Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Sohbet (Flash Chat) Forumda Ara

Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Bu konu Türkçe Dil Bilgisi forumunda ThinkerBeLL tarafından 10 Mart 2009 (16:31) tarihinde açılmıştır.FacebookFacebook'ta Paylaş
169399 kez görüntülenmiş, 4 cevap yazılmış ve son mesaj 27 Haziran 2013 (13:17) tarihinde gönderilmiştir.
  • 5 üzerinden 3.08  |  Oy Veren: 74      
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Bu konuyu arkadaşlarınızla paylaşın:    « Önceki Konu | Sonraki Konu »      Yazdırılabilir Sürümü GösterYazdırılabilir Sürümü Göster    AramaBu Konuda Ara  
Eski 10 Mart 2009, 16:31

Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

#1 (link)
Admin
ThinkerBeLL - avatarı
Eş Anlamlı Sözcükler (Eş Anlamlı Kelimeler)

Aynı varlık ya da kavramı karşılayan farklı sözcüklere “eş anlamlı sözcükler” denir. Eş anlamlı sözcüklerin yazılışla­rı farklı, anlamları ise aynıdır. Eşanlamlı sözcükler aynı kavra­mı karşılar, birbirinin yerine kullanılabilir; aralarında hiçbir anlam farkı yoktur. Genellikle bir dile başka dillerden gelen sözcükler ile o dilin kendi söz varlığında­ki sözcükler arasında eş anlamlılık görülür.
Örneğin;
  • ev-konut,
  • imtihan-sınav,
  • mektep-okul,
  • hürriyet-özgürlük,
  • bellek-hafıza,
  • cevap-yanıt,
  • kıla-vuz-rehber,
  • amaç-gaye-hedef-maksat,
  • kaybetmek-yitirmek
sözcükleri aynı anlamda kullanıldığında eş­ anlamlıdır.
Ancak bir sözcüğün başka bir sözcükle eşanlamlı olup olmadığını cümledeki kullanımına göre belirlemek da­ha doğru olur. Örneğin “kara” sözcüğünün eş anlam­lısı “siyah"tır.
Ancak;

  • “Onun gibi kara gün dostu adam az bulu­nur.”
cümlesinde “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “si­yah” değil, “kötü”dür.

  • “Bu soruların tıpkısını geçen yılki sınavda da sor­muşlar.”
  • “Bu kalem, benim masamdakinin aynısıydı.”
Bu cümlelerde geçen “tıpkısı” ve “aynısı” sözcükleri aynı anlamdadır.
  • “Odasındaki el dokuması, değerli halıları toplamış.”
  • “Kıymetli eşyalarını ayrı bir kutuya yerleştirmiş.”
Bu cümlelerde geçen “değerli” ve “kıymetli” sözcük­leri Eş Anlamlı kelimelerdir.
  • “O eskiden güçlü bir çocuktu.”
  • “Pehlivanlardan kısa boylu olanı daha kuvvetliydi.”
Bu cümlelerde geçen “güçlü” ve “kuvvetli” sözcükle­ri anlamdaş sözcüklerdir.
Eşanlamlılık farklı sözcüklerin aynı anlama gelmesiyle olabileceği gibi, aynı sözcüğün farklı cümlelerde aynı anlama gelmesiyle de olabilir. Örneğin “batmak” söz­cüğünü farklı cümlelerde kullanalım:
I. Ülkenin en ünlü turizm şirketi batmış.
II. Çamurda oynayan çocuğun üstü başı batmış.
III. Onun bu sözleri bana battı.
IV. Kayıklardan biri gölün bu bölümünde batmış.
V. Okyanusta çarpışan gemiler batmış.
Batmak” sözcüğü I. cümlede “iflas etmek”, II. cüm­lede “kirlenmek”, III. cümlede, “dokunmak, rahatsız etmek” anlamında kullanılmıştır. IV. ve V. cümlede ise “bir sıvının üstündeyken içine gömülmek” anlamın­da kullanılmıştır. O halde bu cümlelerde “batmak” sözcüğünün sadece IV. ve V. cümledeki kullanımları anlamdaş sözcüklerdir.

Rapor Et
Reklam
Eski 28 Ocak 2010, 22:52

Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

#2 (link)
_KleopatrA_
Ziyaretçi
_KleopatrA_ - avatarı
Eş Anlamlı Sözcükler (Eş Anlamlı Kelimeler)
Vikipedi&derleme

Eş anlamlı kelimeler, yazılış ve okunuş bakımından farklı fakat anlamca aynı olan kelimelerdir. Bu tür kelimeler birbirlerinin yerini tutabilir. Anlamdaş kelimelerin birisi mutlaka yabancı kökenlidir. kıymet-değer, cevap-yanıt, sene-yıl, medeniyet-uygarlık, imkân-olanak, acele-ivedi, zelzele-deprem, yoksul-fakir, misafir-konuk, sınav-imtihan, yöntem-metot, mesele-sorun, fiil-eylem, kelime-sözcük, vasıta-araç...
Fakat bazı durumlarda anlamdaş kelimeler birbirinin yerini tutamaz: "kara bahtlı" kelime grubunda "kara" kelimesinin yerine "siyah" kelimesini kullanamazsınız. Çünkü iki kelimenin (kökeni ne olursa olsun) anlamdaş veya yakın anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekir.

Türkçe kelimeler arasında da eş anlamlılık olabilir: deprem-yer sarsıntısı-zelzele, kimi zaman-ara sıra-zaman zaman-arada bir-bazen

UYARI: Eş anlamlı sözcükler her cümlede birbirlerinin yarlerine kullanılamazlar. Örneği "Marketten ak peynir aldım." diyemeyiz.

Alıntı:
Yazılış ve söylenişleri farklı, anlamları aynı olan sözcüklere “eş anlamlı sözcükler” denir.
NOT: Eş anlamlı sözcükler arasında hiçbir anlam farkı yoktur.
güçlü – kuvvetli
değerli – kıymetli
beyaz – ak
öykü – hikâye
duygu – his
yıl – sene
konuk – misafir
bencil – egoist
ayrım – fark
ayrıntı – detay
öğretmen – muallim
öğrenci – talebe
dil – lisan
görev – vazife
sınav – imtihan
ad – isim
dize – mısra
deneyim – tecrübe
armağan – hediye
yanlış – hata
soru – sual
uslu – akıllı
okul – mektep
sözcük – kelime
basınç – tazyik
kişi – şahıs
gezi – seyahat
gezgin – seyyah
özverili – fedakâr

O eskiden güçlü bir çocuktu.
Güreşçimiz rakibinden daha kuvvetli.

Annesine çok değerli bir hediye almış.
Kıymetli eşyalarını bir kutuya yerleştirdi.

O yıllarda köyümüzde mektep yoktu.
Okul, kişiyi pek çok yönden eğitir.

Öğretmenlik mesleği, deneyim kazandıkça sevilir.
Bu işte tecrübe kazanmak yıllar alır.

Geçen ay izlediğim filmin adı bir türlü aklıma gelmiyor.
Çocuk doğmadan isim kavgasına başladınız.

Manilerde asıl duygu, son iki dizede verilir.
İki mısradan oluşan nazım birimine beyit denir.

Rapor Et
Eski 26 Ocak 2012, 14:00

Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

#3 (link)
Lethe
buz perisi - avatarı
Eş Anlamlı Kelimeler Nedir
Yazılış ve okunuş bakımından farklı fakat anlamca aynı olan kelimelerdir. Bu tür kelimeler birbirlerinin yerini tutabilir. Anlamdaş kelimelerin birisi genelde yabancı kökenlidir.

Örnekler:
kıymet-değer, cevap-yanıt, sene-yıl, medeniyet-uygarlık, imkân-olanak, acele-ivedi, zelzele-deprem, yoksul-fakir, misafir-konuk, sınav-imtihan, yöntem-metot, mesele-sorun, fiil-eylem, kelime-sözcük, vasıta-araç...

Fakat bazı durumlarda anlamdaş kelimeler birbirinin yerini tutamaz: “kara bahtlı” kelime grubunda “kara” kelimesinin yerine “siyah” kelimesini kullanamazsınız. Çünkü iki kelimenin (kökeni ne olursa olsun) anlamdaş veya yakın anlamlı olabilmesi için aynı anlam özelliğini taşımaları gerekir.

Türkçe kelimeler arasında da eş anlamlılık olabilir:
deprem-yer sarsıntısı-zelzele,
kimi zaman-ara sıra-zaman zaman-arada bir-bazen

SÖZCÜKLER ARASINDAKİ ANLAM İLİŞKİLERİ
Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Aynı varlığı, kavramı veya durumu ifade eden, yazılışları ve söylenişleri farklı, anlamları aynı olan sözcükler, eş anlamlı sözcüklerdir.

Eş anlamlı sözcükler, dilimize yabancı dillerden girmiş sözcüklerin bizdeki karşılıklarıyla kurdukları ilişkiden doğmuşlardır.

Kara – Siyah / Mektep – Okul / Talebe – Öğrenci
Pay – Hisse / Doktor – Hekim / Barış – Sulh
Okul – Mektep / Savaş – Harp / Star – Yıldız
Anne – Valide / Amaç – Gaye / Ak – Beyaz
Kırmızı – Al / Duygu – His / Aş – Yemek
Hız – Sürat / Hasret – Özlem / Ad – İsim
Ün – Şöhret / Sözcük – Kelime / Eksiksiz – Tam
İstek – Arzu / Yüzyıl – Asır / Yönetim – İdare
Misafir – Konuk / Lisan – Dil / Müsaade – İzin
Buluş – İcat / İlave – Ek / Sınav – İmtihan

UYARI:
Sözcükler, her zaman kullanıldıkları cümle içerisinde ele alınmalıdır. Tek başına eş anlamlı gibi görünen sözcükler cümle içerisindeki kullanımlarında her zaman birbirlerinin yerini tutmayabilir.

SİYAH – KARA
Kara gözlü, uzun boylu bir delikanlıydı.
(SİYAH’la eş anlamlıdır.)

İhtiyar, kara talihinden şikâyet ediyordu.
(SİYAH’la eş anlamlı değildir.)

AK – BEYAZ
Saçlarında beyazlar fazlalaşmıştı.
(”AK”la eş anlamlıdır.)

Bakkaldan beyaz peynir al.
(”AK”la eş anlamlı değildir.)

UYARI :
Bir sözcüğün eş anlamlısı kullanıldığı cümleye göre değişebilir.
Bu elbise bana bol oldu. (geniş)
Bu sene bol para kazandım. (çok)
Ekinler büyümeye başladı. (olgunlaşmak)
Kampanyaya ilgi büyüyor. (artmak)

UYARI:
Aynı cümlede eş anlamlı sözcüklerin kullanılması gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğuna yol açar.
Buluş ve icatlar sayesinde yaşamımız kolaylaştı.
Toplumca yoksul ve fakirlere yardım etmeliyiz.
Onun beğeni ve zevklerine güvenirim.
Kanıt ve delil yetersizliğinden suçsuz bulundu.

Örnek Soru ?
Uzak kelimesinin eş anlamlısı nedir?
-Irak

Rapor Et
Eski 20 Mart 2012, 20:10

Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

#4 (link)
MsXLabs Üyesi
bloom22 - avatarı
EŞ ANLAMLI SÖZCÜKLER (Anlamdaş Sözcükler)
Sesleri farklı, anlamları aynı olan sözcüklere eş anlamlı (anlamdaş) sözcükler denir. Türkçede söz­cükler arasında eş anlamlılıktan çok, yakın anlamlılık vardır. Bu nedenle Türkçede eş anlamlı sözcüklerin sayısı çok azdır. Türkçedeki eş anlamlılık, yabancı kökenli sözcüklerden kaynaklanır. Eş anlamlı kelimelere bakıldığında genellikle bunlardan birinin Türkçe, öbürünün yabancı kökenli sözcük olduğu görülür:

Bir sözcüğün eş anlamlısını cümledeki kul­lanımı belirler.

Örneğin:

“Çektiğimiz sıkıntının nedeni sevgisizlik, bencil­liktir.” cümlesinde geçen “sıkıntı” sözcüğü, “Bu seferki yolculuğumuz çileli geçti.” cümlesindeki “çile” sözcü­ğüyle eş anlamlıdır. Ancak;

Eline geçirmiş de çileyi evirip çevirip yumak yapıyor.

dizelerindeki “çile” ile eş anlamlı değlldir.
Aşağıda Alfabetik listelenmiş Eş Anlamlı Kelimeler Sözlüğünü sizler için listeledik:
abide :anıt
acele :çabuk
acemi :toy
aciz :güçsüz
adalet :hak
adet :sayı
aka :büyük
akıl :us
al :kırmızı
alelade :sıradan
aleni :açık
ara :fasıla
araba : otomobil
armağan :hediye
aşk :sevi
atik :seri
ayakkabı :pabuç
bağışlama :affetme
bacı :kız kardeş
baş :kafa
bayağı :adi
beyaz :ak
bonkör :cömert
cennet :aden
cevap :yanıt
cılız :zayıf
cimri :pinti
cümle :tümce
çabuk :acele
çağrı :davet
çamur :balçık
çare :umar
denk :müsavi
deprem :zelzele
dilek :istek :arzu
dizi :sıra
doktor :hekim
dost :arkadaş
edebiyat :yazın
edep :adap
ehemniyet :önem
elbise :esbap
emniyet :güven
eser :yapıt
eş anlamlı sözcükler :anlamdaş sözcükler
ev :konut
fakir :yoksul
fayda :yarar
fena :kötü
fikir :düşünce ya da ide
gemi :vapur
gezmek :dolaşmak
gökyüzü :sema
gözlem :rasat
güç :kuvvet
hadise : olay
hareket :kinetik
hasım :düşman
hasret :özlem
hatıra :anı
hediye :armağan
hekim :doktor
hısım :dost
ırak :uzak
ırmak :nehir
idadi :lise
idare :yönetim
ihtiyar :yaşlı
ihtiyaç :gereksinim
ilan :duyuru
ilişki :münasebet
imtihan :sınav
isim :ad
istasyon :gar veya Terminal
istikbal :gelecek
işçi :amele
ivedi :çabuk
izahat :açıklama
kabiliyet :yetenek
kafa :baş
kahin : medyum veya öz Türkçesi bilici
kalp :yürek
kanıt :delil
kelime :sözcük
kılavuz :rehber
kırmızı :al
kıyı :kenar veya sahil
kirli :pis
kolay :basit
konuk :misafir
kural :kaide
kuvvetli :güçlü
küçük :ufak veya minik
lider :önder
mal :meta
mani :engel
matem :yas
mektep : okul
mektup :name
merkep :eşek
misafir :konuk
misal :örnek
muharebe :savaş
mübarek :kutsal
namzet :aday
nehir :ırmak
nesil :kuşak
nezir :adak
okul :mektep
ortalama :vasat
oy :rey
öğrenci :talebe
öğretmen :muallim
önder :lider
örnek :misal
öykü :hikaye
problem :sorun
rey : oy
rüştiye : ortaokul
rüzgar :yel
saadet :mutluluk
sabit :durağan (durgun)
sağlık : sıhhat
savaş :cenk veya muharebe
sebep :neden
sene :yüzyıl ya da asır
serüven :macera
sevinç :mutluluk
sınav :imtahan
sınıf :derslik
sitane :yıldız
siyah :kara
son :nihayet
sonbahar :güz
soru :sual
sorumluluk :mesuliyet
sözcük :kelime
sözlük :lügat
şaka :latife
şakacı :nüktedan
tabiat :doğa
tartışma :münakaşa
temel :esas
tören :merasim
tren :şimendifer
tutsak :esir
tümce :cümle
uçak :tayyare
ulu :yüce
ulus :millet
usta :ehil
uyarı :ikaz
uygarlık :medeniyet
üzüntü :tasa
vakit :zaman
vatan :yurt
vazife :görev
veteriner :baytar
vilayet :il
Yaşlı :ihtiyar
yel :rüzgar
yemek :aş
yetenek :beceri ye da kabiliyet
yıl :sene
yılmak :bıkmak
yoksul :fakir
yurt :vatan
yürek :kalp
yüz :sima :çehre :surat
zehir :agu
zengin :varlıklı
zırnık :metelik
Rapor Et
Eski 27 Haziran 2013, 13:17

Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

#5 (link)
EkreMm
Ziyaretçi
EkreMm - avatarı
ün _ nam
onur _ haysiyet
özgür _ hür
Etiketler:
  • anlamdas
  • degerli es anlamlisi
  • ev kelimesinin es anlamlisi
  • konut es anlamlisi
  • konutun es anlamlisi
Rapor Et
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 0.229 saniyede (77.96% PHP - 22.04% MySQL) 16 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +3 - Saat: 03:01
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi