[KENCISii]

İslâm Hukukunun Doğuşu

İslâm hukuku doğuşu, gelişmesi, kaynaklan, tarihî süreç içinde bir sistem haline gelişi vb. noktalardan, kendinden önceki hiçbir hukuk sistemine benzemez. Vakıa bu konuda, İslâm hukukunun özellikle tedvin döneminde Roma, İran vb. hukuklardan etkilendiği bazı kimseler tarafından iddia edilmektedir. Fakat bunlar kat'î surette ispatlanamamış vâhî, asılsız iddialardan öteye geçmemektedir.İslâm hukuku mekan itibarıyla Mekke ve Medine'de doğmuştur. Bu dönemde ortaya konan hukukî kaideler, İslâm hukukunun temelini oluşturmaktadır. Bu kaidelerin en önemli özelliği -ki bu, hiçbir ilâhî veya beşerî sistem için geçerli değildir- ya bizzat vahiy veya vahyin onayını almış oluşudur. Bir başka ifade ile, bunlar Kur'ân veya Hz. Peygamber'in (sav) söz, fiil ve takrirleridir. Bu Allah Rasulü'nün sağlığında ortaya konan hukukun vahyî oluşunun en büyük göstergesidir. Daha sonraki dönemlerde bu vahyî ve ilâhî olan kaideler çerçevesinde yapılan içtihatların da vahyî ve ilâhî
oluşunun delili sayılabilir. Yeter ki, nassların belirlemiş olduğu sınırın dışına çıkılmamış olsun.
Mekke, inanç ve ahlâk üzerinde daha çok tahşidatın yapılmış olduğu bir yerdir. Gerek Mekkî ayetler, gerekse 13 yıllık Mekke hayatında Allah Rasulü'nün (sav) ortaya koyduğu öğretiler, bunu göstermektedir. Bu dönemde hukukî öğretilerden, hatta namaz hariç ibadetlere ait hükümlerden bahsetmek mümkün değildir.
Medine ise, Mekke'de atılan temeller üzerine İslâm binasının tamamlandığı bir yer olmuştur. Mükemmel bir sistem için gerekli olan ferdî ve içtimaî alandaki esaslar burada ortaya konmuştur. Maide süresindeki " bugün dininizi ikmal ettim" ayetini bu çerçevede yorumlamak mümkündür.