[CrasHofCinneT]

ASKERLİK.
Ordular, mesleği askerlik olan 'rişilerin dışında ya belirli bir süre için yetişkin insanlardan zorunlu askerlik hizmeti istene­cek ya da gönüllülerden oluşur. Eski Mısır'da oir tür zorunlu askerlik hizmeti uygulanmıştı. Napolyon Savaşları sırasında da Fransa, bü­tün sağlıklı erkekleri askere aldı. Daha sonra Prusya, erkekleri askerlik eğitimi için bir süre askere çağırmaya ve sonra onları serbest bırakmaya başladı; böylece asıl ordu küçük kalırken, savaş zamanında hizmet etmeye hazır, eğitim görmüş yedek askerler bulunu­yordu.

Amerikan İç Savaşı'nda (1861-65) Güney ve Kuzey, zorunlu askerlik yolunu kullandı­lar. Ama, 19. yüzyıl boyunca ABD'de ve İngiltere'de barış zamanında zorunlu askerlik yoktu. 1914'te I. Dünya Savaşı başladığı zaman, İngiliz ordusu düzenli askerlerden ve gönüllülerden oluşturuldu. 1916'da askere alma yasası yürürlüğe girince genç ve sağlıklı erkekler askerlik hizmetinden sorumlu tutul­maya başlandılar.

1930'larda ABD ve İngiltere, oldukça kü­çük düzenli ordularla yetindiler. Ama Al­manya ve Japonya'da, zorunlu askere alma yoluyla büyük ordular kuruldu. 1939'dah başlayarak İngiltere askere alma yasasını ye­niden uygulamaya koydu; böylece, barış za­manında zorunlu askerlik, İngiltere'de ilk kez başlamış oldu. II. Dünya Savaşı sırasında, zorunlu askerlik hizmeti yanında savaş gereç­leri ve mayın yapımı gibi temel işler için de milyonlarca insan askere alındı.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra hemen hemen bütün ülkeler ordularını güçlendirmek amacıy­la gençleri, çoğunlukla iki yıllık bir süre için askere alarak zorunlu askerliği uyguladılar. İngiltere zorunlu askere almayı 1960'ta bırak­tı, o zamandan beri İngiltere'nin kara, hava ve deniz kuvvetleri gönüllülerden oluşmakta­dır. ABD askere almayı Vietnam Savaşı sırasında sürdürdü, 1973'te bu ülkede de zorunlu askerlik sona erdi. Günümüzde bir­çok ülkede zorunlu askerlik hizmeti yürürlük­tedir. Düzenli ordusu olmayan İsviçre gibi bazı ülkelerde sağlıklı yetişkin yurttaşlar ya­şamlarının belli bir döneminde askerlik hiz­metine alınır ve bu süre boyunca her yıl birkaç hafta eğitim görürler. çoğunlukla iki yıllık bir süre için askere alarak zorunlu askerliği uyguladılar. İngiltere zorunlu askere almayı 1960'ta bırak­tı, o zamandan beri İngiltere'nin kara, hava ve deniz kuvvetleri gönüllülerden oluşmakta­dır. ABD askere almayı Vietnam Savaşı sırasında sürdürdü, 1973'te bu ülkede de zorunlu askerlik sona erdi. Günümüzde bir­çok ülkede zorunlu askerlik hizmeti yürürlük­tedir. Düzenli ordusu olmayan İsviçre gibi bazı ülkelerde sağlıklı yetişkin yurttaşlar ya­şamlarının belli bir döneminde askerlik hiz­metine alınır ve bu süre boyunca her yıl birkaç hafta eğitim görürler.

"Kaynak: MsXLabs.org & Temel Britannica"

[CrasHofCinneT]

Türkiye'de Askerlik
Türkiye'de 1826'da Yeniçeri Ocağı kaldırılın­caya kadar, ordunun büyük bölümünü tımarlı sipahiler ve yeniçeriler oluşturuyordu. Tımar­lı sipahiler yalnızca savaş sırasında orduya katılan askerlerdi; yeniçeriler ise, ordunun sürekli askerleriydi (bak. YENİÇERİ OCAĞI). Yeniçeri Ocağı kaldırıldıktan sonra süresiz askere alma uygulaması başladı. Bu uygula­mayla görevli memurlar, belirlenmiş sayıya ulaşıncaya kadar, halk arasından asker seçer­lerdi. 1843'te çıkarılan bir yasayla, kura yoluy­la askere alma kabul edildi. Kura yoluyla askere alınan kişiler, beş yıl zorunlu askerlik­ten sonra, yedi yıl için de yedeğe ayrılır ve yılda bir ay askerlik eğitimi görürlerdi. Asker­lik yaşına gelen gencin ailesine bakacak kim­sesi yoksa askere alınmazdı. Ayrıca imamlık yapanlar ile İstanbul halkı da askere alınmı­yordu. 1869'da askerlik süresi 20 yıla çıkarıldı. 20 yıllık askerliğin altı yılı sürekli olarak orduda, geri kalan yıllar yedek asker olarak tamamlanırdı. 1916'da çıkarılan bir yasayla, padişah soyundan gelenler dışında Osmanlı uyruğunda bulunan herkesin askere alınması zorunluluğu getirildi. 45 yaşına kadar herkes asker sayıldı.

Günümüzde ise, 1927'de çıkarılan bir yasa­ya göre Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki herkes, 20 yaşına geldiğinde ilk askerlik yoklamalarını yaptırmak zorundadır. Er ola­rak askerlik süresi 18 aydır. Yükseköğrenim görmüş olanlar arasında çekilen kurayı kaza­nanlar sekiz ay er olarak, ötekiler ise 16 ay yedeksubay olarak askerlik yaparlar. 1980'de çıkarılan yeni bir yasayla bedelli askerlik uygulaması getirildi. Bedelli askerlikte belirli bir miktar parayı ödeyenler yalnızca üç ay askerlik yapmaktadır. Yurtdışında çalışanlar ise, bu bedeli dövizle öder ve iki ay askerlik eğitiminden geçirilirler.

Not: Askerlik günümüzde er'ler için 15 ay kısa dönem askerler için 6 aydır...

"Kaynak: MsXLabs.org & Temel Britannica"