Saf - Saf Nedir - Saf Hakkýnda
 

Saf
TDK, Türk Dil Kurumu

- II -
sýfat Arapça ¹¥f
1 . Katýksýz, arý, katýþýksýz, halis, has:

"Hiçbir yerde buradakinden daha saf ve berrak sulara tesadüf etmedim."- H. S. Tanrýöver.

2 . (mecaz) Kurnazlýða aklý ermeyen, kolaylýkla aldatýlabilen, bön, safdil:

"Yenge, açýk sözlü, saf bir kadýncaðýzdýr."- R. N. Güntekin.

3 . (mecaz) Ýyi niyetli, art niyetsiz:

"Senin bu kadar çocukça saf olduðunu bilmezdim."- P. Safa.

• safderun
• safdil
• saf kan

Saf Nedir?
MsXLabs & Dini Kavramlar Sözlüðü

Saf, cemaatle kýlýnan namazlarda, cemaatin ayný hizada durmalarýný ifade etmektedir. Cemaatle namaz kýlýnýrken, imama uyan sadece bir erkek ise, topuðu imamýnkinden biraz geride olacak þekilde imamýn saðýnda durur. Bir özür bulunmaksýzýn solunda veya arkasýnda durmasý mekruhtur. Kadýn ise imamýn arkasýna durur. Bir erkek ve bir kadýn olmasý halinde, erkek imamýn saðýna, kadýn ise arkasýna durur. Ýmama uyanlar birden fazla ise, imamýn arkasýna ayný hizada dururlar. Cemaatin çok sayýda erkek ve kadýnlardan oluþmasý halinde, önce erkekler, daha sonra erkek çocuklar ve daha sonra da kadýnlar saf tutarlar. Kadýnlarýn erkeklerle ayný hizada durmalarý uygun deðildir. (bk. Muhâzât-ý Nisâ)
Saflarýn arasýnda boþluk býrakýlmamasý ve düzgün olmasý gerekir. Hz. Peygamber, "Saflarý düzeltin! Çünkü saffý düzeltmek namazýn tamamýndandýr." buyurmuþlardýr (Müslim, Salât, 124). Erkekler için saflarýn en faziletlisi birinci saftýr, daha sonra ikinci, ondan sonra üçüncü ve böylece devam eder. (Ý.P.)

SAF sýf. (ar þif).
1. Katýþýksýz olan þey için kullanýlýr: Saf su. Saf altýn.
2. Deneyimsizliði ya da yapýsý gereði kötülük düþünmeyen, masum, temiz yürekli bir kimse; ona özgü bir þey için kullanýlýr: Saf bir genç kýz. Temiz, saf bir yüzü var.
3. Gülünç bir duruma düþecek kadar kolay kan- dýrýlabilen bir kimse için kullanýlýr; bön: Bu yalanlara inanacak kadar saf deðilim.
4. Uygulamaya yönelik kaygýlar dýþýnda, en özgül özellikleri açýsýndan ele alýnan zihinsel sanatsal etkinlik için kullanýlýr; arý, pür: Saf müzik. Saf þiir tutkusu.

—Ed. Saf þiir - ARI ÞÝÝR.

—Zootekn. Saf ýrk damýzlýk, soyunda ýrkýnýn aranýlan karakterleri bulunan damýzlýk hayvan.

SAF, -ffý (ar. þaff).
1. Sýra, dizi.
2. Saf baðlamak, sýraya girmek, sýra almak, sýralanmak. J| Saf saf, dizilerek, dizi dizi.

—Esk.
1. Saf saf, dizi dizi, sýra sýra.
2. Saf-âra, asker saflarýný süsleyen. |J Saf -beste, sýralanmýþ, sýraya konmuþ. || Saf -be-saf, dizi dizi. || Saf-þikaf, düþman saflarýný yaran. || Saf-þiken, düþman saflarýný bozan. II Saf-zen, düþman saflarýný vuran yiðit. || Saff-ý düþmenan, sýralanmýþ, sýra ya konulmuþ düþman askerleri. || Saff-ý harb, savaþta sýralanmýþ askerlerin tamamý. || Saff-ý nial, ayakkabýlýk. || Saff-ý nialde oturmak, kendini küçülterek, ayakkabýlarýn konulduðu yerde oturmak.

—isi. Toplu olarak namaz kýlýnýrken uygulanan dizilme, sýralanma düzeni. (Bk. ansikl. böl.) || Saf seccadesi, üzerinde birden fazla kiþinin namaz kýlabileceði bir seccade türü. (Bu seccadelere namaz kýlacaklarýn sayýsýna göre yan yana mihrap motifleri iþlenir ve namaz sýrasýnda cemaat bu mihraplara göre sýralanýr.)

—ANSÝKL. Cemac...e namaz kýlýnýrken saf baðlamak, boþ saflarý doldurmak sünnettir. Hz. Muhammet, imam olarak cemaatin önünde namaza baþlamadan önce saflarýn sýk ve düzgün tutulmasý konusunda cemaati uyarýr ve durumu denetlemeden namaza durmazdý. Hadislerde ön saflarda, özellikle imama yakýn namaz kýlmanýn sevap olduðu belirtilirse de, arkadan gelenlerin ön saflara geçmek için cemaati rahatsýz etmemeleri gerekir. Erkeklerle kadýnlarýn cemaatle ayný imama uymalarý durumunda kadýnlarýn erkeklerin önünde ya da onlarla ayný saflarda namaz kýlmalarý caiz deðildir. Bu durumlarda en önde erkekler, ortada erkek çocuklar, arkada da kadýnlar þaf tutarlar.

SAF a. Müz. Hekimbaþý Abdülaziz Efen- di'nin Usûlâtý mehterâný alem adlý kitabýnda sözü edilen mehter usullerinden biri. (Yalnýz davul ve köslerle vurulurdu.)