[ThinkerBeLL]

Galatasaray Sergileri
Vikipedi, özgür ansiklopedi

1883 yılında açılan Sanayii Nefise Mektebi'nin Türk resim sanatı üzerinde etkili olmaya başlaması 1910'lara rastlar. Bu tarihten sonra okulun başanlı öğrencileri devlet tarafından düzenli olarak Avrupa'ya gönderildiler ve dönüşlerinde çoğu aynı kurumda ya da çeşitli liselerde ders verdiler. 1914'te İnas (Kız) Sanayii Nefise Mektebi'nin kurulmasıyla kız öğrenciler de resim eğitimi görme olanağı buldular.
1910'larda resim öğrenimi için Avrupa'ya giden İbrahim Çallı, Hikmet Onat, Nazmi Ziya Güran, Feyhaman Duran, Hüseyin Avni Lifij ve Namık İsmail gibi sanatçılar, I. Dünya Savaşı çıkınca Türkiye'ye döndüler. Çallı Kuşağı ya da "1914 Kuşağı" olarak anılan bu sanatçılar eğitim gördükleri Fransa ve Almanya'da izlenimciliği tanıyıp; Türkiye'de de bu akım doğrultusunda çalıştılar.
Resimlerini önce Galatasaraylılar Yurdu'nda, ardından da Galatasaray Lisesi'nde sergilemeye başladılar. Böylece "Galatasaray Sergileri" doğdu. 1916 yılından başlayarak 1951 yılına kadar süren ve her yılın ağustos ayında Galatasaray Lisesi’ nde açılan serginin orta büyük salonda “Usta” tablolar, yandaki sınıflarda da amatör gençlerin bazen de Sanayii-Nefise Mektebi öğrencilerinin çalışmaları sergilenirdi. Giriş olarak “duhuliye” denilen bir ücret alınırdı. Bu sergiler halk ve aydınlar için sabırsızlıkla beklenen önemli bir kültür olayıydı.
1927'de düzenlenen11. Galatasaray Sergisi Türk resminde yeni bir evrenin başlangıcı oldu. Sergide 1914 Kuşağı'nın yanı sıra, o günlerde Avrupa' dan yeni dönen Zeki Kocamemi ve Ali Avni Çelebi gibi genç sanatçılar da yer aldı. Bu iki sanatçının kübizmden dışavurumculuğa kadar dönemin bütün eğilimlerini özümsemiş olduklarını yansıtan inşacı (konstrüktif) yapıtları, izlenimci yaklaşımın artık etkisini yitirdiğini gösteriyordu. 1929'da Avni Çelebi, Zeki Kocamemi, Refik Epikman, Cevat Hamit Dereli, Mahmut Cüda ve Nurullah Berk gibi genç kuşak sanatçıların öncülüğünde Müstakil Ressamlar ve Heykeltraşlar Birliği kuruldu.

Alıntı:

‘Galatasaray Sergileri’ yarım asır sonra yeniden açıldı Mayıs 2003 Türk resim sanatının bilinmeyen bir sayfası, kapsamlı bir sergiyle bugünün sanatseverleri için aydınlandı. Bugüne kadar hiçbir araştırmaya konu olmayan “Galatasaray Sergileri”ni kapsamlı bir şekilde ele alan Yapı Kredi Kültür Sanat yayıncılık, Kâzım Taşkent Sanat Galerisi’nde dün açtığı bir sergiyle, Türkiye’nin ilk uzun süreli sanat etkinliğini günümüze taşıdı. Sergide, 1916 ile 1951 yılları arasında Galatasaray Lisesi’nde açılan “Galatasaray Sergileri”nin gazete kupürleri, fotoğraf ve belgelerle oluşturulan öyküsüne; sergilerden seçilen ve Halife Abdülmecid’den İbrahim Çallı’ya, Ayetullah Sümer’den Şeref Akdik’e kadar uzanan pek çok ressamın 60’a yakın tablosu eşlik ediyor. Sergi, 14 Haziran’a kadar açık kalacak. Sanatseverlerin geçtiğimiz aylarda “Zonaro” ve “Sanatçı Defterleri” sergilerini izlediği Kâzım Taşkent Sanat Galerisi’nde önceki akşam açılışı gerçekleşen “Galatasaray Sergileri”nin küratörlüğünü Ömer Faruk Şerifoğlu üstlenmiş. Sergi ile ilgili olarak görüştüğümüz Şerifoğlu, Türk resim tarihinin önemli bir kesiti olan “Galatasaray Sergileri”nin ondaki hikâyesini konuştuk. Şerifoğlu, konu ile ilgili çalışmayı ilk kez ‘Sanat tarihi ile ilgili çalışmalar yapmayı tercih etmemde etkili olan kimse.’ dediği merhum Sezer Tansuğ’a açtığını; ancak ondan ‘Çalışılmıştır.’ cevabını aldığını söylüyor ve ekliyor: “Ben de, ‘Bence de çalışılmış olmalı; ama ben görmedim.’ dedim. Birkaç gün araştırdık, baktık ki bir iki ansiklopedi maddesi dışında konu ile ilgili hiçbir çalışma yapılmamış.” Projenin bugünkü şekle ulaşmasına kadar geçen zamanda önceleri hayli güçlükler çektiğini, söz gelimi sergi kataloglarını 2 yıl içinde toplayabildiğini söyleyen Şerifoğlu, hazırlık aşamasının sonunda ulaştığı zenginliği, “Bu sergi ve katalogda, elimdeki arşiv malzemesinin ancak onda birini, tabloların ise yarısını sergileyebildik.” cümlesiyle aktarıyor. Yani eserler, ‘bulunabildiği kadarıyla’ değil, Galatasaray Sergileri’nin profilini verecek bir şekilde seçilmiş. “Galatasaray Sergileri”nde 35 yıllık süreçte 350 sanatçının 6 bin kadar eserinin sergilenmiş olduğu göz önünde tutulduğunda bu ne kadar mümkün? Sergide her yıla ait eser seçtiklerini ve seçimin genel yapıyı yansıtmasına dikkat ettiklerini ifade eden Şerifoğlu, “Tabii ki olmasını istediğimiz halde eserini alamadığımız pek çok ressam dışarıda kaldı. Kusursuz yapmak neredeyse mümkün değil. Bir fikir vermesini istedik, bunu da büyük ölçüde başardığımızı sanıyorum.” diyor. Türk resminin öncüleri bu sergide Sergide yer alan eserler, Halife Abdülmecid’in himayesinde gerçekleşen “Galatasaray Sergileri”nin, o dönemde kültür ve sanat ortamlarında, halkın üzerindeki etkisini vermek amacıyla; gazete kupürleri, fotoğraf ve farklı dokümanlarla desteklenmiş. Bu dokümanlar arasında, dönemin çizgi ve mizah ustalarından Ramiz’in, Akbaba dergisinde sergiyi mizah konusu yaptığı çizgiler de var, ‘resimlerdeki elmalar elma gibi durmadığı’ için kaleme alınmış eleştiriler de... Resim sergilerinin 10 kuruşluk biletleri de var, ressamların bir arada görüldüğü fotoğraflar da... ‘Galatasaray Sergileri’nin sergisi, geçen bir yıl içinde İstanbul’da açılan ve Türk resim sanatının tarihine ışık tutan sergiler içinde hangi boşluğu dolduracak? Şerifoğlu, sergide Türk resminin, 1916 ile 1951 yılları arasındaki seyrinin gözlemlenebileceğini, ‘Türk resminin duayenleri ve öncüleri’ olarak kabul edilen ustalarının daha yakından tanınacağını belirtiyor ve kurum olarak Türk resim tarihini günümüze ulaştırmada eksik kareleri tamamlayacaklarını şu cümlelerle açıklıyor: “Burada çok derinlikli olmasa da önemli ölçüde görsel bir hafıza yenilemesi yaptığımızı düşünüyorum. Kâzım Taşkent Sanat Galerisi olarak bununla yetinmek istemiyoruz. Bundan önce Zonaro ve Sanatçı Defterleri sergilerini açmıştık. Bu sergiden sonra ise ‘D Grubu’ ve ‘1950 Sonrası Modernizm’ gibi sergiler düşünüyoruz. Böylece bir- bir buçuk yıl gibi bir süreçte Türk resim sanatına, bütün dönemlerini içine alacak şekilde bir göz atmış olacağız.”