[KisukE UraharA]

1. Genellikle halkın yarattığı, hayale dayanan, sözlü gelenekte yaşayan, çoğunlukla insanlar, hayvanlar ile cadı, cin, dev, peri vb. varlıkların başından geçen olağanüstü olayları anlatan edebî tür:
"Masal olsun roman olsun, ikisi de anlatı sanatıdır."- N. Cumalı.

2 . mecaz Boş, boşuna söylenmiş söz:
"Müttefikler karşı hücuma geçtikten sonra, milleti aynı masalla uyutmak olanaksızlaştı."- H. Taner.

3 . mecaz Değersiz, önemsiz şey: "Yaratıcı gücü kalmayan bir yazıcı bir masaldan başka nedir?"- H. E. Adıvar.

Masal âlemi: Doğaüstü, gerçek dışı ancak masallarda rastlanabilecek yerler.

Kocakarı masalı: Avutucu ve eğlendirici nitelikli masal.

Kurt masalı: Birini oyalamak, kendini suçsuz göstermek için ileri sürülen gereksiz, inandırıcı olmayan sözler:
"Bana gene bir sürü kurt masalı okudu."- .

Peri masalı: Kahramanlarını perilerin oluşturduğu bir tür masal.

[BlueNighT]

Bana Bir Masal Anlat Baba

[Lavie]

MASALIN ÖZELLİKLERİ

Olağanüstü öğe, kahraman ve olaylara yer veren öykülerdir. Masal terimi öncelikle, Sindrella, Çizmeli Kedi gibi sözlü geleneğin ürünleri olan halk öykülerini kapsar. Ama sözlü gelenekle ilişkisi olmayan edebi yönü ağır basan bazı eserler de bu türün içinde yer alır. Halk masalları 4 temel grupta toplanır: Hayvan masalları, olağanüstü ve gerçekçi masallar, güldürücü öyküler, zincirlemeli masallar.
Hayvan masalları genellikle kısa masallardır. La fontaine masalları bu türün en güzel örnekleridir. Şeyhi’nin Har-name adlı eseri de Divan edebiyatındaki hayvan masalları türüne örnek gösterilebilir.
Olağanüstü masallarda, olağan varlıkların yanı sıra cin, peri, dev, ejderha gibi olağanüstü varlıklara da yer verilir. Gerçekçi masalların başlıca kahramanları ise padişahlar, vezirler, prens ve prensesler, zenginler, hırsızlar ya da haydutlar gibi gerçek hayattaki kişilerdir.
Güldürücü masallar okuyan ve dinleyeni eğlendirmeyi amaçlayan masallardır.
Zincirleme masallarda sıkı bir mantık bağıyla birbirine bağlanan, küçük ve önemsiz bir dizi olay art arda sıralanır.

Masallardan çıkartılacak dersler!!


Sinderella: Hatun kısmının gece 12.00'den sonra sokakta işi yoktur .

Uyuyan güzel: Bir kız kendisini öpen ilk erkekle evlenir ve onunla sonsuza kadar mutlu yaşar.

Hansel ile gretel: Masal kahramanlarının sayısı arttıkça IQ'ları düşer... Çikolatadan evler yenmemelidir.

Kırmızı başlıklı hanım kız: Sokakta her gördüğün zibidiyle konuşma.

Çirkin ördek yavrusu: Ortaokulda size imalı bakışlar atan gözlüklü tombul kızla/çocukla dalga geçip aşağılamayın, bir beş sene sonra afet olur ağzınız açık kalır, ağlarsınız. (çok doğru)

Ali baba ve kırk haramiler: Password'ler iyi saklanmalı onun bunun yanında bağırarak söylenmemelidir.

Alice harikalar diyarında; Her bulduğunu ağzına sokma

Heidi: Akıllı kızlar patikalarda neyin keçi kovalamazlar.

Alaaddin: Sokakta her bulduğunu karıştırma..

Pamuk Prenses: Hiç tanımadığınız biri size elma verirse sakın yemeyin!

Rapunzel: Bi kuleye kapatıldıysanız kaçmak için saç uzatmayın uçmayı öğrenmek daha kısa sürer.

Pinokyo: Baban marangozsa asla yalan söylemeyeceksin.

[sanar]

MASAL
1.Genellikle halkın yarattığı, hayale dayanan, sözlü gelenekte yaşayan, çoğunlukla insanlar, hayvanlar ile cadı, cin, dev, peri vb. varlıkların başından geçen olağanüstü olayları anlatan edebî türdür.

2.Genellikle nesir şeklindedir. İstisna olarak bazı masallarda manzum parçalara da rastlanabilir. Masallar fıkra ve efsaneye göre uzun, destan ve halk hikâyesine göre kısadır. Masalların belirli yerlerinde klişe sözler (formeller) yer alır. Genellikle halka hitap ettiği için sade bir dil kullanılır.

3.Masallarda yer ve zaman belli değildir.

4. Masallar üç bölüme ayrılır:

a)Başlangıç (tekerleme) : Bütünüyle kelime oyunlarından, birbiriyle pek ilgisi olmayan ama dinle­yicinin ilgisini masala çekmek için bir araya getirilmiş sözlerden meydana getirilir. Dinleyiciyi masal âlemine hazırlar.

b)Asıl masal: Masal olaylarının anlatıldığı bölümdür. Kendi içinde giriş, gelişme, sonuç bölümler vardır.

c)Masal Sonu: Başlangıç gibi bir tekerlemeden oluşur.

5.Halk masalları 4 temel grupta toplanır:
Hayvan masalları,
olağanüstü ve gerçekçi masallar,
güldürücü öyküler,
zincirlemeli masallar.

Hayvan masalları genellikle kısa masallardır. La Fontaine masalları bu türün en güzel örnekleridir. Şeyhi'nin Harname adlı eseri de Divan Edebiyatı'ndaki hayvan masalları türüne örnek gösterilebi­lir.

Olağanüstü masallarda, olağan varlıkların yanı sıra cin, peri, dev, ejderha gibi olağanüstü varlıklara da yer verilir. Gerçekçi masalların başlıca kahramanları ise padişahlar, vezirler, prens ve prensesler, zenginler, hırsızlar ya da haydutlar gibi gerçek hayattaki kişilerdir.

Güldürücü masallar okuyan ve dinleyeni eğlendirmeyi amaçlayan masallardır.

Zincirleme masallarda sıkı bir mantık bağıyla birbirine bağlanan, küçük ve önemsiz bir dizi olay art arda sıralanır.

6.Masallar öyle bir gür kaynaktır ki bu kaynaktan birçok bilim yararlanır. Masallar bir millet için zengin hazinelerdir. Milletlerin seciyeleri, ülküleri masallarda gizlidir. Halk medeniyetinin izlerini masallardan çıkarmamız mümkündür.

7.Masal, her şeyden önce dilcilerin yararlandıkları bir kaynaktır. Bundan başka masal, bir toplumbi­limci için toplumun ana unsurlarını nitelendirmede, halk kültürünün temellerini araştırmada zengin bir kaynaktır. Tarihçi için masal bazı önemli tarihî olayların aydınlanmasında değerli bir belge ola­bilir. Çocuk eğitiminde de masalların çok önemli rolü vardır. Hikâyeci, romancı, şair, oyun yazarı, hatta senaryo yazarı masallardan çok ilgi çekici konular meydana getirebilir.

Masalı diğer türlerle (destan, efsane) şöyle karşılaştırabiliriz:

MASAL - DESTAN

a- Benzer Yönler:
1. Her iki türde de olağanüstü kahramanlar ve olaylar vardır.
2.Asıl kahramanlar ön plandadır. Kahraman; gücü, kuvveti temsil eder, her zaman doğruyu yapar.
3-Her iki türde de bezer motifler vardır. Rüya, aksakallı ihtiyar, kırklar ...

b- Farklı Yönler:
1. Masal, hayal mahsulüdür. Destanlarda ise olağanüstü olaylarla gerçek olaylar birleştirilmiştir.
2.Destanlarda zaman ve mekân kavramı belirlidir. Masallarda ise belli değildir.
3.Destanların hususî anlatıcıları vardır. Manzumdurlar (Zamanla nesir hâline gelmişlerdir.)- Saz eşli­ğinde söylenirler. Masalların da hususî anlatıcıları vardır, nesir şeklindedirler. Saz eşliğinde söylen­mezler.
4.Masallarda amaç bir ders vermektir. Destanlardaki amaç ise bir milletin geçmişini anlatmaktır.

MASAL-EFSANE

a- Benzer Yönler:
1. Her iki türde de olağanüstülük vardır.
2.Nesir şeklindedirler.
3.Ele alman konular bakımından geniştirler.
4.Her iki tür de belirli bir zamana bağlanamaz. (Dinî efsaneler, menkıbeler hariç.)
5.Benzer motifler bulunabilir.

b- Farklı Yönler:
1. Efsane masala göre kısadır.
2.Efsanenin inandırıcılık özelliği vardır.
3.Efsanenin dinî yönleri daha fazladır.
4.Efsanenin özel anlatıcıları yoktur. Masallarda vardır.
5.Masallar çoğunlukla mutlu sonla biter. Efsaneler ise kötü bir sonla biter.
6.Masallarda kalıplaşmış ifadeler (tekerlemeler vs.) vardır. Efsanelerde ise yoktur.

Türk Dili ve Edebiyatı ÖğretmeniOrhan EREN

[BURCUAY]

Masal


Masal, sözlü halk hikâyesi. Olağanüstü öğe, kahraman ve olaylara yer veren yaşanmamış öykülerdir.


Masallarda yer ve zamana bağlılık yoktur. Masal terimi öncelikle, Külkedisi, Ali Baba ve Kırk Haramiler, Keloğlan Üç Yudum Su gibi ulusal ve uluslararası sözlü geleneğin ürünleri olan halk öykülerini kapsar. Ama sözlü gelene]le ilişkisi olmayan edebî yönü ağır basan bazı eserler de bu türün içinde yer alır. Genellikle masallar "masal anaları" tarafından kendisini dinlemeye hazır topluluklara anlatılır. Daha sonra derlemeciler tarafından yazıya aktarılır. Türk masalları, dünya edebiyatının baş köşesinde yer alır.





Masalların bölümleri

Türk masalında üç bölüm vardır.

• Tekerleme (masal başı).
• Asıl bölüm (masalın kendisi).
• Masal sonu (üç elma).

Tekerleme örneği

"Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde!" dedikleri bir günde, memleketin birinde, insanın kıt olduğu bir yerde; develer tellâl iken, pireler berber iken, ben evimizin ortacığına oturmuş, bir anamın, bir de babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, anam kaptı maşayı, babam kaptı dolmayı. Baktım maşa yakacak, dolma da saçmalayacak, korktum kaçtım. Kaçtım kaçmasına ya, bir de baktım ki ancak bir arpa boyu yol gitmişim. İşte o zaman önüme üç dükkân çıktı. Birinin çatısı, birinin kapısı, birinin de duvarı yok. Hiç durmadım, çatısı olmayan dükkâna girdim. Duvarda asılı üç tüfek gördüm. Birinin mermisi yok, biri kırık, biri sağlam. Hemen mermisi olmayanını aldım, dışarı çıktım. Az gittim uz gittim. Yol üstünde üç tavşan gördüm: Birinin canı yok, birinin bacağı kırık, birinin canı var. Son ikisine kıyamadım, gittim ölü tavşanı vurdum. Onu aldım, heybeme koydum. Hiç durmadım, az gittim, uz gittim. Yol üstünde üç dere gördüm. Birinin suyu yok, birisi kupkuru, biri de yamyaş. Suyu olmayanında tavşanı yüzdüm, ayıkladım, temizledim, bir güzelce de yıkadım. Orada durmadım, gittim. Yol üstünde önüme üç tencere geldi. Birinin dibi yok, birinin dibi delik, biri de eh, şöyle böyle sağlam. Dibi olmayan tencerede tavşanımı pişirdim. Tabak sıyırmacasına yedim, yedim. Karnım doydu doymasına ama, gözüm aç. Yaladım yuladım. Dipsiz tencereye yeniden büyük bir iştahla saldırdım. Saldırdım ya, dudaklarımda hâlâ bir lokmacığın izi yok. Orada da durmadım. Az gittim, uz gittim. Dere tepe düz gittim. Yol üstünde üç adam gördüm: Biri görür ama, topal. Biri görmez ama, sağlam. Birinde ise ne göz kalmış, ne ayak. Kader Masalı

Üç elma örneği

• Ben de, bu sözlerimde yalan varsa; anlatanın yalancısıyım. Anlatıcı da böyle demiş, masalcı da böyle söylemiş, derleyici de böyle derlemiş. Sonunda mavi gökten yere, üç altın elma düşmüş. Biri anlatana, biri masalcıya, birisi de derleyiciye. Kader Masalı

• Derken gökten üç elma düşmüş. Biri meleğe, biri şehzadeye, biri de görüp duyduklarını anlatana. Üç Kızların En Küçüğü

Masal çeşitleri

1. eleman masalları 4 temel grupta toplanır:

• Hayvan masalları,
• Olağan üstü ve gerçekçi masallar,
• Güldürücü masallar,
• Zincirlemeli masallar.

Hayvan masalları genellikle kısa masallardır. La fontaine masalları bu türün en güzel örnekleridir. Şeyhi’nin Har-name adlı eseri de Divan edebiyatındaki hayvan masalları türüne örnek gösterilebilir.
Olağanüstü masallarda, olağan varlıkların yanı sıra cin, peri, dev, ejderha gibi olağanüstü varlıklara da yer verilir. Gerçekçi masalların başlıca kahramanları ise padişahlar, vezirler, prens ve prensesler, zenginler, hırsızlar ya da haydutlar gibi gerçek hayattaki kişilerdir.
Güldürücü masallar, okuyan ve dinleyeni eğlendirmeyi amaçlayan masallardır.
Zincirleme masallarda sıkı bir mantık bağıyla birbirine bağlanan, küçük ve önemsiz bir dizi olay art arda sıralanır.
Masallarda anlatım özellikleri ==

• Anlatım hiçbir engele uğramadan akıp gider. (Akıcılık)
• Gereksiz söz tekrarları yapılmaz.(Akıcılık)
• Ses akışını bozan, söylenmesi güç seslere ve kelimelere yer verilmez. (Akıcılık)
• Gereksiz ifadeler olmaz. (Duruluk - Açıklık)
• Anlaşılması güç cümlelere kurulmaz. (Duruluk - Açıklık)
• Anlatım sade ve süzsüz olur. (Yalınlık)
• Duygu ve düşünceler kısa ve kesin ifadelerle dile getirilirilr. (Yalınlık)

Masal özellikleri

• 1. Olağanüstü konular vardır.
• 2. Kahramanlar GERÇEK üstü özelliklere sahip olabilir.
• 3. Yer ve zaman belirsizdir.
• 4. Her masaldan bir öğüt, bir ders çıkarılabilir.
• 5. Masallarda kalıplaşmış bir tekerleme ile başlar.
• 6. Masallarda olağanüstü varlıklar (cin, peri, melek) bulunabilir.
• 7. Masallar kalıplaşmış tekerlemelerle biter ve sonunda mutlaka gökten üç elma düşer.
• 8. Masallar hep mutlusonla biterler.
• 9. Niteliği ne olursa olsun her şeyiyle hayal ürünüdürler.
• 10. Olaya dayalı sanatsal kurmaca metinlerdir.
• 11. yazılı edebiyat ürünüdür.

ALINTI