[ThinkerBeLL]

Güneş Adası (Isla del Sol)
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Güneş Adası (Isla del Sol), Titikaka Gölü üzerinde, Bolivya'ya ait bir adadır.
Titikaka Gölü kıyısındaki Bolivya şehri Copacabana'dan düzenli olarak yapılan gezi teknesi seferleri ile adaya ulaşılabilir.
Adanın başlangıçtaki ismi daha sonra göle ismini veren Titikaka 'dır. Adın kökeni kesin olarak bilinmez. İsim iki Aymara sözcüğüne dayanır. Titi "büyük kedi", Kak ise "kaya" manasına gelir ve serbest tercümesi Puma Kayası olarak yapılabilir. Buna karşın Quechua Dili'nde titi "kurşun" veya "kurşun rengi" qaqa ise "kaya" demektir. Yani "kurşini (kurşun rengi) kaya"
İnka Mitolojisinde Güneş Tanrısı Inti çocukları, ilk inka Manco Capac ve karısı Mama Ocllo'yu Güneş Adası'nda (Isla del Sol) bir kayada toprağa bırakmıştır. Bu kaya (biraz da fantastik yaklaşımla) bir pumanın kafası şeklindedir.
Titikaka Gölü'ndeki İnka mitololjisi ile bağlantılı bir diğer ada, Ay Adası'dır (Isla de la Luna).

450px-Isla_del_sol_bolivia1.jpg

Güneş Adası ve İnkaların Doğuşu

Titikaka
Güney Amerika’nın en ilginç coğrafyasına sahip yerlerinden biri Güneş Adası’dır. İnka halkının doğduğu ve yeryüzüne yayıldığı efsanevi ada, Bolivya ile Peru sınırı arasında kalan ve And dağları silsilesiyle çevrilmiş ‘Titicaca’ isimli gölün içinde yer alır. Çevresini saran sıra dağlardan inen geniş ağızlı nehirlerin sularıyla beslenen göl, Güney Amerika’nın ikinci büyük, dünyanın en yüksek gölüdür (3800 metre). Adada konuşulan Aymara dilinde Titicaca güçlü puma anlamına gelir: Titi; puma ve caca; kaya.

İnkaların Doğuşu
Lemuria, tıpkı Atlantis gibi okyanusa gömülecektir, bu yüzden kahin Aramu Muru’ya bir görev verilir. Evrenin enerji kapılarını açan Güneş Diskini, kayıp şehir olacak Lemuria’daki Kutsal Tapınağından Titicaca’ya taşıması gerekecektir. Güneş kursunu almak için Kutsal tapınağın kapıları ilk kez açılır ve Lemuria halkı gizli bilgeliğe ulaşır. Disk, Titicaca gölünün altında kurulmuş olan gizli altın şehire alınır.
İnka mitolojisine göre yerin altı, yerin üstü ve gökler olmak üzere üç katman vardır. Güneş tanrısının çocuklarından Manco Capac ve kardeşi Mama Ocllo yerin altındaki bu gizli şehirden çıkıp Titicaca gölün içindeki güneş adasına ayak basarlar ve böylece güneşin çocukları Inka’lar dünyaya girmiş olurlar.
Yerin altından dünyaya çıkan güneş çocukları için üç hayvan kutsaldı. Bu kutsal inanış kadınların elişlerinde veya eski kalıntılar üzerine çizilmiş şekillerde yaygın bir şekilde görülür: Yılan (yeraltı) akıl, zekayı temsil eder, Puma (yerin üstü) güçtür, Göğün ruhani sembolü Kondor ise akbabaya benzeyen bir kuştur.
Güneş Adasına varmak için tercih edilebilecek bir yol Copacabana’dan tekne kiralamaktır. Copacabana, Bolivya’nın dağlık coğrafyasında deniz özlemini giderebileceğiniz, Titicaca gölü kenarında küçük bir sahil kasabasıdır.

Dil
Güney Amerika kıtasında, Brezilya dışında ispanyolca hakimdir. Bolivya’da, kıta ülkeleri içinde en fazla Quechua (Keçua diye okunur), Aymara yerli halk nüfusu bulunur. Bu sebeple, yerel diller ispanyolca ile beraber yaşar. Güneş Adası'nda da Aymara dili konuşulur.

Yemek Kültürü
Bolivya, Güney Amerika’nın en yüksek ülkesi olduğundan çıplak tepeler, çalılar ve kaktüslerle kaplıdır. Doğal olarak, 3500 metre üzerindeki bir yükseltide yemek zenginliği beklenmemeli; patates kızartması, tavuk haşlaması, bir tabak dolusu mısır tanesi ve koka çayı günlük menüde değişmez, ancak Copacabana’da göl-alabalığı tavuğun, okaliptüs ağaçları da kaktüsün yerini alabilecek bir alternatiftir. Kokainin hammaddesi koka yaprağının çiğnenmesi ve koka çayının içilir olması çok yaygındır. Yaprağı ise ağızda çiğnen miktara göre uyarıcı bir etki yaratabiliyor. Kabak çekirdeği tadındaki koka yaprağı, Potosi şehrindeki maden işçilerinin vazgeçilmez bir parçasıdır, günde on iki saat çalışan bir işçi beş-altı saat yanağının bir tarafına doldurduğu yaprakları çiğneyerek ağır çalışma koşullarına dayanabiliyor, sonra sıra diğer yanağını şişirmeye geliyor.

Dini İnanç
Copacabana’nın beyaz boyalı katedrali kasabanın belki de en göze çarpan yapısıdır. Güney Amerika’da dini inancın yaygın olarak Katoliklik olması nedeniyle Bakire Meryem’in ayrı bir önemi vardır. Copacabana’da katedralde yer alan altın ve gümüşten yapılmış Kutsal Bakire’nin tarihçesi 16. yüzyıla kadar gider, inanışa göre mucize sayılacak güçlere sahiptir ve ülkedeki tüm ikonolar arasında en kutsalı kabul edilmektedir. O yüzden, Copacabana hacıların belli başlı uğrak yerlerinden biridir.

Güneş Adası
Güneş Adasına Copacabana’dan tekneyle iki-üç saatlik bir yolculuk sonrası varılır. Yaklaşık 10 km uzunluğunda ve 5 km. genişliğinde olan ada Titicaca’nın en büyük adasıdır. İnanışlara göre; İnka uygarlığı Güneş adasından doğmuş daha sonra Peru’nun başkenti olacak Cuzco’ya taşınmıştır. 13. yüzyıl ve 16. yüzyıl arası gibi kısa bir dönemde ayakta kalan imparatorluk özellikle güneşin hareketlerini takip etmiş, astronomide ileriye gitmiş, tarımda o dönem için yenilik kabul edilecek teraslama çalışmalarına başlamış. Ancak yazılı metinleri olmadığından günümüze sadece yıkıntı şehirler, tapınaklar, taşa toprağa çizilen figürler, küçük heykelcikler, söylenceler ve geleneklerinden azı kalmış. Ayrıca bu medeniyetin dünya tarihinden silinmesinin ve koloni dönemi öncesine ait çok fazla izin kalmamasının altında ispanyolların Güney Amerika’ya ayak basmaları da yatmaktadır. Güneş, İnka uygarlığının tanrısı iken bakir topraklarda yatan güneşin rengi altın ise Avrupa’dan gelenlerin ‘para tanrısı’ olmuş. 15.yüzyıl - 16.yüzyıllarında yoksulluk içinde kıvranan Avrupa’nın ekonomisinin Güney Amerika’dan getirilen altınlarla büyüdüğü ve zenginleştiği ileri sürülmektedir. Dolayısıyla, kolonileştirme sürecinde altın, kıta yerlilerine acıyı getirmiştir.

Senin payına göl düşecek dedi, Pariacaca -su tanrısı-
Ama hani deniz olacaktı? diye sitemle sordu, Güneş adası
Merak etme, halkın adına çok göz yaşı dökeceksin
O zaman suların uçsuz bucaksız olacak

Geçmişin İzleri
İnkaların saraylarından biri olan ve Labirent diye adlandırılan Chincana harabelerine gitmek için ince uzun bir trekking yolu tercih edilebilir. Patikalardan yürürken bakış açısında adanın yeryüzü şekli devamlı değişir. Uzaklara bakıldığında Cordillera Real isimli sıradağlarının buzul kaplı zirveleri ile aynı hizada yüründüğü farkedilir. Gücünün bilincinde olan bir enerji hâlesi sanki istese herşeyi kasıp kavurabilir ama bu gücü kullanmaz, sadece niyeti yolu adaya düşenlere farklı bir enerjiyi hissettirmeyi ister gibidir.
Aynı zamanda dünyaya (Pacha Mama- tabit ana) açılan enerji kapılarından birinin bu adada olduğu yönünde genel bir inanış hakimdir. Çünkü Inka topraklarındaki güneş kursu dişil enerjidir. Tibet’deki enerji ise erkektir. Herşey, zıtın birleşimidir. Gündüz-gece, yukarı-aşağı, siyah-beyaz, erkek-kadın. Bu enerjiler dönüşümlü olarak dünyayı etkiler.
Patika yolu üzerinde sunak ile karşılaşılır. Firuze maskeli güneş ile beyaz maskeli ayın altında kurulmuş sunak kurbanlarını, sunaktan birkaç yüz metre ileride bulunan harabeler ise turistleri değil de geçmişin sakinlerini bekliyor gibidir.
Chincana, göle bakan eğimli bir araziye kurulmuş. Yapıyı oluşturan ana malzeme kerpiç şeklinde kesilmiş taşlardan oluşuyor, bunlar da harç malzemesi ile birleştirilmiş. Ayrıca, toprak altında birbirine bağlanan gizli geçitler bulunuyor. Belki de Chincana’nın yer altındaki dehlizlerinden Titicaca’ya varan gizli bir yolu vardır ve kayıp şehre uzanmaktadır. İnka mimarisinde ilginç olan; çok geniş alanlar üzerine astronomi kuleleri inşa etmelerine, zor ulaşılabilir yüksekliklere yerleşim alanları kurmalarına ve büyük taşları tıraşlayarak birbirine geçmeli tekniklerle kompleks yapılar oluşturmalarına rağmen iç mimari açısından zayıf kalmış. Doğu kültüründe olduğu gibi incelikli duvar işleme ve süsleme sanatı görülmez.

İnka’lardan kaldığı rivayet edilen ve iki insan figürüne benzeyen Kutsal Taş (Sagrada de Roca)

SNFCLRUsunak_hispanatolia_2.jpg

Uruguay’lı yazar Eduardo Galeano Kucaklaşmanın Kitabı'nda bahseder:

"Kolombiya’nın Negua kıyılarında gökyüzüne tırmanabilen bir adam varmış. Yere döndüğünde insan yaşamının yukarıdan nasıl göründüğünü anlatırmış. İnsanlığın minik alevlerden oluşmuş bir deniz olduğunu söylermiş.
‘Dünya, bir insanlar yığını, bir minik alevler denizidir.’
dermiş ve devam edermiş:
Herkes kendi ışığı ile ışıldar. Hiçbir alev öbürüne benzemez. Kimi insanların alevi öyle durağandır ki rüzgarda bile dalgalanmaz, kimileri de öyle bir canlılıkla yalazlanır ki onlara bakınca gözlerimiz kamaşır, yaklaşırsak üstümüze ateş vurmuş gibi parlarız."

Dilek EKŞİ