PC Görünümü Üye Ol
Forum Ana Sayfa
Soru-Cevap > Köktürk Devleti dönemine ait kitabelerin genel adı nedir?
«Önceki KonuSonraki Konu»
Misafir18:53, 19 Aralık 2011 
lütfen cevap yazın
Benzer Konular:
Etiketler:
Cevap
Misafir16:48, 31 Ocak 2012 
galiba büyük bir ihtimalle (:orhunbulmaca çözüyordum 2.harfi r 5.harfi n idi ama bilmiyorum yinede yanlış çıkabilir
Cevap
buz perisi06:12, 2 Şubat 2012 
Göktürk Kitabeleri
Tonyukuk Anıtı
720 yılında Göktürk devleti veziri Tonyukuk adına dikilmiştir. Kitabede Tonyukuk anılarını ve dönemin tarihini anlatmıştır. Anlatımda atasözlerine bolca yer verilmiştir.
Kültigin Anıtı
732 yılında dikilen anıt Yolluğ Tigin tarafından yazılmıştır. Anıtta Kültigin’in ölümü ve yas töreni anlatılmıştır.
Bilge Kağan Anıtı
735 tarihini taşır. Bilge Kağan’ın yiğitlikleri ve Türk milletine iletmek istediği mesajlar anıtın içeriğini oluşturur. Bu anıt da Yolluğ Tigin tarafından yazılmıştır.

Göktürk (Orhun) Kitabelerinin Özellikleri
Ø Türklerin ilk yazılı eseridir.
Ø Doğu Göktürklerin tarihine ışık tutar.
Ø Söylev türünde yazılmıştır.
Ø Oldukça gelişmiş ve işlenmiş bir dil kullanılmıştır.
Ø Türk dilinin gelişmişlik düzeyine ilişkin etraflı bilgiler edinilebilir.
Ø Hem dinî hem de din dışı konular işlenmiştir.
Ø Tarih coğrafya ve edebiyata kaynak olacak niteliktedir.
Ø Türk tarihini toplumun yaşam biçimini dünyaya bakış tarzını ortaya koyar.
Ø Kitabelerde idarecilerin ve sultanların halkı aydınlatması yaptıklarının hesabını halka vermesi söz konusudur.
Ø Kitabeleri Strahlenberg bulmuş 1893’te Wilhelm Thomsen okumuştur.
Ø Bir yüzleri Göktürk alfabesiyle diğer yüzleri Çince yazılmıştır.

Göktürk kitabeleri
Göktürk kitabeleri Göktürk İmparatorluğu'nun ünlü hükümdarı Bilge Kağan devrinden kalma altı adet yazılı dikilitaştır. Moğolistan'ın kuzeyinde Baykal gölününü güneyinde Orhun ırmağı vadisindeki Koşo Saydam gölü yakınlarındadır. Bu yazıtlardan Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtları Koçho Tsaydam bölgesindeki Orhun Irmağı civarında; Bilge Tonyukuk yazıtları ise Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarından yaklaşık 360 km uzakta Tola Irmağı'nın yukarı yatağındaki Bayn Tsokto (Bayn Çokto) bölgesindedir. Bilge Tonyukuk yazıtlarının (Orhun Irmağı civarında olmamasına rağmen) Orhun yazıtlarıyla birlikte düşünülmesi anılması Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtları ile aynı döneme ait olması ve aynı konuları içermesindendir. Yazıtlar Türk dili tarihi edebiyatı sanatı töresi hakkında önemli bilgiler vermektedirler. Türk ve Türkçe adı ilk kez Doğu Göktürkler dönemine ait bu yazıtlarda geçmektedir.Yazıtların üçü çok önemlidir. İki taştan oluşan Tonyukuk 716 Köl Tigin (Kültigin) 732 Bilge Kağan 735 yılında dikilmiştir. Köl Tigin yazıtı Bilge Kağan'ın ağzından yazılmıştır. Kültigin Bilge Kağan'ın kardeşi buyrukçu ihtiyar Tonyukuk ise veziridir. Anıtların olduğu yerde yalnızca dikilitaşlar değil yüzlerce heykel balbal şehir harabeleri taş yollar su kanalları koç ve kaplumbağa heykelleri sunak taşları bulunmuştur. Orhun Abideleri'ni ilk kez 1889 yılında Rus tarihçi Yardintsev bulmuştur. 1890'da bir Fin heyeti 1891'de de bir Rus heyeti burada incelemelerde bulunmuştur. Bu heyetler yazıları çözememişlerdir. Fakat 1893 yılında Danimarkalı bilgin Vilhelm Thomsen 38 harfli alfabeyi çözerek yazıtları okumayı başarmıştır. Alfabenin dördü sesli dördü sessiz harften oluşur. Yazıda harfler birbirine birleştirilmez kelimeler de birbirlerinden iki nokta üstüste konularak ayrılır. Sağdan sola ve yukarıdan aşağıya yazılır. Orhun abidelerinde yazılar yukarıdan aşağıya yazılmış ve sağdan sola doğru istiflenmiştir.


690 yıllarında büyük taşlar üzerine yazılan bu kitabeler tarihte Türklerin yazıyı ilk kez kullandıkları olaydır. Daha önceye ait Türklere ait yazı henüz bulunamamıştır. Daha sonra Uygurlarda yazının yaygınlaşması Türklerin ilk uygarlığı olarak değerlendiriliyor.
Büyük Hun Devleti dediğimiz devletin adının dahi yazı olmadığından ne olduğu bilinmiyor. Yani kurdukları devletin kendilerine ait adı neydi Türkçesi bilinmiyor. Sadece Çinlilerin çince olarak onlara söyledikleri Hiung-Nu ismi dünya tarihine girmiştir. Biz ise MS 4. yüzyılda kurulan bu devlete Hun diyoruz.
Yazı tarih için çok önemlidir. Dolayısı ile Göktürk kitabeleri de tarihimize ait ilk yazılı kanıtı olduğundan çok önemlidir.

Göktürk kitabeleri
Göktürk kitabeleri Göktürk İmparatorluğu'nun ünlü hükümdarı Bilge Kağan devrinden kalma altı adet yazılı dikilitaştır. Moğolistan'ın kuzeyinde Baykal gölününü güneyinde Orhun ırmağı vadisindeki Koşo Saydam gölü yakınlarındadır. Bu yazıtlardan Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtları Koçho Tsaydam bölgesindeki Orhun Irmağı civarında; Bilge Tonyukuk yazıtları ise Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarından yaklaşık 360 km uzakta Tola Irmağı'nın yukarı yatağındaki Bayn Tsokto (Bayn Çokto) bölgesindedir. Bilge Tonyukuk yazıtlarının (Orhun Irmağı civarında olmamasına rağmen) Orhun yazıtlarıyla birlikte düşünülmesi anılması Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtları ile aynı döneme ait olması ve aynı konuları içermesindendir. Yazıtlar Türk dili tarihi edebiyatı sanatı töresi hakkında önemli bilgiler vermektedirler. Türk ve Türkçe adı ilk kez Doğu Göktürkler dönemine ait bu yazıtlarda geçmektedir.Yazıtların üçü çok önemlidir. İki taştan oluşan Tonyukuk 716 Köl Tigin (Kültigin) 732 Bilge Kağan 735 yılında dikilmiştir. Köl Tigin yazıtı Bilge Kağan'ın ağzından yazılmıştır. Kültigin Bilge Kağan'ın kardeşi buyrukçu ihtiyar Tonyukuk ise veziridir. Anıtların olduğu yerde yalnızca dikilitaşlar değil yüzlerce heykel balbal şehir harabeleri taş yollar su kanalları koç ve kaplumbağa heykelleri sunak taşları bulunmuştur. Orhun Abideleri'ni ilk kez 1889 yılında Rus tarihçi Yardintsev bulmuştur. 1890'da bir Fin heyeti 1891'de de bir Rus heyeti burada incelemelerde bulunmuştur. Bu heyetler yazıları çözememişlerdir. Fakat 1893 yılında Danimarkalı bilgin Vilhelm Thomsen 38 harfli alfabeyi çözerek yazıtları okumayı başarmıştır. Alfabenin dördü sesli dördü sessiz harften oluşur. Yazıda harfler birbirine birleştirilmez kelimeler de birbirlerinden iki nokta üstüste konularak ayrılır. Sağdan sola ve yukarıdan aşağıya yazılır. Orhun abidelerinde yazılar yukarıdan aşağıya yazılmış ve sağdan sola doğru istiflenmiştir.

Orhun (Göktürk) Abideleri'ni ilk kez 1889 yılında Rus tarihçi Yardintsev bulmuştur.




Strahlenberg'in bulduğu Kırgızlara ait Yenisey Taşları olup Orhun Yazıtları Rus bilgini Yadrintsev tarafından bulunmuştur.

İlk olarak Rus çarı I. Petro'nun emriyle Sibirya bitki örtüsünü incelemek için görevlendirilen bitki bilimci Messerschmidt ve kendisine rehber olarak verilen İsveçli tutsak subay Strahlenberg 1721 yılında Yenisey Vadisi'nde bu yazı (Göktürk yazısı) ile yazılmış Kırgızlara ait mezar taşlarını içeren Yenisey Yazıtları'ndan bir tanesini keşfetti. Bir yıl sonra tutsaklığı son bulan Strahlenberg İsveç'e dönüşünde bu inceleme ile ilgili izlenimlerini kitap haline getirip Stockholm'de yayınladı. Böylece Orhun yazısı bilim dünyasının dikkatini çekmiş oldu. Orhun Yazıtları'ndan iki yüzyıl öncesine ait Yenisey Yazıtları'nın tamamına yakını bu süreçte ortaya çıkarıldı.
Nihayet 1889 yılında Rus bilgini Yadrintsev sonradan Bilge Kağan ve Kül Tigin anıtları olduğu anlaşılan Orhun Yazıtları'nı bulmuş bunun üzerine 1890 yılında Heikel başkanlığında bir Fin heyeti bir yıl sonra da ünlü Türkolog Radloff'un başkanlığında bir Rus heyeti bölgede incelemelerde bulunmuştur. Rus ve Fin heyetleri anıtların fotoğraflarını alarak kitap halinde yayımlamışlar; bu yayınlar sayesinde yazıtların okunması süreci hız kazanmıştır. Sonunda Danimarkalı dil bilimci Thomsen 1893 yılında Orhun yazısını çözmeyi başarmıştır


kaynak
Göktürk Kitabeleri nedir? Göktürk Kitabeleri Neye Denir? Göktürk Kitabeleri Hakkında
Cevap
Misafir18:32, 27 Kasım 2012 
evet dogru berde bilgi yarışmasına katıldıgımda bana bu soruyu sordular ve bende bıldim bu yüzden bu soru sayesinde 1. odum bu soru eskiden 6. sınıf çalışma kitabında vardı bulmacada
Cevap
misafir14:37, 10 Şubat 2013 
evet evet benim de ders kitabımda var. 5 harfli son harfi N ayrıca kök türk devletinden sonra orta asya ya hakim olan türk devleti neydi???
Cevap
Misafir20:49, 26 Şubat 2013 
köktürklerden sonraki devlet UYGUR
Cevap
Misafir19:58, 12 Aralık 2013 
Arkadaşlar cevap orhun bu kadar basit
Cevap
cac%u0131k23:09, 18 Ocak 2014 
arkadşlar bn altiya gidiom ve bulmacadaym sole 1 su 2 su diye atsnız yapamiom odev pztesiye acilll!!!!!!!!
Cevap
Misafir18:32, 16 Kasım 2014 
Kök türk dönemine ait kitabelerin adı
Cevap
«Önceki KonuSonraki Konu»
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adınız:
Doğrulama
Mesaj:
Tüm Soru-Cevap Konuları
Benzer Konular
Kitabelerin genel adı nedir?
Köktürk Devleti, Selçuklu Devleti ve Osmanlı Devleti'nin benzer özellikleri nelerdir?
Milli Mücadele dönemine ait soruların cevapları nedir?
Kurtuluş Savaşı dönemine ait gazeteler nelerdir?
Tabiin dönemine ait tefsir çalışmalar nedir?