Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Forumda Ara

Kip ve kişi eki nedir, örnek verir misiniz?

Bu konu Soru-Cevap forumunda Misafir tarafından 7 Kasım 2009 (07:27) tarihinde açılmıştır.
53532 kez görüntülenmiş, 43 cevap yazılmış ve son mesaj 16 Ekim 2014 (19:02) tarihinde gönderilmiştir.
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Eski 7 Kasım 2009, 07:27

Kip ve kişi eki nedir, örnek verir misiniz?

#1 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
Sponsorlu Bağlantılar Sponsorlu Bağlantılar
lütfen kip eki ve kişi eki almış örnekler veriniz.
En iyi cevap fadedliver tarafından gönderildi

Kip Ekleri - Türkçede Kip Ekleri


Kip, bir dilbilgisi terimidir. Fiil kök veya gövdelerinin zaman ve şekillere göre türlü eklerle girdikleri kalıplara kip denir. Türkçe'de bütün fiiller, iki büyük kipte toplanır. Bunlar: Haber (bildirme) kipleri, dilek kipleridir.

Haber (bildirme) kipleri

Bir fiilin (eylemin) yapıldığını, yapılmakta olduğunu veya yapılacağını haber verirler. Haber kiplerinin ekleri fiil köklerine zaman kavramı kazandırırlar. Bunlara zaman kipleri de denir. Ekleri: -di, -miş, -yor, -r(-ar), -acak olan zaman kipleri beşe ayrılır:
  1. Görülen geçmiş zaman (gir-di-m), (di)
  2. Öğrenilen geçmiş zaman (al-mış-sın), (miş)
  3. Şimdiki zaman (gez-i-yor-lar), (yor)
  4. Geniş zaman (tıka-r-sın, sor-ar), (r,ar)
  5. Gelecek zaman (anlat-acak-sın). (acak,ecek)

Dilek Kipleri

İstenilen veya tasarlanan bir hareketi anlatan kiplerdir. Bu kiplerde açıkça bir zaman ifadesi bulunmaz. Ekleri: -meli, -se, -e ve eksiz emir haliyle birlikte dilek kipleri dörde ayrılır:
  1. Gereklilik kipi (düş-meli),gitmeli
  2. Dilek-şart kipi (gül-se), gitse
  3. İstek kipi (gel-e), gide
  4. Emir kipi git
Emir kipinin eki yoktur. Emir kipinde çekilen bir fiilde sadece fiil kökü ve şahıs eki bulunur (gel, gel-sin, gel-iniz gibi)
Çekimli bir fiilde sırayla şu üç bölüm bulunur:
  1. Fiil kök veya gövdesi,
  2. Kip eki,
  3. Şahıs eki.
Kip ekleri, fiil kökünden sonra gelerek ona zaman manası veya tasarlanan, istenen bir hareketle ilgili mana kazandırır. Bu durumda fiil, yalnız üçüncü teklik şahıs ifade eder. Emirde ise, kök veya gövde halinde kalır ve ikinci teklik şahsı verir.

Çekimli fiiller

Kip eki almış bir fiilin altı şahısta söylenmesi veya yazılması demektir:
  • çalış-ı-yor-um,
  • çalış-ı-yor-sun
  • çalış-ı-yor,
  • çalış-ı-yor-uz,
  • çalış-ı-yor-sunuz,
  • çalış-ı-yor-lar
gibi.
Bir çekimli fiilde bir kip eki olabildiği gibi, iki kip eki de bulunabilir. Kip eklerinin sayısına göre çekimli fiiller ikiye ayrılır:
  • Basit zamanlı çekimli fiiller,
  • Tek kip eki alan çekimli fiillere basit zamanlı; iki kip eki alan çekimli fiillere ise bileşik zamanlı çekimli fiil denir. Bileşik çekimlerde imek fiili dediğimiz idi, imiş, ise şekilleriyle kullanılır (görür idi, bakacak imiş, koşuyor ise gibi).
Yani, bileşik zamanlı çekimli fiillerde üç kip vardır:
  • Hikaye (eki: -di)
  • Rivayet (eki: -miş)
  • Şart (eki: -se)
Basit zamanlı fiillerin hepsinin ve emir kipinin hiç bileşik zamanı yoktur. Dilek kiplerinin ise hikâye ve rivayeti vardır; şartı yoktur. Yine -di'li geçmiş, yani görülen geçmiş zamanın rivayeti yoktur.

Alıntı
Sponsorlu Bağlantılar
Rapor Et
Eski 7 Kasım 2009, 13:05

Kip ve kişi eki nedir, örnek verir misiniz?

#2 (link)
fadedliver
Ziyaretçi
fadedliver - avatarı
Alıntı:
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı Mesajı Görüntüle

lütfen kip eki ve kişi eki almış örnekler veriniz.
Kip:
Dilbilgisinde fiilin kök veya gövdelerinin zaman ve şekillere göre girdikleri kalıplara denir. Türkçe'de bütün fiiller, iki büyük kipte toplanır. Bunlar Haber (bildirme) kipleri ve dilek kipleridir.
Bir fiilin (eylemin) yapıldığını, yapılmakta olduğunu veya yapılacağını haber verirler. Haber kiplerinin ekleri fiil köklerine zaman kavramı kazandırırlar. Bunlara zaman kipleri de denir. Ekleri: -acak, -(a)r, -di, -miş, -yor olan zaman kipleri beşe ayrılır:

Gelecek zaman
Türkçe'de -acak, -ecek ekleriyle oluşturulur.
Örnek: anlat-acak-sın
Geniş zaman
Türkçe'de -(a)r ekiyle oluşturulur.
Örnek: tıka-r-sın, sor-ar
Görülen geçmiş zaman
Türkçe'de -dı, -di ekleriyle oluşturulur.
Örnek: gir-di-m örnek: yap-tı-m örnek: Ödevimi daha dün yaptım örnek: Ömer'i bir kaç gün önce parkta gördüm
Öğrenilen geçmiş zaman
Türkçe'de -mış, -miş ekileriyle oluşturulur.
Örnek: al-mış-sın
Şimdiki zaman
Türkçe'de -yor ekiyle oluşturulur.
Örnek: yap-i-yor-lar
İstenilen veya tasarlanan bir hareketi anlatan kiplerdir. Bu kiplerde açıkça bir zaman ifadesi bulunmaz. Ekleri: -meli, -se, -e ve eksiz emir haliyle birlikte dilek kipleri dörde ayrılır:
Emir kipi
Emir kipinin eki yoktur. Emir kipinde çekilen bir fiilde yalnızca fiil kökü ve şahıs eki bulunur. Bütün dillerde bu kip, âcil durumlarda da kullanıldığından fiilin en kısa şeklidir. Örnek: gel, gel-sin, gel-iniz; git, git-sin, gid-iniz
Sayfanın başlığı=== Dilek-şart kipi === Türkçe'de -sa, -se ekileriyle oluşturulur.
Örnek: gül-se, git-seyap-sa-uyu-sa-sev-se g
Gereklilik kipi
Türkçe'de -malı, -meli ekileriyle oluşturulur.
Örnek: düş-meli, git-meli
İstek kipi
Türkçe'de -a, -e ekileriyle oluşturulur.
Örnek: gel-se, gid-e
Çekimli fiiller
Kip eki almış bir fiilin altı şahısta söylenmesi veya yazılması demektir. Çekimli bir fiillerde sırayla şu üç bölüm bulunur:
  1. Fiil kök veya gövdesi,
  2. Kip eki,
  3. Şahıs eki.
Kip ekleri, fiil kökünden sonra gelerek ona zaman mânâsı veya tsarlanan, istenen bir hareketle ilgili mânâ kazandırır. Bu durumda fiil, yalnız üçüncü teklik şahıs ifâde eder. Emirde ise kök veya gövde halinde kalır ve ikinci teklik şahsı verir.

Çekim örneği:

Şahıs Çekimi
1. tekil
çalış-ı-yor-um
2. tekil
çalış-ı-yor-sun
3. tekil
çalış-ı-yor
1. çoğul
çalış-ı-yor-uz
2. çoğul
çalış-ı-yor-sunuz
3. çoğul
çalış-ı-yor-lar

Bir çekimli fiilde bir kip eki olabildiği gibi iki kip eki de bulunabilir. Kip eklerinin sayısına göre çekimli fiiller ikiye ayrılır:
1-Çekimli fiil 2-Çekimsiz fiil
Basit zamanlı çekimli fiiller
Tek kip eki alan çekimli fiillere verilen addır. Basit zamanlı fiillerin hepsinin bileşik zamânı yoktur.
Bileşik Zamanlı Fiiller
İki kip eki alan çekimli fiillere denir. Bileşik çekimlerde -imek fiili, -idi, -imiş, ise (-yse) şekilleriyle kullanılır.
Hikâye kipi
Türkçe'de -dı, -di eklerini alarak oluşturulur.
Örnek: görür idi = görür-dü
Rivâyet kipi
Türkçe'de -mış, -miş eklerini alarak oluşturulur.
Örnek: bakacak imiş = bakacak-mış
Şart kipi
Türkçe'de -sa, -se eklerini alarak oluşturulur.
Örnek: koşuyor ise = koşuyor-sa
Emir kipinin de basit zamanlı fiiller gibi hiç bileşik zamanı yoktur. Dilek kiplerininse hikâye ve rivayeti vardır; şartı yoktur. Yine -di'li geçmiş, yani görülen geçmiş zamânın rivâyeti yoktur.
Vikipedi
Rapor Et
Eski 7 Kasım 2009, 13:06

Kip ve kişi eki nedir, örnek verir misiniz?

#3 (link)
fadedliver
Ziyaretçi
fadedliver - avatarı
Kip Ekleri - Türkçede Kip Ekleri


Kip, bir dilbilgisi terimidir. Fiil kök veya gövdelerinin zaman ve şekillere göre türlü eklerle girdikleri kalıplara kip denir. Türkçe'de bütün fiiller, iki büyük kipte toplanır. Bunlar: Haber (bildirme) kipleri, dilek kipleridir.

Haber (bildirme) kipleri

Bir fiilin (eylemin) yapıldığını, yapılmakta olduğunu veya yapılacağını haber verirler. Haber kiplerinin ekleri fiil köklerine zaman kavramı kazandırırlar. Bunlara zaman kipleri de denir. Ekleri: -di, -miş, -yor, -r(-ar), -acak olan zaman kipleri beşe ayrılır:
  1. Görülen geçmiş zaman (gir-di-m), (di)
  2. Öğrenilen geçmiş zaman (al-mış-sın), (miş)
  3. Şimdiki zaman (gez-i-yor-lar), (yor)
  4. Geniş zaman (tıka-r-sın, sor-ar), (r,ar)
  5. Gelecek zaman (anlat-acak-sın). (acak,ecek)

Dilek Kipleri

İstenilen veya tasarlanan bir hareketi anlatan kiplerdir. Bu kiplerde açıkça bir zaman ifadesi bulunmaz. Ekleri: -meli, -se, -e ve eksiz emir haliyle birlikte dilek kipleri dörde ayrılır:
  1. Gereklilik kipi (düş-meli),gitmeli
  2. Dilek-şart kipi (gül-se), gitse
  3. İstek kipi (gel-e), gide
  4. Emir kipi git
Emir kipinin eki yoktur. Emir kipinde çekilen bir fiilde sadece fiil kökü ve şahıs eki bulunur (gel, gel-sin, gel-iniz gibi)
Çekimli bir fiilde sırayla şu üç bölüm bulunur:
  1. Fiil kök veya gövdesi,
  2. Kip eki,
  3. Şahıs eki.
Kip ekleri, fiil kökünden sonra gelerek ona zaman manası veya tasarlanan, istenen bir hareketle ilgili mana kazandırır. Bu durumda fiil, yalnız üçüncü teklik şahıs ifade eder. Emirde ise, kök veya gövde halinde kalır ve ikinci teklik şahsı verir.

Çekimli fiiller

Kip eki almış bir fiilin altı şahısta söylenmesi veya yazılması demektir:
  • çalış-ı-yor-um,
  • çalış-ı-yor-sun
  • çalış-ı-yor,
  • çalış-ı-yor-uz,
  • çalış-ı-yor-sunuz,
  • çalış-ı-yor-lar
gibi.
Bir çekimli fiilde bir kip eki olabildiği gibi, iki kip eki de bulunabilir. Kip eklerinin sayısına göre çekimli fiiller ikiye ayrılır:
  • Basit zamanlı çekimli fiiller,
  • Tek kip eki alan çekimli fiillere basit zamanlı; iki kip eki alan çekimli fiillere ise bileşik zamanlı çekimli fiil denir. Bileşik çekimlerde imek fiili dediğimiz idi, imiş, ise şekilleriyle kullanılır (görür idi, bakacak imiş, koşuyor ise gibi).
Yani, bileşik zamanlı çekimli fiillerde üç kip vardır:
  • Hikaye (eki: -di)
  • Rivayet (eki: -miş)
  • Şart (eki: -se)
Basit zamanlı fiillerin hepsinin ve emir kipinin hiç bileşik zamanı yoktur. Dilek kiplerinin ise hikâye ve rivayeti vardır; şartı yoktur. Yine -di'li geçmiş, yani görülen geçmiş zamanın rivayeti yoktur.

Alıntı
Rapor Et
Eski 3 Aralık 2009, 17:01

kip

#4 (link)
ecoş
Ziyaretçi
ecoş - avatarı
kip eklerini arıyorum
Rapor Et
Eski 4 Aralık 2009, 16:34

Kip ve kişi eki nedir, örnek verir misiniz?

#5 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
gereklilik kipi örnekleri ve soruları
Rapor Et
Eski 14 Aralık 2009, 23:14

Kip ve kişi eki nedir, örnek verir misiniz?

#6 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
geniş zaman kipi
Rapor Et
Eski 4 Ocak 2010, 17:01

Kip ve kişi eki nedir, örnek verir misiniz?

#7 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
daha fazla fiil kökü yokmu yha?????
Rapor Et
Eski 8 Ekim 2010, 13:31

Kip ve kişi eki nedir, örnek verir misiniz?

#8 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
olumlu ve olumsuz eklerini istiyorum^^^^---------
Rapor Et
Eski 22 Ekim 2010, 21:27

fiil kökü

#9 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
fiil kökü, kip eki, şahıs eki acill
Rapor Et
Eski 2 Kasım 2010, 16:24

Kip ve kişi eki nedir, örnek verir misiniz?

#10 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
yah lütfen fiil kiplerinin olduğu bir hikaye yazın kasımın son haftasına kdr?*

yha lütfen içind fiil kipi olan bi hikaye yazın kasımın son haftası son ?
Sponsorlu Bağlantılar
Son Düzenleyen Misafir; 2 Kasım 2010 @ 16:26. Sebep: Mesajlar Otomatik Olarak Birleştirildi
Rapor Et
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 0.184 saniyede (70.24% PHP - 29.76% MySQL) 17 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +2 - Saat: 03:11
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi