[ThinkerBeLL]

Mescid-i Aksa
MsXLabs.org & Temel Britannica

Mescid-i Aksa (Arapça: المسجد الأقصى), İslam dinine inananlarca kutsal sayılan mekânlardan biri. Ömer'in halifeliği döneminde küçük bir mescit olarak ortaya çıkan yapı, Emeviler döneminde büyütülmüş ve genişletilmiş. 705 yılında ise tamamlanmıştır. Bununla birlikte daha sonra çeşitli sebeplerden dolayı birkaç kez yıkılan mescit baştan inşa edilmiştir. Bugünkü yapı, mescit 1033 yılında bir deprem sebebiyle yıkılınca Fatimiler tarafından yaptırılan yapıdır; yine de yapıya yüzyıllar boyu farklı hükümdarların altında birçok eklemeler ve değişiklikler yapılmıştır. Kur'an'da geçen isra hadisesi burada cereyan etmiştir. Diğer adı Harem-üş-şerif (Al-Haram al-Qudsi al-Sharif).

Mescid-i Aksa, 1890-1900 civarları

Mescid-i Aksa, Kudüs kentinin eski kesi­minde yer alan ve Müslümanlar'ca kutsal sayılan bir camidir. Burada daha önce Hz. Süleyman'ın (İÖ 970–931) yaptırdığı bir tapı­nak bulunduğuna ilişkin söylentiler vardır. Bu yüzden yeri Museviler'ce de kutsal sayılır. Bugünkü yapının aslının Bizans İmparatoru I. Jüstinyen'in (527–565) yaptırdığı bir bazilika (dinsel önemi olan kilise) olduğu kabul edilir. İslam inancına göre Hz. Muhammed miraç gecesi buradan göğe yükselmiştir. Yaygın bir inanç da gene Kudüs'te bulunan Kubbetü's-Sahra'dan göğe yükseldiğine ilişkindir. Ayrıca Kâbe’nin kıble ol­masına kadar Müslümanlar namaz kılarken Mescid-i Aksa'ya yönelmişlerdir.
Hz. Ömer 638'de Kudüs'ü fethedince Mes­cid-i Aksa'yı cami durumuna getirmiş, Emevi Halifesi I. Velid (705–715) de yapıyı bütünüy­le yeniletmiştir. Abbasiler ve Fatımiler döne­minde onarımlar gören, genişletilen yapı 1099'da Kudüs Haçlılar'ın eline geçince sara­ya dönüştürülmüştür. 1187'de Kudüs'ü geri alan Selahaddin Eyyubi Mescid-i Aksa'yı yeniden cami yapmış, içini ve dışını yenilemiş­tir. Memlûklar ve Osmanlılar döneminde de birçok kez elden geçirilen yapıyı son kez 1923'te ünlü Türk mimarı Kemaleddin Bey onarmıştır.
Bugün ilk yapıdan bazı sütunlar ile sütun başlıklarından başka bir şey kalmayan yapı daha geniş ve yüksek bir orta şahınla (üstü kubbeli bölme) yanlardaki üçer küçük şahın­dan oluşur. Girişte de yedi gözlü son cemaat yeri vardır. İç süslemelerin en önemlisi Sela­haddin Eyyubi'nin yaptırdığı minberde bulu­nan ahşap oyma üzerine fildişi ve sedef kakmalardır.

Mescid-i Aksa, 1982

Mescid-i Aksa, 2007

[asla_asla_deme]

Mescidi Aksa'nın Tarihi

Tarihi kaynaklardan anlaşıldığına göre Mescidi Aksa'yı ilk inşa eden kişi Hz. Süleyman (a.s.)'dır. Kur'an-ı Kerim'in Sebe suresinin 14. ayeti kerimesinin tefsiriyle ilgili olarak verilen bilgiler de buna delalet etmektedir. Bu ayeti kerime de şöyle buyurulur: "Süleyman'ın ölümüne hükmettiğimizde, onun ölümünü, bastonunu yiyen ağaç kurdundan başka onlara gösteren olmadı. Böylece o yere yıkılınca, anlaşıldı ki cinler eğer gaybı biliyor olsalardı aşağılayıcı azabın içinde kalmazlardı." Bu ayetin tefsirinde şu bilgiler verilir: Süleyman (a.s.) Mescidi Aksa'nın inşasında cinlerden de yararlandı. Bu inşaat işinde insanların yapmaya güç yetiremeyecekleri zor işleri cinler yapıyorlardı. Ancak Süleyman (a.s.) bir gün mihrabında asasına dayanmış halde ibadet ederken öldü. Cinler onun ibadet ettiğini sanarak işlerini yapmaya devam ettiler. Sonuçta Süleyman (a.s.)'ın asasını içten güve yedi ve asa kırılınca onun cesedi de yere düştü. Böylece öldüğü anlaşıldı.

Bazı tarihi kaynaklarda Kudüs'ün M. S. 70 yılında yıkıma uğratıldığı Beyti Makdis'in de bu olayda yıkıldığı ifade edilmektedir. Ancak bu mekan yine bir mabed olarak biliniyor ve Beyti Makdis'in kalıntıları da korunuyordu. Şu an yahudilerin "Ağlama Duvarı" Müslümanların ise "Burak Duvarı" olarak adlandırdıkları duvar eski mabedin bir kalıntısıdır. M. S. 638 yılında Hz. Ömer (r.a.) döneminde Kudüs fethedildikten sonra Beyti Makdis'in yerinde Mescidi Aksa inşa edildi. Hz. Ömer (r.a.)'ın burayı mabed ittihaz etmesi de o mekanın kudsiyet ve ehemmiyetinden ileri geliyordu. Mescidi Aksa daha sonra Emevi halifelerinden Abdülmelik bin Mervan zamanında genişletildi. Mescidi Aksa'nın hemen yakınında bulunan ve bugün Türkiye Müslümanları tarafından Mescidi Aksa zannedilen sekiz köşeli Kubbetu's-Sahra adlı mabed de Abdülmelik bin Mervan tarafından inşa ettirilmiştir.

Sorularlaİslamiyet

[KnocKout]

Mescid-i Aksa (Arapça: المسجد الأقصى), İslam dinine inananlarca kutsal sayılan mekânlardan biri. Ömer ibn Hattab'in halifeliği döneminde küçük bir mescit olarak ortaya çıkan yapı, Emeviler705 yılında ise tamamlanmıştır. Bununla birlikte daha sonra çeşitli sebeplerden dolayı birkaç kez yıkılan mescit baştan inşa edilmiştir. Bugünkü yapı, mescit 1033 yılında bir deprem sebebiyle yıkılınca Fatimiler tarafından yaptırılan yapıdır; yine de yapıya yüzyıllar boyu farklı hükümdarların altında birçok eklemeler ve değişiklikler yapılmıştır. Kur'an'da geçen İsra hadisesi burada cereyan etmiştir. Diğer adı Harem-üş-şerif (El-Harem el-Kudsi eş-Şerif). döneminde büyütülmüş ve genişletilmiş.
Mescid-i Aksa, Kudüs şehrinde bulunan Müslümanların ilk kıblesidir. Türkçede "En Uzaktaki Mescit" anlamına gelir. "Beyt-i Makdis" veya "Beyt-i Mukaddes" adı da verilir. [kaynak belirtilmeli]
Yapımına Davud Peygamber tarafından başlatıldığı ve oğlu Süleyman Peygamber tarafından tamamlandığı rivayet edilir. Mescid-i Haram'dan sonra yapılan en eski ikinci mescittir.[kaynak belirtilmeli]
Kur'an'a göre, Muhammed Recep ayının 27. gecesinde önce Mescid-i Harâm'dan alınarak Mescid-i Aksa'ya Burak ile götürüldü (İsrâ).
Altın kubbeli olan ve Mescidüs Sahra olarak da anılan Kubbetüs Sahra ile karıştırılmamalıdır.

Günümüze kadar yaşanan olaylar

• 21 Ağustos 1969: Denis Ruhan adlı bir Yahudi Mescid-i Aksa'yı kundaklama girişiminde bulundu.
  
• Nisan 1980'de Meir Kahane, Mescid-i Aksa'nın bir köşesine patlayıcı madde koyarak patlatmaya çalıştı.
• 8 Nisan 1982'de bir kez daha Mescid-i Aksa'nın ana girişine patlayıcı madde yerleştirildiyse de cami görevlileri tarafından patlamadan ortaya çıkarıldı.
• 10 Nisan 1982'de Meir Kahane taraftarlarından bir grup militan, zorla Mescid-i Aksa'ya girmek istedi.
• 21 Mart 1983'te Mescid-i Aksa'ya gizli bir yoldan girmek için tünel açıldığı tespit edildi.
• 14 Ocak 1986'da Knesset üyesi bazı parlamenterler askerlerin koruması altında Mescid-i Aksa'ya girmek istediler.
• 8 Ekim 1990 tarihinde Mescid-i Aksa'ya yönelik saldırıda 30 Filistinli hayatını kaybetti, 800'e yakını yaralandı.

vikipedi