[HeliX]

Bonsai Nedir?

Bu soru başlarda çok sorulmasına karşın Karate Kid filmi gösterilmeye başlandıktan sonra biraz daha az sıklıkla sorulmaya başlandı.

Kelime literatür olarak tepsi ya da tabakta yetiştirilen bitki anlamındadır ( bu bitki bir ağaç ya da bir çalı olabileceği gibi herhangi bir bitki de olabilir). Saksıda ağaç yetiştirmek yaklaşık 4000 yıl önce Mısır'da çoğunlukla kullanım kolaylığı, hareketlilik ve elverişlilik gibi sebeplerle başladı.Yunanlılar,Babilliler ve Hintliler de bu tekniği alarak kullandılar. İlk kez Çinliler M.Ö. 200lü yıllarda estetik amaçlarla ağaçları saksıya diktiler. Bonsai sanatı daha sonra 6. ve 7yy.larda Budizmi de getiren keşişlerle Japonya'ya taşındı. Bu bilgi Japon Kamakura döneminin (1192-1333) Heian dönemini(794-1191) dönemini tanıtan belgelere dayanmaktadır.(tarihsel bilgiler 'Bonsai Ustalarının Kitabı' isimli yayından alınmıştır)

Bonsai tercihinize ve bulunduğunuz yere göre ''bone sigh'' (doğru Japon telaffuzu) ya da ''bon sigh'' olarak telaffuz edilebilir fakat asla 'banzai' değildir.

Çeşitli kültürlerde tarihsel kökleri olmasına rağmen sanat formunu japonlar geliştirdi ve modern bonsainin referans noktasını oluşturdular. Orijinal bonsai genellikle orijinal olarak küçülmüş ilginç şekilli yabani ağaçların saksılara aktarılmasıydı.

Genel bir yanlış anlama da bonsainin özel bir tür ağaç zannedilmesidir. Evet bazı ağaçlar bonsai için diğerlerinden daha sık kullanılır fakat bonsai odunsu gövdeli hemen her türden yapılabilir. Küçük yapraklı, kısa yaprak düğümleri bulunan (yapraklar arası boşluk) türler ile minyatür meyve ya da çiçekler genellikle daha uygundur. Klasik bonsailerin büyük çoğunluğu Japon Karaçamı (Pinus Thunbergii), 5 ibreli çam veya Japon Akçamı (Pinus Parvifolia), Shimpaku ardıcı(Jüniperus chinensis ''Shimpaku'') ve Japon Akçaağacı (Acer Palmatum)dır. Yaklaşık son yirmi yılda bonsai sanatı yayıldıkça insanlar bitkileri kendi yaşam alanlarına uyumlu hale getirmiş ve yukarıdaki listeye birçok yeni ağaç eklemişlerdir.

"Yıllar geçtikçe, yetiştiricilerin ağacın yüksekliği ve gelişim gösterdiği yön gibi hususlarda değişikler yapmasını sağlayacak ve yaprakları da bitkiye orantılı şekilde küçültmesine yardım edecek teknikler geliştirildi. Doğada görülen ağaç şekillerinden faydalanılarak hepimizin tanıdığı stiller geliştirildi. Bugün bonsai, zaman geçtikçe değişimine devam edecek canlı heykeller oluşturan bir sanat türüdür. Klasik bonsai, dizayn kalitesini belirleyen çok çeşitli tasarım unsurlarına sahiptir. Bunlar kesin kurallar olmayıp, kılavuzdurlar. Bunların kendi bonsainizi oluştururken size yardım etmede çok kullanışlı olduğunu göreceksiniz. Bununla birlikte, bir çok mükemmel bonsai bu kuralları ihlal eder ve daha iyi görünür. Başkalarının fikri ne olursa olsun, bir bonsai sanatçısı olarak sizin için en önemli tasarım kılavuzu "Bu bonsai beni memnun ediyor mu?" olmalıdır. Başkalarının fikirleri sizin için ikinci derecede önemlidir. Diğer sanat türleri gibi, bonsaideki beğeni de her zaman evrim geçiriyor ve yeni hevesler ortaya çıkıyor. Eğer "Ben bu bonsaiden hoşlandım mı?" sorusuna olumlu yanıt verebiliyorsanız bonsainiz en önemli sınavı geçmiş sayılır.''

[Şua]

Bonsai, yaşayan ağaçlara duyulan saygıyı ve bu ağaçların yaşamasını konu alan bir sanattır. Bonsailer minyatür olmalarına rağmen çevremizde gördüğümüz ağaçlardan hiçbir farkları yoktur. Özenle seçilen ağaç dalları, budanarak ve ilgiyle yetiştirilerek minyatür ağaç görünümü kazanır.
En güzel bonsailer sığ ve yayvan saksılarda yetiştirilenlerdir. Değişik şekillerde bonsailer bulunmaktadır: süpürge şeklinde - şelale şeklinde - rüzgara açık şekildedir. Japonların doğaya olan tutkuları yaşamlarına da yansımış ve yıllar geçtikçe bahçeciliğe verilen önem artmıştır.
Bonsailerde bu kültürün bir parçasını oluşturmaktadır ve büyük şehirlerde insanların doğaya olan özlemlerini minyatür olarak karşılamaktadırlar. Genellikle bonsailerin iklime ayak uydurmaları çok zordur.
Bundan dolayı bonsailerin yetiştirilmesi özel bir ilgi gerektirmektedir, yetiştirilirken ağacın doğal özelliğine toprağın nemliliğine, seçilen saksının özelliklerine, ışık ve doğal koşullara çok dikkat edilmelidir.
Bu koşullar sağlandığında ufak balkonlu bir ev bonsai koleksiyonu için yeterlidir. Aslında ağırlıklı olarak dış mekan ağaç ve çalı türlerinden bonsai yapılsada çokça bilinen ev bitkilerinden de bonsai yapılmaktadır. Bunlardan Ficus en popülerlerindendir. Açelya, şefleradan da bonsai yapılmaktadır. En ufak bonsailere verilen isim mame (fasulye) dir. En popüler bonsailer ise yaklaşık boyları 15 cm kadar olanlardır.
Bonsai yetiştirmek biraz bahçecilik bilgisi ve sabır gerektirir.
Bonsai yapmak isteyenlerin en çok yaptığı hata bonsai adayı ağaç, çalı veya bitki türünü hemen dar ve sığ bir kaba alınarak yapılmaktadır. Bu istenilen sonuca ulaşamama hatta bitkinin ölümüne sebep olmaktadır. Bonsainin istenilen forma ulaşıncaya kadar mümkün olan en bol topraklı bir yerde veya mümkün olan en büyük saksılarda serbest ve hızlı büyüme sağlanmalıdır. Düzenli olarak sulaması ve gübrelemesi yapılmalıdır. Ancak bu şekilde istenilen sonuca hızla ulaşılır.
Eğer doğadan bir bonsai adayı bulabilirseniz yıllarla ifade edilebilecek bir zaman tasarrufu sağlamış olursunuz. Doğadan bulunan bonsai ye Yamadori denmektedir. İyi bir bakımla 3 sene gibi bir zamanda dal ve kök terbiyesiyle istediğiniz forma sokabilirsiniz.
Özgün özelliklere sahip bonsailer çok yüksek fiyatlara alıcı bulabilmektedir.