Masaüstü Görünümü Üye Ol
Forum Ana Sayfa
Türk Dili ve Edebiyatı > Tardiye Nedir?
«Önceki KonuSonraki Konu»
_Yağmur_15:25, 14 Şubat 2012 
TARDİYE

Divan şiirinde beş mısralık bentlerle kurulan muhammesin özel bir biçimi. Her bendin ilk dört dizesi kendi arasında uyaklıdır. Bentlerin son dizeleri de birbirleriyle uyaklanır. Buna göre uyak düzeni şöyledir: AAAAX-BBBBX-CCCCX... Tardı rekb de denilmiştir. Genellikle tekdüzeliği gidermek için mesnevilerin arasında söylenen tardiyeler aruzun, mefûlü mefâ'ilün faûlün gibi kısa kalıplarıyla yazılmıştır. Az kullanılan bir biçimdir. En iyi örneklerini, "Hüsn ü Aşk" mesnevisine kattığı tardiyelerle Şeyh Galip vermiştir.


MsXLabs & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi

Cevap
buz perisi16:21, 29 Mart 2012 
TARDİYE NEDİR, TARDİYENİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Tardiye, muhammesin özel bir biçimidir. Muhammes aruzun her kalıbıyla yazıldığı halde, tardiye yalnız mefûlü/mefâilün/faûlün kalıbıyla yazılır. Tardiyenin muhammesten ayrılan ikinci özelliği de temel uyağın bentlerin sadece beşinci dizelerinde olmasıdır. Muhammeste dördüncü dizede de olabilir. Her bendin ilk dört dizesi de kendi arasında uyaklıdır. Uyak düzeni şöyledir ve başka biçimi yoktur:

bbbba-cccca-dddda-eeeea....

Türk edebiyatında tardiye pek az kullanılmıştır. Yalnız Şeyh Galib tardiyeyey özel bir önem vermiştir.


Örnek Tardiye:

Hoş geldin eyâ berîd-i cânân
Bahşet bana bir nüvîd-i cânân
Cân ola fedâ-yı iyd-i cânân
Bî-sûd ola mı ümîd-i cânân
Yârin bize bir selâmı yok mu

Ey Hızr-ı fütâdegân söyle
Bu sırrı idüp iyân söyle
Ol sen bana tercemân söyle
Ketm etme yegân yegân söyle
Gâm defterinin tamâmı yok mu

Yâ Rabb ne intizârdır bu
Geçmez nice rûzgârdır bu
Hep gussa vü hârhârdır bu
Duysam ki ne şîve-kârdır bu
Vuslat gibi bir merâmı yok mu

Çıkdım ser-i dâra hemçü Mansûr
Âvâzım ezân-ı nefha-i sûr
Gal kıldı gülûmu şâh-ı mansûr
Oldum sipeh-i belâya mahsûr
Ol pâdişehin peyâmı yok mu

Kâm aldı bu çerhden gedâlar
Ferdâlara kaldı âşinalar
Durmaz mı o ahdler vefâlar
Geçmez mi bu etdiğim duâlar
Hâl-i dilin intizâmı yok mu

Dil hayret-i gâmla lâl kaldı
Gaalib gibi bî-mecâl kaldı
Gönderdiğim arz-ı hâl kaldı
El’ân bir ihtimâl kaldı
İnsâfın o yerde nâmı yok mu

Şeyh Galib
Cevap
Chelsea_Eny17:26, 29 Mart 2012 
Tardiye Anlamı Nedir?
tardiye
a. ed. esk. Beş dizelik bentlerden oluşan nazım parçası.
Cevap
«Önceki KonuSonraki Konu»
Tüm Türk Dili ve Edebiyatı Konuları