Cevap Yaz Önceki Konu Sonraki Konu

Beylikler - Çaka Beyliği

Gösterim: 35894 | Cevap: 1
  • caka bey
  • caka beyligi
  • caka beyligi hakkinda bilgi
1
  • 1 Gönderen ThinkerBeLL
8 Mart 2010 14:04   |   Mesaj #1   |   
ThinkerBeLL - avatarı
VIP Özel Üye-VIP
Istanbul TR

61415
11.454 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 18-02-2009

Beylikler - Çaka Beyliği (İzmir Beyliği)

Çaka Beyliği (İzmiroğulları, İzmiroğlu, İzmir Beyliği; 1081-1097)
MsXLabs.org

Anadolu'nun fethi sırasında, Malatya dolaylarında faaliyet gösteren ve Oğuzların Çavuldur boyundan olduğu sanılan Çakan (Çaka Bey), İstanbul'da uzunca bir müddet kaldıktan sonra 1081'e doğru, İzmir'e gelerek bir beylik kurmuştur.Bizans İmparatorluğunun zayıf noktalarını iyi bilen Çakan, Foça'yı ve civarını aldıktan sonra 40 parça gemiden kurulu kuvvetli bir donanma yaptırarak Ege Denizi'nde Sakız, Midilli, Sisam, Rodos adalarını zapt etti ve Çanakkale'ye doğru ilerledi. Üzerine gönderilen Bizans donanmalarını, birkaç kere mağlûp etti. İstanbul'u ele geçirip İmparator olmak istiyordu.
Kara kuvveti kâfi gelmediği için, Balkanlar üzerinden Trakya'ya doğru ilerleyen Peçenek Türkleri ile işbirliği yaptı. Onlar, karadan İstanbul'u baskı altına alırken, Çakan Bey de denizden hücuma geçecek ve Bizans başkenti düşürülecekti. Fakat, plân başarıya ulaşamadı. Çünkü, İmparator Aleksios Komnenos, Tuna boyundaki Kuman Türkleri'ni, Peçenekler üzerine saldırtmış ve aralarında cereyan eden, Meriç kıyısındaki Lebonium Savaşı'nda (Nisan 1091) Peçenekler ağır mağlûbiyete uğramışlardı.
İzmir Beyi Çakan, Selçuklu Sultanı I. Kılıç Arslan tarafından 1092 yılında öldürüldü. Çakan Bey'in ölümüyle, 1097 yılında I. Haçlı Seferleri sırasında, kuruluşundan 16 yıl sonra İzmir Beyliği de yıkılmış oldu.
The Unique bu mesajı beğendi.
28 Kasım 2013 11:54   |   Mesaj #2   |   
ThinkerBeLL - avatarı
VIP Özel Üye-VIP
Istanbul TR

61415
11.454 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 18-02-2009
Çaka Beyliği (1081-1097)
MsXLabs.org
& Vikipedi, özgür ansiklopedi

Çaka Beyliği, 1081 yılında Çaka Bey Tarafından kurulmuş, Çaka Bey'in ölümünün ardından 1097 yılında I. Haçlı Seferleri sırasında son bulmuştur.

Beylik öncesi dönem

1071 yılında Büyük Selçuklu Devleti ile Doğu Roma İmparatorluğu arasında yapılan Malazgirt Meydan Muharebesi sonrasında Doğu Roma İmparatoru IV. Romanos Diogenes esir düşmüş, Anadolu'da Türkmen boyları tarafından kurulan beylikler ortaya çıkmıştı.[1] 1080 yılında, Sivas merkezli olarak kurulan Danişmendliler Beyliği'nin kurucusu Danişmend Gazi'ye bağlı bir bey olarak, Batı'daki Doğu Roma topraklarına düzenlenen akınlara katılan Oğuzların Çavuldur boyuna mensup Çaka Bey, 1078 yılı civarındaki akınların birinde Doğu Roma'ya esir düştü.[1] Başkent Konstantinopolis'e (günümüzde İstanbul) götürülmesini takiben İmparator III. Nikeforos Botaneiates'in dikkatini çekerek saraya alındı ve kendisine protonobilissimus unvanı verildi.[2] Burada Yunanca da öğrenerek diğer bazı Türk esirler gibi sarayda iyi mevkilere yükseldi.[1] 1081 yılında tahta İmparator I. Aleksios Komnenos geçince kendisine verilen unvan ve ayrıcalıklar geri alındı ve saraydan ayrılarak Anadolu'daki Türkmenlerin arasına döndü.[1][3]


Beyliğin kurulması ve gelişimi
Çaka Bey'in hâkimiyet kurduğu Batı Anadolu ve Ege'yi gösteren harita
Tam boyut için resme tıklayın.

Adı:  533px-Western_Anatolia_and_Aegean_topographic_basemap.svg.png
Gösterim: 8
Boyutu:  406.4 KB
ID: 31495

Çaka Bey, Doğu Roma ile Peçenekler arasındaki mücadeleden de faydalanarak 1081 yılında Doğu Roma'nın elindeki Smyrna'yı (günümüzde İzmir), yaklaşık 8.000 askeriyle ele geçirdi.[1] Buradaki Rum ustaları kullanarak 40 parçalık bir donanma oluşturdu.[1][4] Donanmanın oluşturulduğu 1081 yılı, aynı zamanda Türk Deniz Kuvvetlerinin kuruluş tarihi olarak kabul edilmektedir.[5] Doğu Roma'nın Balkanlar'da ve Peçenekler ile yaptığı çarpışmalardan haberdar olan Çaka Bey, Smyrna merkezli beyliğinin sınırlarını genişletme amacı çerçevesinde, ilk olarak Klazomenai'i (günümüzde Urla) ele geçirdi.[6][4] Ardından Phokaia'ya (günümüzde Foça) düzenlediği ilk saldırıda şehri topraklarına kattı.[6][4] Bir süre sonra Lesbos'un (günümüzde Midilli) yönetiminden sorumlu Alopus'a yazdığı mektuplarla, şehri terk etmemesi durumunda kendisini cezalandıracağını bildirdi.[4] Bu tehditlerin ardından Alopus adayı terk ederken, Çaka Bey komutasındaki kuvvetler 1089'da,[7] herhangi bir direnişle karşılaşmadan Mytilene (günümüzde Midilli şehri) şehrini ele geçirdi.[4] Ancak adanın diğer tarafındaki Mithymna şehri, kuvvetli surları ve yapılacak saldırılara elverişsiz coğrafyası sebebiyle alınamadı.[8] Lesbos'un Çaka Bey'in kontrolüne geçtiğini öğrenen Doğu Roma İmparatoru I. Aleksios Komnenos, derhal adaya bir donanma gönderdi.[6] Öte yandan Lesbos'tan ayrılan Çaka Bey ise 1090 yılında Chios'a (günümüzde Sakız Adası) düzenlediği ilk saldırı sonrasında adayı kontrolü altına aldı.[4][9] Aynı yıl, Niketas Kastamonites komutasındaki Doğu Roma kuvvetleriyle Chios'ta yapılan muharebeyi kazandı. Elde edilen bu mağlubiyetin ardından imparator, Konstantin Dalassenos komutasındaki başka bir Doğu Roma donanmasını Chios üzerine gönderdi.[9] Adadaki kalenin Dalassenos tarafından kuşatılmasının ardından Smyrna'dan yaklaşık 8.000 Türkmen ile ayrılan Çaka Bey; 19 Mayıs 1090 günü, Chios ile Karaburun arasında kalan Koyun Adaları civarında yapılan deniz muharebesini kazanan taraf oldu ve elde edilen bu galibiyetin ardından bazı Doğu Roma gemilerini ele geçirdi.[6][10] Muharebenin ardından barış görüşmeleri için Dalassenos ile buluşan Çaka Bey, kendisine imparator tarafından Doğu Roma unvanları verilir ve kendi oğlunun imparatorun bir kızıyla evlenmesi kabul edilirse barışa hazır olduğunu ve zapt ettiği adaları geri vereceğini söyledi. Ancak bu talepler imparator tarafından kabul edilmedi.[6][11] Çaka Bey Smyrna'ya geri döndükten sonra Dalassenos Chios'u geri alsa da, 1090 yılı sonlanmadan ada tekrardan Çaka Bey'in kontrolüne geçti.[12] 1090 ve sonrasında ise Rodos ve Samos (günümüzde Sisam) adalarında hâkimiyet kurdu.[8]
Gücünü artırdıktan sonra kendisine imparator unvanı veren ve Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'i kuşatma amacı güden Çaka Bey; bu doğrultuda, imparatorluğun doğusunda yer alan Türk boyu Peçenekler ile temasa geçti.[6][5][9] Öte yandan bir başka Türk boyu Kıpçaklar ile anlaşan İmparator I. Aleksios Komnenos, 29 Nisan 1091 tarihinde, kadın ve çocuklar da dâhil olmak üzere Peçenekleri kılıçtan geçirdi ve bu tehlikeyi ortadan kaldırdı.[5][6] Hemen sonrasında ise Nicaea'da (günümüzde İznik) tahta geçen Selçuklu Sultanı I. Kılıç Arslan ile ilişki kurdu.[13] Diğer taraftan Çaka Bey de kızını I. Kılıç Arslan ile evlendirmişti.[13]
1092 yılında I. Aleksios Komnenos, Konstantin Dalassenos yönetimindeki donanma ile Yannis Doukas komutasındaki kara ordusunu Çaka Bey'in üzerine gönderdi.[14] Doğu Roma kuvvetleri Çaka Bey'in kardeşi Yalvaç'ın yönetimindeki Lesbos'u kuşatırken; Çaka Bey ise donanmasıyla birlikte ada açıklarında mevzilenmişti.[13][14] Üç ay kadar süren mücadeleler sonrasında Çaka Bey, Smyrna'ya serbest dönebilme şartıyla adayı terk etti.[14] Hemen ardından Doğu Roma donanması Samos'u da geri alarak Konstantinopolis'e döndü.[13] Bir müddet sonra, Doğu Roma donanmasının Girit ve Kıbrıs'taki isyanlarla uğraşmasını fırsat bilen Çaka Bey, Ege adaları üzerinde tekrardan hakimiyet kurdu ve Çanakkale Boğazı'da kadar Batı Anadolu'yu kontrolü altına aldı.[13] Aynı yıl içerisinde Adramytteion'u (günümüzde Edremit) ele geçirmesinin ardından, Abidos'u (günümüzde Nara Burnu, Çanakkale) kuşattı.[13] Bunun üzerine I. Aleksios Komnenos, Çaka Bey'in hem Doğu Roma hem de Selçuklular için bir tehlike olduğunu savunarak I. Kılıç Arslan ile Çaka Bey'e karşı bir ittifak kurdu.[13] Abidos kuşatması esnasında Doğu Roma donanması denizden, Selçuklu ordusu ise karadan Çaka Bey'e karşı harekete geçti. İki devlet arasındaki ittifaktan haberi olmayan Çaka Bey, I. Kılıç Arslan ile bir görüşme talep etti. Kendisini merasimle karşılayan I. Kılıç Arslan, verilen ziyafet sırasında kılıcını çekerek Çaka Bey'i öldürdü.[13]

Çaka Bey'in Ölümü Sonrası Beyliğin Durumu
Çaka Bey'in ölümünün ardından I Aleksios Komnenos, I. Kılıç Arslan'ı Nicaea'dan çıkarmak ve olası Türk saldırılarını püskürtmek için Avrupa'daki Hıristiyan devletleri harekete geçirdi ve Birinci Haçlı Seferi'nin başlamasını sağladı. 1097 yılında şehri ele geçiren Haçlılar, burayı Doğu Roma'ya teslim etti.[13] Anadolu'nun içlerine doğru ilerleyen Haçlılar Dorlion'da (günümüzde Eskişehir) yapılan muharebede Selçukluları mağlup ederken, Smyrna'ya saldıran Doğu Roma kuvvetleri de şehri karadan ve denizden kuşattı. Buradaki Türk kumandan şehri teslim etmesine rağmen, 1097 yazında 10.000 kadar Türk kılıçtan geçirildi.[13] Bir başka Türk beyi Tanrıvermiş'in elinde bulunan Ephesos'u da teslim alan Doğu Roma ordusu, esir edilen yaklaşık 2.000 Türk'ü adalara dağıttı.[13]
Çaka Bey'in Türkmenleri ise önce Polybotum (günümüzde Bolvadin), sonrasında ise Philadelphia (günümüzde Alaşehir) civarına çekildi. Philadelphia'nın da Doğu Roma tarafından alınmasının ardından ise bu Türkmenler daha da doğuya, Gerede civarına kadar geriledi.




*****
Kaynaklar
[1] İnalcık, Halil; sf. 52
[2] Kurat, Akdes Nimet; sf. 21
[3] Kurat, Akdes Nimet; sf. 24
[4] Kommena, Anna; sf. 183
[5] Ayönü, Yusuf (2009). "İzmir'de Türk hâkimiyetinin başlaması". Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi (İzmir) (1. sayı): sf. 4-5. Erişim tarihi: 25 Ocak 2013.
[6] İnalcık, Halil; sf. 53
[7] Argenti, Philip Pandely (1958). The Occupation of Chios by the Genoese and Their Administration of the Island, 1346-1566. University of California Press. ss. sf. 14.
[8] Kurat, Akdes Nimet; sf. 28
[9] Finlay, George; sf. 112
[10] Bostan, İdris; Özbaran, Salih; Arıkan, Zeki; Sancar, Lütfü (2009). Türk Denizcilik Tarihi. Boyut Yayıncılık. ss. sf. 52. ISBN 9754095469.
[11] Kommena, Anna; sf. 184-185
[12] Kurat, Akdes Nimet; sf. 38
[13] İnalcık, Halil; sf. 54
[14] Kurat, Akdes Nimet; sf. 44-45


Cevap Yaz
Hızlı Cevap
İsim:
Mesaj:
Önceki Konu Sonraki Konu

Beylikler - Çaka Beyliği Konusuna Benzer Konular

Etiketler:
  • caka bey
  • caka beyligi
  • caka beyligi hakkinda bilgi
Çaka Beyliği döneminde yapılmış mimari eserler nelerdir?
Gönderen: Misafir Forum: Cevaplanmış
Cevap: 3
Son Mesaj: 20 Ağustos 2014 18:28
Çaka Beyliği ne zaman kurulmuştur?
Gönderen: Misafir Forum: Soru-Cevap
Cevap: 2
Son Mesaj: 3 Şubat 2014 20:28
Çaka Beyliği ne zaman yıkıldı?
Gönderen: Misafir Forum: Soru-Cevap
Cevap: 5
Son Mesaj: 20 Kasım 2013 17:47
Çaka Beyliği'nin eserleri nelerdir?
Gönderen: Ziyaretçi Forum: Cevaplanmış
Cevap: 6
Son Mesaj: 19 Kasım 2013 15:31
Beylikler - Hamitoğulları Beyliği
Gönderen: Blue Blood Forum: Tarihi Türk Devletleri
Cevap: 2
Son Mesaj: 9 Haziran 2012 02:05
Sayfa 0.263 saniyede 10 sorgu ile oluşturuldu