Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Sohbet (Flash Chat) Forumda Ara

Üflemeli ve Vurmalı Çalgılar Ana Sanat Dalı

Bu konu Müzik forumunda Mystic@L tarafından 19 Ekim 2006 (22:38) tarihinde açılmıştır.FacebookFacebook'ta Paylaş
170258 kez görüntülenmiş, 4 cevap yazılmış ve son mesaj 18 Kasım 2008 (16:41) tarihinde gönderilmiştir.
  • 5 üzerinden 3.43  |  Oy Veren: 7      
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Bu konuyu arkadaşlarınızla paylaşın:    « Önceki Konu | Sonraki Konu »      Yazdırılabilir Sürümü GösterYazdırılabilir Sürümü Göster    AramaBu Konuda Ara  
Eski 19 Ekim 2006, 22:38

Üflemeli ve Vurmalı Çalgılar Ana Sanat Dalı

#1 (link)
Mystic@L
Ziyaretçi
Mystic@L - avatarı
Üflemeli ve Vurmalı Çalgılar Ana Sanat Dalı
FLÜT

Flüt, günümüzden yaklaşık yirmibin yıl önce insanların içi boş kemik, boynuz, bambu, deniz hayvanı gibi doğada bulunan nesnelere üfleyerek ses elde ettikleri, eğlence, ayin ve danslarda kullandıkları zamandan bugüne, çalınması, tını ve ses aralıkları geliştirilerek müziğin her türünde kullanılan bir çalgı haline gelmiştir.
Flüt, tüm çalgılar arasında en eski ve en geniş alana yayılmış çalgılar arasındadır. Batı kültürlerine Bizanslılar tarafından tanıtılmış, Rönesans ve Barok dönemleri boyunca askeri bir çalgı olarak da kullanılmıştır. 19. Yüzyılın ortalarına dek flütte günümüz perde sistemi yoktu. Günümüzde kullanılan mekanizma sistemini Alman flütçü Theobald Böehm 19. yüzyıl ortalarında bulmuştur.
1670'ten itibaren konik yapıya sahip flütler kullanılmaya başlamıştır. 17. Yüzyıl sonlarında flütlerin teknik özellikleri, çalıcılara akort ve teknik kolaylıklar sağlayarak, çalgı yapımcılarına da bazı yapısal kolaylıklar getirmiştir. Ayrıca 16. yüzyıla göre çap olarak daha dar, ağızlık kısmı silindirik, kuyruğa doğru konik bir hal almıştır. 17 yüzyıl ile 19.yüzyıl arası yapılan flütler abanoz, şimşir, fildişinden üretilmiştir. Yüzyıllar boyunca evrim geçiren flütün bugünkü standartlara ulaşması, 1846'lı yıllarda Münihli flütçü Theoald Böehm'in gerçekleştirdiği sistem, akustik, akort, ton, üst seslerdeki seslerin yumuşak ifadesi, teknik olarak hızlı geçişlerin rahat yapılabilmesi olanaklarını artırmıştır.
Modern Böehm Flüt, yaklaşik 66 cm uzunluğunda ve 2 cm çapında silindir bir borudur. Üç bölümden oluşur:
a)Baş b)Gövde c)Kuyruk
Günümüzde flütler, abanoz, gül ağacı gibi ağaçtan yapıldığı gibi, genelde kullanılmak üzere, çeşitli metal üzeri nikel veya gümüş kaplama, alpaga, gümüş, altın, platin gibi ses tınısına etken olan madenlerden yapılmaktadır.
Günümüz flütlerinden üç oktavlık genişlik içerisinde, tüm diatonik ve kromatik sesler elde edilir. Flütün notası Sol açkısı ile yazılır. En kalındaki birinci oktavı, Do sesinden (üretilen bazı flütlerde Si sesinden de olabilir) başlar. Kalın ses bölgesi havalı, gizemli; orta ses bölgesi ipek gibi yumuşak, tatlı, dokunaklıdır ki; flüt soloları en çok bu bölgeye yazılır. İnce ses bölgesi ise ses frekanslarının yüksek olması ve üfleme şiddetinin artması nedeni ile dinleyenler için diğer çalgılar arasından dikkat çekmektedir.
Değişik zamanlarda flütler, sayısız boyutlarda ve farklı mekanik özelliklerle yapılmakla birlikte, flüt ailesinin orkestralarda kullanılan diğer üyeleri;
l -Küçük Flüt (Fr. Petite flüte; İt. Flauto piccolo, ottovino;
Alm. Kleine Flöte): Normal konser flütünün yansı kadar olup, ses duyuluşu bir oktav ince, çalınışı ve mekanizması normal konser flütü gibidir.
2)Alto Flüt (Fr. Flute en sol; İt. Flauto Contralto; Alm. Alt Flöte): Normal konser flütünün daha uzunu olup, ses duyulusu tam dörtlü sol sesi aşağıda, çalınışı ve mekanizması normal konser flütü gibidir.
3)Bas Flüt: Normal konser flüte göre, ses duyuluşu bir oktav aşağıdan olup çalınışı ve mekanizması normal konser flütü gibidir. Bu çalgı düşey olarak tutulur. Orkestralarda fazla kullanılmaz.
Flüt bölümüne alınan öğrenciler, 8 yıllık temel eğitimini tamamlayarak konservatuvarımızın açtığı; müzikal kulak yeterliliğine uygun olan adaylar arasından yapılan eleme sonrasında, ağız, diş, çene dudak yapısı gibi özellikleri flüt çalmaya uygun olanların arasından seçilerek okulumuzun hazırlık sınıfına alınır. Eğitim ve öğrenim, hazırlık yılı hariç olma üzere; 3 yıl lise dönemi ve 4 yıllık lisans dönemi olmak üzere olmak üzere toplam 7 yıldır.
Lise döneminde, flüt çalmaya başlama, flütün tutuluşu, ses elde etme, seslerin uzun üflenerek, doğru üfleme tekniğini üç oktav boyunca oturtma ve kontrol, ilk yıldaki çalışmaların temelini oluşturur. Sesler arasında geçişlerin yapılması, doğru nefes alma ve diyafram kullanmaya teknik başlangıç ilk yıllardaki yoğun çalışma ile elde edilir.
Lise döneminin çalışma yoğunluğu, temel teknik içeren gam, arpej ile farklı ses aralıklarının üzerinde durulması, dil teknik çalışmaları, metot ve etüdlerle yapılan teknik çalışmalar yanında, ilk yıldan başlayarak, müzikal performans yaratma amaçlı, müzik parçalan çaldırılır, ilerleyen 2. ve 3.sınıflarda; stil, cümleleme, müziği ifade etmelerini sağlamak üzere barok ve klasik müzik eserlerine yer verilir, tekniğin müzikle buluşması açısından lise 2. ve 3. sınıflarda bu çalışmalar yapılır.
Lisans döneminde; Klasik, Barok, Romantik, Çağdaş eserler; müzikal çalışmalar yalnız flüt için yazılmış eserler, yoğun teknik etüdler çalınır. Flüt ekolünü yaratan ayrı karakterde eserler, karekterleri ile çalınır. Yüksek dönemin ilerleyen yıllarında, yorumun ruhsal zenginlik ve hayal gücü, eserlerin yazıldığı dönem ve tarz ile özdeşleştirilerek, icra gerçekleştirilmeye çalışılır. Flüt edebiyatının önemli eserleri titizlikle, varsa kadanslan çeşitli kişilerin yazdıkları ve öğrencinin de kendi yorumu ile de çalışılır. Öğrencinin seyirci karşısına çıkarılması lise döneminde de sağlanmasına karşın sahne tecrübesi bu dönemde daha ön planda tutulur. Yüksek bölümde öğrenci okul orkestrasında, son sınıflarda il içi veya başka illerdeki senfonik orkestra ve opera orkestralarında da gereksinim olduğunda çalar, bu görevlere ve okul bitiminde profesyonel yaşantıya hazırlamaya yönelik orkestra soloları çalışmaları önemsenir.


OBUA

Obua genellikle abanozdan yapılır. Obuanın yukarıdan aşağıya doğru genişleyen “konik” bir yapısı vardır. Üst gövde, alt gövde ve kalak olmak üzere üç bölümden oluşur. En üstte ince, küçük, metal bir boru bulunur. Bunun üzerine çift kamışlı ağızlık takılır. Bu kamışlar kargıdan yapılır. Ağız şekline göre yontulur. Çalınış sırasında ağızlık ağıza alınır. Çalıcının nefesi, boru içindeki havayı titreştirerek ses elde edilir. Çalıcının sol eli yukarıda, sağ eli aşağıda, yere doğru az eğimli olarak tutulur.
Metal bir mekanizma obuanın gövdesindeki delikleri kapatarak çalıcıya kolaylık sağlar. Obuanın üzerindeki yardımcı perdeler ile triller ve grupettolar çalınır. 6 perde ve 12 yarım perde vardır. Üst gövdede daha tiz sesler oluşurken alt gövdede ise daha dolgun ve tombul sesler oluşur. Ses genişliği sol açkılı dizeğin altındaki ilk ek çizgi altına yazılan ‘si bemol’den dizeğin üstündeki dördüncü ek çizgiye yazılan ‘sol’e kadardır. Bu genişlik içinde diatonik ve kromatik tüm sesler elde edilir.
Obuada iki tane oktav perdesi vardır. Bu perdeler kullanıldığında birinci oktavdaki esas seslerin doğuşkanları elde edilir.


Tını Bölgeleri: değişik tını özelliği olan üç bölüme ayrılır.
1) Kalın ses bölgesi: Si bemol’den fa’ya kadar olan en kalın sesleri kaba, madeni ve nezlelidir.
2) Orta ses bölgesi: Fa’dan bir oktav ve bir tam dörtlü yukarıya kadar obuanın en güzel ve en çok kullanılan sesleridir.
3) İnce ses bölgesi: Si bemol’ün incesindeki sesler, zayıf, soluk bir karakter kazanırlar. En incedeki birkaç ses sert ve elde edilmesi zor seslerdir.


TEKNİK ÖZELLİKLERİ:
Bağlı veya dilli her türlü pasaj tek dille hızlı çalınabilir. Ancak çok hızlı, gösterişli ve parlak pasajlar obuanın tekniğine ve ses rengine uygun değildir. Küçük karakteristik ve cantabile ezgiler teknik ve ses rengi bakımından obuaya daha uygundur.


ORKESTRADAKİ GÖREVLERİ:
Orkestradaki en önemli görevi solo olarak geniş “cantabile” ezgileri çalmaktır. Kısa, anlamlı ezgilerde sık sık yer verilir. Geri plan armonisinde diğer tahta üflemeli çalgılar ile, dengeli kurulmuş akorlarda görev alır. Esprili bir etki için kalın seslerde “staccato” pasajlar verilebilir.


ÇEŞİTLERİ:
Korangle: Obuadan biraz büyük, kalın sesli bir obuadır. Mekanizması ve tekniği obuayla aynıdır. Kalak bölümü ampulü andıran yumru biçimindedir. En üstteki kamışın takıldığı ince boru parçası çalıcıya doğru eğiktir. Çift kamışlı ağızlık obuanınkinden büyüktür. Aktarımlı bir çalgıdır, yani yazılan ses duyulandan farklıdır. Do üflendiği zaman tam beşli aşağıdaki fa duyulur.
En kalın sesleri obua gibi kaba değil daha yumuşaktır. Bu yüzden orkestradaki en önemli görevi duygulu ve acılı pasajları solo olarak çalmaktır. Arka plan armonisinde diğer tahta üflemeliler ile görev alır.
Obua Damur: Obua ailesinden, orkestrada sürekli olmayan, ender kullanılan bir çalgıdır. Obuadan daha büyük, korangleden daha küçüktür. Ses genişliği koranglenin aynısı, kalak bölümü de korangledeki gibi yumru biçimindedir. Yazılı sesin küçük üçlü kalınını duyurur, yani la çalgıdır. Ses rengi, tüm ses genişliği içinde çok tatlı ve yumuşaktır.
Heykelfon: Çok ender kullanılan başka bir obua çeşididir. Ses genişliği korangle gibidir. Yazılı sesin bir oktav kalınını duyurur. Kalın seslerden yararlanmak için kullanılır.

KONSERVATUVARDA OBUA ÖĞRENİMİ:
1 yıl hazırlık
3 yıl lise
4 yıl lisans olmak üzere 8 yıldır.
Orta öğrenimde öğrenciye obuanın tarihçesi, obuanın özellikleri, nefes alma tekniği, kamış üfleme, obuadan ses çıkarma teknikleri çalıştırılır.
Öğrenci 1 oktav içindeki sesleri rahat çıkarmaya başlayınca metotlara geçilir. Temiz ve güzel bir obua tonu elde edilmeye çalışılır. Nüanslar öğretilir. Kamış yapımı çalışmalarına başlanır. Cümleler, nüanslar, ifade farkları üzerinde nefes çalışmaları yapılır.
Klasik, romantik, modern dönem eserleri incelenir. Aralarındaki farklar belirtilir. Öğrenci topluluk önünde çalmaya yönlendirilir. Kamış yapımının tüm ayrıntıları öğretilir.
Burundan nefes alma tekniği tanıtılır. Kondüsyon arttırma çalışmaları yapılır. Belleğin geliştirilmesine çalışılır. Orkestra soloları çalıştırılır. Korangle tanıtılır ve çalıştırılır. Orkestra eşliğinde konserler verilir. Resitaller yapılır.
Benzer Konular: Etiketler:
  • sesli calgilar
  • tum calgilar
  • uflemeli vurmali telli calgilar
  • vurmali uflemeli telli calgilar
  • vurmali ve uflemeli calgilar
Rapor Et
Reklam
Eski 18 Aralık 2006, 20:37

Üflemeli ve Vurmalı Çalgılar Ana Sanat Dalı

#2 (link)
Eski Üyelerin Ruhları
Blue Blood - avatarı
Tanımı

Kalak, ağızlık ve kulis olarak üç ana parçadan oluşan trombon, ilk defa XV. yüzyılda sürgülü trompetin geliştirilmiş hali olarak ortaya çıkmıştır. Ebat olarak daha geniş ve uzun olan bu enstrüman trompetin tenor-bariton halidir. Trombonun, trompetten ve tüm çalgılardan en belirgin farkı, iç içe geçen bir sürgü sistemine sahip olmasıdır. Yedi pozisyonda, yarım ses aralıklarla duyulan armonik seri, kulis adı verilen bu mekanizma sayesinde kontrol edilir. Bu nedenle “slide trombone” olarak bilinir. Trombon İtalyanca ve Almanca trompet kelimesinden türemiştir. İtalyanca “tromba” kelimesi trompet anlamına gelirken “trombone” kelimesi büyük trompet anlamında kullanılmıştır. Almancada ise “buzune” kelimesinden “posaune” türemiştir. Almanlar “buzune” terimini Fransızcadaki düz trompet anlamına gelen “buisine” den almışlardır. İngilizler ise trombonu “sagbut” ve “shagbolt” kelimelerinden türediği düşünülen “sackbut” olarak adlandırmışlardır. Bu sözcüklerin kökleri tam olarak bilinmemekle birlikte eski Fransızcada çekmek anlamına gelen “sacquer” sözcüğünden geldiği düşünülmektedir. “Sacquer” sözcüğünün çok benzeri olan, İspanyolcadaki “sacabuche” yani içini dışarı çıkarmak anlamına gelen sözcüğünde İngilizcedeki kelimelerin kaynağı olabileceği ileri sürülmektedir.



Rönesans’tan Günümüze Trombonun Gelişimi
XV. ve XVI. Yüzyıllar
Erken ortaçağ dönemlerinde, trompet ve shawmişaret çalgısı olarak hem savaş alanlarında, hem de kasabalarda gece bekçiliği sırasında kullanılmıştır. Trompetler ayrıca fanfarlarda kralların ya da diğer önderlerin gelişini duyurmak için de kullanılmıştır. O dönemde sadece haberleşmede ve karşılamalarda kullanıldıkları için, bu çalgıların kısıtlı özellikleri başlangıçta pek önem taşımamıştır. Fakat XIV. yüzyılda, trompetin eğlence amaçlı ve başka aileden çalgılarla beraber kullanılması ile birlikte, ihtiyaç duyulan daha kalın sesler için elverişli olmadığı anlaşılmıştır.
Trompetin bu yeni işlevi için uygun hale gelmesi, iki yeni teknolojik buluşu gerektirmiştir. İlk olarak çalgı yapım ustaları, Roma’lıların unutulmuş olan bakır tüp kıvırma sanatını yeniden keşfetmişlerdir. Daha sonra iki tüpü içiçe geçirmeyi öğrenmişler; böylelikle tüpler ileri geri hareket edebilir hale gelmiştir. Bu yeni teknoloji ilk kez 1400’lü yıllardan önce, hatta belki 1360 kadar eski bir tarihte, bugün “slide trumpet” (sürgülü trompet) olarak bildiğimiz çalgıya uygulanmıştır.
Kulis mekanizmasının, kesin olmamakla birlikte ilk olarak Burgundy sarayına nefesli çalgı temin eden Flaman çalgı yapım ustaları tarafından üretilmiş olduğu sanılmaktadır.

Bilinen en eski trombon figürü 1490 yılından önce İtalyan kilise resimlerinde görülebilir. Günümüzdeki en eski trombonlar 1551 yılından kalan Erasmus Schnitzer trombonları, şu anda Nuremberg Germanisches Nationalmuseum’da sergilenmektedir. Günümüzde bu enstrümanlar “sackbut” olarak bilinmektedir.

XVI. yüzyılın ortalarında üç tip trombon geliştirilmiştir. Bunlargemeine-posaune” olarak bilinen si bemol sakbut, “alt” ve “discant posaune” olarak bilinen mi bemolalto ve “quartya da quint-posaune olarak da bilinen “grosse-posaune” yani bas trombondur. (resim 5) Bunların dışında farklı tonlarda trombonlar da yapılmıştır.
XVII. Yüzyıl
XVII. yüzyıl başlarında trombon ailesine “octave-posaune” olarak bilinen kontrabas trombon da katılmıştır. Fakat bu çalgının nerede ve ne amaçla kullanıldığına dair yeterli bilgi yoktur. Fiziksel olarak trombon, XVII. yüzyıldan beri bugün hala kullanılan herhangi bir enstrümana göre daha az değişim göstermiştir; fakat bazı önemli farklar vardır. Kalak konik bir şekilde ve modern trombon kalaklarına göre daha küçük bir çapa sahiptir. Boru hacmi de bu günkü trombonlara göre daha dardır. Barok trombonların akort tüpü ve suluğu da bulunmamaktadır. Sakbutun diğer enstrümanlarla kolayca kaynaşma özelliği kilise müziğinde yaygın olarak kullanılmasını sağlamıştır. Daha çok, obuanın atası olarak bilinen bir çalgı olan sahwm ve kornet ile birlikte şehir orkestralarında kullanılmıştır. Sakbutlar büyük saray orkestralarından küçük topluluklara kadar diğer enstrümanlarla kolayca kaynaşabileceği her tür orkestrada kullanılmıştır. Venedikli besteciler Giovanni Gabrieli ve Tiburtio Massaino sakbut için pekçok eser yazmışlardır. 1685 yılında Orta Avrupa’da tenor trombondan bir oktav daha ince ses elde edilebilen küçük bir trombon yapılmış ve trombon gruplarında koral melodileri seslendirme amaçlı kullanılmıştır.
XVIII. Yüzyıl
XVIII. yüzyıla gelindiğinde besteciler trombonu solo enstrüman olarak da kullanmaya başlamışlardır. 1755 yılında Georg Wagenseil’in yazmış olduğu alto trombon için konçerto, 1762’de Leopold Mozart’ın alto trombon için konçertosu, 1764’te Michael Haydn’ın alto trombon için yazmış olduğu Re Majör Divertimento ve 1769 yılında Johann Georg Albrechtsberger’in alto trombon için yazmış olduğu konçerto gibi günümüz trombon repertuvarına büyük katkısı olmuş eserlerin yanında bugün ismi az bilinen besteciler de solo trombon için eser yazmaya başlamışlardır. Ayrıca trombon 1780 yılında bazı sahnelerde dramatik etki yaratmak için operada kullanılmaya başlanmıştır. Buna örnek Mozart’ın “Don Giovanni” ve “Sihirli Flüt” operaları gösterilebilir.
XIX. Yüzyıl
XIX. yüzyılın ilk yarısında besteciler eserlerinde üç trombon kullanmaya başlamışlardır. Bunlara örnek olarak Beethoven’ın beşinci ve dokuzuncu senfonileri gösterilebilir. Mibemolalto, si bemoltenor ve fa bas trombondan oluşan trioların alto trombon partileri tenor trombonla da çalınabildiğinden alto trombonun kullanımı azalmıştır. Ayrıca geniş çaplı si bemoltrombon, fa bas trombonun da yerine kullanılmaya başlamıştır. Alto trombon kullanımına bugün Avrupa’da olduğu gibi, ince rejistirdeki eserler ve kuvvetli dinamikler içermeyen bölümler için devam edilmiştir. 1828 yılına gelindiğinde kulis yerine valf mekanizması kullanılan pistonlu trombon ortaya çıkmış ve küçük çaplı müzik gruplarında kabul görmesine rağmen orkestralarda az kullanılmıştır. İlerleyen yıllarda Leipzig’li C.F. Sattler ilk si bemol-fa trombonu tanıtmıştır. Yapılan bu değişiklikteki fa eklentisi çark şeklindeki döner sistemli bir valf ile devreye girmektedir.
XIX. yüzyılın ikinci yarısında Alman trombonlarının çapı ve kalağı daha da genişlemiş ve geleneksel geniş kavisli halini almıştır. “Courtois” tip Fransız trombonlar dar çaplarını ve giderek incelen kalak şekillerini korumuşlardır. Büyük fa ya da si bemol-fa bas trombonlar Alman trombon gruplarında geleneksel hale gelmiştir. Daha küçük olan sol trombon neredeyse bir yüzyıl kadar İngiltere’de bakır nefesli gruplarında ya da orkestralarında kullanılmıştır. 1876 yılında Wagner’in Ring isimli eseri için iki borulu kulisi bulunan bir kontrabas trombon yapılmıştır.

XIX. yüzyılın sonu ile XX. yüzyılın başlarında çapı küçük “courtois” tip trombonlar Fransa, Almanya ve Amerika’da müzik gruplarında popülerlik kazanmıştır. Fakat Amerikan senfoni orkestralarındaki tromboncular geniş çaplı Alman trombonlarını tercih etmiş, böylelikle bu çalgılar Amerikan modern senfonik trombonunun gelişmesini sağlamıştır. Amerikan modern senfonik trombonu, hem Fransız hem de Alman trombonlarının özelliklerini bünyesinde barındırmaktadıXX. Yüzyıl ve Günümüz
XX. yüzyılın ilk yarısının sonlarına doğru trombon Tommy Dorsey ve Glenn Miller gibi cazın önde gelen isimlerinin öncülüğünde yaygınlaşmıştır. Özellikle Tommy Dorsey enstrüman üzerindeki üstün kontrolü ve pozüsyon geçişlerindeki yumuşak bağları ile trombon tarihine damgasını vurmuştur. Öte yandan Amerikan tarzı senfonik trombon tüm dünyada standart hale gelmiştir. Hatta bazen Almanya ve Avusturya’da tıpkı İngiltere’de olduğu gibi geleneksel dar çaplı trombonun yerini almış ama Alman trombonu kendi bağımsız çizgisinde ilerlemiştir. Amerika’da ise si bemol-fa trombonun pedal ses aralığındaki notaların yeterince iyi kalitede çıkmamasından dolayı fa eklentisine ikinci bir valf ile bağlı ek bir boru geliştirilmiştir. Böylelikle kapalı pozisyonunda trombon fa anahtarında ek çizgi mi’ye kadar inme imkanına kavuşmuştur. Bu daha sonra mi bemol ve re’ye dönüştürülmüş ve kısa bir süre sonra bağımsız iki pistonlu bas trombon standart hale gelmiştir.

1965 yılında Alman trombon yapım ustası Hans Kunitz fa/do-re-si bemol akortlu çift valfli büyük bas-kontrabas trombonu geliştirmiştir. 1970 yılında ise Amerikalı trombon yapım ustası Dr. B.P.Leonard çalımı daha kolay si bemol/sol-mi-re akortlu trombonu geliştirmiştir. Daha sonra bu tasarımından si bemol/fa-sol-mi bemol ya da si bemol/fa-sol-re akortlu diğer versiyonlar geliştirilmiş ve bas trombon olarak piyasaya sunulmuştur.

Günümüz orkestralarında fa valf eklentili ya da eklentisiz geniş çaplı tenor trombonlar ve çift valfli bas trombonlar kullanılmaktadır. Dar çaplı trombonlar ise daha çok caz ve popüler müzik alanında kullanılmaktadır. Ayrıca dar çaplı trombonlar ebadının küçük olması nedeniyle başlangıç seviyesindeki öğrenciler tarafından tercih edilmektedir. Alto trombonlar, özellikle Almanya’da belli başlı eserler için kullanılmaktadır. Geleneksel Alman trombonların modern versiyonları Orta Avrupa’da tercih edilmektedir. Pistonlu trombon artık sadece önemli bir solo enstrüman olarak cazda kullanılmaktadır. Kontrabas trombon parçaları ise çift valfli enstrümanın sağladığı imkanlar yüzünden genellikle bas trombonla çalınmaktadır. Fakat kontrabas trombonun modern kullanımlarında da artış görülmektedir.

ORTAYA ÇIKIŞINDAN GÜNÜMÜZE DEK TROMBONUN KULLANILDIĞI ALANLAR
Trombonun İlk Olarak Görüldüğü Bakır Nefesli Topluluklar (Alta Bando Geleneği)
Ortaçağ müzik tarihçileri enstrümanları genellikle, ev ortamında çalınan yumuşak sesli çalgılar, ve kralın karşılanması gibi büyük çaplı buluşmalarda çalınan yüksek sesli çalgılar olarak ikiye ayırmışlardır. Yüksek sesli çalgıları, trompet, shawm ve trombon oluşturmaktadır. Müzikolojik literatür genellikle bu çalgılardan oluşan topluluklardan “alta band” (alta bando) olarak bahsetmektedir.

Neredeyse tüm ortaçağ boyunca, bakır üflemeli çalgı çalan müzisyenler toplum tarafından dışlanmış ve evsiz gezginler olmuşlardır; ancak XIII. yüzyıldan itibaren, bu müzisyenlerin en iyileri hizmetkar ya da kasabalarda memur müzisyen olarak çalışma imkanı bulmuştur. Bu durumdan dolayı kendi içlerinde bir hiyerarşi oluşmuştur. Flüt veya keman gibi yumuşak tınılı çalgılar çalan müzisyenler, özel ev konserlerinde çalarken, sokaklarda kalabalık kesimlere yüksek sesli çalgılar çalan müzisyenlere göre daha çok itibar kazanmışlardır. Yüksek sesli çalgılara büyük ilgi duyan halk ile asil sınıf arasındaki uyumsuzluk, müzisyenler arasındaki hiyerarşik uçurumu daha da artırmıştır.
Rönesans döneminde, soylular sınıfı en az bir çalgıyı iyi çalabilmeyi sosyal sorumluluklarının bir parçası olarak kabul etmeye başlamışlardır. Tercih edilen çalgılar lavta, viol ve tuşlu çalgılar olmuştur. Çalma esnasında, arzu ettiklerinden daha fazla güç sarf ediyormuş gibi göründüklerini düşündüklerinden, soylular üflemeli çalgılara karşı küçük görür bir tavır sergilemişlerdir. Bunun gerçek sebebi, başlangıç safhasında nefesli çalgılardan yalnızca ses çıkarmanın bile büyük çaba gerektirmesidir. Ayrıca üflemeli çalgı çalmanın, suratlarını çirkin göstereceğini düşünmüşlerdir.
Alta band olarak adlandırılan nefesli çalgılardan oluşan bu bandolar genellikle dans ve (dini ve din dışı sokak dramaları dahil olmak üzere) diğer eğlenceler için kullanılmakla beraber, kralları karşılama ve vatandaşları ilgilendiren olaylar için de müzik çalan bir çalgı topluluğu olmuştur. İlk başlarda iki shawm ve bir trombondan oluşan topluluk giderek büyümeye başlamış, XVI. yüzyılın sonunda beş kişiden oluşan bir topluluk olarak yaygınlaşmıştır. İtalya’da Bologna kasaba orkestrası, o dönemde shawmların yerini alan dört kornet ve dört trombon olmak üzere sekiz kişiden oluşturulmuştur.
Bu toplulukların çalgı sayısının artmasıyla birlikte rolleri de daha fazla önem kazanmıştır. Birçoğu, bir ya da iki kısa parçadan oluşan günlük konser veren orkestralar olmuştur. 1389’a uzanan bir zamanda, az sayıda da olsa kiliselerde yüksek sesli çalgıların kimi zaman çalındığına dair işaretler bulunmaktadır. 1560’larda ise İspanya, İtalya ve Almanya’daki birçok kilise kendi orkestrasını kurmuştur.
XVI. yüzyılın sonlarına kadar, özellikle bu çalgıların oluşturduğu topluluklar için yazılmış müzik bulunmadığından, bu orkestralar vokal eserleri seslendirmişlerdir. Alta bandonun en parlak döneminde repertuvarını, insanların dinlemek veya dans etmek isteyebileceği her türlü müziği barındıran basse dansları, chansonlar, madrigaller, motetler ve hatta bazen missalardan kesitler oluşturmuştur.
Rönesans boyunca, kasaba, saray ve kiliselerde çalan bu tür toplulukların en ünlüsü Venedik’teki San Marco bandosu olmuştur.Bu kilise için (trombon partisi içeren) müzik yapan besteciler arasında Giovanni Gabrieli, Claudio Monteverdi, Dario Castello bulunmaktadır. San Marco kilisesi gibi büyük kiliseler bünyelerinde düzenli olarak tromboncu bulundurmuşlardır. Daha ufak kiliseler ise trombon icracılarını sadece ihtiyaç olduğu zaman çağırmışlardır. Claudio Sartori’nin İtalyan çalgısal müzik bibliyografyasında 46 değişik kaynaktan temin ettiği en aşağı 102, trombon içeren eser listelemiştir. Bunların çoğu 1640’tan önceki tarihlere ait eserlerdir.
Öyle görülüyor ki alta bandolar yaklaşık üç yüz yıl boyunca oldukça yaygın olarak kullanılmışlardır. Bazı belli başlı istisnalar (özellikle saray müziği) dışında, yine de asil tabaka yumuşak tınılı çalgı müziğini özel eğlenceleri için tercih etmiştir. Alta bandolar ise soyluların kendileri için değil, düşük gelirli halk kesimini eğlendirmek amaçlı görülmüştür. Fakat insanlar daha refaha ulaştıkça ve sosyal basamaklarda tırmandıkça, üst tabakanın müziğini de takdir etmeye başlamışlardır. İster istemez de, müzikte yeni akımlar, kornet ve trombonların oluşturduğu bando müziğini giderek eski moda ve uzaklaşır göstermiştir.
Bu akımlardan biri de kemanın gelişimi ve artan popülaritesi olmuştur. Enteresan bir gerçek şudur ki; bir trombon icracısı ya da başka bir üflemeli çalgı çalan bir kişi, besteci olduğu zaman, eserlerini çoğunlukla vokal müziğe dökmüştür. Bunun yanında canzona ve sonatalar çoğu kez org ve keman icracıları tarafından bestelenmiştir. Ayrıca yaklaşık 1630’lardan sonra besteciler, trombon partilerini eserlerine dahil etmekten vazgeçmişlerdir. Bu konuyla ilgili olarak, yaylı orkestranın yükselişi hakkında daha detaylı bilgi, “Opera ve Senfoni Orkestralarında Trombon” bölümünde verilmektedir.
Avrupa’da alta bandoyu en az kullananlardan biri olan Fransız sarayında, XVII. yüzyılda obua ve fagotlardan oluşan yeni bir tür bando gelişmiştir. 1700 itibariyle İngiliz sarayı ve neredeyse tüm Almanca konuşulan ülkeler, kornet-trombon topluluğunu Fransız stili obua topluluğuyla değiştirmişlerdir. XVIII. yüzyılın ortalarında da ikisi de yeni çalgılar olan korno ve klarinetler bu gruba eklenmiştir. Venedik San Marco’da 1690-1714 yılları arası müzisyenleri işe alımlarda duraklama yaşanmıştır. Hiçbir müzisyenin bu şekilde işe alınmaması Venedik’teki trombon icracıları için iyi sonuçlar doğurmamıştır. Çünkü bu durdurma kaldırıldıktan sonra da sadece yaylı çalgı çalan müzisyenler işe alınmıştır. San Marco’daki son trombon icracısı 1685’te işe alınıp, 1732’de ölmüştür. Büyük ihtimalle kariyeri için trombonun yanında başka çalgılar da çalmıştır.
Zaman geçtikçe kornet çalmak isteyen öğrencileri bulmak giderek zorlaşmış, dolayısıyla kornet topluluğunun yerini yine Fransız stili obua topluluğu almıştır. Bu dönemlerde tromboncu kıtlığını gösterir hiç bir belge bulunmaması önemli sayılabilecek bir detay olabilir. XVIII. yüzyıl sonlarında dünya çapında trombonun tekrar canlandırılması için bir uğraş süregelmiştir. Nefesli orkestraları ve popüler orkestra geleneklerini takiben operatik ve senfonik akım buna dahildir. Kasaba orkestralarında trombon çalanlar fagota geçmek zorunda kalmışlar, fakat büyük ihtimalle trombon çalmak için değişik yerlerde başka fırsatlar bulmuşlardır.
Leipzig tüm Saxony bölgesi ile beraber, Otuz Yıl Savaşında (1618-1648) büyük sarsıntılar geçirmiş, fakat yine de kendi kasaba orkestralarını korumayı başarmıştır. Toplum içinde bir bütün olarak, yine de, bakır üflemeli toplulukların müziği kültürel değerini yitirmiştir. Yaylı saz orkestraları ise Almanya’da diğer ülkelerde olduğu gibi aynı önem ve saygınlığa sahiptir. Çağdaş okuyucuların iyi bildiği iki Leipzig orkestra üyesinden biri olan Johann Pezel, tüm bu olayların birebir içerisinde yaşıyan biri olarak daha fazla itibar görmek için kendisini, nefesli çalgı çalan bir müzisyenden daha öteye götürmeye çalışmıştır. Fakat nefesli orkestralar, ve diğer Alman şehirlerindeki orkestralar, bir şekilde XIX. yüzyıla kadar hayatlarını sürdürmeyi başarmışlardır. Anlaşılmaktadır ki, XVIII. yüzyılın sonlarında halkın çoğu geleneksel nefesli orkestra müziğini sıkıcı bulmuş, kötü çalındığını düşünmüşlerdir. Dolayısıyla Almanya’da, hatta İtalya’da bile alta bando akımından, opera ve senfoni geleneğine yumuşak bir şekilde geçiş yaşanmıştır.

Trombonun Saray Müziğinde Kullanımı

Bilindiği gibi trombonun gelişiminden önce, krallar ve diğer asiller çeşitli kutlamalara görkem ve saygınlık kazandırmak için trompet toplulukları kullanmışlardır. Örnek olarak, ne zaman bir hükümdar krallığındaki kasabalardan birisini ziyaret etse her zaman bando alayı gibi bir toplulukla karşılama töreni düzenlenmiştir. En az bir bando olmadan şölen yapıldığı çok az görülmüştür. Zamanla bu törenler daha da ayrıntılı hale gelmiştir.

Ortaçağda bu etkinlikler basit anlamda alta bando geleneğinin bir parçasıyken XV. yüzyılın sonlarında İtalya’da eski Latin komedyaları tekrar canlanmaya başlamıştır. Buradaki hükümdarlar, Floransa’daki Mediciler öncülüğünde, ortaçağ “grand entrance” (büyük giriş) geleneğini tiyatro oyunlarıyla değiştirmişlerdir. XVI. yüzyılın ortasında tiyatro geleneği tüm Avrupa saraylarında mevcuttur; bunlar grand entrance gibi halka açık olarak değil, davet edilen yüksek mertebeli ziyaretçiler için düzenlenen oyunlar olmuşlardır. Genel olarak beş perdede yazılan yeni oyunlar düğün gibi toplantı ve kutlamalarda kullanılmıştır. Amaçlanan konu Yunan ve Roma mitolojisinin tüm sembolizmini kullanarak ev sahibinin erdemlerini övmektir.
Müzik, hem enstrümantal hem vokal olarak komedyanın perdeleri arasında çalınmaktadır. Başlangıçta bunlar sadece birer oyalayıcı amaç taşır iken, daha sonra İtalya’da dendiği gibi bu intermediler kendi konularını ve simgesel önemlerini oluşturmaya başlamıştır. I. Cosimo Dükü’nün 1539’daki düğününde çalınan tüm intermedi müziklerinin notaları günümüzde hala korunmaktadır. Ayrıca Florentine Grand Dükü I. Ferdinand ile Lorraine’li Chrisine’in düğününde oynanan daha da detaylı bir oyun, “La Pellegrina” nın intermedi notaları da günümüzde bulunmaktadır.
Alta bando geleneğinde, kornetler ve trombonlar genellikle başka enstrümanlar olmaksızın yanlızca birlikte çalacakları bir topluluk oluşturmuşlardır; vokaller ve yumuşak tınılı çalgılarla beraber çalmamışlardır. Saray müziklerindeki genel fikir ise geniş çapta çalgı ses kombinasyonundan faydalanıp, genellikle finalde de tüm topluluğu bir arada kullanmaktır. Bir parçada, (günümüzde mevcut) bir alto ve dört trombon kullanır. Diğerleri bir ya da daha fazla trombonu şancılarla, blokflüt veya diğer yumuşak tınılı çalgılarla beraber kullanmışlardır. Politik bir bakış açısıyla, bu birleşimler büyük ve aşırı süslü bir izlenim yaratmıştır. Müzikal bakış açısından ise pek de memnun edici sonuçlar çıkmamıştır. Bu tür toplantılara misafir listesi hazırlayacak kadar siyasi güce sahip olan Ercole Bottrigari, nefesli ve yaylı çalgıların aynı topluluk içinde kullanılmasını kınamıştır. Nefesli çalgıların akordunun ortalama (mean-tone tuning) olmasından, ve viol, lavta gibi perdeli yaylı çalgıların da akordunun eşit tampereli olmasından dolayı, bu iki çalgı grubunun bir arada iyi tınlamasının düzenli prova yapılmadan mümkün olmayacağını savunmuştur.
Saray müziği geleneği, giderek yerini opera geleneğine bırakmıştır. Opera geleneği de alegorik karakterleri ve politik sembolizmi reddederek gerçek duyguları ifade etmeye olanak sağlayan daha gerçekçi dramayı benimsemiştir. Belki de kısmen Bottrigari gibi müzikal açıdan hassas olan eleştirmenlerin görüşleri doğrultusunda, ilk opera orkestralarında trombona hiç yer verilmemiş, diğer nefesli çalgılara ise çok nadir yer verilmiştir. O döneme kadar en önemli yaylı çalgı olarak görülen viollerin yerine geçen kemanlar, trombonlar ile birlikte akort içinde mükemmel şekilde çalabilmeleri gerçeğine rağmen uzun süre beraberce kullanılmamışlardır.
Nitekim saray tiyatrolarında çalınan bu müzik, operanın başlangıcıyla aniden ortadan kalkmamıştır. Aslında ilk operatik başyapıt olan Monteverdi’nin “Orfeo”su geniş çapta çeşitli çalgı topluluğu içermesiyle bizzat bir saray müziğini anımsatmaktadır.
Fakat Monteverdi, çalgılarını iki gruba ayırmıştır; I, II, ve V. perdeler için blokflüt ve “basso continuo” (sürekli bas) lu yaylı çalgı topluluğu ile, III ve IV. perdeler için kornetler ve trombonlardan oluşan bir topluluk kullanmıştır. 1625’te Francesca Caccini’nin bale operası “La Liberazione di Ruggiero”, bir Polonya Prensinin ziyareti onurlandırarak dramatik kutlamalarına örnek olmuştur. Enstrümantasyon dört trombon içerir.
Fakat tüm saray müziklerinin sonunu getiren dramatik oyun, Antonio Cesti’nin “Il pomo d’oro” adlı yapıtı olmuştur. Roma imparatoru I. Leopold 1666 aralık ayında İspanya’lı Margherita ile evlenmeyi planlayıp “Il pomo d’oro”yu bu vesileyle sipariş etmiştir. Eser çeşitli nedenlerden dolayı belirlenen tarihte çalınamamıştır. Bir sonraki eylülde oğullarının doğumu, temsil için güzel bir fırsat olarak gözükmüştür, fakat Leopold çok geçmeden ölür. Sonunda bu oyun, Margherita’nın temmuz 1668’deki doğumgününü onurlandırmak için oynanmıştır. Eserin yirmi üç sahne tasarımı, sahne efektleri için otuzdokuz değişik makine gerektirmesi ve sahnelenmesinin tam sekiz saat sürmesinden dolayı, Prolog ve ilk iki perde bir günde ve son üç perde de bir sonraki günde sunulmuştur. Bunca detaylı hazırlık ve çalışma, sahne çalışanları kadar icracılar için de son derece yorucu olduğundan imparatorluk sarayı ve Avrupa’daki diğer tüm saraylar özel durumlar için sıradan operalarla yetinmişlerdir.
Trombonun Kilise Müziğinde Kullanımı
Trombonlar, hem Roma Katolik kiliselerinde hem de Protestan kiliselerinde yüzyıllar boyunca ibadette kullanılmasına rağmen, günümüzde kiliselerde kullanımı geçmiş yüzyıllara göre çok daha azdır. Fakat kilise tarihinin yarısından çoğunda trombonlar ve diğer nefesli çalgılar büyük hoşnutsuzlukla karşılanmıştır. Öncelikle, antikite boyunca ve ortaçağın büyük kısmında çalgı çalan müzisyenler evsiz insanlar olduğundan herkes tarafından hor görülüp aşağılanmışlardır. “Alta Bando Geleneği” bölümünde değinildiği gibi, müzisyenler saygıdeğerliğe ortaçağın sonlarında erişmeye başlamıştır.
Orglar XIII. yüzyılda kilise enstrümanları olarak kabul görmüş ve takdis etme sırasında çalınmışlardır. Belki de, ortaçağ tiyatrosunda üç oyun türünden biri olan “gizem oyunları” ile bağdaştırılmış olmalarından dolayı trompetler, kraliyet üyelerinin ibadet ettiği kiliselerde takdis sırasında zaman zaman çalınmışlardır.
Bu tür bir uygulamaya en erken 1389’da rastlanmıştır. Yavaş yavaş diğer enstrümanlar da kilise hizmetine girmeye başlamış ve takdis dışındaki diğer zamanlarda genellikle özel ziyafetlerde yer almıştır. Hatta, karşı görüşlerin olmasına rağmen, toplu ayinlerde sürgülü trompet sololarına yer verildiği bile olmuştu
XVI. yüzyılın başlarında Avrupa’nın her yerinden kiliseler, zaman zaman şehir bandolarını ya da yerel saray bandolarını özel organizasyonlar için kiralamaya başlamıştır. 1526 yılında Seville katedralinde enstrümanlara sıkça ihtiyaç duyulmasından dolayı yöneticiler kendi kalıcı orkestralarını oluşturmaya karar vermişlerdir. Kurdukları orkestra üç adet shawm ve iki trombondan oluşmaktadır. Yüzyılın ortalarına gelindiğinde kilise orkestraları iyice yaygınlaşmıştır. Yüzyılın başlarında ise bando tarzındaki bu orkestralar, orgun çok önceleri yaptığı gibi şarkıcılarla dönüşümlü olarak yer alırken, sonunda org ve bando şarkıcılara eşlik etmeye başlamıştır.
Erken Barok, müzik topluluklarında enstrümanlar için yazılmış farklı partilerin doğuşuna şahitlik etmiştir. Diğer bir deyişle, o zamana kadar dönüşümlü olarak veya bir arada koro ile aynı müziği çalan bandolar, kendi ayrı eşliğine sahip olmuştur. Bu yeni oluşumun iki önemli merkezi Venedik’teki San Marco ile Bolonya’daki San Petronio’dur. Giovanni Gabrieli ve diğer Venedikli bestecilerin müziği İtalya’nın diğer kesimlerine fazla etkileyici gelmese de, Alman müzisyenler üzerinde derin bir iz bırakmıştır. Bolonyalı besteciler ve onların müzikleri günümüzde pek az bilinir. Onlardan biri, Bolonya şehir bandosunun başı olarak hizmet vermiş olan trombon icracısı Camillo Cortellini’dir. Trombonlar XVIII. yüzyıl ortalarına kadar her iki kilisede de (Roma Katolik ve Protestan) müziğin önemli bir elemanı iken, 1730 dolaylarında kullanılmamaya başlanmıştır. San Petronio 1761’de trombonları tekrar kullanmaya başlamış ve o tarihten 1893’e kadar kadrosunda daimi bir trombon icracısı bulundurmuştur.
XVII. yüzyılın başlarında yeni Roma İmparatoru II. Ferdinand kraliyet şapelini yeniden düzenlemiştir. Venedik ve Bolonya örnek aldığı iki modeldir. Trombonlardan bir çok yerde çoktan vazgeçilmiş olmasına rağmen, Avusturya kilise müziğinde dikkat çekici bir rol oynamayı sürdürmüştür. Ayin müziğinde, Cortellini’nin missalarından Mozart’ın, Beethoven’ın, Shubert’in missalarına ve daha da ötesine kadar uzanan değişmemiş bir trombon çalma geleneği mevcuttur. Ve XVIII. yüzyılın büyük bir kısmı boyunca trombon, dini müzik içerisinde solo enstrüman olarak yer almıştır.
Protestan reformu esnasında, kilise hizmetlerinde müzik enstrümanlarının kabulü hala yeni ve en azından Almanya’da tartışmalı bir durumdur. Calvin ve Zwingli’nin yönetimindekilerin de dahil olduğu çoğu Protestan grup, enstrümanları tamamen ortadan kaldırmıştır. Buna karşılık, Luteranlar böyle yapmamıştır. Müziğin icrası açısından bakıldığında, XVI. yüzyıl boyunca Katolik ile Luteran kiliseleri arasında büyük bir fark görülmemektedir. XVII. yüzyılda ise, Venedik çok sesli müziğinin etkisi altında kalan Alman besteciler, ilk gerçek Protestan müziğini geliştirmeye başlamışlardır. Bu besteciler arasında, her biri trombonu yaygınca kullanan Michael Praetorius, Johann Hermann Schein ve Heinrich Schütz yer almaktadır.
Otuz Yıl Savaşlarının son aşamaları Alman ekonomisini çökertmiş ve bu tür büyük ölçekli eserleri sahneye koymaya devam etmeyi imkansız hale getirmiştir. Fakat alta bando geleneği, görevleri arasında kiliselerde çalmak olan şehir bandolarını ortadan kaldırmamıştır. Trombonlar, ekonomi tekrar gelişip de daha zengin kilise müziği yapmaya elverişli hale gelene kadar, cemaat şarkılarına eşlik etmeyi sürdürmüştür. Bu yeni kilise müziğinin J.S. Bachdışındaki bestecileri günümüzde pek tanınmış değildir. Bach’ın dönemine gelindiğinde, Leipzig şehir bandosunun gücü oldukça zayıflamıştır. Bach, trombonu günümüze kadar gelen kantatlarından sadece on beşinde ve genellikle sadece koroyu güçlendirmek için kullanmıştır. Yine de çağdaşları ve ardılları, XIX. yüzyılda şehirler bandolarını ortadan kaldırmaya başlayana kadar trombona kilise müziğinde yer vermeye devam etmişlerdir.
Bu kilise gelenekleriyle bağdaştırılan müzik günümüzde çoğunlukla kiliseden ziyade konser salonlarında dinlenebilmektedir. Son iki yüz yıl içinde bestelenen büyük ölçekli dini müziklerin büyük kısmının konser salonlarında temsili amaçlanmıştır ve bu yüzden operatik ve senfonik geleneklerin bir bölümü olarak görülebilir.
Opera ve Senfoni Orkestralarında Trombon

XVI. yüzyıl saray müziği geleneği geniş karışık enstrümantal toplulukların doğuşuna tanıklık ederken XVII. yüzyıl, orkestranın ortaya çıkışına şahit olmuştur. Eski topluluklar çoğunlukla, aralarında birkaç yaylı bulunan bakır ve tahta nefesli enstrümanlardan oluşmuştur. Müzik çoksesli olarak tasarlanmıştır. Diğer yandan orkestra büyük çoğunlukla, nefesli enstrümanlarla birlikte veya başlangıçta olduğu gibi onlar olmaksızın, keman ailesinin üyelerinden oluşmuştur. Zaman içinde yavaş yavaş değişse de oldukça standart bir enstrümantasyon mevcuttur. Bazı partiler için genellikle birden fazla icracı kullanılır, ki bu özelliklerin hiçbiri o döneme kadar varolan müzik topluluklarında bulunmamaktadır. En eski orkestra müziği akor eşlikli melodi olarak tasarlanmıştır. Başlangıçta, yumuşak tınılı çalgıları kullanarak solo sese eşlik amaçlanmıştır. Ancak, “sürekli bas”ın önem kazandığı bir dönemde, kalın sesli çalgılara da gereksinim olmuştur. Berlin’de Hans Schreiber, önce bir kontrabas trombon , sonra “kontrafagot”u icat etmiştir. Aslında XVII. yüzyıl, yaylı çalgıların gelişim gösterdiği bir çağdır. Gasparo da Salo ve Giovanni Paolo Magnini, Brescia’daki atölyelerinde kemanı geliştirmişlerdir. Andrea Amati ile birlikte bu iki çalgı yapımcısı “Cremona okulu”nu kurmuşlardır.

Orkestranın tarihi İtalya’da, özellikle de opera evlerinde başlamış ve oradan tüm Avrupa’ya yayılmıştır. Opera geleneğinin başlangıcı ile alta bando geleneğinin son dönemlerinin çakıştığı bilinmektedir. Bu dönemler içerisinde sürgülü trompetin yerine geçen trombona daha sık rastlanmaktadır.
1687 ile 1708 yılları arasında, dünyanın önde gelen orkestra şeflerinden Arcangelo Corelli orkestraya trombon ekleyen en az beş oratoryo yönetmiştir. Bunlardan en sonuncusu olan La Resurrezione, Almanya’da genç bir müzik öğrencisi olan George Handel tarafından bestelenmiştir. Bunların opera değil oratoryo oluşu dikkat çekicidir ve trombonun İtalyan oratoryo orkestralarında yer alması genel olarak İtalyan müziği üzerinde çok büyük bir etki yaratmamıştır. Tabii ki, trombonların kısa bir süre önce Roma İmparatorunun sarayında birkaç oratoryoda çalınmış olması ve trombona yer veren Avusturya oratoryo repertuvarının hem sayıca fazla hem de trombon partisinin önemi açısından dikkat çekici olması tesadüf değildir.
Trombonun kalıcı olarak İtalyan oratoryolarında yer edinmesi Handel’in, İngiliz oratoryolarından “Mısır’da İsrail” ve “Saul”da trombon kullanmasından sonra olmuştur. Belki de Christoph Willibald Gluck’ün, “Don Juan” balesine ve “Orfeo ed Euridice” ile başlayarak çeşitli operalarına trombon katmasına esin kaynağı olan da bu oratoryolardır. Gluck örneği ise Mozart’ı bazı operalarında trombon kullanmaya teşvik etmiştir. Viyana’daki ilk başarının ardından Gluck en güzel ve kendisini en iyi ifade ettiği operalarını Paris’te yaratmıştır. Bu operalardaki trombon partileri o zamana kadar yazılmış olanlardan stil olarak farklı olup sonraki aşamalara basamak olmuştur. Fransız besteciler ve Paris sahnesi için beste yapan İtalyanlar düzenli olarak trombondan yararlanmaya başlamışlardır. XVIII. yüzyılın sonuna gelmeden önce, İtalyan bestecilerin Paris’te sahneleme amacıyla yazmadıkları operalarında bile trombona rastlamak mümkün olmuştur. O zamandan beri trombon, opera orkestralarında kalıcı bir yer edinmiştir.
Senfoni geleneği, operadan doğup büyümüştür. Örnek olarak, Corelli veya Vivaldi tarzındaki geleneksel konçertolar haricinde, en eski konser müzikleri operasız opera uvertürleridir ve bunlar sonunda senfoniye dönüşmüştür. Orkestrada trombon bulunduran en eski senfoni, Joseph Krottendorfer’in 1768’de yazdığı senfonidir. XVIII. yüzyılda trombon partisi içeren bundan başka çok az senfoni mevcuttur; en önemlileri Ignaz Pleyel’in, 1792’de Haydn’ın rakibi olarak Londra’yı ziyareti için bestelediği, Fransız stili üç senfonidir. Beethoven’ın 1809 yılında yazmış olduğu Beşinci Senfonisi ile, günümüzde hâlâ çalınmakta olan senfonik eserler arasında trombonu ilk kullanandır. Aslında, az tanınan İsveçli besteci Joachim Eggert’in 1807’de yazdığı Üçüncü Senfonisi de yeniden canlandırmaya değer gibi gözükmektedir. Trombonların opera orkestralarının daimi üyeleri haline gelişleri Gluck’ten itibaren olduysa, senfonik orkestrada kalıcılaşmaları da Beethoven’dan sonra gerçekleşmiştir.
Alman orkestraları, alta bando geleneğinin zayıf düşmesine rağmen tamamen ortadan kalkmamış olmasından istifade etmiştir. İtalyan şehir bandoları üzerine çok daha az araştırma yapılmış olmasına rağmen, görünen o ki, orada da son şehir bandosunun trombon icracıları, tiyatro orkestralarında iş bulmakta pek zorluk çekmemişlerdir. Fransız ve İngiliz orkestralarındaki ilk trombon icracılarının neredeyse hepsi ya Alman ya da İtalyandır.
Trombon içeren orkestraların sayısının artmasıyla, ulusal farklılıklar ortaya çıkmıştır. Opera ve senfoni orkestralarında alto, tenor ve bas trombondan oluşması gereken üçlü aslında genellikle si bemol tenor trombon tarafından çalınmaktadır. Bu üç enstrüman başlangıçta sadece ağızlık boyutu açısından farklılık gösterirken Fransızlar bas trombonu tamamen göz ardı edip, diğer ikisini normalden daha dar bir hava kanalına sahip olacak şekilde tasarlamıştır. Fakat ardından Almanlar, tenor ve altodan daha geniş hava kanallı bas trombonlar üretmeye başlamışlardır. Piston icat edilince Almanlar si bemol tenor trombonların en büyüğüne akordu tam dörtlü düşüren, böylece enstrümanın eski usul fa bas trombonların görevini görmesini sağlayan bir piston eklerler. Bu trombon, tenor-bas trombon olarak bilinmektedir. Daha da büyük bir şey isteyen Wagner, operaları için bir kontrbas trombon tasarlamıştır. Öte yandan İngilizler, sol tonunda uzun bas trombonlar kullanmalarının dışında, Fransız stili enstrümanlardan yararlanmışlardır. İtalyanlar ve Doğu Avrupalılar XIX. yüzyılın büyük kısmında sürgülü trombondan tamamen vazgeçip, onun yerine pistonlu trombonu tercih etmişlerdir.
Geç XX. yüzyıl, trombonun homojenleşmesine tanıklık etmiştir. Ventilli 547 mm. ebadında boruya sahip tenor trombonlar ile bir ya da iki ventilli 562 mm. ebadında boruya sahip bas trombonlar uluslararası standart olarak kabul edilmiştir. Fransızlar bile dar hava kanallı trombonlarını bırakıp uluslararası standartları kabul etmişlerdir. Mi bemol alto trombon ise muhteşem bir geri dönüş yapmış; fakat 500 mm.lik borusuyla altmış sene öncesinden kalmış çoğu Amerikan tenor trombonlardan bile daha büyük bir enstrüman olmuştur. Kimi icracılar ve şefler, bu büyüklükteki trombonların repertuvarın tamamına uygun olmayabileceği sonucuna varmaya başlamıştır. Yine de bazı kaynaklara göre, daha ufak ebatlı trombonlar yeniden revaçtadır.
İster opera evinde olsun, ister konser salonunda, opera ve senfoni geleneği müziği yüksek ihtisas görmüş müzisyenler gerektirmektedir. Bu yönde bir eğitime, 1795 yılında kurulan ve yeni bakır nefesli orkestra geleneği için müzisyen yetiştiren Paris Konservatuvarıyla başlayarak okullarda geniş yer verilmiştir. Avrupa konservatuvarları genellikle, öğrencinin eğitimindeki çeşitli etapların tamamlanışını belirlemek amacıyla yarışmaları zorunlu kılmaktadır. Amerikan kolejleri ve üniversiteleri ise jüri ile resitaller istemektedir. Trombon eserlerinin önemli bir bölümü, solo ve oda müziği olarak konservatuvarların istedikleri bu resitaller ve yarışmalara yönelik bir repertuvar oluşturacak şekilde yazılmıştır. Bunun sonucu olarak belki de, opera evlerimizde ve konser salonlarımızda çalınan başyapıtları yaratmış bestecilerin, eserlerinde pek nadiren trombon soloları veya bakır toplulukları için önemli bölümler yazdıkları görülmektedir. Trombon icracıları ve trombon, müzikte hala alta bando geleneği döneminde olduğu gibi aynı düşük ile orta derece arasında bir üne sahiptir.
Son Düzenleyen asla_asla_deme; 2 Kasım 2010 @ 15:43.
Rapor Et
Eski 25 Mart 2007, 08:05

Üflemeli ve Vurmalı Çalgılar Ana Sanat Dalı

#3 (link)
Mystic@L
Ziyaretçi
Mystic@L - avatarı
Klarinet

Tüm dünyadaki senfoni orkestrası, opera orkestrası, tiyatro ve caz orkestralarında teknik kapasitesi yüksek, ses rengi parlak, dramatik ve alaycı özelliğe sahip olan, tahta nefesli sazlar grubundan klarinet en kalabalık ve çeşitli aileye sahiptir. Re klarinet, mibemol klarinet, do klarinet, sibemol klarinet, la klarinet, alto klarinet, bas klarinet, ve kontrabas klarinet olmak üzere çeşitleri vardır.
Kamışı taktığımız bek dahil olmak üzere beş parçadan oluşmaktadır: kalak, alt gövde, üst gövde, çeşitli ölçülerde baril ve bek. Tek kamışla çalınır.
Ses genişliği en kalın mi sesinden en ince do sesine kadar 3.5 oktavdır. Perdeleri hem açık hem de kapalı olarak dizayn edilmiştir. Orkestra içinde ve solo olarak hemen hemen her eserde gerek ajilite gerek ses rengiyle en zor pasajları seslendirebilecek kapasitededir.
Konservatuvarımızda 1 yıl hazırlık, 3 yıl lise, 4 yıl lisans, iki yıl da yüksek lisans olarak öğrenim görmektedirler. Hazırlık yılında öğrencilerin enstrümana olan yatkınlığı araştırılarak yıl sonunda yapılan sınav sonrası öğrencinin enstrümana adapte olup olamayacağı, pozisyon olarak, ton olarak enstrümanı çalıp çalamayacağı saptanır. Bu sınavdan sonra klarinet dalına kabul edilen çocuğa lise döneminde tüm gamlar, tiersler, arpejler, etüdler ve müfredata uygun olmak üzere küçük piyanolu parçalar verilerek parlak bir sonorite, akıcı bir teknik ve iyi bir müzikalite elde edilmeye çalışılır. Lisans döneminde bütün solo eserleri çalma ve tanıma, repertuvar genişletme üzerinde durulur; orkestra sololarından önemli soloları öğrenerek solo ve orkestracı olarak yetişir. Daha ileri sınıflarda ise çok zor parçaları ve konçertoları bitirerek orkestralarda rahatlıkla çalabilecek konuma getirilir.
Klarinet caz müziğinde dünya çapında büyük bandolarda yaylı sazların görevini tam olarak üstlenir. Bu yüzden büyük bandolarda otuz ila kırk arası klarinet bulunur. Caz müziğinde klarineti çok iyi çalan bir enstrümancı saksofon ailesinin hemen hemen hepsini çalabilir.
Rapor Et
Eski 22 Nisan 2007, 03:23

Üflemeli ve Vurmalı Çalgılar Ana Sanat Dalı

#4 (link)
Sedef 21
Ziyaretçi
Sedef 21 - avatarı
Zurna

1720 yılından kalma bir osmanlı miniyatüründe Zurna çalan kadın.


Zurna, Türkiye'nin her yanında kullanılan, tahta, metal ve kamış kullanarak yapılan, yüksek sesli, bu yüzden büyük davul ile birlikte çalınan, gene bu yüzden açık havada kullanıma uygun, nefesli saz çeşitidir.
Türkiye dışında Fas'tan Çin'e kadar uzanan iklim kuşağındaki her ülkede kullanıldığı da bilinmektedir.
Zurnanın boy ve şekil olarak çok çeşitleri vardır. Zurnadan zurnaya küçük değişikliklerle aynı olan özellikleri:
  • Büyük parçasının sert bir ağaçtan yapılması (dağ eriği, ceviz, vs..)
  • İçinin açılarak sesi tam karşıya gönderecek şekilde olması (uzunlama kesiti parabola benzer)
  • Sesinin küçücük bir kamış silindirin ezilerek daracık bir elips haline getirilmiş dış deliğinin açılma kapanma titremeleriyle çıkması
  • İç boru deliğinin en kamışa yakın tarafının önce şimşir sonrada metal parça ile daha da daralması.
  • Kamışın özelliğinden sesinin ancak yuksek basınç sonucu çıkabilmesi
  • Yüksek basıncın gereği nefes çevirerek (ezgiyi kesmeden, şişirtilmiş avurtlardaki havayi kullanirken burundan nefes alıp devam ederek) çalınması.
Doğu Karadeniz folklorunda nadiren (Trabzon’da Akçaabat, Giresun ve Ordu’nun iç bölgelerinde) ancak mutlaka bas davul eşliğinde kullanılan, ahşap, yedi delikli nefesli bir sazdır.
Mehter takimlari ve bunun modern sekli bando mizika takimlarinin eskiden hukumdarlarin hukumdarlik isareti olarak fermanlarini zurna esliginde okutmalarindan gelistigi tahmin edilmektedir.

Etimoloji

Codex Cumanicus’ta suruna olarak kayıtlı olan enstruman (CCM fol. 45a) adının Farsça surna kelimesinden ödünç alındığı yaygın kanaattir: Farsça'da sur “festival” + nay “kamışlı”
Bununla birlikte Arapça sûr “boynuzdan yapılma büyük boru” ” + Farsça “kamış” ihtimali de gözden çıkarıl-mamalıdır. Eski İran dilinde “sur” kelimesi bir boynuz çeşidi olarak kayıtlı olup ikinci ihtimali güçlendirmektedir.
Anadolu’da düğünlerde, askere uğurlama törenlerinde, halk oyunlarında, seyirlik köy oyunlarında davulla birlikte kullanılmak-tadır. Anadolu’da şimşir, dişbudak, ıhlamur, kızılcık, ceviz ve ardıç ağacından imal edilen zurna büyüklük ve ses rengine göre kaba zurna, orta kaba zurna ve cura zurna (Zil Zurna) olmak üzere üç çeşittir.


180px-Zournas




Terminoloji

Zurnayı oluşturan parçalar Anadolu terminolojisinde yöresel farklılıklar göstermek-tedir:
Baş ve çatal bölümü
zaynak -Ankara, nazik -Abdallarda, ula -Uludağ, çatal -Çankırı, zinak -Diyarbakır, nezik -Gaziantep, fasla -Kırklareli, zaynak -Kürtçe
Boru kısmı
metef -Ankara, metem -Abdal-lar, çığırdan -Uludağ, demir -Çankırı, bülbülük -Diyarbakır, kanel -Kırklareli, metef -Kürtçe, lüle -Sivas
Son Düzenleyen asla_asla_deme; 2 Kasım 2010 @ 15:40.
Rapor Et
Eski 18 Kasım 2008, 16:41

Üflemeli ve Vurmalı Çalgılar Ana Sanat Dalı

#5 (link)
SEDEPH
Ziyaretçi
SEDEPH - avatarı
blokfltsr2




Kaynak: muzikfakultesi. org
Rapor Et
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 0.459 saniyede (89.76% PHP - 10.24% MySQL) 16 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +3 - Saat: 00:40
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi