Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Sohbet (Flash Chat) Forumda Ara

Canlıların sınıflandırılması nasıl yapılır?

Bu konu Soru-Cevap forumunda Lonewolf! tarafından 23 Kasım 2008 (23:14) tarihinde açılmıştır.FacebookFacebook'ta Paylaş
52834 kez görüntülenmiş, 21 cevap yazılmış ve son mesaj 23 Eylül 2012 (16:16) tarihinde gönderilmiştir.
  • 5 üzerinden 4.14  |  Oy Veren: 7      
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Bu konuyu arkadaşlarınızla paylaşın:    « Önceki Konu | Sonraki Konu »      Yazdırılabilir Sürümü GösterYazdırılabilir Sürümü Göster    AramaBu Konuda Ara  
Eski 23 Kasım 2008, 23:14

Canlıların sınıflandırılması nasıl yapılır?

#1 (link)
Lonewolf!
Ziyaretçi
Lonewolf! - avatarı
arkadaşlar canlıların sınıflandırılması hakkında bilgi arıyorum fakat hiçbir yerde düzgünce bir yazı bulamadım yardım ederseniz sevinirim. şimdiden teşekkürler...
En iyi cevap Keten Prenses tarafından gönderildi

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI
Canlıları benzer özelliklerine göre gruplara ayırmaya sınıflandırma denir. Sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına ise Biyosistematik denir.

1. Ampirik (Yapay) Sınıflandırma
Canlıları dış görünüşleri ve yaşadıkları ortama bakarak sınıflandırmaktır. Bu tür sınıflandırma günümüzde geçerliliğini kaybetmiştir. Dayandığı temel analog (görevdeş) organlar ve şekil benzerliğidir.
Analog Organ : Kökenleri farklısmilev görevleri aynı olan organlardır. Örneğin; yarasanın kanadı ile böceğin kanadı analog organlardır. Böyle organlara görevdeş organlar da denir.

2. Doğal (Filogenetik) Sınıflandırma
Canlılardasmilev doku ve organların köken bağıntılarına bakılarak yapılan sınıflandırmadır. Anatomik benzerliksmilev akrabalık derecelerismilev protein yapıları gibi birçok özellik dikkate alınarak sınıflandırma yapılır. Dayandığı temel homolog (kökendeş) organlar ve kalıtsal benzerliktir.
Homolog Organ : Kökenleri (orjin) aynısmilev görevleri farklı olan organlardır. Böyle organlara yapıdaş organlar da denir.

A. CANLILARIN İSİMLENDİRİLMESİ
İlk kez Linne tarafından yapılmıştır. Sistematikte temel birim olarak tür kabul edilmiş ve her türe iki kelimeden oluşan (binominal) bir isim verilmiştir.


canli_sekil01
Türlerin akraba veya benzer olduğunu birinci kelimelerin aynı olması ifade eder.

B. SİSTEMATİK BİRİMLER
Filogenetik sınıflandırmada canlılar yedi (7) ana kategoriye ayrılır; Bu kategoriler ve aralarındaki değişmeler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.


canli_sekil02
Şekil : Sınıflandırma Birimleri ve Aralarındaki İlişkiler
Tür : Sistematiğin temel birimi olarak kabul edilir. Yapı ve görev bakımından birbirine benzer organ sistemlerine sahipsmilev çiftleştiklerinde kısır olmayan döller meydana getirebilensmilev ortak bir kökene sahip canlılar topluluğudur.
Birbirine çok yakın Tür’lerin oluşturduğu daha büyük gruba ise cins denir. Benzer Cins’ler Aile’yismilev benzer Aile’ler Takım’ısmilev benzer Takım’lar Sınıf’ı benzer Sınıf’lar Şubeyi ve Şube’ler Alem’i oluştururlar.

C. MONERA ALEMİ
Canlı organizmaların en küçükleri ve yapısal organizasyon bakımından en basit olanları bu alemde yer alır. Virüslersmilev bu alemde incelenen ve hücresel yapıda olmayan organizmalardır. Bakteriler ve mavi-yeşil algler ise en küçük hücreler olupsmilev prokaryot (basit çekirdekli) özellikte olmalarından dolayı bu aleme konulmuştur.

1. Bakteriler
Çekirdekleri ve zarla çevrili organelleri bulunmadığı için “prokaryot” hücre yapısındadırlar. Klorofil ve oksijenli solunum enzimleri gibi moleküller hücre zarından sitoplazmaya uzanan kıvrımlar üzerinde veya sitoplazmada serbest olarak bulunur.


canli_sekil03
Şekil : Bakterilerin Genel Hücre Yapısı
DNA molekülü bir tane olupsmilev etrafında zar yoktur. Bazı bakterilerde normal DNA dan çok daha küçük yapılarda vardır.
Üremeyle ilgisi olmayan bu yapılara plazmitler denir. Plazmitler antibiyotik ve diğer bazı kimyasal maddelere karşı kazanılan direncin diğer hücrelere taşınmasını sağlar.
Bütün bakteri hücrelerindesmilev zarsmilev çepersmilev ribozomsmilev DNAsmilev RNA ve çeşitli enzim sistemleri bulunur. Bazı türlerde bu yapılara ek olarak bazı özel görevli oluşumlar bulunabilir.
Hücre zarının sitoplazmaya doğru kıvrımlaşmasıyla oluşan mezozomlarsmilev oksijenli solunum enzimlerini bulundurur. Mitokondrinin işlevini gerçekleştirir. Aynı şekilde oluşmuş tilakoit zarı üzerinde ise klorofil molekülleri bulunur ve kloroplastın işlevini üstlenir.
Hücre zarından dışarıya doğru uzanan sil ve kamçı şeklindeki tüpçükler isesmilev hareketi ve korunmayı sağlar. Çok az türdesmilev üçüncü bir hücre örtüsü vardır. Kapsül denilen bu yapı olumsuz şartlara dayanma gücünü artırır. Bunun içinsmilev kapsüllü bakteriler genellikle patojen (hastalık yapıcı) özelliktedir.
Bakterilerdeki hücre çeperismilev proteinsmilev yağ ve karbonhidrattan yapılmış olupsmilev selüloz içermez. Bakteriye şekil verir ve onu korur.
Ribozomları çok sayıda olupsmilev ökaryot hücrelerdekinden daha küçüktür.

a. Bakterilerin Gruplandırılması
Mikroskoplarla incelenen bakterilersmilev değişik özellikleri bakımından araştırılmış ve dört özelliğe göre gruplandırılmıştır.


canli_sekil04
Gram boyasıyla boyanaraksmilev mikroskopta mavi-mor renkli görünenlere gram pozitif bakteriler denir. Gram negatifler isesmilev bu boyayla boyanmazlar. Bu farklılık çeper yapılarının özelliğinden kaynaklanır.

b. Bakterilerin Solunumları
Bazı bakteriler sadece fermantasyon (anaerobik solunum) yapabilirlersmilev ancak oksijenli ortamlarda gelişemezler. Bunlara zorunlu anaerob denir.
Bazı bakteriler ise sadece oksijenli ortamlarda gelişebilirler. Bunlara zorunlu aerob denir. Bakterilerin bir kısmı ise geçici aerob veya geçici anaerob olupsmilev gerektiğinde her iki solunumu da yapabilirler. Böyle bakterilere “fakültatif” bakteriler denir.

c. Bakterilerin Beslenmesi
Bakterilerin az sayıda türü ototrof olarak beslenir. Kendileri için gerekli organik besinleri inorganik bileşiklerden senaaalerler. Bunların bir kısmı klorofilli olup ışık enerjisini kullanırlar. (Fotosentetik bakteriler). Bir kısmı ise klorofilsiz olupsmilev inorganik bileşikleri oksitlemekle kazandıkları kimyasal enerjiyi kullanır (kemosentetik bakteriler).
Bakterilerin çoğunluğu heterotrof olarak beslenir. Gerekli olan glikozsmilev amino asitsmilev vitamin gibi organik maddeleri dışarıdan hazır almak zorundadırlar.
Bunların çoğu çürükçül(saprofit) olupsmilev organik artıkları ayrıştırarak beslenir. Bu olay sayesinde doğadaki madde döngüsüne katkı yaparlar.
Bir kısım bakteri isesmilev diğer canlılar üzerinde parazit yaşayarak beslenir.

d. Bakterilerde Üreme
Bütün bakteriler bölünerek çok hızlı çoğalabilirler.

canli_sekil05
Şekil : Bir Bakterinin Bölünerek Çoğalması
Bakterilerdesmilev zarlı bir çekirdek olmadığından ve kromozom sadece bir tane olduğundan bölünme tam bir mitoz değildir. Bu tür hücre bölünmesine gizli mitoz denir.
Bazı bakteri türlerismilev bölünerek (eşeysiz) üremenin yanında eşeyli üremeyi de gerçekleştirebilirler. Bu üremede gamet oluşumu ve döllenme görülmez.
Kalıtsal yapısı farklı iki hücre aralarında bir köprü oluşturarak gen aktarımı yaparlar. Sonuçta her iki atadan da farklı bir hücre (rekombinant bakteri) oluşur. Bu çeşit üremeye konjugasyon (kavuşma) denir. Konjugasyon sonucunda kalıtsal çeşitlilik sağlanır.


canli_sekil06
Şekil : Bakterilerde Konjugasyonla Eşeyli Üreme
Bazı bakteriler olumsuz ortam şartlarını endospor oluşturarak atlatırlar. Bakteri parçalansa ve ölse bilesmilev endospor ortam şartlarına dayanır. Şartlar normalleştiğinde gelişen endospor normal bakteriyi oluşturur.


canli_sekil07
Şekil : Bakterilerde Endospor Oluşumu
Endosporlar bakteriye göresmilev daha küçüksmilev az sitoplazmalısmilev kalın çeperli ve aaaabolizması çok yavaştır. Bazı sporlar 120 °C de 15 dakika kalırsa ancak ölebilmektedir.

2. Mavi – Yeşil Algler
Hücre yapısı bakımından bakterilere çok benzerler. Zarlı çekirdekleri ve zarlı organelleri yoktur. Hepsinde sitoplazmaya dağılmış klorofil pigmentleri vardır. Fotosentetik bakterilerden farklarısmilev sitoplazmalarında fikosiyanin denilen mavi renk maddesi içermeleridir. Genellikle denizlerdesmilev tatlı sularda verimli topraklarda yaşarlar. Hepsi fotosentetik olupsmilev suyu ayrıştırdıkları için ortama oksijen verirler.


canli_sekil08
Şekil : Prokaryot Hücreli Canlılara Örnekler
Çoğusmilev havanın serbest azotunu bağlayarak toprakta azotlu bileşiklerin artmasını sağlarlar. Bunun için bitki gelişmesine yardımcı olurlar. Bölünerek ve sporlarla çoğalırlar. Tek tek veya koloni halinde yaşarlar.

3. Hücresel Olmayan Canlılar Virüsler
Canlı olarak kabul edildiklerindensmilev “en küçük oranizmalar” olarak adlandırılabilirler. Ancak elektron mikroskobuyla görülebilirler.
Virüsler; çoğalabilirlersmilev kendilerine özgü nükleik asit içerirlersmilev özel bir protein kılıfa sahiptirler ve içine girecekleri hücrenin zarını eritecek enzimlere sahiptirler. Bu özellikleri onları cansızlardan ayırır. Hücresel yapıda olmamalarısmilev enzim sistemlerinin bulunmamasısmilev sitoplazmalarının olmamasısmilev organellerinin yokluğu ve dış ortamda kristal halde bulunmaları ise virüsleri diğer canlılardan ayıran özelliklerdendir. Özellikle kristal halde bulunmak cansızların özelliğidir.
Virüsler ancak konak hücre içinde aktivite gösterebilirler. Bunun için “zorunlu hücre içi parazitleri” denir. Kendilerini çoğaltmak için konak hücrenin maddelerini harcarlar ve onun enzimlerini kullanırlar.

Virüsler DNA veya RNA dan yalnız birisine sahiptirler. Bu kalıtsal yapıya genom denir.
Bazıları bitki hücrelerindesmilev bazıları hayvansal hücrelerdesmilev bazıları ise bakterilerde çoğalabilirler.
Bakteriyofajlar ve hayvansal virüslerin çoğu “DNA virüsleri” adını alır. Bitkisel virüsler ve bazı hayvansal virüslere isesmilev “RNA virüsleri” denir.

canli_sekil09
Şekil: Bakteriyofajın Yapısı

Virüslersmilev hacim olarak büyümezler ve bölünerek çoğalmazlar. Enzim sistemleri olmadığı için solunumsmilev protein senaaaismilev beslenmesmilev boşaltım gibi hayatsal olayların hiçbirini gerçekleştiremezler.
Virüsler girdikleri hücrede yönetimi ele geçirirler ve hücrenin materyallerini kullanarak kendilerini çoğaltırlar. Sonuçta hücrenin parçalanmasına (lizis) neden olurlar.


canli_sekil10
Şekil : Virüslerin Girdiği Hücreyi Parçalaması
Bazı virüsler girdiği hücreyi öldürmezsmilev ancak onun hızlı ve düzensiz olarak bölünmesine neden olur. Böylece kanserleşme ortaya çıkar.
Bir virüs tarafından enfekte olmuş hücre ve doku bazı savunma meddeleri üretir. İnterferon denilen bu maddeler yeni bir virüs enfeksiyonunu engeller.

D. PROSTİSTA ALEMİ
Bu alemin üyelerismilev ökaryot yapılı bir hücrelilerdir. Nemli topraklardansmilev diğer canlıların vücutlarınasmilev küçük su birikintilerinden okyanuslara kadar çok geniş ortamlara yayılmıştır. Tatlı sularda yaşayanlarında kontraktil koaaaaar bulunur.

1. Protozoa (Hayvansal Protistler)
Protista alemininsmilev daha çok hayvansal özellikteki türleri kapsar. Hepsi bir hücrelidir.

a. Silliler (Kirpikliler)
Hareketi sağlayan yapısmilev hücre yüzeyini kaplamış olan sillerdir. Hücre zarı kalınlaşıp sertleşerek pelikula adını alır. Hepsi heterotroftur. Besinlerini pinositoz ve difüzyonla alırlar. Bölünerek eşeysiz üreyebildikleri gibismilev birçok türü konjugasyonla eşeyli üremeyi de gerçekleştirir. En gelişmiş ve tanınmış örneği Paramesyum (terliksi hayvan) dur.
Paramesyum da iki çekirdek bulunmakta olupsmilev küçüğü üremeyismilev büyüğü beslenme ve aaaabolizmayı düzenler.


canli_sekil11
Şekil : Protozoa Grubuna Örnek Canlılar

b. Kamçılılar
Hareketi sağlayan yapıları kamçılarıdır. Hücreleri çepersizdir. Bazıları kloroplastlı olup fotosenaaa yaparlar. Örnek; Öglena. Ancaksmilev bunlar karanlıkta kaldıklarında heterotrof olarak beslenirler.
Öglenada ışığı karşı duyarlı göz noktası bulunur. Depo maddesi nişastaya çok benzer. Bazı kamçılılar insanda ve hayvanlarda parazit olupsmilev bazı hastalıklara neden olur. Örnek : Tripanosoma adlı çeşidismilev kan emici bir sinekle insana taşınır ve uyku hastalığına neden olur.

c. Kök Ayaklılar
Belirgin bir hücre şekilleri yoktur. Hücre zarının uzantılarıyla geçici (yalancı) ayaklar oluştururlar. Bunlarsmilev hem hareketi hem de besin almayı (fagositozu) sağlar. En tanınmış örnek amiptir. Amip’lerin bazıları insanda parazit yaşayarak amipli dizanteriye neden olur. Bazıları ise ağız boşluğunda ve kalın bağırsakta zararsız (kommensal) olarak yaşar. Sularda yaşayan bazıları ise kabuk oluşturur.

d. Sporlular
Hepsi insandasmilev omurgalı ve omurgasız hayvanlarda parazit olarak yaşar. Hücre yapıları diğer protistlerden daha küçük ve daha basittir. Besinlerini sindirilmiş olarak alırlar. Spor oluşturarak çok hızlı üremeyi sağladıkları gibi; zaman zaman gamet oluşturarak eşeyli üremeyi de sağlarlar. Hareket organelleri ve kontraktil koaaaaarı yoktur. Örnek: Plazmodyum malaria türü insanda sıtmaya neden olur. Anofel türü sivrisineklerle taşınır.

2. Cıvık Mantarlar
Hücre çeperlerinin olmaması yönüyle gerçek mantarlardan (Fungi aleminden) ayrılırlar. Belirgin bir hücre şekilleri olmayıpsmilev amipler gibi hareket ederler.
Hepsi çok çekirdeklidirler. Çoğu zaman koloniler oluştururlar.


canli_sekil12
Şekil : Cıvık Mantarın Üremesi ve Hayat Devri
Nemli ortamlarda yaşar ve saprofit olarak beslenirler. Sporla ürerler. Sporları sert bir çeperle örtülüdür. Bazı türleri diğer canlılarda parazittir. Depo karbonhidratları glikojendir.

3. Bir Hücreli Algler
Hepsi çeperlismilev kloroplastlı ve fotosentetiktir. Depo karbonhidratları nişastadır.


canli_sekil13
Şekil : Bir Hücreli Alg Örnekleri
Sulardasmilev ıslak ve nemli yerlerde yaşarlar. Çoğu kamçılı olupsmilev yer değiştirebilir. Bazıları kolonileri meydana getirirler. Örnek: volvoxsmilev pandorinasmilev vs.

E. MANTARLAR (FUNGİ) ALEMİ
Hücreleri çeperli olduğu içinsmilev gerçek mantarlar diye de adlandırılır. Hepsi ökaryot hücrelidirler. Genellikle çok hücreli olarak yaşayansmilev klorofil içermedikleri için hazır besin tüketen canlılardır. Depo karbonhidratları glikojendir. Bazıları çok çekirdeklidir.


canli_sekil14
Şekil : Mantarlar Aleminin Çeşitli Örnekleri
Spor oluşturarak eşeysiz üremeyi sağladıkları gibismilev çoğu eşeyli üremeyi de gerçekleştirir. Bazıları ise tomurcuklanır (mayalar). Köksüleriyle (rizoit) kendilerini bir yere bağladıklarından yer değiştiremezler. Bir çoğu bitkilerde ve hayvanlarda parazit yaşayarak hastalıklara neden olur. Genel beslenme biçimleri saprofitliktir. Bu sayede organik artıkların parçalanmasına ve madde döngüsüne katkı yaparlar.
Mantarlar; küflersmilev mayalarsmilev paslar ve şapkalı mantarlar olarak gruplandırılabilir.

F. HAYVANLAR ALEMİ
Hepsi çok hücrelidir. Çok azı mikroskobik (tenyalarsmilev su pireleri)smilev çoğu ise makroskobiktir. Hepsi heterotrof olarak beslenir. Hücrelerinde çeper ve plastitler yoktur. Sentrozomları bulunmakta olupsmilev depo karbonhidratları glikojendir.


canli_sekil15
Şekil : Hayvanlar Alemindeki Alt Gruplar
Çoğunluklasmilev bir yere bağlı olmadıklarından ve kasları bulunduğundan yer değiştirebilirler. Süngerler hariç tutulursasmilev hepsinin sinir sistemi vardır. Çoğu ayrı eşeyli olarak ürer. Eşeysiz üreme yapabilen türleri azınlıktadır.

Omurgalı Hayvanlar
Baştan (merkezi sinir sisteminden) çıkan sinirler vücuda sırt tarafından ve omurga iskeleti içinden dağılır. Dolaşımları kapalıdır. Kandaki oksijen bağlayıcı pigmentler alyuvarlarda bulunur. Duyu organları gelişmiş yapıdadır. Amfiyoksüs gibi ilkel kordalılarda kıkırdak veya kemik bulunmaz. Hepsi ayrı eşeylidir.

a. Balıklar
Solungaç solunumu yaparlar. Üyeleri yüzgeç şeklindedir. Denizlerde ve tatlı sularda yaşarsmilev dış döllenme ve gelişme yaparlar. Vücutları zaman zaman dökülebilen pullarla örtülüdür. Değişken ısılı (soğuk kanlı) hayvanlardır.
Bazılarının iskeleti sadece kıkırdaktan oluşur (köpek balıkları gibi). Çoğunluğu kemikli balıklara ait türler oluşturur.


canli_sekil16
Şekil : Kıkırdaklı ve Kemikli Balık Örnekleri

b. Amfibiler (Kurbağalar)
Dış döllenme ve gelişme yaptıklarından suya bağımlıdırlar. Bazılarının erginleri karalarda da yaşayabilirler. Bunun için bu gruba amfibi (iki yaşayışlılar) denir.


canli_sekil17
Şekil : Kuyruklu ve Kuyruksuz Kurbağalar
Değişken ısılıdırlar. Başkalaşım (aaaamorfoz) geçirirler. Larva evresinde balıklar gibi yaşarlar. Ergin evrede kuyruklu olanlarına semender denir.

c. Sürüngenler
Solunum organları akciğerlerdir. İç döllenme ve dış gelişme yaparlar. Derileri kuru ve pulludur. Pullar kaynaşmış olupsmilev dökülmezler.


canli_sekil18
Şekil : Sürüngenler Sınıfının Yaşayan Takımları
Vücut ısıları değişkendir. Sıcak ve kurak ortamları severler. Yılanlarsmilev kertenkelelersmilev timsahlar ve kaplumbağalar olmak üzere dört takıma ayrılırlar.

d. Kuşlar
Sıcak kanlı (sabit ısılı) hayvanlardır. Üremeleri ve gelişmeleri sürüngenler gibidir. Vücutları tüylerle örtülüdür ve deride yağ bezleri vardır. Dişleri yoktur.


canli_sekil19
Şekil : Kuşlar Sınıfının Örnekleri
Akciğerlerinde büyük hava keseleri bulunur. Gaga ve pençe gibi yapıları yaşadıkları ortama ve beslenme biçimine uyumludur. Kivismilev ördeksmilev tavuksmilev pelikan ve şekilde gösterilenler değişik örneklerdendir.

e. Memeliler
Kuşlar gibi sabit ısılıdırlar. Vücut kıllarla örtülüdür. Deride yağ ve ter bezleri vardır. Dişleri gelişmiştir. Yavrularını sütle beslerler. İç döllenme ve iç gelişme yaparlar. Çoğu doğurur. Soluk alıp vermede etkilismilev kaslı bir diyaframları ve kulak kepçeleri vardır.


canli_sekil20
Şekil : Memeliler Sınıfının Örnekleri
Çoğunda olgunlaşmış alyuvarlar çekirdeksizdir. Balinasmilev yunussmilev foksmilev devesmilev zürafasmilev koyunsmilev tavşansmilev faresmilev sığır ve daha bir çok cins plasentalı memeliler grubundandır. Kanguru ve koala gibi cinsler keseli memeliler grubuna girer. En az türü bulunan memeli grubu isesmilev gagalı memelilerdir. Örnek; Ornitorenk (Platipus).

G. BİTKİLER ALEMİ
Hepsi çok hücrelismilev hücre yapıları ise ökaryottur. Hücreleri çeperlismilev çeperin esas maddesi ise selülozdur. Klorofil molekülleri kloroplastlar içinde kümelenmiştir. Kloroplasttan başkasmilev kromoplast ve lökoplast gibi renk pigmentleri de vardır. Depo karbonhidratları nişastadır.


canli_sekil21
Şekil : Bitkiler Alemindeki Alt Gruplar
Yeşil bitkilerin hepsi ototrof olupsmilev ışık enerjisini kimyasal enerjiye çevirirler. Çoğunluğu toprağa bağlı olduğundan yer değiştiremezler.

1. Sporlu (Çiçeksiz) Bitkiler
Üreme ve gelişmelerinde çiçek ve tohum oluşturamazlar. Spor oluşturarak eşeysiz üremeyismilev gamet oluşturarak eşeyli üremeyi gerçekleştirirler. Bu iki üreme çeşidi birbirinin devamı şeklindedir ve olaya döl almaşı denir. Üreme bakımından suya bağımlıdırlar. İletim demetlerinin (damarların) bulunupsmilev bulunmamasına göre iki gruba ayrılırlar.

a. Damarsız Sporlu Bitkiler
Yapraksmilev kök ve gövdeleri yoktur veya çok basittir. Çok hücreli “algler (yeşil su yosunları)” bu grubun en basit yapılı üyeleridir. Bunlar denizlerdesmilev tatlı sularda ve nemli yerlerde yaşayabilirler.


canli_sekil22
Şekil : Damarsız Sporlu Bitkiler

b. Damarlı Sporlu Bitkiler
Vücut yapısı bakımından daha gelişmiş olduklarından ve karalarda yaşamaya uyum sağladıklarındansmilev madde taşınmasına ihtiyaçları vardır. Bunu damarlarla gerçekleştirirler.
Köksmilev gövde ve yaprakları bulunmaktasmilev ancak tohumlu bitkilerden biraz daha basittir. En önemli gruplarısmilev eğreltilersmilev at kuyrukları ve kibrit otlarıdır.

canli_sekil23
Şekil: Damarlı Sporlu Bitkilere Örnekler

2. Tohumlu (Çiçekli) Bitkiler
Hepsi damarlı olupsmilev köksmilev gövde ve yaprakları gelişmiştir. Üreme hücreleri (polensmilev yumurta) çiçeklerde oluşur. Eşeyli üremelerini tohum oluşturarak gerçekleştirirler. Doku ve organları iyi gelişmiş olupsmilev köksmilev gövde ve yaprakları belirgindir. Tohumun meyve tarafından örtülüpsmilev örtülmemesine göre iki alt bölüme ayrılır.

a. Açık Tohumlu (Kozalaklı) Bitkiler
Tohumlarındaki çenek sayısı çok değişken olupsmilev tohumları örten bir meyve veya örtü yoktur. Bu grubun bitkilerismilev genellikle iğne yapraklı veya pul yapraklı olupsmilev hepsi çok yıllık çalı ve ağaçlardır.


canli_sekil24
Şekil : Açık Tohumlu (Kozalaklı) Bitki Örnekleri
Hemen hepsi kışın yaprığını dökmez ve düzenli kambiyum halkaları sayesinde enine kalınlaşma gösterirler. En önemli cinsleri; çamsmilev sedirsmilev köknarsmilev mazısmilev ardıçsmilev servismilev ladinsmilev porsuksmilev sikas ve ginkgo olarak sıralanabilir.

b. Kapalı Tohumlu Bitkiler
Tohumlar meyve tarafından örtülmüştür. Çiçeklerinde çanak ve taç yapraklar da vardır. Meyve tohumun yayılmasına yardımcı olur. Tohumlardaki çenek sayısına göre iki alt gruba ayrılır.

Tek Çenekliler : Tohumda bir tane çenek vardır. Damarlanma genellikle paralel tiptedir. Çoğu tek yıllık otsu bitkismilev çok azı (palmiye ve muz gibi) ise çok yıllık bitkilerdir. En önemli örnekler; zambaksmilev soğansmilev lalesmilev tahılgillersmilev muzsmilev palmiyesmilev kuşkonmaz ve orkide olarak sıralanabilir.

canli_sekil25
Şekil: Tek Çenekli (Monokotil)
Bitki Örnekleri

Çift Çenekliler : Tohumlarında iki tane çenek bulunur. Yapraklar çok değişken şekilli ve ağsı damarlıdır. Kökler çoğunda kazık tiptedir. Otsu türlerde basit kambiyumsmilev odunsu ve çok yıllık olanlarında ise gelişmiş kambiyum halkaları vardır. Enine kalınlaşma görülür ve iletim demetleri düzenli dizilmiştir.


canli_sekil26
Şekil : Çift Çenekli (Dikotil) Bitki Örnekleri
Erkek ve dişi organlarsmilev genellikle aynı çiçekte bulunmakta olupsmilev bazı gruplarda farklı çiçeklerde bulunabilir. Etrafımızda gördüğümüz otsu ve odunsu bitkilerin çoğu bu gruptandır. Kabakgillersmilev baklagillersmilev toplu çiçeklilersmilev turpgillersmilev gülgiller en önemli familyalardır.

Örnek Soru :
Canlıların bilimsel olarak adlandırılmasında kullanılan yönteme göre;
I. Capra domesticus
II. Felis domesticus
III. Canis lupus
IV. Felis leo
olarak adlandırılan canlıların cins ve tür adlarına bakaraksmilev hangilerinin birbirleriyle diğerlerinden daha yakın akraba olduğu düşünülebilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV
Rapor Et
Reklam
Eski 23 Kasım 2008, 23:16

Canlıların sınıflandırılması nasıl yapılır?

#2 (link)
MsXLabs Üyesi
Keten Prenses - avatarı
Canlıların Sınıflandırılması
Yeryüzünde var olan canlıların sınıflandırılması olgusu çok eski çağlara kadar uzanmaktadır. XV-XVI yy. Yunan düşünürü Aristoteles'in yaptığı sınıflandırmaya göre canlılar iki ana gruptan oluşmakta idi:
  1. Bitkiler alemi
    1. Bitkiler
    2. Algler (su yosunları)
    3. Mantarlar
    4. Prokaryotlar (çekirdeksiz hücreliler)
  2. Hayvanlar alemi
    1. Hayvanlar
    2. Protozoalar (amipler, terliksi hayvanlar vb)
Daha sonra prokaryotlar, bitkiler aleminden çıkarılarak yeni bir canlı alemi olarak kabul edildi, böylece üç alemli sistem oluşmuş oldu. Ayrım esas olarak canlıların hücre yapısına dayanıyordu. Çekirdek öncesi hücreler (prokaryotik) ve gerçek çekirdekli (eukaryotik) hücreler. Yeni durum şöyle idi:
  1. Bitkiler alemi
    1. Bitkiler (Plantae)
    2. Algler (Algae)
    3. Mantarlar (Fungi)
  2. Hayvanlar alemi
    1. Hayvanlar (Animalia)
    2. Protozoa (amipler, terliksi hayvanlar vb.)
  3. Prokaryotlar (çekirdeksiz hücreliler: bakteriler, mavi-yeşil algler)
Yakın dönemdeki bilimsel gelişmeler ve canlıların hücre temelinde incelenmesi göstermiştir ki tek hücreli canlılar ne bitki ne de hayvan olarak düşünülebilir. Esas olarak canlılar arasındaki en temel ayrım "yüksek düzeyli" bitki ve hayvanlar arasında değil tek hücreli yaratıkların kendi aralarında olmaktadır. Bunlar arasındaki sınıflandırmaya bu yönüyle yüksek sınıflandırma da denebilir. Tek hücreliler kendi aralarında iki ayrı alem oluştururlar. Monera ve Protista. Diğer taraftan mantarların bitki olarak ele alınması da sadece onların tek bir noktada kökleri olmasına dayandırılıyordu. Oysa mantarlar çok farklı yapıda idiler. Mantarlarda da bitkilerdekine benzeyen bir kanal sistemi vardır ancak bu kanallarda bitkilerdeki gibi besleyici özsu değil protoplazmanın kendisi dolaşmaktadır. Daha da temel farklılık mantarların fotosentez yapmamalarındadır. Onlar besin kaynaklarına gömülü olarak yaşarlar. Beslenmeleri de emme yoluyla olur. Dünyamızdaki görevlerinin de genel anlamıyla ayrıştırıcılık olduğunu biliyoruz.
Bu yeni yanlarıyla ele alındığında canlılar dünyasını beş alemli ve üç düzeyli bir sistem olarak görmek gerekmektedir.
festlin
BEŞ ALEMLİ (ÜÇ DÜZEYLİ) SİSTEM
DÜZEY è
KOMPLEKS CANLILAR
Ökaryot çok hücreliler
(gerçek çekirdekli)
PROTISTA
Ökaryot tek hücreliler
(gerçek çekirdekli)
MONERA
Prokaryot tek hücreliler
(çekirdek öncesi)
ALEM è Bitkiler
Alemi
Mantarlar
Alemi
Hayvanlar
Alemi
Protoktista Prokaryota Beslenme Biçimi è Fotosentez Bitkiler Algler Emme Mantarlar Prokaryotlar Sindirim Hayvanlar Protozoalar
festlin
Bu yeni sistemde çok hücreli yaşamın üç aleme ayrılması bir başka açıdan, ekolojik açıdan sınıflandırmayı da içermektedir. Şöyle ki dünyamızda üç temel yaşama biçimi bulunmaktadır:
  1. Üretim (bitkiler)
  2. İndirgeme -ayrıştırma- (mantarlar, bakteriler)
  3. Tüketim (hayvanlar)
Yaşamın esasının üretim ve indirgeme olduğu düşünüldüğunde tüketimi temsil eden ve bizim de içinde bulunduğumuz grubun canlılıkta pek temel bir işlevi olmadığı görülüyor. Yani biz tüketiciler olmadan da dünyamizdaki canlılık pek ala devam edebilecekti. Bilimin bu son gelişme noktasında, "insan merkezci" düşüncenin iflası daha da belirginleşmektedir. Bu sınıflandırmada çok önemli bir diger nokta da şudur ki bir alemi oluşturan canlılar ortak bir atayla değil ortak bir yapıyla birleşirler.
Başa Dön
festlin
Mantarların Sınıflandırılması:

Son zamanlarda mantarlar alemini doğal bir sisteme oturtabilmek amacıyla çeşitli öneriler yapılmıştır. Önerilen sistemler büyük ölçüde benzerlikler taşımakla birlikte, oldukça belirgin farklılıklar da bulunmaktadır. Bu önerilerden bir tanesini, genel bir fikir vermesi açısından, büyük mantarların söz konusu edildiği bu sitede, fazla detay olacağı için, bazı çıkartmalarla birlikte aşağıda aktarıyoruz. Öneri 1983 yılında yapılmış olup bazı ufak eklemelerle degiştirilmiştir. Grup isimleri İsveçcedir. Türkiye'de bu şekilde çalısmalar olmadığından Türkçe karşılıklar bulunmamaktadır. Bir anlamda fikir versin diye, bizim tarafimizdan konulan Türkçe karşılıklar, aynı zamanda bu konuda atılacak adımlar için bir öneri niteliği de taşımaktadır. Bilinen karşılıklar (isimler) var ise bildirilmesini bekliyoruz. Not: Bilimsel sınıflandırmalarda kademeler latince son eklerle belilenmektedir.
Örneğin: sınıf = ...cetes, takım = ...ales, familya(aile) = ...aceae olan tür gelir. Bir mantar türü isimlendirilirken uluslararası kurala uyulmak zorunluğu vardır. Kural ise şöyledir: İsim iki kelimeden oluşur. Birinci kelime cinsi belirler ve, dünyanın her yanında bir örnekliği sağlamak amacıyla, Latince olmak zorundadır. İkinci kelime ise türün özelliklerini belirtir. Familyalardan sonra cins gelmektedir. Bunun için ise herhangibir ek verilmemiştir. Daha ileri gidilirse bölüm ve en alt basamak Örneğin: Bizim acılı mantar adını verdiğimiz mantarın latince (bilimsel) adı "Lactarius piperatus"dır. Burada Lactarius, cins adıdır ve kırılgan saplı ve sütlü, lamelli mantarları tanımlamaktadır. Piperatus ise türün özelliğini belirtmektedir, yani: biberli. Grup tanımlamasının ise herhangibir bilimsel karşılığı bulunmamaktadır. Sadece şu veya bu şekilde ortak özellikleri olan bireyleri kapsayan bir tanımlamadır. Bu nedenle grup, bazan bir tek cinsi kapsadığı gibi, örneğin: RISKOR grubu = Lactarius cinsi, bir kaç cinsi de kapsayabilmektedir, örneğin: SOPPAR grubu = Boletus cinsi + Sullius cinsi + vb.
MANTARLAR ALEMİ
  1. Bölüm MYXOMYCOTA
    • Sınıf MYXOMYCETES (Düşük mantarlar -sümüksü mantarlar- takriben 500 tür)
  2. Bölüm EUMYCOTA (Aslında beş adet alt bölümü var)
    (Yüksek mantarlar ).
    1. Alt BölümDEUTEROMYCOTINA (Fungi imperfecti -sporlarını cinsel yolla üretmiyorlar- Eşeysel üreme)
    2. Alt Bölüm ASCOMYCOTINA-28.000 tür-
      • Sınıf ASCOMYCETES (Spor keseli mantarlar)
        1. Grup MURKLOR (Beyin mantarları)
        2. Grup SKÅLSVAMPAR (Kase mantarları)
        3. Grup TRYFFLAR (Yer mantarları)
    3. Alt Bölüm BASIDIOMYCOTINA -16.000 tür-
      • Sınıf GASTEROMYCETES (Karınlı mantarlar)
        • Alt sınıf GASTEROMYCETIDAE -takriben 1000 tür-
          1. Grup STINKSVAMPAR (Kötü kokulu mantarlar)
          2. Grup BRÖDKORGSVAMPAR (Sepet mantarları)
          3. Grup ROTTRYFFLAR
          4. Grup RÖKSVAMPAR (Duman mantarları)
          5. Grup ÄGGSVAMPAR (Yumurta mantarları)
      • Sınıf HYMENOMYCETES
        • Alt sınıf HOLOBASIDIOMYCETES (Tek hücreliler)
          1. Takım BOLETALES
            1. Grup RÖRSOPPAR (Boru altlı mantarlar - süngerli mantarlar)
            2. Grup PLUGGSKIVLINGAR (Tapa mantarları - lamellileri-)
            3. Grup SLEMSKIVLINGAR (Sümüksü lamelliler)
          2. Takım RUSSULALES
            1. Grup KREMLOR (Gevrek lamelliler)
            2. Grup RISKOR (Sulu -sütlü- lamelliler)
          3. Takım TRICHOLOMATALES
            1. Grup VAXINGAR (Balmumu lamelliler)
            2. Grup MUSSLINGAR (Midye tipli lamelliler)
            3. Grup TRATTSKIVLINGAR (Konik lamelliler)
            4. Grup HONUNGSSKIVLINGAR (Bal lamellileri)
            5. Grup MUSSERONER
            6. Grup NAGELSKIVLINGAR (Tırnak lamellileri)
            7. Grup HÄTTOR (Şapkalar)
          4. Takım PLUTEALES
            1. Grup MJÖLSKIVLINGAR (Un lamellileri)
            2. Grup RÖDLINGAR (Al mantarlar - Kırmızımsılar)
          5. Takım CORTINARIALES
            1. Grup SPINDELSKIVLINGAR (Örümcek lamellileri)
            2. Grup TRÅDINGAR (İpliksi lamelliler - iplikli şapkalılar)
            3. Grup TOFSSKIVLINGAR (Püsküllü lamelliler)
          6. Takım AGARICALES
            1. Grup SPRÖDINGAR ( Gevrek lamelliler)
            2. Grup BLÄCKSVAMPAR (Mürekkep mantarları)
            3. Grup CHAMPINJONER
            4. Grup FJÄLLSKIVLINGAR (Pullu lamelliler)
            5. Grup PARASOLSKIVLINGAR (Şemsiye lamellileri)
            6. Grup KAMSKIVLINGAR (Tarak lamellileri)
            7. Grup FLUGSVAMPAR (Kase dipli mantarlar - yakalı mantarlar)
          7. Takım APHYLLOPHORALES (Bon'a göre)
            1. Grup KANTARELLER
            2. Grup FINGERSVAMPAR (Parmak mantarları)
            3. Grup BLOMKÅLSVAMP (Karnıbahar mantarı)
            4. Grup SKINNSVAMPAR (Deri mantarları)
            5. Grup VÅRTÖRA
            6. Grup TAGGSVAMPAR (Dikenli mantarlar)
            7. Grup TICKOR (Odunsu mantarlar - ağaç mantarları)
            8. Grup OXTUNGSVAMP (Öküz dili)
        • Alt sınıf PHRAGMABASIDIOMYCETES (Jelatinimsi mantarlar -Çok hücreliler)
          1. Aile DACRYMYCETACEAE -sarı boynuz-
          2. Aile TREMELLACEAE
          3. Aile AURICULARIACEAE -kulak-
Liste Başına Dön/ En Başa Dön

Mantar sınıflandırma şeması:
Büyük mantarların gövdesi, kabaca biz bunları şapkalı mantarlar olarak tanımlıyoruz, genel olarak bir sap ve şapkadan oluşmaktadır. Ancak tüm büyük mantarlar böyle şapkalı değildirler. Bazan da sap olarak tanımlanabilecek bir kısım olmayabilir. Mantarların sporları işte bu şapka dediğimiz bölümde, humenium içinde oluşurlar. Humeniumun biçimine göre mantarlar gruplandırılabiliyor. Aşağıdaki şema genel geçerliliğe göre, humeniumun fiziksel görünüşü göz önüne alınarak yapılmıştır. Grup yada örnek isimleri Türkçe karşılıkları olmadığından Latince olarak verilmiştir. Lamel tipleri yada diğer özelliklerle ilgili bilgi için: (bak: Lameller) Humeniumun Görünüşü:
  • Lamelli
    • Şapka sapa sıkıca bağlı.
      • Sporları beyaz-yada açık renkli (bak: Spor izi)
        • Sapları kırılgan
          • Mantarın kesilen yüzeylerinden sıvı çıkıyor. Lactarius türleri.
          • Kesiklerde süt yok Russula türleri
        • Sap etleri lifli.
          • Lamelleri balmumu yapısında. Hygrocybe türleri
          • Sert etli, lamelleri çentikli. Tricholoma türleri
          • Sapta yüzükler var, lameller inişli. Armillaria mellea
          • Lameller inişli. Clitocybe türleri
          • Sapları kıkırdak yapılı.Collybia vb. türleri
          • Mantarın tümü kıkırdak yapılı. Marasmius türleri
          • Sapları eksantrik yada hiç yok. Plerotus vb. türleri
          • Küçük konik mantarlar, lamelleri inişli. Omphalina türleri
          • Küçük çan biçiminde, radyal çizgili şapkalar. Mycena türleri.
      • Sporlari kahverengi
        • İç zar örümcek ağı yapısında. Genel olarak şapka kenarında ve ayakların yukarı kısımlarında saçak (püskül) şeklinde kahverengi zar kalıntıları bulunur. Cortinarius türleri.
        • Şapkaların üstü iplık iplik Inocybe türleri.
        • Değişik türlerde küçük kahverengimsi mantarlar.
      • Sporları kırmızı
        • Un kokulu mantarlar, lamelleri inişli. Clitopilus türleri.
        • Diğer kırmızı lamelliler. Entoloma türleri.
      • Sporları siyah
        • Ayakları yüzüklü. Lamelleri bitişik. Stropharia türleri.
        • Şapka kenarı ile ayak arasında bir örtü bulunuyor. Hypholoma türleri.
    • Şapka ile sap birbirinden kolaylıkla ayrılabiliyor.
      • Ayak uçları kase yada çorap içerisinde.
        • Beyaz sporlu.
          • Ayakları yüzüklü. Amanita türleri.
          • Ayakları yüzüksüz. Bunlar yüzüksüz Amanita türleridir.
        • Kırmızı sporlu. Yüzüğü yok. Volvariella türleri.
      • Ayakları çıplak.
        • Beyaz sporlu.
          • Ayaklarında yüzük var. Macrolepiota procera (Turna bacağı)
        • Kırmızı sporlu. Ayakları yüzüksüz. Pluteus türleri
          • Ayaklar yüzüklü. Agaricus (Champinion) türleri.
          • Ayaklarda yüzük yok. Coprinus (mürekkep mantarı) türleri,
  • Yivli
    • Cantharellus türleri. (Horoz mantarı vb)
  • Damarlı
    • Craterellus (Siyah huni mantarı)
  • Dikenli
    • Hydnum repandum vb.
  • Borulu
    • Borulu (Süngerimsi). Gelişkinlerde borular şapka etinden ayrılabiliyor.
    • Borucuklar çok kısa, gözenek şeklinde ve şapka etinden ayrılamıyor.
  • Parmak biçimi
    • Dallı, budaklı parmak şeklinde. Ramaria formoza (saçaklı) vb.
  • Diğer biçimler. Bu mantarların ortak özelliği karın mantarları olmalarıdır. Yani bunlarda sporlar, değişik biçimde olmakla birlikte, gövdenin içerisinde oluşurlar. Olgunlaştıktan sonra herhangi bir yolla gövdeden dışarı atılırlar.
    • Basidie tipi olanlar
      • Duman mantarları. Lycoperdon türleri vb
      • Yumurta mantarları. Bovista türleri.
      • Pis kokulu mantarlar. Phallus impudicus vb.
      • Karnıbahar mantarı. Sparassis crispa
    • Spor kesesi tipli olanlar
      • Beyin mantarları. Cıvık mantar
      • Yer mantarları. Domalan
      • Kase mantarları. Yeryaran
Rapor Et
Eski 23 Kasım 2008, 23:17

Canlıların sınıflandırılması nasıl yapılır?

#3 (link)
MsXLabs Üyesi
Keten Prenses - avatarı
CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI
Canlıları benzer özelliklerine göre gruplara ayırmaya sınıflandırma denir. Sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına ise Biyosistematik denir.

1. Ampirik (Yapay) Sınıflandırma
Canlıları dış görünüşleri ve yaşadıkları ortama bakarak sınıflandırmaktır. Bu tür sınıflandırma günümüzde geçerliliğini kaybetmiştir. Dayandığı temel analog (görevdeş) organlar ve şekil benzerliğidir.
Analog Organ : Kökenleri farklısmilev görevleri aynı olan organlardır. Örneğin; yarasanın kanadı ile böceğin kanadı analog organlardır. Böyle organlara görevdeş organlar da denir.

2. Doğal (Filogenetik) Sınıflandırma
Canlılardasmilev doku ve organların köken bağıntılarına bakılarak yapılan sınıflandırmadır. Anatomik benzerliksmilev akrabalık derecelerismilev protein yapıları gibi birçok özellik dikkate alınarak sınıflandırma yapılır. Dayandığı temel homolog (kökendeş) organlar ve kalıtsal benzerliktir.
Homolog Organ : Kökenleri (orjin) aynısmilev görevleri farklı olan organlardır. Böyle organlara yapıdaş organlar da denir.

A. CANLILARIN İSİMLENDİRİLMESİ
İlk kez Linne tarafından yapılmıştır. Sistematikte temel birim olarak tür kabul edilmiş ve her türe iki kelimeden oluşan (binominal) bir isim verilmiştir.


canli_sekil01
Türlerin akraba veya benzer olduğunu birinci kelimelerin aynı olması ifade eder.

B. SİSTEMATİK BİRİMLER
Filogenetik sınıflandırmada canlılar yedi (7) ana kategoriye ayrılır; Bu kategoriler ve aralarındaki değişmeler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.


canli_sekil02
Şekil : Sınıflandırma Birimleri ve Aralarındaki İlişkiler
Tür : Sistematiğin temel birimi olarak kabul edilir. Yapı ve görev bakımından birbirine benzer organ sistemlerine sahipsmilev çiftleştiklerinde kısır olmayan döller meydana getirebilensmilev ortak bir kökene sahip canlılar topluluğudur.
Birbirine çok yakın Tür’lerin oluşturduğu daha büyük gruba ise cins denir. Benzer Cins’ler Aile’yismilev benzer Aile’ler Takım’ısmilev benzer Takım’lar Sınıf’ı benzer Sınıf’lar Şubeyi ve Şube’ler Alem’i oluştururlar.

C. MONERA ALEMİ
Canlı organizmaların en küçükleri ve yapısal organizasyon bakımından en basit olanları bu alemde yer alır. Virüslersmilev bu alemde incelenen ve hücresel yapıda olmayan organizmalardır. Bakteriler ve mavi-yeşil algler ise en küçük hücreler olupsmilev prokaryot (basit çekirdekli) özellikte olmalarından dolayı bu aleme konulmuştur.

1. Bakteriler
Çekirdekleri ve zarla çevrili organelleri bulunmadığı için “prokaryot” hücre yapısındadırlar. Klorofil ve oksijenli solunum enzimleri gibi moleküller hücre zarından sitoplazmaya uzanan kıvrımlar üzerinde veya sitoplazmada serbest olarak bulunur.


canli_sekil03
Şekil : Bakterilerin Genel Hücre Yapısı
DNA molekülü bir tane olupsmilev etrafında zar yoktur. Bazı bakterilerde normal DNA dan çok daha küçük yapılarda vardır.
Üremeyle ilgisi olmayan bu yapılara plazmitler denir. Plazmitler antibiyotik ve diğer bazı kimyasal maddelere karşı kazanılan direncin diğer hücrelere taşınmasını sağlar.
Bütün bakteri hücrelerindesmilev zarsmilev çepersmilev ribozomsmilev DNAsmilev RNA ve çeşitli enzim sistemleri bulunur. Bazı türlerde bu yapılara ek olarak bazı özel görevli oluşumlar bulunabilir.
Hücre zarının sitoplazmaya doğru kıvrımlaşmasıyla oluşan mezozomlarsmilev oksijenli solunum enzimlerini bulundurur. Mitokondrinin işlevini gerçekleştirir. Aynı şekilde oluşmuş tilakoit zarı üzerinde ise klorofil molekülleri bulunur ve kloroplastın işlevini üstlenir.
Hücre zarından dışarıya doğru uzanan sil ve kamçı şeklindeki tüpçükler isesmilev hareketi ve korunmayı sağlar. Çok az türdesmilev üçüncü bir hücre örtüsü vardır. Kapsül denilen bu yapı olumsuz şartlara dayanma gücünü artırır. Bunun içinsmilev kapsüllü bakteriler genellikle patojen (hastalık yapıcı) özelliktedir.
Bakterilerdeki hücre çeperismilev proteinsmilev yağ ve karbonhidrattan yapılmış olupsmilev selüloz içermez. Bakteriye şekil verir ve onu korur.
Ribozomları çok sayıda olupsmilev ökaryot hücrelerdekinden daha küçüktür.

a. Bakterilerin Gruplandırılması
Mikroskoplarla incelenen bakterilersmilev değişik özellikleri bakımından araştırılmış ve dört özelliğe göre gruplandırılmıştır.


canli_sekil04
Gram boyasıyla boyanaraksmilev mikroskopta mavi-mor renkli görünenlere gram pozitif bakteriler denir. Gram negatifler isesmilev bu boyayla boyanmazlar. Bu farklılık çeper yapılarının özelliğinden kaynaklanır.

b. Bakterilerin Solunumları
Bazı bakteriler sadece fermantasyon (anaerobik solunum) yapabilirlersmilev ancak oksijenli ortamlarda gelişemezler. Bunlara zorunlu anaerob denir.
Bazı bakteriler ise sadece oksijenli ortamlarda gelişebilirler. Bunlara zorunlu aerob denir. Bakterilerin bir kısmı ise geçici aerob veya geçici anaerob olupsmilev gerektiğinde her iki solunumu da yapabilirler. Böyle bakterilere “fakültatif” bakteriler denir.

c. Bakterilerin Beslenmesi
Bakterilerin az sayıda türü ototrof olarak beslenir. Kendileri için gerekli organik besinleri inorganik bileşiklerden senaaalerler. Bunların bir kısmı klorofilli olup ışık enerjisini kullanırlar. (Fotosentetik bakteriler). Bir kısmı ise klorofilsiz olupsmilev inorganik bileşikleri oksitlemekle kazandıkları kimyasal enerjiyi kullanır (kemosentetik bakteriler).
Bakterilerin çoğunluğu heterotrof olarak beslenir. Gerekli olan glikozsmilev amino asitsmilev vitamin gibi organik maddeleri dışarıdan hazır almak zorundadırlar.
Bunların çoğu çürükçül(saprofit) olupsmilev organik artıkları ayrıştırarak beslenir. Bu olay sayesinde doğadaki madde döngüsüne katkı yaparlar.
Bir kısım bakteri isesmilev diğer canlılar üzerinde parazit yaşayarak beslenir.

d. Bakterilerde Üreme
Bütün bakteriler bölünerek çok hızlı çoğalabilirler.

canli_sekil05
Şekil : Bir Bakterinin Bölünerek Çoğalması
Bakterilerdesmilev zarlı bir çekirdek olmadığından ve kromozom sadece bir tane olduğundan bölünme tam bir mitoz değildir. Bu tür hücre bölünmesine gizli mitoz denir.
Bazı bakteri türlerismilev bölünerek (eşeysiz) üremenin yanında eşeyli üremeyi de gerçekleştirebilirler. Bu üremede gamet oluşumu ve döllenme görülmez.
Kalıtsal yapısı farklı iki hücre aralarında bir köprü oluşturarak gen aktarımı yaparlar. Sonuçta her iki atadan da farklı bir hücre (rekombinant bakteri) oluşur. Bu çeşit üremeye konjugasyon (kavuşma) denir. Konjugasyon sonucunda kalıtsal çeşitlilik sağlanır.


canli_sekil06
Şekil : Bakterilerde Konjugasyonla Eşeyli Üreme
Bazı bakteriler olumsuz ortam şartlarını endospor oluşturarak atlatırlar. Bakteri parçalansa ve ölse bilesmilev endospor ortam şartlarına dayanır. Şartlar normalleştiğinde gelişen endospor normal bakteriyi oluşturur.


canli_sekil07
Şekil : Bakterilerde Endospor Oluşumu
Endosporlar bakteriye göresmilev daha küçüksmilev az sitoplazmalısmilev kalın çeperli ve aaaabolizması çok yavaştır. Bazı sporlar 120 °C de 15 dakika kalırsa ancak ölebilmektedir.

2. Mavi – Yeşil Algler
Hücre yapısı bakımından bakterilere çok benzerler. Zarlı çekirdekleri ve zarlı organelleri yoktur. Hepsinde sitoplazmaya dağılmış klorofil pigmentleri vardır. Fotosentetik bakterilerden farklarısmilev sitoplazmalarında fikosiyanin denilen mavi renk maddesi içermeleridir. Genellikle denizlerdesmilev tatlı sularda verimli topraklarda yaşarlar. Hepsi fotosentetik olupsmilev suyu ayrıştırdıkları için ortama oksijen verirler.


canli_sekil08
Şekil : Prokaryot Hücreli Canlılara Örnekler
Çoğusmilev havanın serbest azotunu bağlayarak toprakta azotlu bileşiklerin artmasını sağlarlar. Bunun için bitki gelişmesine yardımcı olurlar. Bölünerek ve sporlarla çoğalırlar. Tek tek veya koloni halinde yaşarlar.

3. Hücresel Olmayan Canlılar Virüsler
Canlı olarak kabul edildiklerindensmilev “en küçük oranizmalar” olarak adlandırılabilirler. Ancak elektron mikroskobuyla görülebilirler.
Virüsler; çoğalabilirlersmilev kendilerine özgü nükleik asit içerirlersmilev özel bir protein kılıfa sahiptirler ve içine girecekleri hücrenin zarını eritecek enzimlere sahiptirler. Bu özellikleri onları cansızlardan ayırır. Hücresel yapıda olmamalarısmilev enzim sistemlerinin bulunmamasısmilev sitoplazmalarının olmamasısmilev organellerinin yokluğu ve dış ortamda kristal halde bulunmaları ise virüsleri diğer canlılardan ayıran özelliklerdendir. Özellikle kristal halde bulunmak cansızların özelliğidir.
Virüsler ancak konak hücre içinde aktivite gösterebilirler. Bunun için “zorunlu hücre içi parazitleri” denir. Kendilerini çoğaltmak için konak hücrenin maddelerini harcarlar ve onun enzimlerini kullanırlar.

Virüsler DNA veya RNA dan yalnız birisine sahiptirler. Bu kalıtsal yapıya genom denir.
Bazıları bitki hücrelerindesmilev bazıları hayvansal hücrelerdesmilev bazıları ise bakterilerde çoğalabilirler.
Bakteriyofajlar ve hayvansal virüslerin çoğu “DNA virüsleri” adını alır. Bitkisel virüsler ve bazı hayvansal virüslere isesmilev “RNA virüsleri” denir.

canli_sekil09
Şekil: Bakteriyofajın Yapısı

Virüslersmilev hacim olarak büyümezler ve bölünerek çoğalmazlar. Enzim sistemleri olmadığı için solunumsmilev protein senaaaismilev beslenmesmilev boşaltım gibi hayatsal olayların hiçbirini gerçekleştiremezler.
Virüsler girdikleri hücrede yönetimi ele geçirirler ve hücrenin materyallerini kullanarak kendilerini çoğaltırlar. Sonuçta hücrenin parçalanmasına (lizis) neden olurlar.


canli_sekil10
Şekil : Virüslerin Girdiği Hücreyi Parçalaması
Bazı virüsler girdiği hücreyi öldürmezsmilev ancak onun hızlı ve düzensiz olarak bölünmesine neden olur. Böylece kanserleşme ortaya çıkar.
Bir virüs tarafından enfekte olmuş hücre ve doku bazı savunma meddeleri üretir. İnterferon denilen bu maddeler yeni bir virüs enfeksiyonunu engeller.

D. PROSTİSTA ALEMİ
Bu alemin üyelerismilev ökaryot yapılı bir hücrelilerdir. Nemli topraklardansmilev diğer canlıların vücutlarınasmilev küçük su birikintilerinden okyanuslara kadar çok geniş ortamlara yayılmıştır. Tatlı sularda yaşayanlarında kontraktil koaaaaar bulunur.

1. Protozoa (Hayvansal Protistler)
Protista alemininsmilev daha çok hayvansal özellikteki türleri kapsar. Hepsi bir hücrelidir.

a. Silliler (Kirpikliler)
Hareketi sağlayan yapısmilev hücre yüzeyini kaplamış olan sillerdir. Hücre zarı kalınlaşıp sertleşerek pelikula adını alır. Hepsi heterotroftur. Besinlerini pinositoz ve difüzyonla alırlar. Bölünerek eşeysiz üreyebildikleri gibismilev birçok türü konjugasyonla eşeyli üremeyi de gerçekleştirir. En gelişmiş ve tanınmış örneği Paramesyum (terliksi hayvan) dur.
Paramesyum da iki çekirdek bulunmakta olupsmilev küçüğü üremeyismilev büyüğü beslenme ve aaaabolizmayı düzenler.


canli_sekil11
Şekil : Protozoa Grubuna Örnek Canlılar

b. Kamçılılar
Hareketi sağlayan yapıları kamçılarıdır. Hücreleri çepersizdir. Bazıları kloroplastlı olup fotosenaaa yaparlar. Örnek; Öglena. Ancaksmilev bunlar karanlıkta kaldıklarında heterotrof olarak beslenirler.
Öglenada ışığı karşı duyarlı göz noktası bulunur. Depo maddesi nişastaya çok benzer. Bazı kamçılılar insanda ve hayvanlarda parazit olupsmilev bazı hastalıklara neden olur. Örnek : Tripanosoma adlı çeşidismilev kan emici bir sinekle insana taşınır ve uyku hastalığına neden olur.

c. Kök Ayaklılar
Belirgin bir hücre şekilleri yoktur. Hücre zarının uzantılarıyla geçici (yalancı) ayaklar oluştururlar. Bunlarsmilev hem hareketi hem de besin almayı (fagositozu) sağlar. En tanınmış örnek amiptir. Amip’lerin bazıları insanda parazit yaşayarak amipli dizanteriye neden olur. Bazıları ise ağız boşluğunda ve kalın bağırsakta zararsız (kommensal) olarak yaşar. Sularda yaşayan bazıları ise kabuk oluşturur.

d. Sporlular
Hepsi insandasmilev omurgalı ve omurgasız hayvanlarda parazit olarak yaşar. Hücre yapıları diğer protistlerden daha küçük ve daha basittir. Besinlerini sindirilmiş olarak alırlar. Spor oluşturarak çok hızlı üremeyi sağladıkları gibi; zaman zaman gamet oluşturarak eşeyli üremeyi de sağlarlar. Hareket organelleri ve kontraktil koaaaaarı yoktur. Örnek: Plazmodyum malaria türü insanda sıtmaya neden olur. Anofel türü sivrisineklerle taşınır.

2. Cıvık Mantarlar
Hücre çeperlerinin olmaması yönüyle gerçek mantarlardan (Fungi aleminden) ayrılırlar. Belirgin bir hücre şekilleri olmayıpsmilev amipler gibi hareket ederler.
Hepsi çok çekirdeklidirler. Çoğu zaman koloniler oluştururlar.


canli_sekil12
Şekil : Cıvık Mantarın Üremesi ve Hayat Devri
Nemli ortamlarda yaşar ve saprofit olarak beslenirler. Sporla ürerler. Sporları sert bir çeperle örtülüdür. Bazı türleri diğer canlılarda parazittir. Depo karbonhidratları glikojendir.

3. Bir Hücreli Algler
Hepsi çeperlismilev kloroplastlı ve fotosentetiktir. Depo karbonhidratları nişastadır.


canli_sekil13
Şekil : Bir Hücreli Alg Örnekleri
Sulardasmilev ıslak ve nemli yerlerde yaşarlar. Çoğu kamçılı olupsmilev yer değiştirebilir. Bazıları kolonileri meydana getirirler. Örnek: volvoxsmilev pandorinasmilev vs.

E. MANTARLAR (FUNGİ) ALEMİ
Hücreleri çeperli olduğu içinsmilev gerçek mantarlar diye de adlandırılır. Hepsi ökaryot hücrelidirler. Genellikle çok hücreli olarak yaşayansmilev klorofil içermedikleri için hazır besin tüketen canlılardır. Depo karbonhidratları glikojendir. Bazıları çok çekirdeklidir.


canli_sekil14
Şekil : Mantarlar Aleminin Çeşitli Örnekleri
Spor oluşturarak eşeysiz üremeyi sağladıkları gibismilev çoğu eşeyli üremeyi de gerçekleştirir. Bazıları ise tomurcuklanır (mayalar). Köksüleriyle (rizoit) kendilerini bir yere bağladıklarından yer değiştiremezler. Bir çoğu bitkilerde ve hayvanlarda parazit yaşayarak hastalıklara neden olur. Genel beslenme biçimleri saprofitliktir. Bu sayede organik artıkların parçalanmasına ve madde döngüsüne katkı yaparlar.
Mantarlar; küflersmilev mayalarsmilev paslar ve şapkalı mantarlar olarak gruplandırılabilir.

F. HAYVANLAR ALEMİ
Hepsi çok hücrelidir. Çok azı mikroskobik (tenyalarsmilev su pireleri)smilev çoğu ise makroskobiktir. Hepsi heterotrof olarak beslenir. Hücrelerinde çeper ve plastitler yoktur. Sentrozomları bulunmakta olupsmilev depo karbonhidratları glikojendir.


canli_sekil15
Şekil : Hayvanlar Alemindeki Alt Gruplar
Çoğunluklasmilev bir yere bağlı olmadıklarından ve kasları bulunduğundan yer değiştirebilirler. Süngerler hariç tutulursasmilev hepsinin sinir sistemi vardır. Çoğu ayrı eşeyli olarak ürer. Eşeysiz üreme yapabilen türleri azınlıktadır.

Omurgalı Hayvanlar
Baştan (merkezi sinir sisteminden) çıkan sinirler vücuda sırt tarafından ve omurga iskeleti içinden dağılır. Dolaşımları kapalıdır. Kandaki oksijen bağlayıcı pigmentler alyuvarlarda bulunur. Duyu organları gelişmiş yapıdadır. Amfiyoksüs gibi ilkel kordalılarda kıkırdak veya kemik bulunmaz. Hepsi ayrı eşeylidir.

a. Balıklar
Solungaç solunumu yaparlar. Üyeleri yüzgeç şeklindedir. Denizlerde ve tatlı sularda yaşarsmilev dış döllenme ve gelişme yaparlar. Vücutları zaman zaman dökülebilen pullarla örtülüdür. Değişken ısılı (soğuk kanlı) hayvanlardır.
Bazılarının iskeleti sadece kıkırdaktan oluşur (köpek balıkları gibi). Çoğunluğu kemikli balıklara ait türler oluşturur.


canli_sekil16
Şekil : Kıkırdaklı ve Kemikli Balık Örnekleri

b. Amfibiler (Kurbağalar)
Dış döllenme ve gelişme yaptıklarından suya bağımlıdırlar. Bazılarının erginleri karalarda da yaşayabilirler. Bunun için bu gruba amfibi (iki yaşayışlılar) denir.


canli_sekil17
Şekil : Kuyruklu ve Kuyruksuz Kurbağalar
Değişken ısılıdırlar. Başkalaşım (aaaamorfoz) geçirirler. Larva evresinde balıklar gibi yaşarlar. Ergin evrede kuyruklu olanlarına semender denir.

c. Sürüngenler
Solunum organları akciğerlerdir. İç döllenme ve dış gelişme yaparlar. Derileri kuru ve pulludur. Pullar kaynaşmış olupsmilev dökülmezler.


canli_sekil18
Şekil : Sürüngenler Sınıfının Yaşayan Takımları
Vücut ısıları değişkendir. Sıcak ve kurak ortamları severler. Yılanlarsmilev kertenkelelersmilev timsahlar ve kaplumbağalar olmak üzere dört takıma ayrılırlar.

d. Kuşlar
Sıcak kanlı (sabit ısılı) hayvanlardır. Üremeleri ve gelişmeleri sürüngenler gibidir. Vücutları tüylerle örtülüdür ve deride yağ bezleri vardır. Dişleri yoktur.


canli_sekil19
Şekil : Kuşlar Sınıfının Örnekleri
Akciğerlerinde büyük hava keseleri bulunur. Gaga ve pençe gibi yapıları yaşadıkları ortama ve beslenme biçimine uyumludur. Kivismilev ördeksmilev tavuksmilev pelikan ve şekilde gösterilenler değişik örneklerdendir.

e. Memeliler
Kuşlar gibi sabit ısılıdırlar. Vücut kıllarla örtülüdür. Deride yağ ve ter bezleri vardır. Dişleri gelişmiştir. Yavrularını sütle beslerler. İç döllenme ve iç gelişme yaparlar. Çoğu doğurur. Soluk alıp vermede etkilismilev kaslı bir diyaframları ve kulak kepçeleri vardır.


canli_sekil20
Şekil : Memeliler Sınıfının Örnekleri
Çoğunda olgunlaşmış alyuvarlar çekirdeksizdir. Balinasmilev yunussmilev foksmilev devesmilev zürafasmilev koyunsmilev tavşansmilev faresmilev sığır ve daha bir çok cins plasentalı memeliler grubundandır. Kanguru ve koala gibi cinsler keseli memeliler grubuna girer. En az türü bulunan memeli grubu isesmilev gagalı memelilerdir. Örnek; Ornitorenk (Platipus).

G. BİTKİLER ALEMİ
Hepsi çok hücrelismilev hücre yapıları ise ökaryottur. Hücreleri çeperlismilev çeperin esas maddesi ise selülozdur. Klorofil molekülleri kloroplastlar içinde kümelenmiştir. Kloroplasttan başkasmilev kromoplast ve lökoplast gibi renk pigmentleri de vardır. Depo karbonhidratları nişastadır.


canli_sekil21
Şekil : Bitkiler Alemindeki Alt Gruplar
Yeşil bitkilerin hepsi ototrof olupsmilev ışık enerjisini kimyasal enerjiye çevirirler. Çoğunluğu toprağa bağlı olduğundan yer değiştiremezler.

1. Sporlu (Çiçeksiz) Bitkiler
Üreme ve gelişmelerinde çiçek ve tohum oluşturamazlar. Spor oluşturarak eşeysiz üremeyismilev gamet oluşturarak eşeyli üremeyi gerçekleştirirler. Bu iki üreme çeşidi birbirinin devamı şeklindedir ve olaya döl almaşı denir. Üreme bakımından suya bağımlıdırlar. İletim demetlerinin (damarların) bulunupsmilev bulunmamasına göre iki gruba ayrılırlar.

a. Damarsız Sporlu Bitkiler
Yapraksmilev kök ve gövdeleri yoktur veya çok basittir. Çok hücreli “algler (yeşil su yosunları)” bu grubun en basit yapılı üyeleridir. Bunlar denizlerdesmilev tatlı sularda ve nemli yerlerde yaşayabilirler.


canli_sekil22
Şekil : Damarsız Sporlu Bitkiler

b. Damarlı Sporlu Bitkiler
Vücut yapısı bakımından daha gelişmiş olduklarından ve karalarda yaşamaya uyum sağladıklarındansmilev madde taşınmasına ihtiyaçları vardır. Bunu damarlarla gerçekleştirirler.
Köksmilev gövde ve yaprakları bulunmaktasmilev ancak tohumlu bitkilerden biraz daha basittir. En önemli gruplarısmilev eğreltilersmilev at kuyrukları ve kibrit otlarıdır.

canli_sekil23
Şekil: Damarlı Sporlu Bitkilere Örnekler

2. Tohumlu (Çiçekli) Bitkiler
Hepsi damarlı olupsmilev köksmilev gövde ve yaprakları gelişmiştir. Üreme hücreleri (polensmilev yumurta) çiçeklerde oluşur. Eşeyli üremelerini tohum oluşturarak gerçekleştirirler. Doku ve organları iyi gelişmiş olupsmilev köksmilev gövde ve yaprakları belirgindir. Tohumun meyve tarafından örtülüpsmilev örtülmemesine göre iki alt bölüme ayrılır.

a. Açık Tohumlu (Kozalaklı) Bitkiler
Tohumlarındaki çenek sayısı çok değişken olupsmilev tohumları örten bir meyve veya örtü yoktur. Bu grubun bitkilerismilev genellikle iğne yapraklı veya pul yapraklı olupsmilev hepsi çok yıllık çalı ve ağaçlardır.


canli_sekil24
Şekil : Açık Tohumlu (Kozalaklı) Bitki Örnekleri
Hemen hepsi kışın yaprığını dökmez ve düzenli kambiyum halkaları sayesinde enine kalınlaşma gösterirler. En önemli cinsleri; çamsmilev sedirsmilev köknarsmilev mazısmilev ardıçsmilev servismilev ladinsmilev porsuksmilev sikas ve ginkgo olarak sıralanabilir.

b. Kapalı Tohumlu Bitkiler
Tohumlar meyve tarafından örtülmüştür. Çiçeklerinde çanak ve taç yapraklar da vardır. Meyve tohumun yayılmasına yardımcı olur. Tohumlardaki çenek sayısına göre iki alt gruba ayrılır.

Tek Çenekliler : Tohumda bir tane çenek vardır. Damarlanma genellikle paralel tiptedir. Çoğu tek yıllık otsu bitkismilev çok azı (palmiye ve muz gibi) ise çok yıllık bitkilerdir. En önemli örnekler; zambaksmilev soğansmilev lalesmilev tahılgillersmilev muzsmilev palmiyesmilev kuşkonmaz ve orkide olarak sıralanabilir.

canli_sekil25
Şekil: Tek Çenekli (Monokotil)
Bitki Örnekleri

Çift Çenekliler : Tohumlarında iki tane çenek bulunur. Yapraklar çok değişken şekilli ve ağsı damarlıdır. Kökler çoğunda kazık tiptedir. Otsu türlerde basit kambiyumsmilev odunsu ve çok yıllık olanlarında ise gelişmiş kambiyum halkaları vardır. Enine kalınlaşma görülür ve iletim demetleri düzenli dizilmiştir.


canli_sekil26
Şekil : Çift Çenekli (Dikotil) Bitki Örnekleri
Erkek ve dişi organlarsmilev genellikle aynı çiçekte bulunmakta olupsmilev bazı gruplarda farklı çiçeklerde bulunabilir. Etrafımızda gördüğümüz otsu ve odunsu bitkilerin çoğu bu gruptandır. Kabakgillersmilev baklagillersmilev toplu çiçeklilersmilev turpgillersmilev gülgiller en önemli familyalardır.

Örnek Soru :
Canlıların bilimsel olarak adlandırılmasında kullanılan yönteme göre;
I. Capra domesticus
II. Felis domesticus
III. Canis lupus
IV. Felis leo
olarak adlandırılan canlıların cins ve tür adlarına bakaraksmilev hangilerinin birbirleriyle diğerlerinden daha yakın akraba olduğu düşünülebilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV
Rapor Et
Eski 19 Şubat 2009, 17:38

Canlılar neden sınıflandırılmalıdır?

#4 (link)
rahmetullah
Ziyaretçi
rahmetullah - avatarı
canlıların sınıflandırılması neden yapılmalıdır
Rapor Et
Eski 19 Şubat 2009, 18:08

Canlıların sınıflandırılması nasıl yapılır?

#5 (link)
SEDEPH
Ziyaretçi
SEDEPH - avatarı
Alıntı:
Keten Prenses adlı kullanıcıdan alıntı Mesajı Görüntüle

Canlıların Sınıflandırılması
Yeryüzünde var olan canlıların sınıflandırılması olgusu çok eski çağlara kadar uzanmaktadır. XV-XVI yy. Yunan düşünürü Aristoteles'in yaptığı sınıflandırmaya göre canlılar iki ana gruptan oluşmakta idi:
Alıntı:
Keten Prenses adlı kullanıcıdan alıntı Mesajı Görüntüle

  1. Bitkiler alemi
    1. Bitkiler
    2. Algler (su yosunları)
    3. Mantarlar
    4. Prokaryotlar (çekirdeksiz hücreliler)
  2. Hayvanlar alemi
    1. Hayvanlar
    2. Protozoalar (amipler, terliksi hayvanlar vb)
Daha sonra prokaryotlar, bitkiler aleminden çıkarılarak yeni bir canlı alemi olarak kabul edildi, böylece üç alemli sistem oluşmuş oldu. Ayrım esas olarak canlıların hücre yapısına dayanıyordu. Çekirdek öncesi hücreler (prokaryotik) ve gerçek çekirdekli (eukaryotik) hücreler. Yeni durum şöyle idi:
  1. Bitkiler alemi
    1. Bitkiler (Plantae)
    2. Algler (Algae)
    3. Mantarlar (Fungi)
  2. Hayvanlar alemi
    1. Hayvanlar (Animalia)
    2. Protozoa (amipler, terliksi hayvanlar vb.)
  3. Prokaryotlar (çekirdeksiz hücreliler: bakteriler, mavi-yeşil algler)
Yakın dönemdeki bilimsel gelişmeler ve canlıların hücre temelinde incelenmesi göstermiştir ki tek hücreli canlılar ne bitki ne de hayvan olarak düşünülebilir. Esas olarak canlılar arasındaki en temel ayrım "yüksek düzeyli" bitki ve hayvanlar arasında değil tek hücreli yaratıkların kendi aralarında olmaktadır. Bunlar arasındaki sınıflandırmaya bu yönüyle yüksek sınıflandırma da denebilir. Tek hücreliler kendi aralarında iki ayrı alem oluştururlar. Monera ve Protista. Diğer taraftan mantarların bitki olarak ele alınması da sadece onların tek bir noktada kökleri olmasına dayandırılıyordu. Oysa mantarlar çok farklı yapıda idiler. Mantarlarda da bitkilerdekine benzeyen bir kanal sistemi vardır ancak bu kanallarda bitkilerdeki gibi besleyici özsu değil protoplazmanın kendisi dolaşmaktadır.Daha da temel farklılık mantarların fotosentez yapmamalarındadır. Onlar besin kaynaklarına gömülü olarak yaşarlar. Beslenmeleri de emme yoluyla olur. Dünyamızdaki görevlerinin de genel anlamıyla ayrıştırıcılık olduğunu biliyoruz.
Bu yeni yanlarıyla ele alındığında canlılar dünyasını beş alemli ve üç düzeyli bir sistem olarak görmek gerekmektedir.
festlin
BEŞ ALEMLİ (ÜÇ DÜZEYLİ) SİSTEM
DÜZEY è
KOMPLEKS CANLILAR
Ökaryot çok hücreliler
(gerçek çekirdekli)
PROTISTA
Ökaryot tek hücreliler
(gerçek çekirdekli)
MONERA
Prokaryot tek hücreliler
(çekirdek öncesi)
ALEM èBitkiler
Alemi
Mantarlar
Alemi
Hayvanlar
Alemi
ProtoktistaProkaryotaBeslenme Biçimi èFotosentezBitkilerAlgler EmmeMantarlarProkaryotlarSindirimHayvanlarProtozoalar
festlin
Bu yeni sistemde çok hücreli yaşamın üç aleme ayrılması bir başka açıdan, ekolojik açıdan sınıflandırmayı da içermektedir. Şöyle ki dünyamızda üç temel yaşama biçimi bulunmaktadır:
  1. Üretim (bitkiler)
  2. İndirgeme -ayrıştırma- (mantarlar, bakteriler)
  3. Tüketim (hayvanlar)
Yaşamın esasının üretim ve indirgeme olduğu düşünüldüğunde tüketimi temsil eden ve bizim de içinde bulunduğumuz grubun canlılıkta pek temel bir işlevi olmadığı görülüyor. Yani biz tüketiciler olmadan da dünyamizdaki canlılık pek ala devam edebilecekti. Bilimin bu son gelişme noktasında, "insan merkezci" düşüncenin iflası daha da belirginleşmektedir. Bu sınıflandırmada çok önemli bir diger nokta da şudur ki bir alemi oluşturan canlılar ortak bir atayla değil ortak bir yapıyla birleşirler.
Başa Dön
festlin
Mantarların Sınıflandırılması:

Son zamanlarda mantarlar alemini doğal bir sisteme oturtabilmek amacıyla çeşitli öneriler yapılmıştır. Önerilen sistemler büyük ölçüde benzerlikler taşımakla birlikte, oldukça belirgin farklılıklar da bulunmaktadır. Bu önerilerden bir tanesini, genel bir fikir vermesi açısından, büyük mantarların söz konusu edildiği bu sitede, fazla detay olacağı için, bazı çıkartmalarla birlikte aşağıda aktarıyoruz. Öneri 1983 yılında yapılmış olup bazı ufak eklemelerle degiştirilmiştir. Grup isimleri İsveçcedir. Türkiye'de bu şekilde çalısmalar olmadığından Türkçe karşılıklar bulunmamaktadır. Bir anlamda fikir versin diye, bizim tarafimizdan konulan Türkçe karşılıklar, aynı zamanda bu konuda atılacak adımlar için bir öneri niteliği de taşımaktadır. Bilinen karşılıklar (isimler) var ise bildirilmesini bekliyoruz. Not: Bilimsel sınıflandırmalarda kademeler latince son eklerle belilenmektedir.
Örneğin: sınıf = ...cetes, takım = ...ales, familya(aile) = ...aceae olan tür gelir. Bir mantar türü isimlendirilirken uluslararası kurala uyulmak zorunluğu vardır. Kural ise şöyledir: İsim iki kelimeden oluşur. Birinci kelime cinsi belirler ve, dünyanın her yanında bir örnekliği sağlamak amacıyla, Latince olmak zorundadır. İkinci kelime ise türün özelliklerini belirtir. Familyalardan sonra cins gelmektedir. Bunun için ise herhangibir ek verilmemiştir. Daha ileri gidilirse bölümacılı mantar adını verdiğimiz mantarın latince (bilimsel) adı "Lactarius piperatus"dır. Burada Lactarius, cins adıdır ve kırılgan saplı ve sütlü, lamelli mantarları tanımlamaktadır. Piperatus ise türün özelliğini belirtmektedir, yani: biberli. Grup tanımlamasının ise herhangibir bilimsel karşılığı bulunmamaktadır. Sadece şu veya bu şekilde ortak özellikleri olan bireyleri kapsayan bir tanımlamadır. Bu nedenle grup, bazan bir tek cinsi kapsadığı gibi, örneğin: RISKOR grubu = Lactarius cinsi, bir kaç cinsi de kapsayabilmektedir, örneğin: SOPPAR grubu = Boletus cinsi + Sullius cinsi + vb.
MANTARLAR ALEMİ
ve en alt basamak Örneğin: Bizim

  1. Bölüm MYXOMYCOTA

    • Sınıf MYXOMYCETES (Düşük mantarlar -sümüksü mantarlar- takriben 500 tür)
  2. Bölüm EUMYCOTA (Aslında beş adet alt bölümü var)
    (Yüksek mantarlar ).

    1. Alt BölümDEUTEROMYCOTINA (Fungi imperfecti -sporlarını cinsel yolla üretmiyorlar- Eşeysel üreme)
    2. Alt Bölüm ASCOMYCOTINA-28.000 tür-

      • Sınıf ASCOMYCETES (Spor keseli mantarlar)
        1. Grup MURKLOR (Beyin mantarları)
        2. Grup SKÅLSVAMPAR (Kase mantarları)
        3. Grup TRYFFLAR (Yer mantarları)
    3. Alt Bölüm BASIDIOMYCOTINA -16.000 tür-

      • Sınıf GASTEROMYCETES (Karınlı mantarlar)

        • Alt sınıf GASTEROMYCETIDAE -takriben 1000 tür-
          1. Grup STINKSVAMPAR (Kötü kokulu mantarlar)
          2. Grup BRÖDKORGSVAMPAR (Sepet mantarları)
          3. Grup ROTTRYFFLAR
          4. Grup RÖKSVAMPAR (Duman mantarları)
          5. Grup ÄGGSVAMPAR (Yumurta mantarları)
      • Sınıf HYMENOMYCETES

        • Alt sınıf HOLOBASIDIOMYCETES (Tek hücreliler)

          1. Takım BOLETALES
            1. Grup RÖRSOPPAR (Boru altlı mantarlar - süngerli mantarlar)
            2. Grup PLUGGSKIVLINGAR (Tapa mantarları - lamellileri-)
            3. Grup SLEMSKIVLINGAR (Sümüksü lamelliler)
          2. Takım RUSSULALES
            1. Grup KREMLOR (Gevrek lamelliler)
            2. Grup RISKOR (Sulu -sütlü- lamelliler)
          3. Takım TRICHOLOMATALES
            1. Grup VAXINGAR (Balmumu lamelliler)
            2. Grup MUSSLINGAR (Midye tipli lamelliler)
            3. Grup TRATTSKIVLINGAR (Konik lamelliler)
            4. Grup HONUNGSSKIVLINGAR (Bal lamellileri)
            5. Grup MUSSERONER
            6. Grup NAGELSKIVLINGAR (Tırnak lamellileri)
            7. Grup HÄTTOR (Şapkalar)
          4. Takım PLUTEALES
            1. Grup MJÖLSKIVLINGAR (Un lamellileri)
            2. Grup RÖDLINGAR (Al mantarlar - Kırmızımsılar)
          5. Takım CORTINARIALES
            1. Grup SPINDELSKIVLINGAR (Örümcek lamellileri)
            2. Grup TRÅDINGAR (İpliksi lamelliler - iplikli şapkalılar)
            3. Grup TOFSSKIVLINGAR (Püsküllü lamelliler)
          6. Takım AGARICALES
            1. Grup SPRÖDINGAR ( Gevrek lamelliler)
            2. Grup BLÄCKSVAMPAR (Mürekkep mantarları)
            3. Grup CHAMPINJONER
            4. Grup FJÄLLSKIVLINGAR (Pullu lamelliler)
            5. Grup PARASOLSKIVLINGAR (Şemsiye lamellileri)
            6. Grup KAMSKIVLINGAR (Tarak lamellileri)
            7. Grup FLUGSVAMPAR (Kase dipli mantarlar - yakalı mantarlar)
          7. Takım APHYLLOPHORALES (Bon'a göre)
            1. Grup KANTARELLER
            2. Grup FINGERSVAMPAR (Parmak mantarları)
            3. Grup BLOMKÅLSVAMP (Karnıbahar mantarı)
            4. Grup SKINNSVAMPAR (Deri mantarları)
            5. Grup VÅRTÖRA
            6. Grup TAGGSVAMPAR (Dikenli mantarlar)
            7. Grup TICKOR (Odunsu mantarlar - ağaç mantarları)
            8. Grup OXTUNGSVAMP (Öküz dili)
        • Alt sınıf PHRAGMABASIDIOMYCETES (Jelatinimsi mantarlar -Çok hücreliler)
          1. Aile DACRYMYCETACEAE -sarı boynuz-
          2. Aile TREMELLACEAE
          3. Aile AURICULARIACEAE -kulak-
Liste Başına Dön/ En Başa Dön

Mantar sınıflandırma şeması:
Büyük mantarların gövdesi, kabaca biz bunları şapkalı mantarlar olarak tanımlıyoruz, genel olarak bir sap ve şapkadan oluşmaktadır. Ancak tüm büyük mantarlar böyle şapkalı değildirler. Bazan da sap olarak tanımlanabilecek bir kısım olmayabilir. Mantarların sporları işte bu şapka dediğimiz bölümde, humenium içinde oluşurlar. Humeniumun biçimine göre mantarlar gruplandırılabiliyor. Aşağıdaki şema genel geçerliliğe göre, humeniumun fiziksel görünüşü göz önüne alınarak yapılmıştır. Grup yada örnek isimleri Türkçe karşılıkları olmadığından Latince olarak verilmiştir. Lamel tipleri yada diğer özelliklerle ilgili bilgi için: (bak: Lameller) Humeniumun Görünüşü:

  • Lamelli

    • Şapka sapa sıkıca bağlı.

      • Sporları beyaz-yada açık renkli (bak: Spor izi)
        • Sapları kırılgan
          • Mantarın kesilen yüzeylerinden sıvı çıkıyor. Lactarius türleri.
          • Kesiklerde süt yok Russula türleri
        • Sap etleri lifli.
          • Lamelleri balmumu yapısında. Hygrocybe türleri
          • Sert etli, lamelleri çentikli. Tricholoma türleri
          • Sapta yüzükler var, lameller inişli. Armillaria mellea
          • Lameller inişli. Clitocybe türleri
          • Sapları kıkırdak yapılı.Collybia vb. türleri
          • Mantarın tümü kıkırdak yapılı. Marasmius türleri
          • Sapları eksantrik yada hiç yok. Plerotus vb. türleri
          • Küçük konik mantarlar, lamelleri inişli. Omphalina türleri
          • Küçük çan biçiminde, radyal çizgili şapkalar. Mycena türleri.
      • Sporlari kahverengi
        • İç zar örümcek ağı yapısında. Genel olarak şapka kenarında ve ayakların yukarı kısımlarında saçak (püskül) şeklinde kahverengi zar kalıntıları bulunur. Cortinarius türleri.
        • Şapkaların üstü iplık iplik Inocybe türleri.
        • Değişik türlerde küçük kahverengimsi mantarlar.
      • Sporları kırmızı
        • Un kokulu mantarlar, lamelleri inişli. Clitopilus türleri.
        • Diğer kırmızı lamelliler. Entoloma türleri.
      • Sporları siyah
        • Ayakları yüzüklü. Lamelleri bitişik. Stropharia türleri.
        • Şapka kenarı ile ayak arasında bir örtü bulunuyor. Hypholoma türleri.
    • Şapka ile sap birbirinden kolaylıkla ayrılabiliyor.
      • Ayak uçları kase yada çorap içerisinde.
        • Beyaz sporlu.
          • Ayakları yüzüklü. Amanita türleri.
          • Ayakları yüzüksüz. Bunlar yüzüksüz Amanita türleridir.
        • Kırmızı sporlu. Yüzüğü yok. Volvariella türleri.
      • Ayakları çıplak.

        • Beyaz sporlu.
          • Ayaklarında yüzük var. Macrolepiota procera (Turna bacağı)
        • Kırmızı sporlu. Ayakları yüzüksüz. Pluteus türleri
          • Ayaklar yüzüklü. Agaricus (Champinion) türleri.
          • Ayaklarda yüzük yok. Coprinus (mürekkep mantarı) türleri,
  • Yivli
    • Cantharellus türleri. (Horoz mantarı vb)
  • Damarlı
    • Craterellus (Siyah huni mantarı)
  • Dikenli
    • Hydnum repandum vb.
  • Borulu
    • Borulu (Süngerimsi). Gelişkinlerde borular şapka etinden ayrılabiliyor.
    • Borucuklar çok kısa, gözenek şeklinde ve şapka etinden ayrılamıyor.
  • Parmak biçimi
    • Dallı, budaklı parmak şeklinde. Ramaria formoza (saçaklı) vb.
  • Diğer biçimler. Bu mantarların ortak özelliği karın mantarları olmalarıdır. Yani bunlarda sporlar, değişik biçimde olmakla birlikte, gövdenin içerisinde oluşurlar. Olgunlaştıktan sonra herhangi bir yolla gövdeden dışarı atılırlar.
    • Basidie tipi olanlar
      • Duman mantarları. Lycoperdon türleri vb
      • Yumurta mantarları. Bovista türleri.
      • Pis kokulu mantarlar. Phallus impudicus vb.
      • Karnıbahar mantarı. Sparassis crispa
    • Spor kesesi tipli olanlar
      • Beyin mantarları. Cıvık mantar
      • Yer mantarları. Domalan
      • Kase mantarları. Yeryaran


Alıntı:
Keten Prenses adlı kullanıcıdan alıntı Mesajı Görüntüle

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI
Canlıları benzer özelliklerine göre gruplara ayırmaya sınıflandırma denir. Sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına ise Biyosistematik denir.

1. Ampirik (Yapay) Sınıflandırma
Canlıları dış görünüşleri ve yaşadıkları ortama bakarak sınıflandırmaktır. Bu tür sınıflandırma günümüzde geçerliliğini kaybetmiştir. Dayandığı temel analog (görevdeş) organlar ve şekil benzerliğidir.
Analog Organ : Kökenleri farklısmilev görevleri aynı olan organlardır. Örneğin; yarasanın kanadı ile böceğin kanadı analog organlardır. Böyle organlara görevdeş organlar da denir.

2. Doğal (Filogenetik) Sınıflandırma
Canlılardasmilev doku ve organların köken bağıntılarına bakılarak yapılan sınıflandırmadır. Anatomik benzerliksmilev akrabalık derecelerismilev protein yapıları gibi birçok özellik dikkate alınarak sınıflandırma yapılır. Dayandığı temel homolog (kökendeş) organlar ve kalıtsal benzerliktir.
Homolog Organ : Kökenleri (orjin) aynısmilev görevleri farklı olan organlardır. Böyle organlara yapıdaş organlar da denir.

A. CANLILARIN İSİMLENDİRİLMESİ
İlk kez Linne tarafından yapılmıştır. Sistematikte temel birim olarak tür kabul edilmiş ve her türe iki kelimeden oluşan (binominal) bir isim verilmiştir.


canli_sekil01
Türlerin akraba veya benzer olduğunu birinci kelimelerin aynı olması ifade eder.

B. SİSTEMATİK BİRİMLER
Filogenetik sınıflandırmada canlılar yedi (7) ana kategoriye ayrılır; Bu kategoriler ve aralarındaki değişmeler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.


canli_sekil02
Şekil : Sınıflandırma Birimleri ve Aralarındaki İlişkiler
Tür : Sistematiğin temel birimi olarak kabul edilir. Yapı ve görev bakımından birbirine benzer organ sistemlerine sahipsmilev çiftleştiklerinde kısır olmayan döller meydana getirebilensmilev ortak bir kökene sahip canlılar topluluğudur.
Birbirine çok yakın Tür’lerin oluşturduğu daha büyük gruba ise cins denir. Benzer Cins’ler Aile’yismilev benzer Aile’ler Takım’ısmilev benzer Takım’lar Sınıf’ı benzer Sınıf’lar Şubeyi ve Şube’ler Alem’i oluştururlar.

C. MONERA ALEMİ
Canlı organizmaların en küçükleri ve yapısal organizasyon bakımından en basit olanları bu alemde yer alır. Virüslersmilev bu alemde incelenen ve hücresel yapıda olmayan organizmalardır. Bakteriler ve mavi-yeşil algler ise en küçük hücreler olupsmilev prokaryot (basit çekirdekli) özellikte olmalarından dolayı bu aleme konulmuştur.

1. Bakteriler
Çekirdekleri ve zarla çevrili organelleri bulunmadığı için “prokaryot” hücre yapısındadırlar. Klorofil ve oksijenli solunum enzimleri gibi moleküller hücre zarından sitoplazmaya uzanan kıvrımlar üzerinde veya sitoplazmada serbest olarak bulunur.


canli_sekil03
Şekil : Bakterilerin Genel Hücre Yapısı
DNA molekülü bir tane olupsmilev etrafında zar yoktur. Bazı bakterilerde normal DNA dan çok daha küçük yapılarda vardır.
Üremeyle ilgisi olmayan bu yapılara plazmitler denir. Plazmitler antibiyotik ve diğer bazı kimyasal maddelere karşı kazanılan direncin diğer hücrelere taşınmasını sağlar.
Bütün bakteri hücrelerindesmilev zarsmilev çepersmilev ribozomsmilev DNAsmilev RNA ve çeşitli enzim sistemleri
Hücre zarının sitoplazmaya doğru kıvrımlaşmasıyla oluşan mezozomlarsmilev oksijenli solunum enzimlerini bulundurur. Mitokondrinin işlevini gerçekleştirir. Aynı şekilde oluşmuş tilakoit zarı üzerinde ise klorofil molekülleri bulunur ve kloroplastın işlevini üstlenir.
Hücre zarından dışarıya doğru uzanan sil ve kamçı şeklindeki tüpçükler isesmilev hareketi ve korunmayı sağlar. Çok az türdesmilev üçüncü bir hücre örtüsü vardır. Kapsül denilen bu yapı olumsuz şartlara dayanma gücünü artırır. Bunun içinsmilev kapsüllü bakteriler genellikle patojen (hastalık yapıcı) özelliktedir.
Bakterilerdeki hücre çeperismilev proteinsmilev yağ ve karbonhidrattan yapılmış olupsmilev selüloz içermez. Bakteriye şekil verir ve onu korur.
Ribozomları çok sayıda olupsmilev ökaryot hücrelerdekinden daha küçüktür.

a. Bakterilerin Gruplandırılması
Mikroskoplarla incelenen bakterilersmilev değişik özellikleri bakımından araştırılmış ve dört özelliğe göre gruplandırılmıştır.


bulunur. Bazı türlerde bu yapılara ek olarak bazı özel görevli oluşumlar bulunabilir.
canli_sekil04
Gram boyasıyla boyanaraksmilev mikroskopta mavi-mor renkli görünenlere gram pozitif bakteriler denir. Gram negatifler isesmilev bu boyayla boyanmazlar. Bu farklılık çeper yapılarının özelliğinden kaynaklanır.

b. Bakterilerin Solunumları
Bazı bakteriler sadece fermantasyon (anaerobik solunum) yapabilirlersmilev ancak oksijenli ortamlarda gelişemezler. Bunlara zorunlu anaerob denir.
Bazı bakteriler ise sadece oksijenli ortamlarda gelişebilirler. Bunlara zorunlu aerob denir. Bakterilerin bir kısmı ise geçici aerob veya geçici anaerob olupsmilev gerektiğinde her iki solunumu da yapabilirler. Böyle bakterilere “fakültatif” bakteriler denir.

c. Bakterilerin Beslenmesi
Bakterilerin az sayıda türü ototrof olarak beslenir. Kendileri için gerekli organik besinleri inorganik bileşiklerden senaaalerler. Bunların bir kısmı klorofilli olup ışık enerjisini kullanırlar. (Fotosentetik bakteriler). Bir kısmı ise klorofilsiz olupsmilev inorganik bileşikleri oksitlemekle kazandıkları kimyasal enerjiyi kullanır (kemosentetik bakteriler).
Bakterilerin çoğunluğu heterotrof olarak beslenir. Gerekli olan glikozsmilev amino asitsmilev vitamin gibi organik maddeleri dışarıdan hazır almak zorundadırlar.
Bunların çoğu çürükçül(saprofit) olupsmilev organik artıkları ayrıştırarak beslenir. Bu olay sayesinde doğadaki madde döngüsüne katkı yaparlar.
Bir kısım bakteri isesmilev diğer canlılar üzerinde parazit yaşayarak beslenir.

d. Bakterilerde Üreme
Bütün bakteriler bölünerek çok hızlı çoğalabilirler.

canli_sekil05
Şekil : Bir Bakterinin Bölünerek Çoğalması
Bakterilerdesmilev zarlı bir çekirdek olmadığından ve kromozom sadece bir tane olduğundan bölünme tam bir mitoz değildir. Bu tür hücre bölünmesine gizli mitoz denir.
Bazı bakteri türlerismilev bölünerek (eşeysiz) üremenin yanında eşeyli üremeyi de gerçekleştirebilirler. Bu üremede gamet oluşumu ve döllenme görülmez.
Kalıtsal yapısı farklı iki hücre aralarında bir köprü oluşturarak gen aktarımı yaparlar. Sonuçta her iki atadan da farklı bir hücre (rekombinant bakteri) oluşur. Bu çeşit üremeye konjugasyon


(kavuşma) denir. Konjugasyon sonucunda kalıtsal çeşitlilik sağlanır.
canli_sekil06
Şekil : Bakterilerde Konjugasyonla Eşeyli Üreme
Bazı bakteriler olumsuz ortam şartlarını endospor oluşturarak atlatırlar. Bakteri parçalansa ve ölse bilesmilev endospor ortam şartlarına dayanır. Şartlar normalleştiğinde gelişen endospor normal bakteriyi oluşturur.


canli_sekil07
Şekil : Bakterilerde Endospor Oluşumu
Endosporlar bakteriye göresmilev daha küçüksmilev az sitoplazmalısmilev kalın çeperli ve aaaabolizması çok yavaştır. Bazı sporlar 120 °C de 15 dakika kalırsa ancak ölebilmektedir.

2. Mavi – Yeşil Algler
Hücre yapısı bakımından bakterilere çok benzerler. Zarlı çekirdekleri ve zarlı organelleri yoktur. Hepsinde sitoplazmaya dağılmış klorofil pigmentleri vardır. Fotosentetik bakterilerden farklarısmilevfikosiyanin denilen mavi renk maddesi içermeleridir. Genellikle denizlerdesmilevsmilev suyu ayrıştırdıkları için ortama oksijen verirler.


sitoplazmalarında tatlı sularda verimli topraklarda yaşarlar. Hepsi fotosentetik olup
canli_sekil08
Şekil : Prokaryot Hücreli Canlılara Örnekler
Çoğusmilev havanın serbest azotunu bağlayarak toprakta azotlu bileşiklerin artmasını sağlarlar. Bunun için bitki gelişmesine yardımcı olurlar. Bölünerek ve sporlarla çoğalırlar. Tek tek veya koloni halinde yaşarlar.

3. Hücresel Olmayan Canlılar Virüsler
Canlı olarak kabul edildiklerindensmilev “en küçük oranizmalar” olarak adlandırılabilirler. Ancak elektron mikroskobuyla görülebilirler.
Virüsler; çoğalabilirlersmilev kendilerine özgü nükleik asit içerirlersmilev özel bir protein kılıfa sahiptirler ve içine girecekleri hücrenin zarını eritecek enzimlere sahiptirler. Bu özellikleri onları cansızlardan ayırır. Hücresel yapıda olmamalarısmilev enzim sistemlerinin bulunmamasısmilevsmilev organellerinin yokluğu ve dış ortamda kristal halde bulunmaları ise virüsleri diğer canlılardan ayıran özelliklerdendir. Özellikle kristal halde bulunmak cansızların özelliğidir.
Virüsler ancak konak hücre içinde aktivite gösterebilirler. Bunun için “zorunlu hücre içi parazitleri” denir. Kendilerini çoğaltmak için konak hücrenin maddelerini harcarlar ve onun enzimlerini kullanırlar.

Virüsler DNA veya RNA dan yalnız birisine sahiptirler. Bu kalıtsal yapıya genom denir.
Bazıları bitki hücrelerindesmilev bazıları hayvansal hücrelerdesmilev bazıları ise bakterilerde çoğalabilirler.
Bakteriyofajlar ve hayvansal virüslerin çoğu “DNA virüsleri” adını alır. Bitkisel virüsler ve bazı hayvansal virüslere isesmilev “RNA virüsleri” denir.

sitoplazmalarının olmaması
canli_sekil09
Şekil: Bakteriyofajın Yapısı

Virüslersmilev hacim olarak büyümezler ve bölünerek çoğalmazlar. Enzim sistemleri olmadığı için solunumsmilev protein senaaaismilev beslenmesmilev boşaltım gibi hayatsal olayların hiçbirini gerçekleştiremezler.
Virüsler girdikleri hücrede yönetimi ele geçirirler ve hücrenin materyallerini kullanarak kendilerini çoğaltırlar. Sonuçta hücrenin parçalanmasına (lizis) neden olurlar.


canli_sekil10
Şekil : Virüslerin Girdiği Hücreyi Parçalaması
Bazı virüsler girdiği hücreyi öldürmezsmilev ancak onun hızlı ve düzensiz olarak bölünmesine neden olur. Böylece kanserleşme ortaya çıkar.
Bir virüs tarafından enfekte olmuş hücre ve doku bazı savunma meddeleri üretir. İnterferon

D. PROSTİSTA ALEMİ
Bu alemin üyelerismilev ökaryot yapılı bir hücrelilerdir. Nemli topraklardansmilev diğer canlıların vücutlarınasmilev küçük su birikintilerinden okyanuslara kadar çok geniş ortamlara yayılmıştır. Tatlı sularda yaşayanlarında kontraktil koaaaaar bulunur.

1. Protozoa (Hayvansal Protistler)
Protista alemininsmilev daha çok hayvansal özellikteki türleri kapsar. Hepsi bir hücrelidir.

a. Silliler (Kirpikliler)
Hareketi sağlayan yapısmilev hücre yüzeyini kaplamış olan sillerdir. Hücre zarı kalınlaşıp sertleşerek pelikula adını alır. Hepsi heterotroftur. Besinlerini pinositoz ve difüzyonla alırlar. Bölünerek eşeysiz üreyebildikleri gibismilev birçok türü konjugasyonla eşeyli üremeyi de gerçekleştirir. En gelişmiş ve tanınmış örneği Paramesyum (terliksi hayvan) dur.
Paramesyum da iki çekirdek bulunmakta olupsmilev küçüğü üremeyismilev büyüğü beslenme ve aaaabolizmayı düzenler.


denilen bu maddeler yeni bir virüs enfeksiyonunu engeller.
canli_sekil11
Şekil : Protozoa Grubuna Örnek Canlılar

b. Kamçılılar
Hareketi sağlayan yapıları kamçılarıdır. Hücreleri çepersizdir. Bazıları kloroplastlı olup fotosenaaa yaparlar. Örnek; Öglena. Ancaksmilev bunlar karanlıkta kaldıklarında heterotrof olarak beslenirler.
Öglenada ışığı karşı duyarlı göz noktası bulunur. Depo maddesi nişastaya çok benzer. Bazı kamçılılar insanda ve hayvanlarda parazit olupsmilev bazı hastalıklara neden olur. Örnek : Tripanosoma adlı çeşidismilev kan emici bir sinekle insana taşınır ve uyku hastalığına neden olur.

c. Kök Ayaklılar
Belirgin bir hücre şekilleri yoktur. Hücre zarının uzantılarıyla geçici (yalancı) ayaklar oluştururlar. Bunlarsmilev hem hareketi hem de besin almayı (fagositozu) sağlar. En tanınmış örnek amiptir. Amip’lerin bazıları insanda parazit yaşayarak amipli dizanteriye neden olur. Bazıları ise ağız boşluğunda ve kalın bağırsakta zararsız (kommensal) olarak yaşar. Sularda yaşayan bazıları ise kabuk oluşturur.

d. Sporlular
Hepsi insandasmilev omurgalı ve omurgasız hayvanlarda parazit olarak yaşar. Hücre yapıları diğer protistlerden daha küçük ve daha basittir. Besinlerini sindirilmiş olarak alırlar. Spor oluşturarak çok hızlı üremeyi sağladıkları gibi; zaman zaman gamet oluşturarak eşeyli üremeyi de sağlarlar. Hareket organelleri ve kontraktil koaaaaarı yoktur. Örnek: Plazmodyum malaria

2. Cıvık Mantarlar
Hücre çeperlerinin olmaması yönüyle gerçek mantarlardan (Fungi aleminden) ayrılırlar. Belirgin bir hücre şekilleri olmayıpsmilev amipler gibi hareket ederler.
Hepsi çok çekirdeklidirler. Çoğu zaman koloniler oluştururlar.


türü insanda sıtmaya neden olur. Anofel türü sivrisineklerle taşınır.
canli_sekil12
Şekil : Cıvık Mantarın Üremesi ve Hayat Devri
Nemli ortamlarda yaşar ve saprofit olarak beslenirler. Sporla ürerler. Sporları sert bir çeperle örtülüdür. Bazı türleri diğer canlılarda parazittir. Depo karbonhidratları glikojendir.

3. Bir Hücreli Algler
Hepsi çeperlismilev kloroplastlı ve fotosentetiktir. Depo karbonhidratları nişastadır.


canli_sekil13
Şekil : Bir Hücreli Alg Örnekleri
Sulardasmilev ıslak ve nemli yerlerde yaşarlar. Çoğu kamçılı olupsmilev yer değiştirebilir. Bazıları kolonileri meydana getirirler. Örnek: volvoxsmilev pandorinasmilev vs.

E. MANTARLAR (FUNGİ) ALEMİ
Hücreleri çeperli olduğu içinsmilev gerçek mantarlar diye de adlandırılır. Hepsi ökaryot hücrelidirler. Genellikle çok hücreli olarak yaşayansmilev klorofil içermedikleri için hazır besin tüketen canlılardır. Depo karbonhidratları glikojendir. Bazıları çok çekirdeklidir.


canli_sekil14
Şekil : Mantarlar Aleminin Çeşitli Örnekleri
Spor oluşturarak eşeysiz üremeyi sağladıkları gibismilev çoğu eşeyli üremeyi de gerçekleştirir. Bazıları ise tomurcuklanır (mayalar). Köksüleriyle (rizoit) kendilerini bir yere bağladıklarından yer değiştiremezler. Bir çoğu bitkilerde ve hayvanlarda parazit yaşayarak hastalıklara neden olur. Genel beslenme biçimleri saprofitliktir. Bu sayede organik artıkların parçalanmasına ve madde döngüsüne katkı yaparlar.
Mantarlar; küflersmilev mayalarsmilev paslar ve şapkalı mantarlar olarak gruplandırılabilir.

F. HAYVANLAR ALEMİ
Hepsi çok hücrelidir. Çok azı mikroskobik (tenyalarsmilev su pireleri)smilev çoğu ise makroskobiktir. Hepsi heterotrof olarak beslenir. Hücrelerinde çeper ve plastitler yoktur. Sentrozomları bulunmakta olupsmilev depo karbonhidratları glikojendir.


canli_sekil15
Şekil : Hayvanlar Alemindeki Alt Gruplar
Çoğunluklasmilev bir yere bağlı olmadıklarından ve kasları bulunduğundan yer değiştirebilirler. Süngerler hariç tutulursasmilev hepsinin sinir sistemi vardır. Çoğu ayrı eşeyli olarak ürer. Eşeysiz üreme yapabilen türleri azınlıktadır.

Omurgalı Hayvanlar
Baştan (merkezi sinir sisteminden) çıkan sinirler vücuda sırt tarafından ve omurga iskeleti içinden dağılır. Dolaşımları kapalıdır. Kandaki oksijen bağlayıcı pigmentler alyuvarlarda bulunur. Duyu organları gelişmiş yapıdadır. Amfiyoksüs gibi ilkel kordalılarda kıkırdak veya kemik bulunmaz. Hepsi ayrı eşeylidir.

a. Balıklar
Solungaç solunumu yaparlar. Üyeleri yüzgeç şeklindedir. Denizlerde ve tatlı sularda yaşarsmilev dış döllenme ve gelişme yaparlar. Vücutları zaman zaman dökülebilen pullarla örtülüdür. Değişken ısılı (soğuk kanlı) hayvanlardır.
Bazılarının iskeleti sadece kıkırdaktan oluşur (köpek balıkları gibi). Çoğunluğu kemikli balıklara ait türler oluşturur.


canli_sekil16
Şekil : Kıkırdaklı ve Kemikli Balık Örnekleri

b. Amfibiler (Kurbağalar)
Dış döllenme ve gelişme yaptıklarından suya bağımlıdırlar. Bazılarının erginleri karalarda da yaşayabilirler. Bunun için bu gruba amfibi (iki yaşayışlılar) denir.


canli_sekil17
Şekil : Kuyruklu ve Kuyruksuz Kurbağalar
Değişken ısılıdırlar. Başkalaşım (aaaamorfoz) geçirirler. Larva evresinde balıklar gibi yaşarlar. Ergin evrede kuyruklu olanlarına semender denir.

c. Sürüngenler
Solunum organları akciğerlerdir. İç döllenme ve dış gelişme yaparlar. Derileri kuru ve pulludur. Pullar kaynaşmış olupsmilev dökülmezler.


canli_sekil18
Şekil : Sürüngenler Sınıfının Yaşayan Takımları
Vücut ısıları değişkendir. Sıcak ve kurak ortamları severler. Yılanlarsmilev kertenkelelersmilev timsahlar ve kaplumbağalar olmak üzere dört takıma ayrılırlar.

d. Kuşlar
Sıcak kanlı (sabit ısılı) hayvanlardır. Üremeleri ve gelişmeleri sürüngenler gibidir. Vücutları tüylerle örtülüdür ve deride yağ bezleri vardır. Dişleri yoktur.


canli_sekil19
Şekil : Kuşlar Sınıfının Örnekleri
Akciğerlerinde büyük hava keseleri bulunur. Gaga ve pençe gibi yapıları yaşadıkları ortama ve beslenme biçimine uyumludur. Kivismilev ördeksmilev tavuksmilev pelikan ve şekilde gösterilenler değişik örneklerdendir.

e. Memeliler
Kuşlar gibi sabit ısılıdırlar. Vücut kıllarla örtülüdür. Deride yağ ve ter bezleri vardır. Dişleri gelişmiştir. Yavrularını sütle beslerler. İç döllenme ve iç gelişme yaparlar. Çoğu doğurur. Soluk alıp vermede etkilismilev kaslı bir diyaframları ve kulak kepçeleri vardır.


canli_sekil20
Şekil : Memeliler Sınıfının Örnekleri
Çoğunda olgunlaşmış alyuvarlar çekirdeksizdir. Balinasmilev yunussmilev foksmilev devesmilev zürafasmilev koyunsmilevsmilev faresmilev sığır ve daha bir çok cins plasentalı memeliler grubundandır. Kanguru ve koala gibi cinsler keseli memeliler grubuna girer. En az türü bulunan memeli grubu isesmilev gagalı memelilerdir. Örnek; Ornitorenk (Platipus).

G. BİTKİLER ALEMİ
Hepsi çok hücrelismilev hücre yapıları ise ökaryottur. Hücreleri çeperlismilev çeperin esas maddesi ise selülozdur. Klorofil molekülleri kloroplastlar içinde kümelenmiştir. Kloroplasttan başkasmilev


tavşan kromoplast ve lökoplast gibi renk pigmentleri de vardır. Depo karbonhidratları nişastadır.
canli_sekil21
Şekil : Bitkiler Alemindeki Alt Gruplar
Yeşil bitkilerin hepsi ototrof olupsmilev ışık enerjisini kimyasal enerjiye çevirirler. Çoğunluğu toprağa bağlı olduğundan yer değiştiremezler.

1. Sporlu (Çiçeksiz) Bitkiler
Üreme ve gelişmelerinde çiçek ve tohum oluşturamazlar. Spor oluşturarak eşeysiz üremeyismilevdöl almaşı denir. Üreme bakımından suya bağımlıdırlar. İletim demetlerinin (damarların) bulunupsmilev bulunmamasına göre iki gruba ayrılırlar.

a. Damarsız Sporlu Bitkiler
Yapraksmilev kök ve gövdeleri yoktur veya çok basittir. Çok hücreli “algler (yeşil su yosunları)” bu grubun en basit yapılı üyeleridir. Bunlar denizlerdesmilev tatlı sularda ve nemli yerlerde yaşayabilirler.


gamet oluşturarak eşeyli üremeyi gerçekleştirirler. Bu iki üreme çeşidi birbirinin devamı şeklindedir ve olaya
canli_sekil22
Şekil : Damarsız Sporlu Bitkiler

b. Damarlı Sporlu Bitkiler
Vücut yapısı bakımından daha gelişmiş olduklarından ve karalarda yaşamaya uyum sağladıklarındansmilev madde taşınmasına ihtiyaçları vardır. Bunu damarlarla gerçekleştirirler.
Köksmilev gövde ve yaprakları bulunmaktasmilev ancak tohumlu bitkilerden biraz daha basittir. En önemli gruplarısmilev eğreltilersmilev at kuyrukları ve kibrit otlarıdır.

canli_sekil23
Şekil: Damarlı Sporlu Bitkilere Örnekler

2. Tohumlu (Çiçekli) Bitkiler
Hepsi damarlı olupsmilev köksmilev gövde ve yaprakları gelişmiştir. Üreme hücreleri (polensmilev yumurta) çiçeklerde oluşur. Eşeyli üremelerini tohum oluşturarak gerçekleştirirler. Doku ve organları iyi gelişmiş olupsmilev köksmilev gövde ve yaprakları belirgindir. Tohumun meyve tarafından örtülüpsmilev

a. Açık Tohumlu (Kozalaklı) Bitkiler
Tohumlarındaki çenek sayısı çok değişken olupsmilev tohumları örten bir meyve veya örtü yoktur. Bu grubun bitkilerismilev genellikle iğne yapraklı veya pul yapraklı olupsmilev hepsi çok yıllık çalı ve ağaçlardır.


örtülmemesine göre iki alt bölüme ayrılır.
canli_sekil24
Şekil : Açık Tohumlu (Kozalaklı) Bitki Örnekleri
Hemen hepsi kışın yaprığını dökmez ve düzenli kambiyum halkaları sayesinde enine kalınlaşma gösterirler. En önemli cinsleri; çamsmilev sedirsmilev köknarsmilev mazısmilev ardıçsmilev servismilev ladinsmilev porsuksmilev sikas ve ginkgo olarak sıralanabilir.

b. Kapalı Tohumlu Bitkiler
Tohumlar meyve tarafından örtülmüştür. Çiçeklerinde çanak ve taç yapraklar da vardır. Meyve tohumun yayılmasına yardımcı olur. Tohumlardaki çenek sayısına göre iki alt gruba ayrılır.

Tek Çenekliler : Tohumda bir tane çenek vardır. Damarlanma genellikle paralel tiptedir. Çoğu tek yıllık otsu bitkismilev çok azı (palmiye ve muz gibi) ise çok yıllık bitkilerdir. En önemli örnekler; zambaksmilev soğansmilev lalesmilev tahılgillersmilev muzsmilev palmiyesmilev kuşkonmaz ve orkide olarak sıralanabilir.

canli_sekil25
Şekil: Tek Çenekli (Monokotil)
Bitki Örnekleri

Çift Çenekliler : Tohumlarında iki tane çenek bulunur. Yapraklar çok değişken şekilli ve ağsı damarlıdır. Kökler çoğunda kazık tiptedir. Otsu türlerde basit kambiyumsmilev odunsu ve çok yıllık olanlarında ise gelişmiş kambiyum halkaları vardır. Enine kalınlaşma görülür ve iletim demetleri düzenli dizilmiştir.


canli_sekil26
Şekil : Çift Çenekli (Dikotil) Bitki Örnekleri
Erkek ve dişi organlarsmilev genellikle aynı çiçekte bulunmakta olupsmilev bazı gruplarda farklı çiçeklerde bulunabilir. Etrafımızda gördüğümüz otsu ve odunsu bitkilerin çoğu bu gruptandır. Kabakgillersmilevsmilev toplu çiçeklilersmilev turpgillersmilev gülgiller en önemli familyalardır.

Örnek Soru :
Canlıların bilimsel olarak adlandırılmasında kullanılan yönteme göre;
I. Capra domesticus
II. Felis domesticus
III. Canis lupus
IV. Felis leo
olarak adlandırılan canlıların cins ve tür adlarına bakaraksmilev hangilerinin birbirleriyle diğerlerinden daha yakın akraba olduğu düşünülebilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

.
Rapor Et
Eski 31 Mart 2009, 18:58

Biyolojide sınıflandırmanın gerekliliği ve geçmişi hakkında bilgi nedir?

#6 (link)
ziyeretçii
Ziyaretçi
ziyeretçii - avatarı
sınıflandırmanın gerekliliği ve geçmişi
sınıflandırma basamakları
ve
ikili adlandırma
Rapor Et
Eski 31 Mart 2009, 20:27

Canlıların sınıflandırılması nasıl yapılır?

#7 (link)
fadedliver
Ziyaretçi
fadedliver - avatarı
Biyoloji, Yunanca"Bios" (yaşam) ve "Logos" (bilim) kelimelerinin birleşmesi şeklinde isimlendirilmiş, tüm canlıların birbirleriyle ve çevre ile etkileşimlerini, bu etkileşimlerin sebep ve sonuçlarını araştıran, açıklayan "omni’’ bir bilim dalıdır.
Biyoloji 2 büyük alana ayrılır:
  1. Botanik (Bitki Bilimi)
  2. Zooloji (Hayvan Bilimi)

Biyoloji kendi içinde alt bölümlere ayrılır.
  • Biyofizik, canlıları incelemede fizik araçlarını kullanan araç ve teknikler bütünüdür.
  • Kriyobiyoloji, sıcaklığınn canlıları nasıl etkilediği ile ilgilenir.
  • Entomoloji, böcekleri inceler.
  • Etoloji, doğal ortamdaki hayvanların davranışlarını inceler.
  • Evrimsel Biyoloji, evrim teorisini destekleyen kanıtları inceler.
  • İhtiyoloji, balık bilimidir.
  • İmmünoloji, vücudun hastalıklara ve yabancı maddelere karşı direncini ve bunun temellerini inceler.
  • Limnoloji, göller ve bunlar içinde yaşayan canlıları inceler.
  • Deniz Biyolojisi, okyanus ve denizlerdeki yaşamı inceler.
  • Tıp, tedavi ve iyileştirme sanatı ve bilimidir.
  • Mikrobiyoloji, mikroskobik organizmaları inceler.
  • Nörobiyoloji, hayvanların sinir sistemini inceler.
  • Ornitoloji, kus bilimidir.
  • Paleontoloji, tarih öncesi yaşamı inceler.
  • Sosyobiyoloji, sosyal ilişkilerin biyolojik temelini inceler.
  • Morfoloji: Canlıların dış görünüşünü, şeklini inceleyen bilim dalıdır.
  • Anatomi: Canlıyı oluşturan organları,bu organları birbirleriyle ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır.
  • Fizyoloji: Organizmadaki organ ve dokulardaki görevlerini, işleyişlerini inceleye bilim dalıdır.
  • Embriyoloji: Organizmanın gelişme devrelerini inceler. Özellikle döllenmiş yumurtadan (zigot) itibaren meydana gelen gelişme ve farklılaşmaları inceleyen bilim dalıdır.
  • Sitoloji: Hücrenin yapısını ve çalışmasını inceleyen bilim dalıdır.
  • Histoloji: Çok hücreli canlılardaki dokuların yapısını ve bu dokuların vücudun nerelerinde bulunduğunu,hangi organların yapısına katıldığını inceleyen bilim dalıdır.
  • Genetik: Canlılardaki kalıtsal özelliklerin dölden döle nasıl geçtiğini inceler. Ayrıca “gen” in yapısını görevini ve genlerde meydana gelen değişiklikleri inceleyen bilim dalıdır.
  • Moleküler Biyoloji: Canlıların yapısını, moleküler düzeyde inceleyen bilim dalıdır.
  • Ekoloji: Canlıların hem kendi aralarındaki hem de çevreleriyle olan ilişkilerini tek tek veya birlikte inceleyen bilim dalıdır.
  • Taksonomi: Canlıları benzerliklerine göre sınıflandıran bilim dalıdır.
  • Parazitoloji: Asalak olarak yaşayan canlıların yapı ve özelliklerini inceleyen bilim dalıdır.
  • Ontojeni: Bir bireyin evrimsel geçmişini inceler.
  • Filojeni: Bir grup organizmanın (soyun=türün) evrimsel geçmişi inceler.
  • Biyocoğrafya: Canlıların yeryüzündeki coğrafi dağılışını inceler.
  • Bakteriyoloji: Bakterileri inceler.
  • Viroloji: Virüsleri inceler.
  • Patoloji: Hastalıkların belirti ve nedenlerini inceler.
  • Biyometri: Biyolojik olayları istatiksel olarak inceler.
  • Mikrobiyoloji: Gözümüzle göremediğimiz mikroorganizmaların beslenme, üreme gibi yaşam şekillerini inceleyen bilim dalıdır.
  • Uzay Biyolojisi: Uzay şartlarında canlıların karşılaştıkları yeni durumları, bunların canlı üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini, canlıların uzaya uyum şartlarını araştıran bilim dalıdır.
  • Biyokimya: Canlıların yapısındaki kimyasal maddeleri ve yaşamın temeli olan biyokimyasal tepkimeleri inceleyen bilim dalıdır.
SINIFLANDIRMA NEDİR?

Sınıflandırmanın gereği:

Doğada çevremizde gördüğümüz tüm canlıları, ister istemez, farkında olsak da olmasak da sınıflandırırız. Örneğin; bitkiler ve hayvanlar, ağaçlar ve çalılar, kaya-taş-kum gibi ayırımlar bile bir tür sınıflandırmadır.
Sınıflandırmanın esas amacı, yeryüzünde bulunan canlıları, akrabalık ilişkilerine göre gruplandırmak ve bu sayede de düzenli bir sistem içinde çalışılmasını kolaylaştırmaktır. Bu amaca hizmet veren bilim dalı ise "Sistematik" veya "Taksonomi" olarak bilinir. Günümüzdeki sınıflandırmanın mantığında asıl dayanak, akrabalık dereceleridir. Ancak buna ek olarak vücut simetrisi, vücut boşluklarının tipi, embriyo evresinde görülen segmentasyon tipi, embriyonik gelişim evreleri, ortak kökenden gelen üyeler (kol, bacak, kanat gibi), iskelet tipi ve şekli, sindirim sisteminin tipi, larva durumları ve eşeysel özellikler gibi başka karakterlerden de yararlanılır.
Canlılar aleminde geçerli olan esas taksonomik gruplar büyükten küçüğe doğru şu şekildedir:

1. Chromista
2. Protozoa
Regnum (alem), Divisio (bölüm), Phylum (şube), Classis (sınıf), Ordo (takım), Familia (aile/familya), Genus (cins) ve Species (tür).

Sınıflandırmanın tarihçesi:

Sınıflandırmanın temeli Aristo'ya (M.Ö.384-322) kadar uzanır. Aristo, canlıları "Bitkiler" ve "Hayvanlar" olmak üzere iki aleme ayırmıştı. Daha sonra Ernst Haeckel (1834-1919) tarafından, "Protista" adı verilen ve bütün mikroskobik canlıları içeren üçüncü bir alem olması önerilmişti. Taksonomiyi ciddi anlamda ilk defa ele alan bilim adamı ise Carl von Linneaus'dur (1707-1778). Ancak Linneaus tarafından yapılan sınıflandırma, akrabalık dereceleri konusunda çok fazla bilgi vermemesi nedeniyle "suni sınıflandırma" olarak isimlendirilmiştir.
Taksonominin modern şeklini alması, Herbert Copeland ve Robert Whittaker isimli araştırıcıların çalışmaları sonucunda gerçekleşmiştir. Copeland tarafından önerilen sınıflandırmada, Haeckel'in sınıflandırmasına ek olarak bir de "Bakteriler" alemi yer alıyordu. Copeland'in fikirlerini biraz daha geliştiren Whittaker ise, "Fungi" adı altında beşinci bir alemi sınıflandırmaya kattı.
1990 yılında ise Carl Woese isimli araştırıcı tarafından, Whittaker'ın sınıflandırması elden geçirildi ve canlılar Bacteria, Archaea ve Eucarya olmak üzere 3 "domain" altında toplandı.

* Robert Whittaker'ın sınıflandırması
* Carl Woese'in sınıflandırması

Carl Woese'in çalışmaları ve fikirleri ışığında, Margulis ve Schwartz tarafından canlıların sınıflandırılmasına son bir şekil verilmiş ve aşağıdaki tablo oluşturulmuştur:


6468siniflandirma_www_bakterim_com
Rapor Et
Eski 6 Nisan 2009, 17:23

Canlıların sınıflandırılması nasıl yapılır?

#8 (link)
F@+!H
Ziyaretçi
F@+!H - avatarı
Sağolun Bende Bunu Arıyodum
Rapor Et
Eski 2 Mart 2010, 15:44

canlılar

#9 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
canlılar kaç grupta sınıflandırılır ve canlılar sınıflandırılırken hangi özelliklere göre sınıflandırma yapılır?
Rapor Et
Eski 10 Mart 2010, 18:30

canlılar neden sınıflandırılır

#10 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
ben canlıların neden sınıflandırılmasını öğrenmek istiyorum
Rapor Et
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 1.288 saniyede (95.96% PHP - 4.04% MySQL) 17 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +3 - Saat: 23:43
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi