Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Forumda Ara

1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar nelerdir?

Bu konu Soru-Cevap forumunda Ziyaretçi tarafından 4 Ocak 2009 (14:41) tarihinde açılmıştır.
49974 kez görüntülenmiş, 15 cevap yazılmış ve son mesaj 1 Mayıs 2011 (22:40) tarihinde gönderilmiştir.
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Eski 4 Ocak 2009, 14:41

1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar nelerdir?

#1 (link)
Ziyaretçi
Ziyaretçi
Ziyaretçi - avatarı
Sponsorlu Bağlantılar Sponsorlu Bağlantılar
1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar nelerdir?
En iyi cevap tHeBruTaLiTyOfHeLL tarafından gönderildi

Kapitülâsyonlar nedeniyle Osmanlı Devleti sanayileşmeye geçememişti. Ufak atölye ve imalâthaneler, birkaç da fabrika dışında, tamamen tarıma dayalı bir ekonomiye sahip, ana gelir kaynaklarını Düyunu Umumiyeye teslim etmiş, iflâs etmiş, borç içinde idi. Art arda gelen savaşlar ve nihayet Kurtuluş Savaşımız, yorgun halkımızı çok yoksul duruma düşürmüştü. Ülke harap olmuştu. Köylerin genç nüfusu savaşlarda erimiş olduğundan tarım yapılamaz olmuştu. Meyve ve sebzecilik çok azdı. Turunçgiller, çay üretimi hiç yapılmıyordu. Buğdaydan şekere her şey yurt dışından getiriliyordu. Madenlerimiz işletilemiyor ve bir kısmı da bilinmiyordu. Ülkenin her türlü gelir ve geçim kaynağı kurumuştu.
Modern tarım teknikleri bilinmiyordu. Ekonomik kalkınmayı gerçekleştirecek az sayıdaki aydınımız ve uzmanımız savaşlarda yitip gitmişti. Yatırım yapacak servet sahibi kişi yoktu. Kapitülâsyonlar ve azınlık imtiyazları nedeniyle Türkler ticaret hayatı dışında kalmışlardı. Ulusal bir tüccar sınıfı yoktu. Ülkede işsizlik çok büyük boyuttaydı. Kişi başına düşen millî gelir çok azdı. Üstelik Osmanlı Devletinin borçlarını da devralmıştık.
Kurtuluş Savaşı sırasında halk varını yoğunu ordumuza vermişti. 2 Mayıs 1920de kurulan hükûmette İktisat Bakanlığına yer verilerek millî bütçe oluşturulmuş, tasarrufa çok önem verilerek ilk bütçemiz denk tutulmaya çalışılmıştı.
Zaferden sonra, ATATÜRK bağımsızlığın korunması için ekonomik savaşa devam edileceğini açıkladı: ... Siyasî ve askerî zaferler, ne kadar büyük olurlarsa olsunlar, ekonomik zaferlerle süslenmez, beslenmezse ömürlü olamaz... Ekonomik kalkınma, hür, bağımsız, daima daha kuvvetli, daima daha refahlı Türkiye idealinin bel kemiğidir.
17 Şubat 1923te İzmirde bir İktisat Kongresi toplandı. Kongreye sanayi, ticaret, ziraat ve işçi grupları temsilcileri katıldı. ATATÜRK, kongrede çöküşün temelinde ekonomik sorunların yattığını, ulusun yoksulluğunun nedenlerini ve çarelerini anlatan uzun bir konuşma yaptı. Kongrede dönemin şartlarına uygun olarak, devlet desteğinde ekonomik liberalizm benimsendi. Yani özel sektöre kalkınmada öncelik tanınacak, devlet müdahaleci değil millî sanayii, ihracatı, tarımı destekleyici, koruyucu ve özendirici olacaktı. Kredi imkânları sağlayacak bankalar kurulacaktı. Yerli malların kara ve denizde ucuz tarifeyle taşınması, ulaştırmanın geliştirilmesi, teknik eğitimin sağlanması, millî ekonominin oluşturulması kararlaştırıldı. Çiftçinin belini büken ama ülkenin ana gelir kaynağı olan aşar vergisi büyük bir fedakârlıkla kaldırılarak (1925) köylü rahatlatıldı.
1924 yılında İş Bankası, 1925te Sanayi ve Maadin Bankası, 1926da Emlâk ve Eytam Bankası kuruldu. Ziraat Bankası geliştirildi. 1926 yılında çıkartılan Kabotaj Kanunu ile Türk limanları arasında yolcu ve yük taşıma hakkı Türk gemilerine devredilerek yabancı gemilerin bu imtiyazları kaldırıldı. Yatırım, üretim ve yerli malı kullanılması teşvik edildi. Böylece döviz tasarrufu sağlanacak, dışa bağımlılık tehlikesi olmayacaktı.
Bu bankalar yeni kurulacak sanayi işletmelerine sermaye ve kredi konularında yardımcı olacak, eski işletmelerin modernleştirilmesini sağlayacaktı. İş Bankası çeşitli madenlere, kereste sanayiine, şişe ve cam fabrikalarına yatırım yaptı. Madenler işletilmeye başlandı.
1927de çıkartılan Teşviki Sanayi Kanunu, özel teşebbüsü sanayi alanına çekmek için devlet desteği getiriyordu. Sanayi kuruluşlarına ucuz devlet arsa ve binası tahsis edilecek, çeşitli vergi ve resimlerden indirim veya muafiyet tanınacaktı. Bu kanun özellikle şeker, dokuma, çimento sektörlerinde üretim artışı sağladı.
Yine 1927 yılında ziraî eğitimini düzeltmek üzere bir kanun çıkartıldı. Yurt dışına ziraat alanında eğitim yapmak üzere eleman gönderildi. Tarım alanında çiftçiyi eğitmek ve uzman yetiştirmek üzere çeşitli illerde ziraat mektepleri ve Ankarada Yüksek Ziraat Mektebi açıldı. Çiftçilere kooperatifler kurarak mallarını iyi şartlarda, kolay satmaları sağlandı. Ziraat Bankası kanalıyla tohumluklar ucuza getirtildi. Pulluk Kanunu ile pulluk üreten iş yerlerine prim ve faizsiz kredi verildi.
Ormanlar çıkartılan kanunlarla koruma altına alındı ve işletilmeleri düzenlendi. Yurt dışından ithâl edilen damızlık büyük ve küçük baş hayvanlarla hayvan cinsleri ıslah edildi, hayvancılık geliştirildi. Tavukçuluk çok ilerleme kaydetti. Hayvan hastalıklarıyla mücadele için aşı ve serum üretildi. Karadenizde çay, güneyde turunçgil tarımı başlatılarak bu alandaki büyük açık kapatıldı.
Ulaştırmaya büyük önem verilerek kısıtlı bütçemizle 1923-1940 yılları arasında ülkedeki demir yolu uzunluğu iki katına çıkartıldı. Osmanlı Devletinde mevcut 3350 kmlik demir yoluna 1939a kadar 3000 km daha eklendi. İç-Doğu-Batı Anadolu demir yolları ile birbirine bağlandı. Köprüler, sulama kanalları, hastahane, okul binaları yapıldı. Kapitülâsyonlarla işletmeleri yabancı devletlere verilmiş su, elektrik, hava gazı, liman işletmelerimiz büyük paralar ödenerek geri alındı.
1930da ulusal para işlerimizi ve siyasetimizi yürütecek Merkez Bankası kuruldu.
Tüm bu inanılmaz hizmetlere rağmen, çeşitli iç ve dış nedenlerle (yeterli sermaye, müteşebbis, iş gücü, uzman olmaması, 1928e kadar Lozan Antlaşması gereği gümrük vergilerinin sabit tutulması zorunluluğu, tarımda çok kurak dönemler yaşanması, Osmanlı Devletindeki imtiyazlara alışmış yabancı sermayenin Türkiyeye gelmemesi gibi) ekonomide beklenen hıza ulaşılmaması ve 1929da bütün dünyayı etkileyen büyük ekonomik kriz üzerine devlet ekonomik hayata müdahale etti. 1931de devletçilik ilkesi böylece hayata geçti.
1933 yılında ilk Beş Yıllık Sanayi Plânı hazırlandı. İthalât kısılarak ülkedeki üretim arttırıldı. Dışardan hiçbir yardım almadan özellikle dokuma, kâğıt, maden, kimya sanayilerine yatırım yapıldı.
1929-1939 döneminde dünya sanayii üretim artışı oranı %19, Türkiyede %96 oldu. Türkiyede kişi başına düşen gelir ve millî gelir arttı. Paramız değer kazandı. Merkez Bankasında döviz ve altın birikimimiz oldu. Enflâsyon hep çok düşük tutuldu, bütçemiz denk kalabildi.
Yıkılmış bir ülkeyi yeniden canlandırırken sermaye, imkân, yeterli iş gücü ve uzman alanlarında çekilen büyük sıkıntılara, ödenen dış borçlara rağmen Türkiye ATATÜRK döneminde her alanda ve tüm bölgelerde gerçek bir ekonomik inkılâp gerçekleştirdi ve en başarılı ekonomik dönemini yaşadı. Devletin, ülkemizin ve halkımızın içinde bulunduğu zor koşullardan ötürü, kamu yararı gereği olarak, ekonomik alanda hizmetlerin bir kısmını üstlenmesi, devletçilik ilkesinin de kaynağını ve anayasaya girme nedenini oluşturmaktadır.


EKONOMİK ALANDA GELİŞMELER :

Ekonomi: İnsanların üretimsmilev pazarlama ve tüketim alanında yaptıkları etkinliklerin tümüdür.

Osmanlı ekonomisismilev 1750’lerden itibaren çöküşe geçmiştir. Başlıca sebepleri ise kapitülasyonlarsmilev sanayinin gelişmemesismilev sürekli savaşlarsmilev tarımın bozulması ve dış borçlar idi.

Cumhuriyet döneminde ekonominin düzeltilmesismilev askeri zafer kadar önemliydi. Çünkü Atatürk’ün belirttiği gibismilev siyasi bağımsızlıksmilev ekonomik bağımsızlıkla tamamlanması gerekir.



Yeni Türk Devleti’nin ekonomi politikası İzmir İktisat Kongresi’nde belirlenmiştir:

Öncelikle milli kaynaklardan yararlanılacaktırsmilev

Üretici korunacaktırsmilev

Sanayi ve ihracat geliştirilecektirsmilev

Özel girişimciler desteklenecektirsmilev

Çiftçilerin desteklenmesi için bankacılık geliştirilecektir.



Tarım alanında yapılan başlıca etkinlikler:

Köylüyü rahatlatmak için “aşar” vergisi kaldırıldısmilev

Ziraat Bankası aracılığı ile çiftçilere kredi sağlandısmilev

Kooperatifçilik geliştirildismilev

Tarımda makineleşmeye önem verildismilev

Verimi arttırmak için tohum ıslahı ve çiftçinin eğitilmesine önem verilmiştir.

Ticaret alanında yapılan etkinlikler:

Cumhuriyet öncesi ticaret azınlıkların elindeydi. Türk milletini ticarette etkin kılmak için:

1-Bankacılığa önem verilerek ilk özel banka olan İş Bankası kuruldusmilev

2-Tüccarlara kredi sağlandısmilev

3-Türk limanları arasında yolcu ve yük taşıma hakkı(Kabotaj hakkı) Türk denizcilerine verildi.



Sanayi alanında yapılan etkinlikler:

Devlet sanayi kuruluşlarını kurarken özel girişimciler de desteklendismilev

1933 yılında “devletçilik” ilkesi uygulanarak girişimcilerin yapamadığı yatırımlar yapıldısmilev

1939’da Karabük demir-çelik fabrikası kuruldusmilev

Madencilik faaliyetleri için MTA Enstitüsü kuruldu.



Bayındırlık alanında : özellikle ulaşıma önem verilerek demir ve kara yolları geliştirildi. Liman ve hava alanları yapılıp hizmete sokuldu. Şehirlerin modernleştirilmesi için çalışıldı.


TÜRK ORDUSU VE MİLLİ SAVUNMA

Türk Ordusu ve Milli Savunma



Türk devletlerinin kuruluş ve yıkılışlarında ordu genellikle birinci derecede rol oynamıştır.

Türk ordusu gerektiğinde milletle bir bütün oluşturmuştur. Bunu en iyi örneği de Kurtuluş Savaşı’nda verilmiştir. Türk ordusunun temelismilev disiplinsmilev cesaret ve vatan sevgisine dayanır.

Bugün TSKsmilev dört ana bölümden oluşur:

Kara Kuvvetleri Komutanlığısmilev

Hava Kuvvetleri Komutanlığısmilev

Deniz Kuvvetleri Komutanlığısmilev

Jandarma Genel Komutanlığı.

Türk ordusunun görevismilev anayasada belirtildiği gibismilev “Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni iç ve dış tehlikelere karşı korumak ve kollamaktır”. Ayrıca gerektiğinde doğal felaketlerde de halka yardım eder.

Milli savunmasmilev Milli Savunma Bakanlığı’nca yürütülmektedir. Ordununsmilev beslenmesmilev barınmasmilev silahsmilev araç-gereç ihtiyacının giderilmesi ve askerlik işleri bu bakanlığın görevidir. Ordunun savaşa hazırlanması ise genel Kurmay Başkanlığı’nca yürütülür.


TÜRKİYE CUMHURİYETİNİN DIŞ SİYASETİ

1. Nüfus Mübadelesi.

2. Yabancı Okullar Sorunu.

3. Irak Sınırı ve Musul Sorunu.

4. Milletler Cemiyeti ve Milletler Cemiyetine Girişimiz.

5. Balkan Antantı.

6. Montrö Sözleşmesi.

7. Sadabat Paktı.

8. Hatay Sorunu ve Sonucu.



Milli dış politikamız: Atatürkçü düşünce sisteminin esasları doğrultusunda barışçı bir yönde oluşturulur.



Milli dış politikamızın dayandığı başlıca esaslar:

Öncelikle milli gücümüze dayanmak ve bağımsızlığımızı üstün tutmaksmilev

Milli sınırlar içinde kalmaksmilev

Gerçekçi ve barışçı olmaksmilev

Uluslar arası ilişkilerde eşitliğe dayanan ilişkiler kurmaksmilev

Milli politikayı yürütürken iç teşkilatı dikkate almaksmilev

Başka devletlerin politika ve yönetim sistemlerinden etkilenmemeksmilev

Bilim ve teknolojiyi rehber kabul etmek.

Atatürk dış ilişkilerde özellikle bağımsızlığımızın zedelenmemesine dikkat edilmesini istemiştir. Çünkü Atatürk’e göre bağımsız olmayan devlet gerçekte devlet değildir. Atatürk’ün önem verdiği ikinci ilke de ilişkilerin mutlaka barışçı yoldan sürdürülmesi olmuştur. Bunu da “ Yurtta barış dünyada barış” ilkesiyle açıklamıştır.



Musul Sorunu ve Sonucu:

Musul sorunu Lozan Anlaşması’nda çözülememişti. Daha sonra İngiltere ile yapılacak görüşmelerde çözülmesi kararlaştırılmıştı.

1924’te başlayan görüşmelerde İngilteresmilev Musul’un Irak’a ait olduğunu belirtiyordu. Gerçekte amacısmilev Irak’ın kendi sömürgesi olduğundan buradaki petrol yataklarına sahip olmaktı. Hatta Musul’un yanı sıra Hakkari’nin de Irak’a katılması gerektiğini belirtiyordu.

İlk başta görüşmelerden sonuç alınamamış ve sorunsmilev İngiltere tarafından Milletler Cemiyeti’ne götürülmüştür.

Bu arada İngilizlersmilev Türkiye’yi iç işlerinde uğraştırmak için ortaya çıkan Şeyh Sait Ayaklanması’nı desteklemiştir.

Türkiyesmilev Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı kararlarını reddetmiştir. İkinci defa İngiltere-Türkiye arasında görüşmeler başlamış ve sonuçta 5 Haziran 1926’da varılan anlaşmaya göresmilev bugünkü sınırımız çizilmiştir. Musul Irak’a bırakıldı. Ancak Irak elde ettiği petrolün %10’luk bölümünü 25 yıl süre ile Türkiye’ye verecekti.



Montrö Boğazlar Sözleşmesi :

Lozan Anlaşması ile Boğazların her iki yakası askersiz bırakılıyor ve yönetim uluslar arası bir komisyon tarafından sağlanıyordu. Türkiye bu şartları devletlerin silahsızlanmaya gitmesi şartıyla kabul etmişti. Ancak devletlerin 1933’ten sonra hızla bir silahlanma yarışına girmesismilev Almanya’nın Ren bölgesine girmesismilev Japonya’nın Mançurya ve İtalya’nın Habeşistan’a saldırması Türkiye’yi de kendi güvenliği açısından Boğazlar konusunda harekete geçirdi.

Lozan Anlaşmasını imzalayan ülkelere bir nota gönderen Türkiyesmilev İsviçre’nin Montrö kentinde bir konferansın toplanmasını sağladı. Burada imzalanan sözleşmeye göre;

1. Boğazlar Komisyonu kaldırılıp görevleri Türkiye’ye verildismilev

2. Boğazları her iki yakasında Türkiye asker bulundurabilecektismilev

3. Ticaret gemileri Boğazlardan geçebilecektirsmilev

4. Savaş gemilerinin geçişi için bazı sınırlamalar getirildismilev

5. Türkiyesmilev savaş durumundasmilev savaş gemilerinin Boğazlardan geçişi konusunda serbesttir.



Balkan Antantı

I.Dünya Savaşı’ndan sonra dünya barışının sağlanamamasısmilev ülkelerin 1933’ten sonra silahlanmaya gitmesismilev Almanya’nın Balkanları hedefleyen politikalarısmilev Türkiye ve Yunanistan’ı telaşlandırmış ve bunlara Yugoslavya ve Romanya’nın da katılması ile dört ülke arasında Balkan Antantı imzalanmıştır. Amaçsmilev sınırları güvence altına almak ve tehlikeleri önlemektir. Ayrıca ekonomik alanda da işbirliği sağlanacaktı.



Sadabat Paktı

1935 yılında İtalya’nın Habeşistan’a saldırmasısmilev Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’yu tehlikeye düşürmüştü. Bu yüzden Türkiyesmilev İransmilev Irak ve Afganistan bir araya gelerek birbirlerinin güvenliklerini sağlayıcı işbirliği gidip aralarında Sadabat Paktı’nı imzaladılar.



Hatay Sorunu ve Sonucu:

20 Ekim 1920’desmilev Fransa ile imzalanan Ankara anlaşması ile Türkiye-Suriye sınırı çizilmiş ve Hatay Fransa’nın mandası altında kalmıştı. Burada yaşayan Türklere hakları verilmişti. Ancak Fransa’nın buradaki mandasını kaldırması üzerine Hatay yeniden gündeme getirilmiştir. Konu Milletler Cemiyeti’ne götürülmüş ve Türkiye-Fransa arasında görüşmeler başlamıştı(1936). Sonunda 2 Eylül 1938’de bağımsız bir Hatay Devleti kuruldu. Ancak bu durum uzun sürmemiş ve Hatay meclisinin aldığı bir kararla Hatay ülkemize katıldı(1939).

Hatay’ın ülkemize katılmasında Atatürk’ün üstün çabası etkili olmuştur. Barış yoluyla kazanılmış siyasi bir başarıdır.

Jeopolitik: Bir devletin ekonomiksmilev coğrafismilev siyasal ve stratejik özelliklerinin dış politikayı etkilemesidir.



Türkiyesmilev sahip olduğu coğrafi konumsmilev uluslar arası politikaları etkileyen özelliklere sahiptir. Bunların başlıcaları:

Türkiye’nin Asyasmilev Avrupa ve Afrika’yı birleştiren stratejik bir konumda olmasısmilev

Boğazlar sayesinde deniz ticaret yollarına hakim olmasısmilev

Batı ile Orta Doğu arasında bir köprü durumunda olmasısmilev

Bir dünya savaşı ihtimalinde çok önemli bir coğrafi konumda olmasısmilev

Zengin eski uygarlıkların mirasına sahip olmasıdır.



Türkiye’nin bu önemismilev güçlenmemizi istemeyen bazı devletlerismilev aleyhimizdeki bazı faaliyetleri desteklemekte ve gelişmemizi engellemeye çalışmaktadırlar. Bu amaçla iç ve dış tehdit unsurlarını desteklemektedirler. Özellikle terörizm faaliyetlerini destekleyerek hem Türkiye’yi içten çökertmeye çalışmakta hem de kendilerine silah pazarı yaratmaktadırlar. Bu şekilde davranan devletler terörizmin yayılmasına en büyük katkıyı yapmış olmaktadırlar. Bunun yanı sıra bazı devletler geçmişte yaşanan bazı olayları günümüzde gerçek dışı bir durumda ortaya çıkarmakta ve uluslar arası ilişkilerimizi bozarak bizi zor durumda bozmaya çalışmaktadırlar. Ermeni soykırımı iddiası bu amaçla kullanılmaktadır.

Bütün bu tehditlerin önüne geçmek ve sahip olduğumuz stratejik avantajları korumaksmilev toplum olarak birlik olmamız ve her alanda güçlenme çalışmaları yapmamızla mümkündür.



ATATÜRKÇÜLÜK - TÜRK İNKILABININ DAYANDIĞI İLKELER VE TÜRK İNKILABININ NİTELİKLERİ

A) Temel İlkeler:

1. Cumhuriyetçilik.

2. Milliyetçilik.

3. Halkçılık.

4. Laiklik.

5. Devletçilik.

6. İnkılapçılık.

7. Bütünleyici İlkeleri

8. Milli Egemenlik

2. Milli Birlik ve Beraberliksmilev Ülkü Bütünlüğü

3. Özgürlük ve Bağımsızlık

4. Yurtta Barışsmilev Cihanda Barış.

5. Bilimsellik ve Akılcılık.

6. Çağdaşçılık ve Batılaşma.

7. İnsan ve İnsanlık Sevgisi.



Türk İnkılabının Nitelikleri :

Atatürkçülük: Atatürk’ünsmilev devletsmilev fikirsmilev ekonomik hayat ve devlet kurumlarını ilgilendiren görüş ve ilkelerinin bütünündür.

Atatürkçülüğün Oluşmasına neden olan başlıca etkenler:

Osmanlı Devleti’nin yönetim şeklinin(Mutlakıyet) günün şartlarına uymamasısmilev

Fransız İhtilali’nin etkisi ile ülkenin dağılışının gittikçe hızlanmasısmilev

Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki bilimsel ve teknolojik gelişmeleri izleyememesismilev

I.Dünya Savaşı sonunda vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikeye düşmesismilev

Osmanlı padişah ve hükümetlerinin olaylar karşısında çözüm üretememeleri.



Atatürkçülüğün başlıca amaçları:

Tam bağımsızlıksmilev

Toplum refahını sağlamasmilev

Millet egemenliğini sağlamasmilev

Akıl ve bilimi rehber kılmasmilev

Türk milletini çağdaş uygarlık seviyesinin üstüne çıkarma.





Atatürkçülüğün Nitelikleri:

Milletin ihtiyaçlarından kaynaklanmış olmasısmilev

Hayalci olmamasısmilev

Bir bütün olarak Atatürk ilklerine dayanmasısmilev

Akıl ve bilimi rehber kabul etmesismilev

Düşünce ve vicdan hürriyetine saygılıdırsmilev

Milli birlik ve bütünlüğe önem vermesismilev

Barışçı olması.



Atatürkçü Düşüncede Özellik Taşıyan Önemli Yaklaşımlar:

Atatürkçü düşüncesmilev kişinin hak ve hürriyetlerini koruyucu bir anlayışa sahiptirsmilev

Uluslar arası düzeyde kabul edilen tüm hak ve özgürlüklersmilev Atatürkçü düşüncede yer alırsmilev

Atatürkçü düşünce hürriyeti her ilerlemenin anası kabul edersmilev

Atatürkçü düşüncesmilev devleti kişinin hak ve hürriyetlerinin korunmasından sorumlu tutarsmilev

Kişi hak ve hürriyetlerine karşı kişi vatandaşlık ödevleriyle yükümlü olur.



Atatürk İlkeleri:

Atatürk’ün inkılaplarını gerçekleştirirken uyguladığı yöntemlerin dayandığı esasların sistemidir.

Atatürk İlkelerinin Amaçları:

Türk toplumunu aklın ve bilimin rehberliğinde uygarlık düzeyine çıkarmak

Türk toplumuna mutlu bir yaşam sağlamasmilev

Bağımsız ve güçlü bir Türkiye yaratmak şeklinde özetlenebilir.



Atatürk İlkelerinin Ortak Özellikleri:

Sorunları akıl ve bilimin kurallarına göre çözmeyi öngörürsmilev

Kişinin hak ve özgürlüklerini korursmilev

Demokratik kurallara uymayı esas alırsmilev

Başkasına özenerek veya taklit ederek belirlenmemişsmilev toplumun ihtiyaçlarından doğdusmilev

Atatürk ilkleri bir bütün olarak değerlendirilirsmilev birbirini tamamlayıcıdır.



Atatürk İlke ve İnkılaplarının Dayandığı Esaslar:

Vatan ve millet sevgisismilev

Milli egemenliksmilev

Bağımsız ve özgür düşüncesmilev

Milli birliksmilev

Ülkenin bölünmezliğismilev

Türk toplumuna inanma ve güvenme.



Atatürk İlkeleri:

a)Cumhuriyetçilik:

Egemenliğin sahibinin millet olduğu bir yönetimdirsmilev

Temsili demokrasiyi esas alan bir yönetimdirsmilev

Milletin seçtiği temsilcilerden oluşan TBMM son söz yetkisine sahiptirsmilev

Millet temsilcilerini değiştirebilirsmilev

Atatürksmilev Gençliğe Hitabesinde cumhuriyetin korumalığını Türk gençliğine vermiştir.



b)Milliyetçilik:

Milleti sevmek ve milli çıkarları her şeyden üstün tutmayı öngörürsmilev

Vatandaşlar arasında hiçbir ayrım yapmazsmilev birlik ve beraberliğe dayanırsmilev

Vatanın bütünlüğünü ve bağımsızlığını esas alırsmilev

Tüm vatandaşları Türk olarak kabul edersmilev

Irkçılığı reddeder.



c)Halkçılık:

Türkiye vatandaşı olan herkesi kanun önünde eşit sayarsmilev

Halkın devlet yönetimine eşit katılımını sağlarsmilev

Siyaset ve yöneticilerin halk için çalışmasını öngörürsmilev

Halkı bir bütün kabul ettiği için sınıf ayırımını reddeder.





d)Devletçilik:

Atatürk’ün ekonomik görüşlerini ifade eder

Ekonomik kalkınmada özel teşebbüsün yanı sıra devletin de yatırımları yapmasını öngören karma sistemi esas alır.

Sosyal güvenliğin sağlanmasını devletin görevi olarak görür.



e)Laiklik:

Din ile devlet işlerinin birbirinden ayrılmasını ön görürsmilev

Din ve vicdan özgürlüğünü sağlarsmilev

Dini inançları kullanarak halkın sömürülmesinin önüne geçersmilev

Devlet yönetiminde aklın hakim olmasını istersmilev

Dinde de serbest düşüncenin ve araştırmanın önünü açarsmilev

Toplumun inancında hoşgörünün hakim olmasını sağlarsmilev

Dinin gerekleri için hizmet edilmesini de sağlarsmilev



f)İnkılapçılık:

Yeniliği esas alırsmilev

Sürekli yeniliklere açık olmayı istersmilev

Yeniliklerle toplumun ihtiyaçlarının karşılanmasını amaçlarsmilev



Atatürk ilkelerine sahip çıkarak devamlılığını sağlamak bizim temel görevimizdir.

Çünkü;

Türkiye Cumhuriyeti’nin devamının garantisidirsmilev

Hak ve özgürlüklerimizin sağlayıcısıdırsmilev

Millet egemenliğini sağlarlarsmilev

Kalkınmamız için gerekli bilimsel programın sağlayıcısıdırsmilev

Milli birlik ve beraberliğimizi sağlarlarsmilev

Bu ilkelerin devamını sağlamak için onların anlamını bilmek yeterli değildir. Bu anlamı yaşamamız gerekir. Ayrıca bunları gelecek nesillere aktararak sonsuz kılmalıyız.



1919-1938 yılları arasında verilen mücadele ile bağımsızlığımızsmilev milli egemenliğimizsmilev cumhuriyetimiz ve demokrasimiz sağlandı. Bu mücadele Atatürk ilkeleri doğrultusunda yapılmış ve başarılmıştır. O halde Atatürk ilkeleri bizim varlığımız kadar önemlidir. Çünkü varlığımız bu sayede sağlanmıştır.

Hedefimizi ve hedefimizin gerçekleştirilmesi yolunu bize Atatürk ilkeleri göstermektedir. Bu ilkeler doğrultusundasmilev gelişmişliğimizi daha da ileriye götürmeliyiz.


ATATÜRK'ÜN ÖLÜMÜ VE İSMET İNÖNÜ'NÜN CUMHURBAŞKANI SEÇİLMESİ

1. Atatürk'ün Ölümü.

2. İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanı Seçilmesi.

3. İsmet İnönü'nün Keşiliği ve Devlet Adamlığı.

Atatürk ölüncesmilev 11 Kasım 1938 tarihinde toplanan TBMMsmilev Atatürk’ün en yakın silah ve fikir arkadaşlarından olan İsmet İnönü’yü Türkiye’nin 2. cumhurbaşkanı seçti.

İnönüsmilev Atatürk’ün yolunda memleket ve milletine 1950 yılına kadar cumhurbaşkanı olarak hizmet etmiştir.

I.Dünya Savaşı’nın ardından yapılan barış anlaşmaları kalıcı bir barış getirmedi. Aksine yenilenlere çok ağır anlaşmalar imzalatıldığından yeni bir savaşın tohumlarını ekti. Nitekim Almanya’da Hitlersmilev İtalya’da ise Mussolinismilev iktidara gelince ırkçı bir politika izlemiş kısa sürede silahlanmaya başladılar. Bu ise yeni bir savaşın belirtileriydi.

Atatürksmilev Hitler’in ve Mussolini’nin politikalarını değerlendirirken yakında bir savaşın olacağını önceden görüyordu. Bu da Atatürk’ün ileri görüşlülüğünü gösterir.


II. DÜNYA SAVAŞI VE SONRASI

A) II. Dünya Savaşı :

1. Savaş Öncesi Devre ve Üçlü Paktı.

2. II. Dünya Savaşıın Nedenleri.

3. Savaşın Gelişimi ve Sonuçları.

4. II: Dünya Savaşında Türkiye'nin Tutumu.

(Kahire ve Adana görüşmeleri üzerinde durulması)

B) II. Dünya Savaşından Sonra Türkiye'nin İç ve Dış Siyaseti:

1. Birleşmiş Milletler ve Türkiye'nin Üye Olması.

2. Çok Partili Döneme Geçiş.

3. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi.

4. Kore Savaşı.

5. Kuzey Atlantik Paktı.

II.DÜNYA SAVAŞI

II.Dünya Savaşı’nın Sebepleri:

1. I.Dünya Savaşı’nın ardından imzalanan anlaşmalar Avrupa’nın dengesini bozmuştusmilev

2. Almanyasmilev yeni sömürgeler elde etmek bir yana kendi topraklarını bile kaybetmiştismilev

3. İtalyasmilev I.Dünya Savaşı’ndan galip çıkmasına rağmen ağır bir ekonomik sıkıntısı vardısmilev

4. Japonya Uzakdoğu’da bir imparatorluk kurmak istiyordusmilev

Aynı politikayı izleyen Almanya ve İtalyasmilev Mihver Devletler Grubu’nu kurdu. Daha sonra bunlara Japonya da katılacaktır.

Bir süre sonra Almanya ve İtalyasmilev önceki anlaşmaları tanımadılar. İtalya Habeşistan’a; Almanya da Ren bölgesine saldırıp Avusturya’yı ve Çekoslavakya’yı da işgal etti.

Fransa ve İngilteresmilev kendi ekonomik sorunlarıyla uğraştığı için ilk başta bu işgallere ses çıkarmadılar. Ancak Almanyasmilev Polonya’yı Sovyet Rusya ile bölüşünce daha önceden Polonya’ya güvence veren Fransa ve İngiltere Almanya’ya savaş ilan etti.(1 Eylül 1939).

Kısa sürede savaş yayılacaktır. İtalyasmilev Japonyasmilev Bulgaristansmilev Macaristan ve Romanya Almanya’nın yanında savaşa katılacaktır.

Almanyasmilev Fransa’nın Paris kentinin yanı sıra Norveçsmilev Danimarkasmilev Belçikasmilev Lüksemburg’u işgal edip İtalya ile beraber Yunanistan ve Afrika’da Mısır’a kadar ilerlediler.

ABDsmilev 1941’de Japonya’ya savaş ilan edince Almanya ve İtalya da ABD’ye savaş ilan ettiler. Savaş 1945 yılının ortalarına kadar devam etti. Savaşın çok uzaması ve geniş bir alana yayılması nedeniyle zayıflayan Almanya ve taraftarları yenilerek teslim oldular. Japonya bir süre daha savaşı sürdürmesi üzerine ABDsmilev iki atom bombasını Hiroşima ve Nagazaki kentlerine attı. İki şehir yok olup yüz binlerce insan öldü.Japonya teslim olmak zorunda kaldı.
Sponsorlu Bağlantılar
Son Düzenleyen fadedliver; 4 Ocak 2009 @ 21:27.
Rapor Et
Eski 4 Ocak 2009, 21:23

1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar nelerdir?

#2 (link)
tHeBruTaLiTyOfHeLL
Ziyaretçi
tHeBruTaLiTyOfHeLL - avatarı
Kapitülâsyonlar nedeniyle Osmanlı Devleti sanayileşmeye geçememişti. Ufak atölye ve imalâthaneler, birkaç da fabrika dışında, tamamen tarıma dayalı bir ekonomiye sahip, ana gelir kaynaklarını Düyunu Umumiyeye teslim etmiş, iflâs etmiş, borç içinde idi. Art arda gelen savaşlar ve nihayet Kurtuluş Savaşımız, yorgun halkımızı çok yoksul duruma düşürmüştü. Ülke harap olmuştu. Köylerin genç nüfusu savaşlarda erimiş olduğundan tarım yapılamaz olmuştu. Meyve ve sebzecilik çok azdı. Turunçgiller, çay üretimi hiç yapılmıyordu. Buğdaydan şekere her şey yurt dışından getiriliyordu. Madenlerimiz işletilemiyor ve bir kısmı da bilinmiyordu. Ülkenin her türlü gelir ve geçim kaynağı kurumuştu.
Modern tarım teknikleri bilinmiyordu. Ekonomik kalkınmayı gerçekleştirecek az sayıdaki aydınımız ve uzmanımız savaşlarda yitip gitmişti. Yatırım yapacak servet sahibi kişi yoktu. Kapitülâsyonlar ve azınlık imtiyazları nedeniyle Türkler ticaret hayatı dışında kalmışlardı. Ulusal bir tüccar sınıfı yoktu. Ülkede işsizlik çok büyük boyuttaydı. Kişi başına düşen millî gelir çok azdı. Üstelik Osmanlı Devletinin borçlarını da devralmıştık.
Kurtuluş Savaşı sırasında halk varını yoğunu ordumuza vermişti. 2 Mayıs 1920de kurulan hükûmette İktisat Bakanlığına yer verilerek millî bütçe oluşturulmuş, tasarrufa çok önem verilerek ilk bütçemiz denk tutulmaya çalışılmıştı.
Zaferden sonra, ATATÜRK bağımsızlığın korunması için ekonomik savaşa devam edileceğini açıkladı: ... Siyasî ve askerî zaferler, ne kadar büyük olurlarsa olsunlar, ekonomik zaferlerle süslenmez, beslenmezse ömürlü olamaz... Ekonomik kalkınma, hür, bağımsız, daima daha kuvvetli, daima daha refahlı Türkiye idealinin bel kemiğidir.
17 Şubat 1923te İzmirde bir İktisat Kongresi toplandı. Kongreye sanayi, ticaret, ziraat ve işçi grupları temsilcileri katıldı. ATATÜRK, kongrede çöküşün temelinde ekonomik sorunların yattığını, ulusun yoksulluğunun nedenlerini ve çarelerini anlatan uzun bir konuşma yaptı. Kongrede dönemin şartlarına uygun olarak, devlet desteğinde ekonomik liberalizm benimsendi. Yani özel sektöre kalkınmada öncelik tanınacak, devlet müdahaleci değil millî sanayii, ihracatı, tarımı destekleyici, koruyucu ve özendirici olacaktı. Kredi imkânları sağlayacak bankalar kurulacaktı. Yerli malların kara ve denizde ucuz tarifeyle taşınması, ulaştırmanın geliştirilmesi, teknik eğitimin sağlanması, millî ekonominin oluşturulması kararlaştırıldı. Çiftçinin belini büken ama ülkenin ana gelir kaynağı olan aşar vergisi büyük bir fedakârlıkla kaldırılarak (1925) köylü rahatlatıldı.
1924 yılında İş Bankası, 1925te Sanayi ve Maadin Bankası, 1926da Emlâk ve Eytam Bankası kuruldu. Ziraat Bankası geliştirildi. 1926 yılında çıkartılan Kabotaj Kanunu ile Türk limanları arasında yolcu ve yük taşıma hakkı Türk gemilerine devredilerek yabancı gemilerin bu imtiyazları kaldırıldı. Yatırım, üretim ve yerli malı kullanılması teşvik edildi. Böylece döviz tasarrufu sağlanacak, dışa bağımlılık tehlikesi olmayacaktı.
Bu bankalar yeni kurulacak sanayi işletmelerine sermaye ve kredi konularında yardımcı olacak, eski işletmelerin modernleştirilmesini sağlayacaktı. İş Bankası çeşitli madenlere, kereste sanayiine, şişe ve cam fabrikalarına yatırım yaptı. Madenler işletilmeye başlandı.
1927de çıkartılan Teşviki Sanayi Kanunu, özel teşebbüsü sanayi alanına çekmek için devlet desteği getiriyordu. Sanayi kuruluşlarına ucuz devlet arsa ve binası tahsis edilecek, çeşitli vergi ve resimlerden indirim veya muafiyet tanınacaktı. Bu kanun özellikle şeker, dokuma, çimento sektörlerinde üretim artışı sağladı.
Yine 1927 yılında ziraî eğitimini düzeltmek üzere bir kanun çıkartıldı. Yurt dışına ziraat alanında eğitim yapmak üzere eleman gönderildi. Tarım alanında çiftçiyi eğitmek ve uzman yetiştirmek üzere çeşitli illerde ziraat mektepleri ve Ankarada Yüksek Ziraat Mektebi açıldı. Çiftçilere kooperatifler kurarak mallarını iyi şartlarda, kolay satmaları sağlandı. Ziraat Bankası kanalıyla tohumluklar ucuza getirtildi. Pulluk Kanunu ile pulluk üreten iş yerlerine prim ve faizsiz kredi verildi.
Ormanlar çıkartılan kanunlarla koruma altına alındı ve işletilmeleri düzenlendi. Yurt dışından ithâl edilen damızlık büyük ve küçük baş hayvanlarla hayvan cinsleri ıslah edildi, hayvancılık geliştirildi. Tavukçuluk çok ilerleme kaydetti. Hayvan hastalıklarıyla mücadele için aşı ve serum üretildi. Karadenizde çay, güneyde turunçgil tarımı başlatılarak bu alandaki büyük açık kapatıldı.
Ulaştırmaya büyük önem verilerek kısıtlı bütçemizle 1923-1940 yılları arasında ülkedeki demir yolu uzunluğu iki katına çıkartıldı. Osmanlı Devletinde mevcut 3350 kmlik demir yoluna 1939a kadar 3000 km daha eklendi. İç-Doğu-Batı Anadolu demir yolları ile birbirine bağlandı. Köprüler, sulama kanalları, hastahane, okul binaları yapıldı. Kapitülâsyonlarla işletmeleri yabancı devletlere verilmiş su, elektrik, hava gazı, liman işletmelerimiz büyük paralar ödenerek geri alındı.
1930da ulusal para işlerimizi ve siyasetimizi yürütecek Merkez Bankası kuruldu.
Tüm bu inanılmaz hizmetlere rağmen, çeşitli iç ve dış nedenlerle (yeterli sermaye, müteşebbis, iş gücü, uzman olmaması, 1928e kadar Lozan Antlaşması gereği gümrük vergilerinin sabit tutulması zorunluluğu, tarımda çok kurak dönemler yaşanması, Osmanlı Devletindeki imtiyazlara alışmış yabancı sermayenin Türkiyeye gelmemesi gibi) ekonomide beklenen hıza ulaşılmaması ve 1929da bütün dünyayı etkileyen büyük ekonomik kriz üzerine devlet ekonomik hayata müdahale etti. 1931de devletçilik ilkesi böylece hayata geçti.
1933 yılında ilk Beş Yıllık Sanayi Plânı hazırlandı. İthalât kısılarak ülkedeki üretim arttırıldı. Dışardan hiçbir yardım almadan özellikle dokuma, kâğıt, maden, kimya sanayilerine yatırım yapıldı.
1929-1939 döneminde dünya sanayii üretim artışı oranı %19, Türkiyede %96 oldu. Türkiyede kişi başına düşen gelir ve millî gelir arttı. Paramız değer kazandı. Merkez Bankasında döviz ve altın birikimimiz oldu. Enflâsyon hep çok düşük tutuldu, bütçemiz denk kalabildi.
Yıkılmış bir ülkeyi yeniden canlandırırken sermaye, imkân, yeterli iş gücü ve uzman alanlarında çekilen büyük sıkıntılara, ödenen dış borçlara rağmen Türkiye ATATÜRK döneminde her alanda ve tüm bölgelerde gerçek bir ekonomik inkılâp gerçekleştirdi ve en başarılı ekonomik dönemini yaşadı. Devletin, ülkemizin ve halkımızın içinde bulunduğu zor koşullardan ötürü, kamu yararı gereği olarak, ekonomik alanda hizmetlerin bir kısmını üstlenmesi, devletçilik ilkesinin de kaynağını ve anayasaya girme nedenini oluşturmaktadır.


EKONOMİK ALANDA GELİŞMELER :

Ekonomi: İnsanların üretimsmilev pazarlama ve tüketim alanında yaptıkları etkinliklerin tümüdür.

Osmanlı ekonomisismilev 1750’lerden itibaren çöküşe geçmiştir. Başlıca sebepleri ise kapitülasyonlarsmilev sanayinin gelişmemesismilev sürekli savaşlarsmilev tarımın bozulması ve dış borçlar idi.

Cumhuriyet döneminde ekonominin düzeltilmesismilev askeri zafer kadar önemliydi. Çünkü Atatürk’ün belirttiği gibismilev siyasi bağımsızlıksmilev ekonomik bağımsızlıkla tamamlanması gerekir.



Yeni Türk Devleti’nin ekonomi politikası İzmir İktisat Kongresi’nde belirlenmiştir:

Öncelikle milli kaynaklardan yararlanılacaktırsmilev

Üretici korunacaktırsmilev

Sanayi ve ihracat geliştirilecektirsmilev

Özel girişimciler desteklenecektirsmilev

Çiftçilerin desteklenmesi için bankacılık geliştirilecektir.



Tarım alanında yapılan başlıca etkinlikler:

Köylüyü rahatlatmak için “aşar” vergisi kaldırıldısmilev

Ziraat Bankası aracılığı ile çiftçilere kredi sağlandısmilev

Kooperatifçilik geliştirildismilev

Tarımda makineleşmeye önem verildismilev

Verimi arttırmak için tohum ıslahı ve çiftçinin eğitilmesine önem verilmiştir.

Ticaret alanında yapılan etkinlikler:

Cumhuriyet öncesi ticaret azınlıkların elindeydi. Türk milletini ticarette etkin kılmak için:

1-Bankacılığa önem verilerek ilk özel banka olan İş Bankası kuruldusmilev

2-Tüccarlara kredi sağlandısmilev

3-Türk limanları arasında yolcu ve yük taşıma hakkı(Kabotaj hakkı) Türk denizcilerine verildi.



Sanayi alanında yapılan etkinlikler:

Devlet sanayi kuruluşlarını kurarken özel girişimciler de desteklendismilev

1933 yılında “devletçilik” ilkesi uygulanarak girişimcilerin yapamadığı yatırımlar yapıldısmilev

1939’da Karabük demir-çelik fabrikası kuruldusmilev

Madencilik faaliyetleri için MTA Enstitüsü kuruldu.



Bayındırlık alanında : özellikle ulaşıma önem verilerek demir ve kara yolları geliştirildi. Liman ve hava alanları yapılıp hizmete sokuldu. Şehirlerin modernleştirilmesi için çalışıldı.


TÜRK ORDUSU VE MİLLİ SAVUNMA

Türk Ordusu ve Milli Savunma



Türk devletlerinin kuruluş ve yıkılışlarında ordu genellikle birinci derecede rol oynamıştır.

Türk ordusu gerektiğinde milletle bir bütün oluşturmuştur. Bunu en iyi örneği de Kurtuluş Savaşı’nda verilmiştir. Türk ordusunun temelismilev disiplinsmilev cesaret ve vatan sevgisine dayanır.

Bugün TSKsmilev dört ana bölümden oluşur:

Kara Kuvvetleri Komutanlığısmilev

Hava Kuvvetleri Komutanlığısmilev

Deniz Kuvvetleri Komutanlığısmilev

Jandarma Genel Komutanlığı.

Türk ordusunun görevismilev anayasada belirtildiği gibismilev “Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni iç ve dış tehlikelere karşı korumak ve kollamaktır”. Ayrıca gerektiğinde doğal felaketlerde de halka yardım eder.

Milli savunmasmilev Milli Savunma Bakanlığı’nca yürütülmektedir. Ordununsmilev beslenmesmilev barınmasmilev silahsmilev araç-gereç ihtiyacının giderilmesi ve askerlik işleri bu bakanlığın görevidir. Ordunun savaşa hazırlanması ise genel Kurmay Başkanlığı’nca yürütülür.


TÜRKİYE CUMHURİYETİNİN DIŞ SİYASETİ

1. Nüfus Mübadelesi.

2. Yabancı Okullar Sorunu.

3. Irak Sınırı ve Musul Sorunu.

4. Milletler Cemiyeti ve Milletler Cemiyetine Girişimiz.

5. Balkan Antantı.

6. Montrö Sözleşmesi.

7. Sadabat Paktı.

8. Hatay Sorunu ve Sonucu.



Milli dış politikamız: Atatürkçü düşünce sisteminin esasları doğrultusunda barışçı bir yönde oluşturulur.



Milli dış politikamızın dayandığı başlıca esaslar:

Öncelikle milli gücümüze dayanmak ve bağımsızlığımızı üstün tutmaksmilev

Milli sınırlar içinde kalmaksmilev

Gerçekçi ve barışçı olmaksmilev

Uluslar arası ilişkilerde eşitliğe dayanan ilişkiler kurmaksmilev

Milli politikayı yürütürken iç teşkilatı dikkate almaksmilev

Başka devletlerin politika ve yönetim sistemlerinden etkilenmemeksmilev

Bilim ve teknolojiyi rehber kabul etmek.

Atatürk dış ilişkilerde özellikle bağımsızlığımızın zedelenmemesine dikkat edilmesini istemiştir. Çünkü Atatürk’e göre bağımsız olmayan devlet gerçekte devlet değildir. Atatürk’ün önem verdiği ikinci ilke de ilişkilerin mutlaka barışçı yoldan sürdürülmesi olmuştur. Bunu da “ Yurtta barış dünyada barış” ilkesiyle açıklamıştır.



Musul Sorunu ve Sonucu:

Musul sorunu Lozan Anlaşması’nda çözülememişti. Daha sonra İngiltere ile yapılacak görüşmelerde çözülmesi kararlaştırılmıştı.

1924’te başlayan görüşmelerde İngilteresmilev Musul’un Irak’a ait olduğunu belirtiyordu. Gerçekte amacısmilev Irak’ın kendi sömürgesi olduğundan buradaki petrol yataklarına sahip olmaktı. Hatta Musul’un yanı sıra Hakkari’nin de Irak’a katılması gerektiğini belirtiyordu.

İlk başta görüşmelerden sonuç alınamamış ve sorunsmilev İngiltere tarafından Milletler Cemiyeti’ne götürülmüştür.

Bu arada İngilizlersmilev Türkiye’yi iç işlerinde uğraştırmak için ortaya çıkan Şeyh Sait Ayaklanması’nı desteklemiştir.

Türkiyesmilev Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı kararlarını reddetmiştir. İkinci defa İngiltere-Türkiye arasında görüşmeler başlamış ve sonuçta 5 Haziran 1926’da varılan anlaşmaya göresmilev bugünkü sınırımız çizilmiştir. Musul Irak’a bırakıldı. Ancak Irak elde ettiği petrolün %10’luk bölümünü 25 yıl süre ile Türkiye’ye verecekti.



Montrö Boğazlar Sözleşmesi :

Lozan Anlaşması ile Boğazların her iki yakası askersiz bırakılıyor ve yönetim uluslar arası bir komisyon tarafından sağlanıyordu. Türkiye bu şartları devletlerin silahsızlanmaya gitmesi şartıyla kabul etmişti. Ancak devletlerin 1933’ten sonra hızla bir silahlanma yarışına girmesismilev Almanya’nın Ren bölgesine girmesismilev Japonya’nın Mançurya ve İtalya’nın Habeşistan’a saldırması Türkiye’yi de kendi güvenliği açısından Boğazlar konusunda harekete geçirdi.

Lozan Anlaşmasını imzalayan ülkelere bir nota gönderen Türkiyesmilev İsviçre’nin Montrö kentinde bir konferansın toplanmasını sağladı. Burada imzalanan sözleşmeye göre;

1. Boğazlar Komisyonu kaldırılıp görevleri Türkiye’ye verildismilev

2. Boğazları her iki yakasında Türkiye asker bulundurabilecektismilev

3. Ticaret gemileri Boğazlardan geçebilecektirsmilev

4. Savaş gemilerinin geçişi için bazı sınırlamalar getirildismilev

5. Türkiyesmilev savaş durumundasmilev savaş gemilerinin Boğazlardan geçişi konusunda serbesttir.



Balkan Antantı

I.Dünya Savaşı’ndan sonra dünya barışının sağlanamamasısmilev ülkelerin 1933’ten sonra silahlanmaya gitmesismilev Almanya’nın Balkanları hedefleyen politikalarısmilev Türkiye ve Yunanistan’ı telaşlandırmış ve bunlara Yugoslavya ve Romanya’nın da katılması ile dört ülke arasında Balkan Antantı imzalanmıştır. Amaçsmilev sınırları güvence altına almak ve tehlikeleri önlemektir. Ayrıca ekonomik alanda da işbirliği sağlanacaktı.



Sadabat Paktı

1935 yılında İtalya’nın Habeşistan’a saldırmasısmilev Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’yu tehlikeye düşürmüştü. Bu yüzden Türkiyesmilev İransmilev Irak ve Afganistan bir araya gelerek birbirlerinin güvenliklerini sağlayıcı işbirliği gidip aralarında Sadabat Paktı’nı imzaladılar.



Hatay Sorunu ve Sonucu:

20 Ekim 1920’desmilev Fransa ile imzalanan Ankara anlaşması ile Türkiye-Suriye sınırı çizilmiş ve Hatay Fransa’nın mandası altında kalmıştı. Burada yaşayan Türklere hakları verilmişti. Ancak Fransa’nın buradaki mandasını kaldırması üzerine Hatay yeniden gündeme getirilmiştir. Konu Milletler Cemiyeti’ne götürülmüş ve Türkiye-Fransa arasında görüşmeler başlamıştı(1936). Sonunda 2 Eylül 1938’de bağımsız bir Hatay Devleti kuruldu. Ancak bu durum uzun sürmemiş ve Hatay meclisinin aldığı bir kararla Hatay ülkemize katıldı(1939).

Hatay’ın ülkemize katılmasında Atatürk’ün üstün çabası etkili olmuştur. Barış yoluyla kazanılmış siyasi bir başarıdır.

Jeopolitik: Bir devletin ekonomiksmilev coğrafismilev siyasal ve stratejik özelliklerinin dış politikayı etkilemesidir.



Türkiyesmilev sahip olduğu coğrafi konumsmilev uluslar arası politikaları etkileyen özelliklere sahiptir. Bunların başlıcaları:

Türkiye’nin Asyasmilev Avrupa ve Afrika’yı birleştiren stratejik bir konumda olmasısmilev

Boğazlar sayesinde deniz ticaret yollarına hakim olmasısmilev

Batı ile Orta Doğu arasında bir köprü durumunda olmasısmilev

Bir dünya savaşı ihtimalinde çok önemli bir coğrafi konumda olmasısmilev

Zengin eski uygarlıkların mirasına sahip olmasıdır.



Türkiye’nin bu önemismilev güçlenmemizi istemeyen bazı devletlerismilev aleyhimizdeki bazı faaliyetleri desteklemekte ve gelişmemizi engellemeye çalışmaktadırlar. Bu amaçla iç ve dış tehdit unsurlarını desteklemektedirler. Özellikle terörizm faaliyetlerini destekleyerek hem Türkiye’yi içten çökertmeye çalışmakta hem de kendilerine silah pazarı yaratmaktadırlar. Bu şekilde davranan devletler terörizmin yayılmasına en büyük katkıyı yapmış olmaktadırlar. Bunun yanı sıra bazı devletler geçmişte yaşanan bazı olayları günümüzde gerçek dışı bir durumda ortaya çıkarmakta ve uluslar arası ilişkilerimizi bozarak bizi zor durumda bozmaya çalışmaktadırlar. Ermeni soykırımı iddiası bu amaçla kullanılmaktadır.

Bütün bu tehditlerin önüne geçmek ve sahip olduğumuz stratejik avantajları korumaksmilev toplum olarak birlik olmamız ve her alanda güçlenme çalışmaları yapmamızla mümkündür.



ATATÜRKÇÜLÜK - TÜRK İNKILABININ DAYANDIĞI İLKELER VE TÜRK İNKILABININ NİTELİKLERİ

A) Temel İlkeler:

1. Cumhuriyetçilik.

2. Milliyetçilik.

3. Halkçılık.

4. Laiklik.

5. Devletçilik.

6. İnkılapçılık.

7. Bütünleyici İlkeleri

8. Milli Egemenlik

2. Milli Birlik ve Beraberliksmilev Ülkü Bütünlüğü

3. Özgürlük ve Bağımsızlık

4. Yurtta Barışsmilev Cihanda Barış.

5. Bilimsellik ve Akılcılık.

6. Çağdaşçılık ve Batılaşma.

7. İnsan ve İnsanlık Sevgisi.



Türk İnkılabının Nitelikleri :

Atatürkçülük: Atatürk’ünsmilev devletsmilev fikirsmilev ekonomik hayat ve devlet kurumlarını ilgilendiren görüş ve ilkelerinin bütünündür.

Atatürkçülüğün Oluşmasına neden olan başlıca etkenler:

Osmanlı Devleti’nin yönetim şeklinin(Mutlakıyet) günün şartlarına uymamasısmilev

Fransız İhtilali’nin etkisi ile ülkenin dağılışının gittikçe hızlanmasısmilev

Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki bilimsel ve teknolojik gelişmeleri izleyememesismilev

I.Dünya Savaşı sonunda vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikeye düşmesismilev

Osmanlı padişah ve hükümetlerinin olaylar karşısında çözüm üretememeleri.



Atatürkçülüğün başlıca amaçları:

Tam bağımsızlıksmilev

Toplum refahını sağlamasmilev

Millet egemenliğini sağlamasmilev

Akıl ve bilimi rehber kılmasmilev

Türk milletini çağdaş uygarlık seviyesinin üstüne çıkarma.





Atatürkçülüğün Nitelikleri:

Milletin ihtiyaçlarından kaynaklanmış olmasısmilev

Hayalci olmamasısmilev

Bir bütün olarak Atatürk ilklerine dayanmasısmilev

Akıl ve bilimi rehber kabul etmesismilev

Düşünce ve vicdan hürriyetine saygılıdırsmilev

Milli birlik ve bütünlüğe önem vermesismilev

Barışçı olması.



Atatürkçü Düşüncede Özellik Taşıyan Önemli Yaklaşımlar:

Atatürkçü düşüncesmilev kişinin hak ve hürriyetlerini koruyucu bir anlayışa sahiptirsmilev

Uluslar arası düzeyde kabul edilen tüm hak ve özgürlüklersmilev Atatürkçü düşüncede yer alırsmilev

Atatürkçü düşünce hürriyeti her ilerlemenin anası kabul edersmilev

Atatürkçü düşüncesmilev devleti kişinin hak ve hürriyetlerinin korunmasından sorumlu tutarsmilev

Kişi hak ve hürriyetlerine karşı kişi vatandaşlık ödevleriyle yükümlü olur.



Atatürk İlkeleri:

Atatürk’ün inkılaplarını gerçekleştirirken uyguladığı yöntemlerin dayandığı esasların sistemidir.

Atatürk İlkelerinin Amaçları:

Türk toplumunu aklın ve bilimin rehberliğinde uygarlık düzeyine çıkarmak

Türk toplumuna mutlu bir yaşam sağlamasmilev

Bağımsız ve güçlü bir Türkiye yaratmak şeklinde özetlenebilir.



Atatürk İlkelerinin Ortak Özellikleri:

Sorunları akıl ve bilimin kurallarına göre çözmeyi öngörürsmilev

Kişinin hak ve özgürlüklerini korursmilev

Demokratik kurallara uymayı esas alırsmilev

Başkasına özenerek veya taklit ederek belirlenmemişsmilev toplumun ihtiyaçlarından doğdusmilev

Atatürk ilkleri bir bütün olarak değerlendirilirsmilev birbirini tamamlayıcıdır.



Atatürk İlke ve İnkılaplarının Dayandığı Esaslar:

Vatan ve millet sevgisismilev

Milli egemenliksmilev

Bağımsız ve özgür düşüncesmilev

Milli birliksmilev

Ülkenin bölünmezliğismilev

Türk toplumuna inanma ve güvenme.



Atatürk İlkeleri:

a)Cumhuriyetçilik:

Egemenliğin sahibinin millet olduğu bir yönetimdirsmilev

Temsili demokrasiyi esas alan bir yönetimdirsmilev

Milletin seçtiği temsilcilerden oluşan TBMM son söz yetkisine sahiptirsmilev

Millet temsilcilerini değiştirebilirsmilev

Atatürksmilev Gençliğe Hitabesinde cumhuriyetin korumalığını Türk gençliğine vermiştir.



b)Milliyetçilik:

Milleti sevmek ve milli çıkarları her şeyden üstün tutmayı öngörürsmilev

Vatandaşlar arasında hiçbir ayrım yapmazsmilev birlik ve beraberliğe dayanırsmilev

Vatanın bütünlüğünü ve bağımsızlığını esas alırsmilev

Tüm vatandaşları Türk olarak kabul edersmilev

Irkçılığı reddeder.



c)Halkçılık:

Türkiye vatandaşı olan herkesi kanun önünde eşit sayarsmilev

Halkın devlet yönetimine eşit katılımını sağlarsmilev

Siyaset ve yöneticilerin halk için çalışmasını öngörürsmilev

Halkı bir bütün kabul ettiği için sınıf ayırımını reddeder.





d)Devletçilik:

Atatürk’ün ekonomik görüşlerini ifade eder

Ekonomik kalkınmada özel teşebbüsün yanı sıra devletin de yatırımları yapmasını öngören karma sistemi esas alır.

Sosyal güvenliğin sağlanmasını devletin görevi olarak görür.



e)Laiklik:

Din ile devlet işlerinin birbirinden ayrılmasını ön görürsmilev

Din ve vicdan özgürlüğünü sağlarsmilev

Dini inançları kullanarak halkın sömürülmesinin önüne geçersmilev

Devlet yönetiminde aklın hakim olmasını istersmilev

Dinde de serbest düşüncenin ve araştırmanın önünü açarsmilev

Toplumun inancında hoşgörünün hakim olmasını sağlarsmilev

Dinin gerekleri için hizmet edilmesini de sağlarsmilev



f)İnkılapçılık:

Yeniliği esas alırsmilev

Sürekli yeniliklere açık olmayı istersmilev

Yeniliklerle toplumun ihtiyaçlarının karşılanmasını amaçlarsmilev



Atatürk ilkelerine sahip çıkarak devamlılığını sağlamak bizim temel görevimizdir.

Çünkü;

Türkiye Cumhuriyeti’nin devamının garantisidirsmilev

Hak ve özgürlüklerimizin sağlayıcısıdırsmilev

Millet egemenliğini sağlarlarsmilev

Kalkınmamız için gerekli bilimsel programın sağlayıcısıdırsmilev

Milli birlik ve beraberliğimizi sağlarlarsmilev

Bu ilkelerin devamını sağlamak için onların anlamını bilmek yeterli değildir. Bu anlamı yaşamamız gerekir. Ayrıca bunları gelecek nesillere aktararak sonsuz kılmalıyız.



1919-1938 yılları arasında verilen mücadele ile bağımsızlığımızsmilev milli egemenliğimizsmilev cumhuriyetimiz ve demokrasimiz sağlandı. Bu mücadele Atatürk ilkeleri doğrultusunda yapılmış ve başarılmıştır. O halde Atatürk ilkeleri bizim varlığımız kadar önemlidir. Çünkü varlığımız bu sayede sağlanmıştır.

Hedefimizi ve hedefimizin gerçekleştirilmesi yolunu bize Atatürk ilkeleri göstermektedir. Bu ilkeler doğrultusundasmilev gelişmişliğimizi daha da ileriye götürmeliyiz.


ATATÜRK'ÜN ÖLÜMÜ VE İSMET İNÖNÜ'NÜN CUMHURBAŞKANI SEÇİLMESİ

1. Atatürk'ün Ölümü.

2. İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanı Seçilmesi.

3. İsmet İnönü'nün Keşiliği ve Devlet Adamlığı.

Atatürk ölüncesmilev 11 Kasım 1938 tarihinde toplanan TBMMsmilev Atatürk’ün en yakın silah ve fikir arkadaşlarından olan İsmet İnönü’yü Türkiye’nin 2. cumhurbaşkanı seçti.

İnönüsmilev Atatürk’ün yolunda memleket ve milletine 1950 yılına kadar cumhurbaşkanı olarak hizmet etmiştir.

I.Dünya Savaşı’nın ardından yapılan barış anlaşmaları kalıcı bir barış getirmedi. Aksine yenilenlere çok ağır anlaşmalar imzalatıldığından yeni bir savaşın tohumlarını ekti. Nitekim Almanya’da Hitlersmilev İtalya’da ise Mussolinismilev iktidara gelince ırkçı bir politika izlemiş kısa sürede silahlanmaya başladılar. Bu ise yeni bir savaşın belirtileriydi.

Atatürksmilev Hitler’in ve Mussolini’nin politikalarını değerlendirirken yakında bir savaşın olacağını önceden görüyordu. Bu da Atatürk’ün ileri görüşlülüğünü gösterir.


II. DÜNYA SAVAŞI VE SONRASI

A) II. Dünya Savaşı :

1. Savaş Öncesi Devre ve Üçlü Paktı.

2. II. Dünya Savaşıın Nedenleri.

3. Savaşın Gelişimi ve Sonuçları.

4. II: Dünya Savaşında Türkiye'nin Tutumu.

(Kahire ve Adana görüşmeleri üzerinde durulması)

B) II. Dünya Savaşından Sonra Türkiye'nin İç ve Dış Siyaseti:

1. Birleşmiş Milletler ve Türkiye'nin Üye Olması.

2. Çok Partili Döneme Geçiş.

3. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi.

4. Kore Savaşı.

5. Kuzey Atlantik Paktı.

II.DÜNYA SAVAŞI

II.Dünya Savaşı’nın Sebepleri:

1. I.Dünya Savaşı’nın ardından imzalanan anlaşmalar Avrupa’nın dengesini bozmuştusmilev

2. Almanyasmilev yeni sömürgeler elde etmek bir yana kendi topraklarını bile kaybetmiştismilev

3. İtalyasmilev I.Dünya Savaşı’ndan galip çıkmasına rağmen ağır bir ekonomik sıkıntısı vardısmilev

4. Japonya Uzakdoğu’da bir imparatorluk kurmak istiyordusmilev

Aynı politikayı izleyen Almanya ve İtalyasmilev Mihver Devletler Grubu’nu kurdu. Daha sonra bunlara Japonya da katılacaktır.

Bir süre sonra Almanya ve İtalyasmilev önceki anlaşmaları tanımadılar. İtalya Habeşistan’a; Almanya da Ren bölgesine saldırıp Avusturya’yı ve Çekoslavakya’yı da işgal etti.

Fransa ve İngilteresmilev kendi ekonomik sorunlarıyla uğraştığı için ilk başta bu işgallere ses çıkarmadılar. Ancak Almanyasmilev Polonya’yı Sovyet Rusya ile bölüşünce daha önceden Polonya’ya güvence veren Fransa ve İngiltere Almanya’ya savaş ilan etti.(1 Eylül 1939).

Kısa sürede savaş yayılacaktır. İtalyasmilev Japonyasmilev Bulgaristansmilev Macaristan ve Romanya Almanya’nın yanında savaşa katılacaktır.

Almanyasmilev Fransa’nın Paris kentinin yanı sıra Norveçsmilev Danimarkasmilev Belçikasmilev Lüksemburg’u işgal edip İtalya ile beraber Yunanistan ve Afrika’da Mısır’a kadar ilerlediler.

ABDsmilev 1941’de Japonya’ya savaş ilan edince Almanya ve İtalya da ABD’ye savaş ilan ettiler. Savaş 1945 yılının ortalarına kadar devam etti. Savaşın çok uzaması ve geniş bir alana yayılması nedeniyle zayıflayan Almanya ve taraftarları yenilerek teslim oldular. Japonya bir süre daha savaşı sürdürmesi üzerine ABDsmilev iki atom bombasını Hiroşima ve Nagazaki kentlerine attı. İki şehir yok olup yüz binlerce insan öldü.Japonya teslim olmak zorunda kaldı.
Son Düzenleyen tHeBruTaLiTyOfHeLL; 4 Ocak 2009 @ 21:26. Sebep: Mesajlar Otomatik Olarak Birleştirildi
Rapor Et
Eski 5 Ocak 2009, 18:43

1923- 1940 tarihleri arasında gelişen ekonomik olaylar

#3 (link)
esqi
Ziyaretçi
esqi - avatarı
araştırmam şu 1923-1940 yılları arasında gerçekleştirilen ekonomik olaylar(sanayi,tarım,ticaret,bankacılık)gibi nolur yardımcı olunn
Rapor Et
Eski 18 Ocak 2009, 10:00

1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar

#4 (link)
Ziyaretçi
Ziyaretçi
Ziyaretçi - avatarı
meraba ben sizden ödevimi istiyorum ne olur????????
Rapor Et
Eski 9 Şubat 2009, 19:18

1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar nelerdir?

#5 (link)
CELİL
Ziyaretçi
CELİL - avatarı
1923 yılında gerçkleştirilen türkiye iktisat kongresinde ülkenin kalkındırılması amacıyla ekonominin hemen her alanda kararlar alınmış ve uygulamaya çalıştırılmıştır.1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar nelerdir
Rapor Et
Eski 9 Şubat 2009, 20:43

1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar nelerdir?

#6 (link)
MsXLabs Üyesi
Keten Prenses - avatarı
1923-1980 Türkiye Ekonomisi

1920'lerden günümüze kadar Türkiye ekonomisi tarihini incelerken üç iktisat kongresinin de ekonomi politikalarında önemli değişimlerin yaşandığı dönemlerin başlarına rastladığı gözlenmektedir. Bu açıdan iktisat kongrelerinin ekonomik hayata yön verme işlevleri olmuştur.

Birinci İktisat Kongresi'nin düzenlendiği 17 Şubat 1923 tarihindesmiliv Kurtuluş Savaşı'ndan galip olarak çıkan Türkiyesmiliv iktisadi açıdan Osmanlı İmparatorluğu'ndan devraldığı "Duyunu Umumiye" ile karşı karşıya kalansmiliv halkın büyük çoğunluğu fakir ve eğitimsizsmiliv sanayi kuruluşları yok denecek kadar az ve sermaye birikiminden yoksunsmiliv geri kalmış bir ülke konumundaydı. Bu kongrenin ortaya konulan fikirler açısından o dönemin Türkiye ekonomisini yeniden inşa etmede büyük katkıları olmuştur.

1981 yılında düzenlenen İkinci İzmir İktisat Kongresi isesmiliv iktisadi ve siyasi bunalımların gözlendiğismiliv iktisadi olarak içe dönük sanayileşmenin yarattığı bunalımların biriktiği ve hemen ardından bu alanlarda büyük değişimlerin gözlendiği bir dönemde düzenlenmiştir.

21. yüzyıla girmekte olan dünyada gözlenen siyasi ve teknolojik değişim rüzgarları içerisindesmiliv 1992 yılında düzenlenen Üçüncü İzmir İktisat Kongresismiliv bu değişim ortasında olan ve coğrafi açıdan etrafında siyasi çalkalanmaların gözlendiği Türkiye içinsmiliv iktisadi açıdan gelecek yüzyıla hazırlanmadasmiliv hedefleri belirlemedesmiliv kamu ve özel kesimin fikirlerini ortaya koymada önemli bir yere önemli sahiptir.

Birinci Dünya Savaşı'ndan 5 yıl sonrasmiliv dünyanın kendine bir düzen vermeye çalıştığı uluslararası konjonktürde toplanan Birinci İktisat Kongresismiliv daha çok içerdeki dengeleri tesis etmeye ve iktisadi yapıyı oluşturmaya yönelikti. Kongrede sanayicismiliv tüccarsmiliv çiftçismiliv işçi "murahhaslarının" oldukça çekişmeli ve kulisli bir çalışma ortamından sonrasmiliv ana sektörler itibariyle belirlenen "Misak-ı İktisadi Esasları" başlığı altında bütünleşmelerismiliv bir ittifak arayışının kanıtı olarak sayılabilir.

Bu çerçevedesmiliv Kongre kapsamı içindesmiliv siyasi bağımsızlığın iktisadi bağımsızlıkla birleştirilmesi ve Türk girişimcisinin güçlendirilmesi en temel hedeflerdi.

Kongre'de milliyetçi ve liberal politikaların temelleri benimsenmişti. Gerçektensmiliv 1923-29 dönemismiliv tüm dünyada görüldüğü gibi liberal politikaların uygulandığı bir dönem olmuştur. Bunun nedenismiliv uygulanan politikalarınsmiliv özel girişim öncülüğünde ve dışa açık bir ekonomik yapı içinde gelişmesiydi.

Dışa açık politikaların benimsenmesinin bir diğer nedeni ise Lozan Antlaşması'nın iktisadi hükümleriydi. Antlaşmanın eki olan ticaret sözleşmesismiliv 1916 yılında Osmanlı gümrük tarifelerinin 5 yıl daha yürürlükte kalmasını ve yeni yasaklar getirilmemesini öngörüyordu. Bu nedenlesmiliv 1929 yılına kadar gümrük tarifelerinde artışlar gerçekleştirilememiştir.

1923-29 yılları arasında devlet özel girişimi teşvik etmek için yoğun çaba harcamıştır. Bu amaçla yapılanların başındasmiliv devlet tekelleri kurularak daha sonra bunların işletmesini özel sektöre devretmek gelmektedir. Ayrıcasmiliv bu dönemdesmiliv milli sanayii geliştirmek için Teşvik-i Sanayi Kanunu ile birlikte çeşitli hammaddelerin ithalatını kolaylaştıran gümrük tedbirleri alınmıştır.

Milli bankalar kurularak (İş Bankasısmiliv Tütüncüler Bankası. Sanayi ve Maadin Bankası)smiliv İstanbul Ticaret ve Tahıl Borsası açılmıştır. Bu dönemde anonim şirketlerin kurulmaları da kolaylaştırılmıştır.

Madenler ve sigara üretimi devletleştirilerek milli üretime dönük bir biçimde işletilmeye başlanmışsmiliv şeker fabrikaları için teşvik kanunu çıkartılmıştır. Ancaksmiliv bu dönemdesmiliv devletin en az düzeydeki müdahaleci tutumuna rağmensmiliv özel sektör istenilen gelişmeyi sağlayamamıştır.

Tüm dünyayı iktisadi açıdan büyük bir çıkmaza sokan 1929 dünya ekonomik bunalımı ise liberal iktisat politikalarını izleyen ülkemizi de etkilemiştir. Bu dönemdesmiliv Türk parasının değerinin düşmesi sonucusmiliv tarım ürünlerimizin dünya piyasalarında fiyatları düşmüştür.

1924-1929 döneminde GSMH yılda ortalama %10smiliv9smiliv sınai üretim ise %8smiliv5 oranında artış kaydetmiştir. Bu sonuçsmiliv üretim kapasitesine yapılan ilavelerden çoksmiliv geçmişte meydana gelen kapasite boşluklarının kullanılmasının bir sonucudur. Bu dönemde tarımsal üretimde görülen hızlı artış isesmiliv aktif nüfusun savaş sonrasında toprağına geri dönmesinden kaynaklanmıştır.

1930 yılından sonra tüm dünyadasmiliv devletçismiliv müdahaleci ve korumacı politikalara yönelinmeye başlanmıştır. Türkiye de bu doğrultuda hareket edereksmiliv bunalımdan çıkmak ve iktisadi genişlemeyi sağlamak amacıyla çeşitli tedbirler almıştır. Önceliklesmiliv 1930 yılında Merkez Bankası kurulmuş ve Türk Parasını Koruma Kanunu TBMM'de kabul edilmiştir. 1931 yılında ise ithalata kota konulması ve ihracatın denetlenmesi hakkında çıkan kanunlasmiliv korumacılığın ilk adımları atılmıştır. Yine aynı yılsmiliv Sanayi Kongresi düzenlenmişsmiliv bunu takibensmiliv 1932 yılında iktisadi hayatta devletin denetimini artıran bir dizi kanun çıkarılmıştır.

1933 yılında isesmiliv Sümerbank'ın kurulması ve Mevduatı Koruma Kanunu ile Ödünç Para Verme İşleri Kanunlarının kabul edilmeleri başlıca iktisadi olaylardır. Devlet. bu tarihte ilk defa faiz oranlarını belirlemeye başlamıştır.

Devletin iktisadi hayata girişismiliv doğrudan doğruya devlet işletmeciliğine başlamasısmiliv 1934-1938 yılları arasında uygulanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ile başlamaktadır. Bu plan dönemindesmiliv önceliklesmiliv büyük kısmı yabancıların elinde bulunan demiryollarısmiliv Tramvaysmiliv Tünel Şirketismiliv Zonguldak Kömür Şirketismiliv İzmir Telefon Şirketi millileştirilmiş ve kamulaştırılmıştır.

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı döneminde toprak reformu yapılarak tarıma teşvik sağlanmış ayrıca hammaddesi yurtiçinde bulunan malları işleyecek sanayi kuruluşları ile devletçe finanse edilmesi mümkün olan kuruluşların kurulmasına öncelik verilmiştir.

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planının başarılı uygulaması ve hedeflere ulaşılması üzerine 1938 yılında İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlanmıştır. Bu planın uygulanacağı yıllarda II. Dünya Savaşı'nın başlamış olmasısmiliv devletin savaş ekonomisine uygun bazı tedbirler almasına yol açmıştır. II. Dünya Savaşı döneminesmiliv olası bir tehliaaae karşı savaş ekonomisi uygulanmıştır. Bu çerçevedesmiliv hükümetesmiliv olağanüstü koşullarda fiyat saptamasmiliv özel işletmelere el koymasmiliv zorunlu çalıştırma gibi araçlarlasmiliv ekonomiye doğrudan müdahale yetkisi veren 1940 Milli Koruma Kanunu ilesmiliv devlet gelirlerini artırmak için Varlık Vergisi Kanunu çıkarılmıştır. Varlık Vergisi Kanunu 1942 yılında gördüğü yoğun tepkiler nedeniyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Savaşın bitmesi ve tüm dünyada liberal politikaların etkin olmaya başlamasıyla birlikte Türkiye'de de bazı değişiklikler olmaya başlamıştır. Çok partili sisteme geçişle birlikte başlayan liberal akımsmiliv 1945-1950 yılları arasındasmiliv Türk ekonomisinde devlet müdahaleciliğinin belirli sınırlar içinde tutulması ve daha liberal bir ekonomi uygulanması yolundaki girişimleri ön plana çıkarmıştır.

1946 yılında yapılan devalüasyon ile TL'nin değeri %53smiliv6 oranında düşürülerek 1 Amerikan Doları karşılığı 2smiliv80 TL olarak kur sabitlenmiştir. Bu dönemde yapılan devalüasyonun nedenismiliv savaş sonrası uluslararası fiyat düzeylerine ve yeni ekonomi politikalarına uyum sağlayarak ihracatı artırmaktır. Ancak bu devalüasyon. istenilen sonuçları vermemişsmiliv ithalattaki aşırı artışlarsmiliv birikmiş olan döviz rezervleri ve daha sonra dış yardımlarla finanse edilerek 1953 yılına kadar sürmüştür.

Türk ekonomisini dar kalıplardan ve kısır kaynaklardan kurtarmak için 1947 yılında liberal karakterde bir Kalkınma Planı (1948-1952) hazırlanmıştır. Bu planda özel kesime büyük önem verilmiştir. Planın 1948-1952 dönemi için öngördüğü toplam harcama miktarında en büyük payı %44 ile ulaştırma almıştır. Bu dönemde ulaştırma sektöründe ağırlık verilen kesim demiryollarından ziyade karayolları olmuştur.

Tarım ve tüketim malları sanayine önem verensmiliv özel girişimin öncülüğünü savunan ve dış ticaret ile kambiyo rejimlerinde serbestleşmeyi öngören bu stratejilersmiliv 1947 yılında üye olunan IMF ve Dünya Bankası gibi kuruluşların görüşleriyle de uyumlu idi. Yine desmiliv 1947 yılından itibaren askeri ve 1948 yılından itibaren ekonomik yardımlar alan Türkiye'nin 1945-1950 yılları arasında reel GSMH'sinde istenilen büyüme sağlanamamıştır.

1950-1953 döneminde gerek tarımda gerekse sanayileşmede önemli gelişmeler sağlanmıştır. Tarımın makineleşmesismiliv kredi imkânları ve tarım için belirlenen yüksek fiyat politikası ile birlikte iklimin elverişli olmasısmiliv bu dönemde tarım üretimini artırmıştır. Aynı zamandasmiliv yabancı sermaye girişini kolaylaştırıcı uygulamalarsmiliv para arzının artırılmasısmiliv ithalatın sınırlandırılması ve dış krediler ile yardımlar sayesinde de hızlı bir gelişme gözlenmiştir. Bu dönemdesmiliv büyük kamu yatırımlarına ağırlık verilmiştir.

1954'den sonra plansız yatırımların yapılması nedeniyle artan ithalatın finansmanındasmiliv dış yardımlara paralel olarak döviz rezervlerinin kullanılması sonucu zorluklarla karşılaşılmıştır. Dış ticaret hadleri aleyhimize gelişirkensmiliv fiyatların hızla artması ile birlikte ekonomik büyüme geçen 4 yıla göre aynı oranda olmamıştır.

Bankaların tarım ve sanayi sektörüne açtığı kredilerin yükseltilmesi yanında plansız yatırımların yapılması ve 1956 yılında Milli Koruma Kanunu'nun yeniden yürürlüğe konulması sonucundasmiliv fiyatlar üzerinde suni bir baskı yaratılmışsmiliv enflasyon körüklenmiştir.

1958 yılında tekrar ekonomik istikrarı sağlamak için sıkı para ve maliye politikaları ve ihracatı teşvik tedbirleri gibi bir takım ekonomik tedbirler alındıysa da enflasyonist gidiş önlenememiştir. Bu ekonomik koşullardasmiliv siyasi bunalımla birlikte 1960 yılında yeni bir Anayasa hazırlanaraksmiliv uzun vadeli bir ekonomik planın yapılması çalışmalarına yeniden başlanmıştır. Bunun için ilk önce 1960 yılında Devlet Planlama Teşkilatı kurulmuştur. Ayrıcasmiliv 1958 yılında alınan istikrar önlemlerismiliv 27 Mayıs 1960'dan sonra eskisinden daha sıkı bir biçimde uygulanmaya devam etmiştir. 1962 yılında isesmiliv bir yıl süreli bir plan hazırlanmış ve planın başarılı olması üzerinesmiliv bundan sonrasmiliv beş yıllık planlar hazırlanmaya başlanmıştır.

1963-1967 yılları arasındaki Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ile 1968-1972 yıllarını kapsayan İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planısmiliv ekonomik ve siyasi bunalımların sonunda istikrarlı bir büyüme hızı ve kalkınma sağlanması amacıyla 15 yıllık bir perspektif içinde hazırlanmıştır. Bu iki dönem içinde 10 adet yıllık program da uygulanmıştır. Bu 15 yıllık perspektif içinde başlıca hedefler şöyle sıralanabilir:

Yılda %7'lik bir büyüme sağlanması.
İstihdam sorunun çözümlenmesi.
Dış ödemeler dengesinin sağlıklı bir yapıya kavuşturulması.
Her alanda yeterli sayıda ve üstün nitelikli bilim adamı ve teknik eleman yetiştirilmesi.
Bu hedeflerin sosyal adalet ilkesiyle uyumlu bir biçimde sağlanması.
Bu hedefler çerçevesinde ele alınan Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın yürürlüğe konulmasıylasmiliv ithal ikameci sanayileşme de yeni bir evreye girmiştir. Sıkı maliye ve para politikalarısmiliv kaynakların tam olarak kullanılmasına ve en iyi biçimde tahsisine engel olan enflasyonist ve deflasyonist eğilimlerin gelişmesini önleyecek biçimde tespit edilmiştir.

Kamu yatırımlarınınsmiliv vergilersmiliv kamu teşebbüslerinin yaratacağı fonlar ve dış alemden sağlanacak kaynaklar gibi gerçek tasarruflarla finanse edilmesi öngörülmüştür. Ayrıcasmiliv para ve kredi politikalarısmiliv özel sektör yatırımlarının gerçek kişi ve kurum tasarrufları ile finansmanını mümkün kılacak biçimde tespit edilmiştir. Bu planın öngördüğü dönem sonunda Türk ekonomisinde şu gelişmeler olmuştur:

Sanayi için yıllık %12smiliv3 gelişme hızı öngörülmüşsmiliv bu oran %10smiliv6 olarak gerçekleşmiştir.

Dış finansman kaynaklarının hedeflenen ölçüde sağlanamamış olması ve tarım kesiminin gelişiminin büyük ölçüde hava şartlarına bağlı bulunması nedeniyle %7'lik büyüme hızına ulaşılamamışsmiliv yılda ortalama %6smiliv5 oranında büyüme gerçekleştirilmiştir.

Toplam yatırımların GSMH içindeki payı başlangıç yılı olan 1963'te %18'e yükselmiştir.

Kamu gelirleri artmış olmakla birlikte öngörülen seviyeye ulaşılamamış; bu da kamu harcamalarının kısılması sonucunu doğurmuştur. Ödemeler dengesi açığı isesmiliv ihracatın düşünülen seviyenin üstünde gerçekleşmesi nedeniyle plan hedefinin altında kalmıştır.

Bu plan döneminde yatırımları ve ihracatı teşvik amacıyla bazı kanunlar çıkarılmıştır. Yatırımları teşvik amacıyla Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen bazı maddelerle kalkınmada öncelikli yörelerde daha yüksek oranlarda yatırım indirimi uygulamasına başlanmış ve Vergi Usul Kanunu'na eklenen bir madde ile hızlandırılmış amortisman yöntemine geçilmiştir.

Yatırımlarda kullanılacak hammaddelerin ithalatını kolaylaştırıcı gümrük indirimleri gibi kolaylıklar sağlanmıştır. İhracatı teşvik için isesmiliv ihracatta vergi iadesi uygulaması başlatılmıştır.

1968-1972 yılları arasında uygulaması gerçekleştirilen İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planını birinci plandan farkı çok kesimli olmasıdır. Tarımsmiliv madenciliksmiliv imalat sanayismiliv inşaatsmiliv hizmetler ve kamu kesimi tek tek ele alınırkensmiliv plan ulusal ve uluslararası kesim olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bu planın amacısmiliv Türk ekonomisinde hızlı bir gelişme sağlamak ve bu gelişmeyi sürekli hale getirmektir. Ayrıcasmiliv bu planın birinci plandan farklı olarak sanayi sektörüne özel bir önem verdiği görülmektedir.

İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda sanayi sektörüsmiliv ekonomik büyüme için "sürükleyici sektör" konumuna geçmektedir. Bu plan dönemindesmiliv bir taraftan "ithalat" yerine "yerli üretim" ikame edilirkensmiliv diğer taraftan "ara mallar" üretimi önem kazanmıştır. Ayrıcasmiliv vergi iadesismiliv döviz tahsislerine öncelik tanınması gibi ihracat teşviklerine önem verilmişsmiliv ihracatçı birlikleri kurulmuştur.

Birinci ve ikinci planda öngörülen kalkınma hızları eşit olmakla birliktesmiliv Birinci Plan'da hizmetler kesimi için öngörülen kalkınma hızı %7smiliv2'den %6smiliv8'e indirilmiştir. Her iki planda temel sektörlerin payları öngörülen yönde gelişmekle birlikte beklenenden daha düşük seviyede olmuştur.

Yatırımların sektörlere dağılımına baktığımızdasmiliv ikinci planın imalat sanayismiliv ulaştırma ve turizm yatırımlarına ağırlık verdiği görülmektedir. Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı 1973-1977 yıllarını kapsamakta ve 15 yıllık uzun dönemli bir perspektifin üçüncü kısmını oluşturmaktadır.

Türkiye ile AT arasında 1963 yılında imzalanan Ortaklık Anlaşması'nın 1 Ocak 1973 yılında kanuni olarak yürürlüğe girmesi ile birlikte gümrük indirimlerinin gerçekleşmesi ve geçen on yıllık dönem içinde ulaşılan sonuçlar ve karşılaşılan sorunlarsmiliv özellikle sanayide hedeflenen artış hızının gerçekleştirilememesismiliv belirli bir yapısal değişikliği zorunlu kılmıştır. Bu yüzden plan 15 yıllık bir perspektif içerisinde değilsmiliv yeniden hazırlanan ve 22 yılı kapsayan yeni bir stratejinin ilk dilimi olarak hazırlanmıştır. 1973-1995 yıllarını kapsayan bu yeni stratejiyle ulaşılmak istenen başlıca hedefler şunlardır:

GSMH'nin yılda ortalama %9 dolayında artması.

Sanayinin milli gelir içindeki payının %23'ten %40'a çıkarılmasısmiliv buna karşılık tarım kesiminin payının %28'den %10'a indirilmesi.

Toplam çalışanlar içinde sanayi kesiminin payının %11'den %22'ye yükseltilmesismiliv tarım kesiminin payının ise %60'tan %20'ye düşürülmesi.

Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Plan döneminin belirgin niteliklerinden birisismiliv başta altyapı olmak üzeresmiliv ekonominin darboğazlara girmesidir. Bunun temelinde 1960-1973 döneminde kesintisiz büyümeyi sağlayan ithal ikameci stratejilerin bulunduğu görülmektedir. İthal ikameci politikalar. dayanıksız tüketim mallarına (işlenmiş gıda ürünlerismiliv tekstil gibi) yönelik olduğu sürece büyüme devam etmişsmiliv fakat 1960'ların ortalarından itibaren ithal ikameci politikalar dayanıklı tüketim malları (taşıtlarsmiliv beyaz eşya gibi) ve ara mallar (çeliksmiliv rafine edilmiş ürünlersmiliv petrokimya ürünleri gibi) hedef alındığında elde edilen sonuçlar tatmin edici olmaktan uzak kalmıştır.

Sınırlı iç piyasa ve ihracata yönelmedeki yetersizliksmiliv sermaye yoğunluğu daha yüksek yatırımlardaki artış ve sınırlı kapasite kullanımlarısmiliv büyüme hızının sürdürülmesini gittikçe daha yüksek maliyetli hale getirmiştir.

1973-1974 yılları arasında dört katına çıkan petrol fiyatları Türkiye'yi derinden etkilemiştir. Ardarda gelen hükümetlersmiliv birinci petrol şokundan önce yavaşlama eğilimine giren ekonomik büyüme hızını artırmak içinsmiliv en azından başlangıçtasmiliv genişletici politikalar izlemişlerdir. Kamu sektörü yatırımları hızla büyümüştür. Ancaksmiliv aynı dönemde tüketim sınırlanamadığındansmiliv bu politikasmiliv reel olarak %8 gibi bir büyüme sağlanmasına rağmen istikrarsızlığa sebep olmuştur.

1970'lerin sonuna doğru ulusal tasarruflar ve yatırımlar arasındaki uçurum genişlemiştir. İthalatsmiliv durgun ihracat karşısında hızla büyümüştür. Kamu İktisadi Teşebbüslerinin dengesi çarpıcı bir şekilde bozulmuştur. Bunun sonucunda bütçe açığı büyümüş ve enflasyonda hızlı bir artış olmuştur. Cari işlemler dengesi önemli ölçüde açık vermiştir. Bu açıksmiliv 1977'de GSMH'nin %8'ine ve döviz gelirlerinin %92'sine ulaşmıştır. Bu açıklar özel yabancı sermaye ve rezervlerle finanse edilmiştir. Fakat bu finansman şeklismiliv dış borçların artmasısmiliv borçlanma yapısının bozulması ve konvertibl döviz rezervlerinin azalması şeklinde üç alandakötüleşmeye neden olmuştur. Bu ekonomik dengesizlikler sonucunda 24 Ocak 1980 Ekonomik İstikrar Kararları alınmıştır.

kaynak
Rapor Et
Eski 16 Şubat 2009, 16:54

1923-1940 Yılları arası kalkınma planları nelerdir ve hangileri gerçekleşmiştir?

#7 (link)
brk46
Ziyaretçi
brk46 - avatarı
1923-1940 YILLARI ARASI KALKINMA PLANLARI NELERDİR HANGİLERİ GERÇEKLEŞTİ?
Rapor Et
Eski 28 Nisan 2009, 14:22

1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar nelerdir?

#8 (link)
btl
Ziyaretçi
btl - avatarı
atatürkçülğünün oluşmasında dünyada ve ülkemizde etkili olan olaylar nelerdir
Rapor Et
Eski 6 Aralık 2009, 19:19

1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmalar nelerdir?

#9 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
atatürk ün 19 mayıs 1919 ve 23 ekim 1923 e kadar yaptığı çalışmalar
Rapor Et
Eski 9 Şubat 2010, 21:51

tatrihler

#10 (link)
yardımmm
Ziyaretçi
yardımmm - avatarı
1923-1940 yılları arasında ekonomi alanında gerçekleştirilen çalışmaları yazmışsınız ya onların tarihlerini yazarmısınız lütfen çok ihtiyacım var performans ödevim!!!!
Sponsorlu Bağlantılar
Rapor Et
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 0.878 saniyede (94.13% PHP - 5.87% MySQL) 17 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +2 - Saat: 01:09
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi