karadeniz’in kıyıları hariç diğer bölgelerimizde yazları yağışsız kurak geçer. Yangın sezonunun başlaması da bu zamanla örtüşür. Yağışsız geçen gün sayısı arttıkça, örtünün nemi de azalacaktır. Bu da yangın açısından riski artırmaktadır. Rüzgar hızı ile nem rüzgarın yönüne bağlı olarak değişkenlik gösterir. Rüzgar su yüzeylerinin olduğu yönden geliyorsa su yüzeylerinden kazandığı nemi getirerek nem oranını yükseltecektir. Eğer karalar üzerinden geliyorsa nem kazancı olmayacağı için nemi azaltıcı yönde etki edecektir. Bir de fön etkisi eklenirse iyice kurutucu özellikler göstermektedir. (Örnek verilecek olursa Akdeniz sahillerimizde güneyli rüzgarlar nem oranını artırırken, kuzeyli rüzgarlarda nem oranını azaltır. Karadeniz sahillerinde ise kuzeyli rüzgarlar nem oranını artırırken, güneyli rüzgarlar nem oranını azaltır.) Hava kapalılığına bağlı olarak güneşlenme şiddeti de artar. Yangın mevsiminde genellikle havada bulut kapalılığı az olduğundan, gündüzleri uzun olmasından dolayı güneşlenme süresi artmaktadır. Hava sıcaklığının artmasıyla güneşlenme süresinin uzunluğu üst üste gelince güneşlenmenin şiddeti artmakta, bu da örtünün nem oranını hızlıca azaltmaktadır.
Karadeniz sahillerinde genellikle yılın dört mevsiminde de yağış görüldüğünden, hava genellikle kapalı, güneşlenme süresi ve şiddeti az olduğu için nispi nem kaybı az olur. Ama iç kesimlerde, güney ve batı sahillerimizde durum tam tersidir. Nispi nem oranı % 40 ların altına indiğinde tehlike başlar. Ama en tehlikeli durum nispi nem oranının % 10 un altına düştüğü andır.
2. Hava sıcaklığı açısından: hava sıcaklığını etkiliyen en önemli etken güneştir. Gölge ile güneşli yerde bulunan yanıcı maddenin sıcaklık ve nemi arasında önemli fark vardır. Artan hava sıcaklığı güneşlenme şiddetini de artırarak nem açısından kurutucu özellikler gösterir. Sıcaklığın artmasıyla buharlaşmada artmaktadır. Buharlaşmanın artmasıyla yanıcı maddelerin nem oranı hızla azalmaktadır. Artan hava sıcaklığının, yanıcı maddelerin tutuşma sıcaklığına olan etkisini de unutmamak gerekir. Hava sıcaklığının artmasıyla birlikte yangınla mücadele edecek personelin de direnci zayıflamaktadır. Ayrıca yüksek sıcaklığın olduğu zamanlarda, yangınla mücadele edecek uçaklar bile havalanamaz. Ülkemizde Orman yangınları açısından 25 derecenin üstünde yangın riski başlamakta, sıcaklık arttıkça risk te artmaktadır.
3 Rüzgar hızı ve yönü açısından: Rüzgar yanmayı artırdığı gibi yanma hızını da düşürebilir. Yanmayı sağlayan oksidasyon için havayı taşır. Yanıcı maddenin nemini düşürür veya artırır. Yangının estiği istikamete doğru yayılmasını sağlar.(Resim-10)
ormanyanginlari18

Resim-10
Rüzgarın hızla eserek yangının ileri doğru kabuk ve ibre atmasını böylece yangının yayılmasını sağlar. (Resim-11,12)
ormanyanginlari19
Resim-11 Resim-12

ormanyanginlari20
Resim-13
Uydu fotoğrafında görüldüğü gibi 6 kilometre uzaklığa kıvılcım ve kabuk atmaları olabilmektedir. Ormam yangınlarında kozalak atması gibi yanlış ifadeler kullanılmamalı ancak yokuş aşağı kozalak yuvarlanmaları olmaktadır. (Resim-13)
Havanın nispi nem oranının değişkenliğinde rüzgar hızıyla birlikte yönü de önemlidir. Rüzgar yönü denizler ya da göl ve barajlar üzerinden ise, nispi nem artmaktadır. Çünkü su yüzeylerinden geçen hava nem kazanmakta, kazanılan nem de rüzgarla taşınmaktadır. Orman yangınları açısından riskli olan rüzgarın geniş karalar üzerinden gelmesidir. Karalar üzerinden gelen hava kütlesi sürekli nem kaybetmektedir. Karalar üzerinde kat ettiği mesafeye bağlı olarak kurutucu özelliği de artmaktadır. Yaz mevsiminde genellikle Türkiye’yi etkileyen (CT) condinental tropik hava kütlelerinin, orijinlerinden daha kuru olması nedeniyle, nem açısından kurutucu etkisi artmaktadır. Bu hava kütlelerinin etkili olduğu zamanlarda rüzgar hızı ve yönü orman yangınları açısından çok risklidir. Bir de böyle havalarda oluşacak rüzgarın fön etkisi riski ekstrem değerlere taşımaktadır. Topografya ve ormanlık alanın bulunduğu coğrafi konuma göre rüzgarın etkisi değişiklik göstermektedir. Bazı yerlerde topografyaya bağlı lokal özellikler, bazı yerlerde ise coğrafi konuma bağlı lokal özellikler iyi bilinmelidir. Kuvvetli rüzgarlarda yangınla mücadelenin zorluğu unutulmamalıdır. Yangınla mücadele edilirken rüzgarın yönüne ve hızına dikkat etmek gerekmektedir. Rüzgarın hızına göre, estiği yönü karşımıza alarak mücadele edilmelidir. Ancak müdahale edilecek yer çok yakın olursa, arka kısmı kapalı ya da kaçılamayacak kadar eğimli ise tehlikelidir. Bu tehlikelerle karşılaşmamak için müdahale noktalarının iyi hesaplanması gerekmektedir. Orman yangınları açısından risk saatte 15 km hızda başlar, hız arttıkça risk de artar. Riski artıran diğer faktörde rüzgarın karalar üzerinden gelmesidir. Rüzgarın yanıcı maddeler üzerinde yıkıcı etkisi ise dalları kırarak yangınla mücadele anında yangının taşınmasını kolaylaştırarak mücadeleyi zorlaştırmasıdır.
4 Havanın kararlılığı ve kararsızlığı açısından: Hava kütlelerinin alt ve üst seviyeleri arasında sıcaklık farkı olmazsa hava kararlıdır. Bu durumda dikey faaliyet olmayacağı için bulut oluşumu olmayacaktır. Ancak üst seviyeler ile alt seviyelerde sıcaklık farkı var ise hava kararsız denilir ve bu durumda dikey faaliyetler başlar. Kararlı, denge durumundaki hava parselinin, ilk konumundan uzaklaşması ile hareketin başlaması, yer değiştirme eğilimi göstermesiyle kararsızlık başlar. Atmosferdeki termik ve termodinamik nedenlerle oluşan kararsızlık, dikey hareketi hızlandırır. Hava parseli yukarı doğru hareket ettiğinde dikey ivme kazanır ve kümülüs bulutlarının oluşumuna ve büyük olasılıkla oraja neden olur. Bu dikey hareket sonucunda oluşan kümülüs ve kümülünimbus bulutları, sağanak yağışlar ya da oraj veya gök gürültülü sağanak yağışla oraj meydana getirir. İşte bu orajlar ormanlık alan üzerinde olursa, orman yangınlarına neden olmaktadır. Kararsız havalar genellikle bahar mevsimlerinde meydana gelirler. Çünkü bahar mevsimleri hızlı geçişlerin olduğu, değişkenliğin yüksek olduğu mevsimlerdir. Üst seviyeler ile alt seviyeler arasındaki sıcaklık farkına bağlı olarak kararsızlık, mutlak, şartlı ve gizli olarak sınıflandırırlar.
Yıllık yağış miktarının orman yangınları üzerinde önemi büyüktür. Yangın mevsiminden önce kış ve ilkbahar ayları kurak geçerse yangın tehlikesi artar. Yağış havanın bağıl nemini etkilediği gibi yanıcı maddenin nem miktarını da etkiler. Otların yeni çıktığı dönemde bol yağış olması ince yanıcı materyal olan ot boylanmasına sebep olur, ama otların kurumaya başladığı sırada yağan yağmur orman yangınları açısından daha faydalıdır.
Yağmurun özellikle yangın mevsimi içinde yağması ince yanıcı madde nemini yükselteceği için önem arz etmektedir. Ancak yağışın miktarı önemlidir. Havanın parçalı bulutlu ve gök gürültülü olması durumunda özellikle ağustos sonu eylül başında günde 45 adet orman yangını yıldırım nedeniyle çıkmaktadır. Nispi nem, orman yangınlarının müşirlerinden biridir.
Nispi nemin düşmesiyle birlikte orman yangınları için kritik günler başlar. Ülkemizdeki büyüyen orman yangınlarının çoğu rutubetin düşük olduğu zamanda gerçekleşmiştir. Nispi nemin % 20’inin altına düşmesi durumunda mutlaka orman yangını çıkmaktadır.
Son 5 yılda çoğu zaman nispi nemin % 10’un altına indiği görülmektedir. Hava sıcaklığı yüksek ise yanıcı maddenin sıcaklığı da bu doğrultuda artacaktır. Böylece tutuşma için daha düşük bir sıcaklığa ihtiyaç duyacaktır.
Özellikle kurak yıllara rastlayan yaz aylarında yüksek hava sıcaklığı 15-30 günlük bir kayma ile haziran ayında ulaştığı sıcaklık değerlerine mayıs ayında ulaşabilmektedir.
Meteorolojinin verdiği değerler gölgedeki sıcaklık değerleridir. Açık alandaki sıcaklıklar 5 0C daha yüksektir. Özellikle bazı yılarda o kadar sıcaklık yükselmesi olur ki özellikle amfibik uçaklar kalkamazlar.
Orman yangınlarının büyümesinde en etkili faktörlerin başında rüzgar gelmektedir. Diğer faktörlerle birlikte (sıcaklık, nem, topografya, yanıcı madde vb.) tehlikeli boyutlarda yangınlar meydana gelmektedir. Ülkemizde Kahramanmaraş’tan başlayıp Muğla’ya kadarki sahil kesimdeki ormanlık alanı etkileyen rüzgar kuzeyli kurutucu rüzgardır.
İç Anadolu’yu Akdeniz’e bağlayan vadiler rüzgarın topografyanın etkisiyle yön değiştirmesi sonucunda oluşan lokal rüzgarlar yangın riskini artırmaktadır.
Marmara ile Batı Karadeniz Bölgesi’nde lodos rüzgarı risk içermektedir. Ege Bölgesi’nde ise kuzeyli ve güneyli rüzgarlar etkilidir. Yangın mevsiminde sıcaklıkla birlikte Ege Bölgesinin içlerine kadar lodos artarak devam eder ve Ege için büyük risk oluşturur.
Ancak yarımadalarda ve Çanakkale bölgesinde kendine özgü rüzgar şartları vardır. Özellikle güneyli rüzgarların kurutucu etkisi yanında yılda ortalama 200 günün şiddetli rüzgarlı olması nedeniyle kuzeyli rüzgarlar da tehlike arz etmektedir.
Bütün bu etkenler beraber değerlendirildiğinde yangın tehlike oranları ortaya çıkmaktadır. Yangına hassas alanların belirlenme kriterleri bütün bu değerlerin bileşenidir.
Ülkemizde bu çalışmayı Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesin’den Prof. Dr. Ertuğrul BİLGİLİ, Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesinden Doç. Dr Bülent SAĞLAM, Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesinden Yar. Doç. Dr. Ömer KÜÇÜK birlikte yapmışlardır. Kullanılmak üzere teşkilatımızın hizmetine 2009 yılında sunacaklardır. Bu çalışmalar karar destek sistemleri ve yangın yöneticisi yetiştirme eğitimleri için önemlidir.
Sponsorlu Bağlantılar
Rapor Et
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 0.560 saniyede (90.82% PHP - 9.18% MySQL) 16 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +2 - Saat: 04:57
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi