Cevap Yaz Önceki Konu Sonraki Konu

Mâni

Gösterim: 3839 | Cevap: 2
6
  • 5 Gönderen CrasHofCinneT
  • 1 Gönderen _KleopatrA_
11 Ekim 2008 16:11   |   Mesaj #1   |   
CrasHofCinneT - avatarı
VIP Pragmatist Çılgın Zat...
Ankara

18627
1.925 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 18-10-2006
MANİ, Türk halk edebiyatında koşma ile birlikte şiirde iki ana biçimden biridir. Halkın ortak ürünü olan, yaratıcılarının adları bilin­meyen mâniler genellikle yedi heceli dört dizeden (dörtlük, kıta) oluşur. Birinci, ikinci ve dördüncü dizeler uyaklıdır (a-a-x-a). 5, 6, 7, 8, 10, 14 dizeli ve dizeleri 5, 8 ya da 11 heceli mâniler de vardır.

Mâni Anadolu'nun çeşitli yörelerinde deği­şik adlarla bilindiği gibi, Anadolu dışında da mâne, bayatı, hoyrat gibi adlarla anılır. Mâni sözcüğünün kökeni kesin olarak bilinmemek­le birlikte bu sözcüğün "mâna" (anlam) söz­cüğünden türediği görüşü yaygındır.
Mâniler genellikle düğün, askere gitme, bayram, niyet çekme ya da tutma, çalışma, sevgi gibi bir durum söz konusu olduğunda söylenir. Böylece ortam ve duruma göre niyet mânileri, çalışma ya da iş sırasında söylenen mâniler, atışma mânileri, semai kahvelerinde söylenen mâniler, düğünlerde söylenen mâni­ler, bekçi ve ramazan davulcularının mânileri, âşıkların ve halk hikayecilerinin mânileri gibi bölümlere ayrılır.

Mâniler yapılarına göre düz mâni ve kesik mâni diye de ikiye ayrılır. Tam mâni de denen düz mâniler yedişer heceli dört dizeden olu­şur. Ayaklı mâni ya da cinaslı mâni diye de adlandırılan kesik mânilerin ilk dizelerinde hece sayısı eksiktir. İlk dize 3, 4 ya da 5 heceden oluşur. Bu tür mânilerin uyakları cinaslıdır. Kesik mâninin ilk dizesinin hece sayısı "adam aman; âşık der ki" gibi sözcük­lerle tamamlanırsa "doldurmalı kesik mâni" denir. 4-18 dizeden oluşan kesik mânilerde uyak a-a-x-a-x-a-x-a... ya da a-x-a-x-a-x... biçiminde olur.
Mâniler çoğunlukla kadınlar tarafından üretilip söylenir. Karşılıklı iki kişi tarafından söylenen mâniler de vardır. Ayrıca bazı âşık­lar ve tekke şairlerinin de mâni söylediği bilinmektedir. Bu tür mânilerin ilk dizesinde şairin adı ya da mahlası yer alır.

Kaynak: MsXLabs.org & Temel Britannica
asla_asla_deme, sanar, Magnifique ve 2 kişi bu mesajı beğendi.
_KleopatrA_
8 Ocak 2010 21:32   |   Mesaj #2   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi
Mâni (edebiyat)
Vikipedi, özgür ansiklopedi


  1. Mâni, başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür.Anonim halk edebiyatında en küçük nazım biçimidir.
  2. Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir bend'den meydana gelir.
  3. Ama dizeleri 4-5-8-10-14 heceli kalıplarla söylenmiş maniler de vardır.
  4. Birinci, ikinci dördüncü dizeler birbirleriyle kafiyeli, üçüncü dize serbesttir. Yani kafiye dizilişi aaxadır. Aaaxa düzeninde maniler de var.
  5. İlk iki dize hazırlık dizeleridir. Son iki dize ile anlam bağlantısı yoktur.
  6. Asıl anlatılmak istenen son iki dizede verilir.
Maniler çok çeşitlidir. En çok kullanılanlar düz ya da tam mani, kesik mani, cinaslı mani, yedekli mani, artık mani’dir.
  • Düz Mani : Yedişer heceli dört dizeden oluşur. Kafiyeleri çokluk cinassızdır.
  • Kesik mani : Birinci dizesi 7 heceden az, anlamlı ya da anlamsız bir sözcük grubu olan maniler. Bu kesik dize sadece kafiyeyi hazırlar. Eğer meydan ve kahvehanelerde söylenen ve ilk dizeleri "aman aman" ünlemi ile doldurulan manilerse bunlara İstanbul manileri denir.
  • Cinaslı mani : Kesik manilerde eğer kafiye cinaslı ise bunlara cinaslı mani denir.
  • Yedekli mani : Düz maninin sonuna aynı kafiyede iki dize daha eklenerek söylenen maniler. Cinaslı kafiye kullanılmaz, birinci dizeleri anlamlıdır. Yedekli maniye artık mani de denir.
  • Deyiş : İki kişinin karşılıklı söylediği manilerdir. Soru yanıt şeklinde düzenlenir. Bir başka kişinin ağzındanmış gibi aktarıldığı şekilleri de vardır.mani insanların hoş olarak ve olmayarak söyledikleri şeylerdir.
kerim07ronaldo bu mesajı beğendi.
21 Ağustos 2013 17:18   |   Mesaj #3   |   
Mira - avatarı
SMD MsXTeam
İstanbul
3971
3.732 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 27-09-2010
Mâni
MsXLabs.org & MORPA Genel Kültür Ansiklopedisi

Genellikle dört dizeden oluşan ve hecenin yedili ölçüsüyle söylenen bir halk edebiyatı nazım birimi. Manilerde birinci, ikinci ve dördüncü dizeler birbirleriyle uyaklıdır. Üçüncü dize ise bağımsızdır. Buna göre uyak düzeni şöyledir: AAXa. Ayrıca 5, 6, 7, 8, 10, 14 dizeli maniler olduğu gibi, uyak düzeni AXAX biçiminde olan maniler de bulunmakta, kimi manilerde ise 4, 5, 8, 11 heceli kalıpların kullanıldığı görülmektedir. Mani, bir ortak halk edebiyatı (folklor) ürünüdür.

Sanatçısı belli değildir. Maniyi genellikle kadınlar söyler. Karşılıklı manilerde kadınlarla erkeklerin karşılıklı söylediği de olur. Mani söyleyenlere manici; mani söylemeye de mani yakmak, mani düzmek, mani atmak denir. Manilerde ilk iki dize ile son iki dize arasında anlam bakımından bağlantı yoktur; anlatılmak istenen asıl duygu ve düşünceler son iki dizede söylenir; ilk iki dizede genellikle doğa ile ilgili görüntüler, manicinin çevre ile ilgili gözlemleri anlatılır; sonra birdenbire asıl maksada geçilir; hiç umulmadık bir şeyle karşılaşma, dinleyiciyi etkilemekte, hoşa gitmektedir. Dört dizeden oluşmuş hecenin yedili ölçüsüyle söylenen maniler, düz mani adıyla anılır.

Düz mani dışında yedekli ve kesik (cinaslı) mani denilen iki mani çeşidi daha vardır. Düz maninin sonuna iki dize eklenerek söylenen altı dizeli manilere yedekli mani denir. İlk dizesi düşerek, yerini, yedi heceden az, anlamlı ya da anlamsız bir sözcük ya da sözcük öbeğinin aldığı, uyakları cinaslı manilere kesik mani denir. En az dört, en çok on sekiz dizeli kesik manilerde kesik dizeler uyağa giriş işlevi görür, söylenirken de kimi zaman ünlemlerle doldurulur.

Genellikle sevgi temasının işlendiği maniler, konuları bakımından niyet, fal manileri; sevda manileri; iş manileri; bekçi ve davulcu manileri; İstanbul'da bazı sokak satıcılarının manileri; İstanbul meydan kahvelerinin cinaslı manileri; Doğu Anadolu'da hikâye manileri; mektup manileri biçiminde kümelenmektedir.
Cevap Yaz
Hızlı Cevap
İsim:
Mesaj:
Önceki Konu Sonraki Konu

Mâni Konusuna Benzer Konular

Bölgelere göre mani ve tekerlemeler nelerdir?
Gönderen: Sorucu Forum: Soru-Cevap
Cevap: 18
Son Mesaj: 12 Mayıs 2014 15:08
Mani nedir?
Gönderen: Misafir Forum: Soru-Cevap
Cevap: 20
Son Mesaj: 23 Mart 2014 17:54
Mani Nedir?
Gönderen: MaRCeLLCaT Forum: X-Sözlük
Cevap: 2
Son Mesaj: 21 Ağustos 2013 18:41
Denizli'ye ait mani örnekleri verir misiniz?
Gönderen: Misafir Forum: Soru-Cevap
Cevap: 1
Son Mesaj: 15 Mart 2011 19:20
Coşkun Sabah - Gururum Mani Oldu
Gönderen: Demir YumruK Forum: Türkçe Şarkı Sözleri
Cevap: 0
Son Mesaj: 3 Mart 2008 17:59
Sayfa 0.187 saniyede 11 sorgu ile oluşturuldu