Cevap Yaz Önceki Konu Sonraki Konu

Büzüşme nedir?

  • buzusme
  • buzusme nedir
  • buzusme tanki nedir
Misafir
Cevaplanmış   |    7 Aralık 2010 16:45   |   Mesaj #1   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
büzüşme nedir
En iyi cevap OrginaL tarafından gönderildi

Sana kısaca soğuk alan bir cismin ve ya maddenin küçülmesi demektir. :D

7 Aralık 2010 19:09   |   Mesaj #2   |   
KisukE UraharA - avatarı
VIP !..............!
KocaeLi

49841
8.370 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 08-04-2007
Alıntı
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı

büzüşme nedir


Isı alan maddelerin boyutlarının büyümesine karşın ısı veren maddelerin de boyutlarında küçülme görülür. Büzülme, maddelerin ısı vererek başka bir değişle soğumasıyla beraber boyutlarının küçülmesine denir. Başka bir değişle, sıcaklığı artırılan bir cismin boy, yüzey ya da hacminin artmasına genleşme, sıcaklığı azalan cisimlerin boy, yüzey ya da hacimlerinin azalmasına büzülme denir.

Büzülmenin yararları
Maddelerin ısı etkisiyle genleşmesi, soğuyunca da büzülmesi birçok alanda işimize yarar.
  • Gözlük camları çerçeve içine yerleştirilirken önce çerçeve ısıtılarak genleşmesi sağlanır. Sonra genleşen çerçeve içine cam takılır. Çerçeve soğuyunca da camı sıkıca kavrar.
  • Termometrelerin yapımında maddenin ısı etkisiyle genleşmesinden yararlanılır.
  • Kapağı açılmayacak şekilde sıkışmış şişeler kısa bir süre sıcak suda bekletilir. Şişeden daha çok genleşen metal kapak kolayca açılır.
Misafir
7 Aralık 2010 20:06   |   Mesaj #3   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Ya işte cisimler soğukta soğuk etkisiyle büzüşürler (bir nevi çekerler ) sıcakta ise sıcak havanın etkisiyle genişlerler.. Bu olaylara GENLEŞME denir...
OrginaL
7 Aralık 2010 20:10   |   Mesaj #4   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Sana kısaca soğuk alan bir cismin ve ya maddenin küçülmesi demektir.
KisukE UraharA ve Frigher bu mesajı beğendi.
Misafir
18 Ocak 2011 20:21   |   Mesaj #5   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
büzüşme nedir
Misafir
13 Şubat 2011 12:42   |   Mesaj #6   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Genleşme ve büzüşme ne demektir?
Misafir
15 Kasım 2011 20:56   |   Mesaj #7   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
genleşme:sıcaklığı arttıran bir cismin uzunluk veye hacminin deyişmesi
Misafir
21 Kasım 2011 11:14   |   Mesaj #8   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
örnek verirmisiniz
21 Kasım 2011 11:34   |   Mesaj #9   |   
Avatarı yok
Yasaklı/Pasif
Rüyalarda

4397
1.725 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 20-05-2010
Genleşme ve Büzülme


Bir cismin hacminin sıcaklıkla birlikte artmasına genleşme, azalmasına da büzülme denir. Hemen hemen bütün maddeler ısındığı zaman genleşir, soğuduğu zaman büzülür. Ama sıcaklığa bağlı bu hacim değişikliği gazlarda en yüksek, sıvılarda daha az, katılarda ise en düşük düzeydedir. Üstelik bütün gazların genleşme miktarı aşağı yukarı aynı olduğu halde sıvılarda ve katılarda maddeye göre değişir. Örneğin 1 metre uzunluğundaki bir demir çubuk 100°C'ye kadar ısıtıldığında uzunluğu 1 mm kadar artarken, aynı sıcaklıkta bir pirinç çubuk bunun yaklaşık iki katı uzar. Sıvılar arasında da genleşmesi çok yüksek olan alkol cıvadan hemen hemen yedi kat fazla genleşir. Bazı metallerin genleşme özelliğinden eskiden beri değişik uygulamalarda yararlanılır. Örneğin at arabalarının tahta tekerleklerine aşınmayı önlemek üzere demir çember geçirilmesi demirin genleşme özelliğine dayanır. Tekerleğin çevresinden daha küçük yapılan demir çember soğukken yerine oturtulamaz. Ama ısıtılarak genleştirildikten sonra zorlanarak tekerleğin çevresine yerleştirilir ve soğuyunca büzülerek tahta tekerleği sıkıca kavrar. Tren vagonlarının tekerleklerine takılan çelik çemberler de aynı yöntemle yerine yerleştirilir. Buzdolaplarında, elektrikli ütülerde ve kalorifer, şofben gibi ısıtma aygıtlarında sıcaklığı ayarlamak için kullanılan termostatların çalışma ilkesi de genellikle metallerin genleşme farklılıklarına dayanır. Termostatta, biri az, öbürü çok genleşen iki ayrı metalin yan yana kaynaklanmasıyla yapılmış çift metalli bir çubuk vardır. Bu çubuk, sıcaklık istenen dereceye geldiği anda elektrik devresini keser, sıcaklık düşünce yeniden devreyi tamamlar.
Termometrelerde ve evlerdeki ısıtma düzeneklerinde de sıvıların genleşme özelliğinden yararlanılır.

Genleşme, genişleme anlamından gelir. Sıcaklığı artırılan bir cismin uzunluk ya da hacminin değişmesi olayıdır.
Katıları, sıvıları ya da gazları oluşturan tanecikler, ortalama konumları çevresinde sürekli çalkalanma halindedirler. Bu cisimlerden birine ısı biçiminde enerji verilirse, bu enerji kinetik enerji ye dönüşür; dolayısıyla, kinetik enerjisi artan tanecikler daha şiddetle çalkalanır ve daha geniş alana yayılmaya çalışırlar; yani sıcaklığı yükselen cisim (katı, sıvı, gaz) aynı zamanda genleşir. Sıcak bir cisim ışınını başka bir maddeye gönderirse o maddenin kapladığı alan (hacmi) genişler ve yayılır.
Dışarıdan ısı alan maddenin taneciklerinin kinetik enerjisi, dolayısıyla taneciklerin titreşim hızı artar. Tanecikler birbirinden uzaklaşmaya başlar. Bu olaya genleşme adı verilir. Tersine olarak madde dışarıya ısı verdiğinde (madde soğutulduğunda) maddenin taneciklerinin kinetik enerjilerinin azalmasına neden olur. Buna da büzülme denir.
Maddelerin genleşmesi ya da tersine büzülmesi sırasında büyük kuvvetlerin ortaya çıkması, tren raylarında, köprü gibi yapılarda hasarlara neden olmaktadır. Bu yüzden tren raylarının eklenti yerlerinde boşluklar bırakılır, köprüler demir makaralar üzerine oturtulur. Çevremizdeki bu tür yapıları gözlemleyerek genleşme ile ilgili bir çok örnekler bulabiliriz. En çok genleşen madde ise metaldir.


1. Metallerde Genleşme

1.1. Boyca genleşme

Bir metal çubuğun önceki ilk boyu, olsun. Bu metal boyu uzayarak son boyu l0 olur.
Boyca uzama miktarı (Δl);

ΔL =l-l0 = l0.λ.Δt


bağıntısıyla bulunur. Burada,

l0: Metalin ilk boyu 900000 cm'dir.

Bu;

Δt = tson-tilk


Metalin ısıtılmadan önceki sıcaklığı ile ısıtıldıktan sonraki sıcaklığının farkıdır.

1.2. Yüzeyce genişleme

Bir metal levhanın ısıtılmadan önceki ilk yüzeyi S0 olsun. Bu metal levhayı ısıttığımızda, yüzey artarak son yüzeyi

ΔS = S-S0=S0.2 λ.Δt


bağıntısıyla hesap edilir. Burada;

  • S0: Metalin ilk yüzü.
  • 2λ: Yüzeyce genleşme katsayısı (Boyca genleşmenin iki katıdır.)

Sıcaklık farkı;
Δt = tson-tilk


1.3. Hacimce genişleme
Metal bir kürenin ısıtılmadan önceki ilk hacmi V1 olsun. Bu metal küreyi ısıttığımızda son hacmi V olur. Hacimce genleşme miktarı ΔV, bağıntısıyla hesap edilir.
Formül:

ΔV=V1.3λ.Δt

Burada;
  • V0: Metal kürenin ilk hacmi.
  • 3λ: Hacimce genleşme katsayısı (Dikkat edilirse boyca genleşme katsayısının üç katıdır.)
Sıcaklık farkı;
Δt = tson-tilk


2. Sıvılarda genleşme
Sıvıların ısıtılmadaki davranışlarını, katılarda olduğu gibi inceleyemeyiz. Çünkü, sıvıları katılar gibi şekillendirmek, örneğin boru haline getirmek imkânsızdır. Bu yüzden, sıvıların, bir kap içinde incelenmeleri gerekir. Ayırt edici bir özelliktir.
Sıvıların genleşmesinden sıvılı termometrelerde, sıcak su kazanlarında, termosifonlarda ve kalorifer sistemlerinde yararlanılır. Sıvıların genleşme miktarı aşağıdaki bağıntı ile hesaplanır.
Bağıntıda ΔV sıvının hacimce genleşme miktarı, V sıvının ilk hacmi, a sıvının hacimce genleşme katsayısıdır.

3. Gazlarda genleşme
Gazlarda genleşme her gazda aynıdır. Gazlar en çok genleşen maddelerdir.

kaynak:

Misafir
15 Aralık 2011 19:34   |   Mesaj #10   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Büzülme, maddelerin ısı vererek başka bir değişle soğumasıyla beraber boyutlarının küçülmesine denir.
Cevap Yaz
Hızlı Cevap
İsim:
Mesaj:
Önceki Konu Sonraki Konu
Sayfa 0.372 saniyede 11 sorgu ile oluşturuldu