Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Sohbet (Flash Chat) Forumda Ara

Özetlerde hangi zaman eki kullanılır?

Bu konu Soru-Cevap forumunda Misafir tarafından 29 Mayıs 2011 (12:47) tarihinde açılmıştır.FacebookFacebook'ta Paylaş
3095 kez görüntülenmiş, 4 cevap yazılmış ve son mesaj 17 Ekim 2013 (20:02) tarihinde gönderilmiştir.
  • Bu konuyu beğendiniz mi?   
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Bu konuyu arkadaşlarınızla paylaşın:    « Önceki Konu | Sonraki Konu »      Yazdırılabilir Sürümü GösterYazdırılabilir Sürümü Göster    AramaBu Konuda Ara  
Eski 29 Mayıs 2011, 12:47

Özetlerde hangi zaman eki kullanılır?

#1 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
Özetlerde hangi zaman eki kullanılır? Lütfen söyleyin, acil lazım.
Rapor Et
Reklam
Eski 29 Mayıs 2011, 15:28

Özetlerde hangi zaman eki kullanılır?

#2 (link)
"Popi Prenses"
Gece Prensesi - avatarı
-miş li ve -di li geçmiş zaman kullanılır..
Rapor Et
Eski 29 Mayıs 2011, 17:15

Özetlerde hangi zaman eki kullanılır?

#3 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
özetlerde geçmiş zaman eki kullanılır
Rapor Et
Eski 29 Mayıs 2011, 17:27

Özetlerde hangi zaman eki kullanılır?

#4 (link)
all star porno
Ziyaretçi
all star porno - avatarı
Alıntı:
Misafir adlı kullanıcıdan alıntı Mesajı Görüntüle

Özetlerde hangi zaman eki kullanılır? Lütfen söyleyin, acil lazım.
geniş zaman eki kullanılır.

ŞEKİL VE ZAMAN EKLERİ

Şekil ve zaman ekleri, fiil kök veya gövdesinin karşıladığı hareketi şekle ve zamana bağlayan eklerdir.
Demek ki bu ekler bir şekil, bir de zaman ifade ederler. Şekil ifadesi hepsinde, zaman ifadesi ise ancak bir kısmında vardır.
Şekil; fiilin kullanılışta sokulduğu kalıp demektir. Fiiller kullanılışa çıkmak, şahıslara bağlanmak için iki kalıba girerler. Bunlardan biri bildirme kalıbı, diğeri ise tasarlama kalıbıdır.
Kip, fiilin çekim kalıbı demektir. Türkçe’de dokuz çekim kalıbı vardır. Dokuz fiil kipi vardır. Bu kipler ve kalıplar ikiye ayrılır:
a) Bildirme kipleri
b) Tasarlamakipleri

a) Bildirme Kipleri:

Bildirme kipleri gerçek hareketleri haber veren kalıplardır. Bildirme kalıbı haber kalıbıdır. Dokuz fiil çekiminden beşi bildirme kipleridir. Bunlarda gerçekleşmiş, gerçekleşen veya gerçekleşecek bir hareketi haber vermek bahis konusudur. Onun için haber kipleri de denir. Bu haberin içinde zaman da vardır. Yani, hem haber, hem zaman ifade ederler. Şu halde, bu kiplerde çekim ekleri şekil olarak haber, bildirme; zaman olarak da beş tane zamanı ifade ederler, bunlar; geniş zaman, şimdiki zaman, görülen geçmiş zaman, öğrenilen geçmiş zaman ve gelecek zamandır.
Zaman ifadesi, şekil ifadesinden daha belirgindir. Onun için bunlar zaman adları ile tanınırlar.




b) Tasarlama Kipleri:

Tasarlama kipleri gerçek olmayan, tasarlanan, tasarıda olan, tasavvurda olan hareketleri ifade için kullanılan fiil kalıplarıdır. Bunlara dilek kipleri de denir.
Bu çekim kalıplarında zaman ifadesi yoktur, yalnız şekil ifadesi vardır.
Tasarlama kipleri dört tanedir ve bunlar: Şart, emir, istek, gereklilik ifade eder ve bu adlarda anılırlar.

A) BİLDİRME KİPLERİ ( Haber ve Zaman Kipleri )

1- Geniş Zaman ve Ekleri :

Bu zaman şekil olarak bildirme, zaman olarak da geniş zaman ifade ederler.
Bu eklerde üç zaman ifadesi vardır; her zaman, geçmiş zamanla şimdiki zamanı içine alan bir zaman ve gelecek zaman; her zaman yaparım, bugün yaparım örneğinde ve “ Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım” mısrasında bu manalar vardır. Ayrıca geniş zamanda bir süreklilik ve yapabilme ifadesi de vardır.
Bugün iki geniş zaman eki vardır:
1. –r
2. –ar, -er
Bugün umumî geniş zaman eki -r ‘dir. Fiillerin büyük bir kısmına bu ek getirilir.

ye-r açıl-ı-r ver-i-r
de-r bil-i-r oku-r
başla-r gör-ü-r patlat-ı-r

-ar, -er ise tek heceli fiillere, fakat bunların büyük bir kısmına getirilen geniş zaman ekidir.

yap-ar kes-er öt-er
kaç-ar gid-er yaz-ar
koş-ar dür-er dön-er

Geniş zaman çekimi, zamir menşeli şahıs ekleri ile yapılır. Bu şöyledir:

-r ile:

oyna-r-ım
oyna-r-sın
oyna-r
oyna-r-ız
oyna-r-sınız
oyna-r-lar

-ar, -er ile:

yaz-ar-ım -er-im
yaz-ar-sın kes-er-sin
yaz-ar kes-er
yaz-ar ız kes-er-iz
yaz-ar-sınız kes-er-siniz
yaz-ar-lar kes-er-ler


Geniş Zamanın Olumsuzu :

Geniş zamanın olumsuzunda diğer kiplerden çok farklı bir durum vardır. Diğer kiplerde aynı ek hem fiilin olumlusuna, hem de olumsuzuna getirilir: gel-di, gel-me-di gibi.
Geniş zamanda ise ek sadece müsbet fiile getirilmekte ve menfî çekim -maz, -mez ve onun z’sinin düşmesi sonucunda -ma, -me ile yapılmaktadır. Bu çekim şöyledir:

gel-me-m yaz-ma-m
gel-mez-sin yaz-maz-sın
gel-mez yaz-maz
gel-me-y-iz yaz-ma-y-ız
gel-mez-siniz yaz-maz-sınız
gel-mez-ler yaz-maz-lar
2- Şimdiki Zaman ve Eki :

Bu ek fiilin şimdiki zaman çekimini yapan ektir. Şekil olarak bildirme, zaman olarak şimdiki zaman ifade eder. Şimdiki zamanla beraber devamlılık fonksiyonu da vardır. “Her zaman yapıyorum.” gibi. Bu sebeple geniş zaman ifade edebilir.
Bugün kullanılan şimdiki zaman eki -yor’dur.
Bu ek aslında yorır “yürür” yardımcı fiilinin ekleşmesiyle ortaya çıkmış yeni bir ektir: geli yorır, gide yorır gibi.
Bu ek de bugün, şimdiye kadar gördüğümüz bütün yapım ekleri gibi bir yardımcı sesle, bir yardımcı sessiz birleşir: başlı-yor, gel-i-yor gibi.
Şimdiki zaman eki, taşıdığı “y” sesi dolayısıyla fiillerin düz, geniş, orta hece vokallerini değiştirir: bekli-yor ( bekle-yor ) , beklemi-yor ( bekleme-yor ).
Şimdiki zaman çekimi de zamir menşeli eklerle yapılır. Bu çekim şöyledir:

al-ı-yor-um oku-yor-um
al-ı-yor-sun oku-yor-sun
al-ı-yor oku-yor
al-ı-yor-uz oku-yor-uz
al-ı-yor-sunuz oku-yor-sunuz
al-ı-yor-lar oku-yor-lar

Yazı dilinde kullanılan ancak konuşma dilinde kullanılmayan ve kullanıldığı kelimeye şimdiki zaman anlamı veren, bir de “-makta, -mekte, -mada, -mede” ekleri de vardır.
al-makta-y-ım
al-makta-sın
al-makta-dır (al-makta)
al-makta-y-ız
al-makta-sınız
al-makta-dırlar

Bu iki çeşit şimdiki zaman arasında iki fark vardır:
1- -makta, -mekte şimdiki zamanı konuşma dilinde pek kullanılmaz, sadece yazı dilinde kalır.
2- -yor eki başlamamış, uzak şimdiki zamanı da bildirir. “ Yarın geliyorum.” cümlesinde olduğu gibi. –makta, -mekte ekinde ise başlamış bir hareket, mutlak şimdiki zaman ifadesi vardır. “Biraz sonra gelmekteyim” diyemeyiz. “Gelmekteyim” diyorsak hareket başlamıştır.
Şimdiki zamanın olumsuzu -ma, -me ekleriyle yapılır. Olumsuzu ise; -ma,-me, -mu,-mü,-mı,-mi ile yapılır.

gel-mi-yor-um oku-mu-yor-um
gel-mi-yor-sun oku-mu-yor-sun
gel-mi-yor oku-mu-yor
gel-mi-yor-uz oku-mu-yor-uz
gel-mi-yor-sunuz oku-mu-yor-sunuz
gel-mi-yor-lar oku-mu-yor-lar

3- Geçmiş Zaman :

Fiilin, hareketin geçmişte yapıldığını anlatan zamana denir. Bu zaman kendi arasında ikiye ayrılır:
a) Görülen geçmiş zaman
b) Öğrenilen geçmiş zaman





a) Görülen Geçmiş Zaman Eki :

Bu ek, fiilin görülen geçmiş zaman çekimini yapar. Şekil bakımından bildirme, zaman bakımından görülen geçmiş zamanı ifade eder. Bu zamanın diğer bir adı da “di’li geçmiş” zamandır.
Görülen geçmiş zaman demek, meydana gelen olaya konuşanın bizzat şâhit olması, tanık olması durumunu ifade eder. Kısacası görülen geçmiş zaman, şâhit olunan geçmiş zamanı ifade eder.
Görülen geçmiş zamanın eki bugün; -dı,-di,-du,-dü,-tı,-ti,-tu,-tü şeklindedir.
Bu çekim baştan beri iyelik menşeli şahıs ekleri ile yapılır. Olumsuzu ise -ma,-me ile yapılır.

bil-di-m de-me-di-m
bil-di-n de-me-din
bil-di de-me-di
bil-di-k de-me-dik
bil-di-niz de-me-diniz
bil-di-ler de-me-di-ler

b) Öğrenilen Geçmiş Zaman Eki :

Bu ek , fiilin öğrenilen geçmiş zaman çekimini yapan ektir. Şekil olarak bildirme, zaman olarak öğrenilen geçmiş zamanı ifade eder. Diğer bir ismi “miş’li geçmiş” zamandır.
Öğrenilen geçmiş zaman demek, sonradan öğrenilen zaman demektir. Olayı sonradan duymuşsak veya biz onun sonradan farkına varmışsak bu çekimi kullanırız. Hareket olduğu zaman görmemişsek, bunu sonradan başkasından duymuşsak veya sonradan farkına varmışsak bu çekimi kullanırız.
Öğrenilen geçmiş zaman a nlatılan, nakledilen zamandır. Bu zamanın eki -mış,-miş,-muş,-müş’tür. Olumsuzu yine -ma,-me ekleri ile yapılır.
Bu fiil şekli de zamir menşeli şahıs ekleri ile çekilir, çekim şöyledir:


sev-miş-im doğ-muş-um bil-me-miş-im
sev-miş-sin doğ-muş-sun bil-me-miş-sin
sev-miş doğ-muş bil-me-miş
sev-miş-iz doğ-muş-uz bil-me-miş-iz
sev-miş-siniz doğ-muş-sunuz bil-me-miş-siniz
sev-miş-ler doğ-muş-lar bil-me-miş-ler

Bugün çokluk birinci şahıslara -k, -k (ke) de sıçramıştır:
Sev-miş-i-k, al-mış-ı-k ... gibi. Bu sıçrama ağızlarda çok görülür.


4- Gelecek Zaman ve Ekleri :

Bu ek, fiilin gelecek zaman çekimini yapar. Şekil olarak bildirme, zaman olarak gelecek zamanı ifade eder. Bu gelecek zaman belirli ve kesin gelecek zamandır.
Bugün gelecek zaman eki -acak, -ecek şeklindedir. Olumsuzu -ma,-me ile yapılır. Bu fiil şekli de zamir menşeli şahıs ekleri ile çekilir ve çekim şöyledir:

at-acağ-ım uyu-y-acağ-ım uyu-ma-y-acağ-ım
at-acak-sın uyu-y-acak-sın uyu-ma-y-acak-sın
at-acak uyu-y-acak uyu-ma-y-acak
at-acağ-ız uyu-y-acağ-ız uyu-ma-y-acağ-ız
at-acak-sınız uyu-y-acak-sınız uyu-ma-y-acak-sınız
at-acak-lar uyu-y-acak-lar uyu-ma-y-acak-lar

Başına “y” yardımcı sesi geldiği için bu ekin kullanılışında da telâffuzda orta hece değişikliği olur: başlı-y-acak ( başla-y-acak) , gülmü-y-eceğ-im ( gülme-y-eceğ-im). Ancak yazıda bu değişikliği göstermeyebiliriz.
Rapor Et
Eski 17 Ekim 2013, 20:02

Özetlerde hangi zaman eki kullanılır?

#5 (link)
Misafir
Ziyaretçi
Misafir - avatarı
Geniş zaman eki kullanılır '-r'
Rapor Et
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 0.178 saniyede (75.22% PHP - 24.78% MySQL) 16 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +3 - Saat: 09:18
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi