[KisukE UraharA]

Moment

Fizikte, kuvvetin momenti bir kuvvetin bir noktaya veya bir eksene göre döndürme etkisine denir. Ayrıca moment kuvvet çifti olarakta tanımlanır. M ile gösterilir. Yönlü bir büyüklüktür. Eğer bir kuvvetin uzantısı, dönme noktasından geciyorsa, bu kuvvetin momenti sıfırdır. Moment kolu kavramı kaldıraç, makara, dişli ve diğer mekanik avantaj sağlayan araçlardaki hesaplamalarda kullanılır. Formülü kaldıraç formülünede benzer.

Açıklama

Yandaki şekilde, B vektörünün A noktasına göre momenti;
Moment hesaplanan A noktasının B noktasına uzaklığı olan r mesafesi kuvvet kolu olarak adlandırılır.

[ThinkerBeLL]

Moment
MsXLabs.org & Temel Britannica

Herhangi bir cisim üzerinde bu­rulma ya da dönme etkisi yaratan kuvvete ya da kuvvetler sistemine moment denir. Moment, buru ya da tork "burmak" anlamındaki Latince torquere sözcüğünden gelir. Kuvvet, genellikle bir cismi döndürmek, örneğin bir musluğu açıp kapatmak, bir vidayı ya da somunu sıkıp gevşetmek için uygulanır. Otomobillerin mo­toru, şaft denen devindirici mile moment aktararak aracın hareket etmesini sağlar.
Bir kuvvetin momenti, bu kuvvetin etkile­diği noktanın destek noktasına olan uzaklığı ile kuvvetin çarpımına eşittir. Bu nedenle, kuvvet ya da kuvvetin etkilediği nokta ile destek noktası arasındaki uzaklık (ya da her ikisinin birden) ne kadar büyük olursa mo­ment de o kadar büyük olur. Sıkı bir somunu uzun kollu bir anahtarla döndürmek, kısa kollu bir anahtarla döndürmekten daha ko­laydır. Çünkü, uzun kollu anahtar kullanıldı­ğında gerekli olan kuvvet, kısa kollu için gerekli olandan daha küçüktür. Önceden saptanmış belirli bir momenti uygulamaya yarayan özel anahtara torkmetre denir. Oto­mobil motoru tamircilerinde mutlaka bir torkmetre bulunur; çünkü motor silindir blo­ğu kapağı üzerindeki somunların, bujilerin hep aynı biçimde ve belirli miktarda sıkılması gerekir.
Birbirine zıt yönde etki yapan momentlerin ne tür bir duruma yol açacağı basit bir tahterevalli üzerinde görülebilir. Tahtereval­linin bir ucunda oturan çocuğun ağırlığı, kalasın ortasındaki destek noktası çevresinde bir dönme etkisi yaratır ve kalasın öteki ucu kalkar. Eğer bu uca da aynı ağırlıkta ve ortadaki destek noktasından aynı uzaklıkta bir çocuk oturursa, iki moment dengelenir ve çocuklardan biri kendisini yukarı ittikçe öteki aşağı iner.