Hoş geldiniz sayın ziyaretçi Neredeyim ben?!

Web sitemiz; forum, günlük, video ve sohbet bölümlerinin yanı sıra; Skype ile ilgili Türkçe teknik destek makaleleri, resim galerileri, geniş içerikli ansiklopedik bilgiler ve çeşitli soru-cevap konuları sunmaktadır. Daima faydalı olmayı ilke edinmiş sitemize sizin de katkıda bulunmanız bizi son derece memnun eder :) Üye olmak için tıklayınız...


Sohbet (Flash Chat) Forumda Ara

Ulama Nedir?

Bu konu Türkçe Dil Bilgisi forumunda Blue Blood tarafından 8 Şubat 2010 (15:12) tarihinde açılmıştır.FacebookFacebook'ta Paylaş
106151 kez görüntülenmiş, 5 cevap yazılmış ve son mesaj 22 Nisan 2014 (12:46) tarihinde gönderilmiştir.
  • 5 üzerinden 3.57  |  Oy Veren: 108      
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Bu konuyu arkadaşlarınızla paylaşın:    « Önceki Konu | Sonraki Konu »      Yazdırılabilir Sürümü GösterYazdırılabilir Sürümü Göster    AramaBu Konuda Ara  
Eski 8 Şubat 2010, 15:12

Ulama Nedir?

#1 (link)
Eski Üyelerin Ruhları
Blue Blood - avatarı
ULAMA
MsXLabs.org

Diksiyonun özelliklerinden biri de "ulama"dır. Genel olarak tanımlarsak bir kelimenin sonundaki sessiz harfin ardından gelen kelimenin sesli harfle birleştirilerek seslendirilmesine ulama diyoruz. Ulama söz akışına pürüzsüzlük ve tatlılık verir. Uygun ulama ile yapılan konuşmalarda veya seslendirmelerde ses bir nehrin akışı gibi sakin ve düzenli olarak ilerler.

Türkçe'de yer alan ulama özellikleri:
1. Sessiz harfle biten bir kelimenin son harfi sesli harfle başlayan yanındaki kelimenin ilk harfiyle birleşir.


Yazıda:
Ak--şam-- ol--du.
E--lim--den-- al--dı.


Konuşmada:
Ak--şa--mol--du.
E--lim-de--nal--dı.

2. Orijinal yapılarında "b,c,d,g" harfleriyle biten kelimeler vardır. Bunlar yalın kaldıklarında "p, ç, t, k"ya dönüşürler. Yazı dilinde sonlarına ek aldıklarında yumuşak konumlarına dönerler.

Örneğin Arapça orijiniyle "kitab" Türkçe'de "kitap" şeklinde yazılır. Ancak yayına ek aldığında "kitabım" örneğinde olduğu gibi "p", "b"ye dönüşür.(süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması kuralı)Konuşma dilinde ise ulama bu kurala paralel olarak aynı kelimeyi bir sonraki kelime ile ilişkilendirir. Yazı dilinde sert olan harf ulama ile yumuşar.

Yazı Dilinde İfadesi:
(Mahmud) Mah--mut ev--len--di.
(Mes'ud) Mes--ut ol--du.
(Kitab) Ki--tap al--dı.


Konuşma Dilinde İfadesi:
Mah-mu--dev--len--di.
Me--su-dol-du.
Ki--ta--bal--dı.


3. Türkçe'de kelime sonundaki "k" ünsüzünü, "h" ünsüzü ile başlayan bir kelimenin izlemesi durumunda "h" ünsüzü düşer. İki kelime birbirine bağlanır.

Yazı Dilinde:
Ye--mek ha--ne
E--rik ho--şa--fı


Konuşma dilinde:
Ye--me--ka--ne
E--ri--ko--şa--fı

4. Eğer kelimeler arasında durak olursa, kurala uygun olsa da ulama yapılmaz.

Yazı Dilinde:

İstiyorum, onu göreceğim.
Koşuştururken, okulu unuttu.


Konuşma dilinde:
İstiyorum, onu göreceğim.
Koşuştururken, okulu unuttu.


5. Bazı durumlarda İki ayrı kelimenin tek heceli olan ilkinde bir ünlü düşer ve
iki kelime birleşir.


Yazı Dilinde:
Ni-çin
Na-sıl
Ne ol--du


Konuşma dilinde:
Ne i--çin
Ne a--sıl
Nol-du




*****

Aşağıdaki metinde ulama noktalarını tespit ederek çiziniz. Ardından ulamalara dikkat ederek okuyunuz:


KALIPLAR
İnsanlar kendilerine kişilikleri için çizdikleri zihinsel kalıpların dışına çıkamazlar.Bizler çözümü defalarca duyduğumuz halde kendimizi oturttuğumuz dar çerçeveden çıkış için gayret göstermeyen garip insanlarız.
Hayatın bazı insanlara "tesadüfen başarma, yükselme, zengin olma vs." Şansı tanıdığını zannedenimiz çoktur. Bir çoğumuz müzisyenlerin, yazarların, şairlerin, para babalarının bu işi anne karnında kendilerine verilen kabiliyetlerle gerçekleştirdiklerini sanırız. Bu inanca göre bazılarının ne maharetli anneleri varmış. Bu yanlış zanları kabul etmeyen bir çok insan bile farkında olmadan aynı kalıplarla kendisini kilitlemiştir. En meşhur zenginlerin bir zamanlar simit sattıklarını, ayakkabı boyacılığı bile yaptıklarını öğrenince şaşırırız. Bir çok yazarın vaktiyle kalemi bile tutamamalarına inanamayız.
Neden bazı insanlar bazıları arasında sıyrılıverir veya "sivriliverirler." Adaletli ve şefkatli yaratıcı, normal şartlar altında doğan her insanı her türlü başarıya ulaşabilmelerine imkân tanıyan bir potansiyelle dünyaya göndermiştir. Ancak dünyaya geldikten sonra sınırlılıklar başlatılır. Anne-babası veya çevresi tarafından aşağılanan bir çocuk etrafında kalıplar başlamıştır. Daha sonra insan "var olduğunu" hissettirmek amacıyla çırpınmaya başlar. Bakkaldan getirilen bir ekmek, ilk karne notları, takdim edilen bir çiçek, içinde bu amacı gizli tutar.Oysa bazı insanlar "bu olmamış", "sen bunu başaramazsın" demekten çekinmezler. Bizler de çoğu zaman sözleriyle cinayet işleyen, kabiliyetleri körelten; başarısızlık, çekingenlik, korkaklık imajı oluşturan insanlardanız ne yazık ki... Yas tutmayı sevdiğimiz kadar, eleştirmeyi, olumsuzlukları ileri sürerek karanlık bir zihinsel tablo oluşturmayı seviyoruz.
Merhum Z. Gündüzalp'in "İnsan ne düşünüyorsa odur." Dediğini çok duyduk. Anthony Robbins "Sınırsız Güç" kitabında insanların hayal kurarken ve düşünürken kullandıkları "olumsuzluk" imajlarını en kötü engel olarak görür. Her büyük başarı bazen yüzlerce başarısızlığın arkasında parıldar. Oysa eski bir Rus imparatoru "Yenile yenile yenmeyi öğrendiğini " söyler. İnsan her teşebbüsünde hedefine ulaşamadığında bunu başarısızlık olarak görürse bulunduğu noktada çakılır. Oysa durumu yeniden inceleyen insan için her başarısızlık başarıya bir adım daha yaklaşmanın işaretidir. Ani yükselişlerin ise gerçek başarıyla ilişkisi yoktur. Bir balon gibi büyür ve söner.
Hayalimizde yaşadığımız iç konuşmaların fiillerimizde oluşturduğu sınırlara bakınız: "Zengin olmak mı? Bu iş için büyük sermaye lazım. Yazar olmak mı? Konuşmasını bile bilmiyorum; annemin karnında böyle bir şey öğrenmedim. Meydanlara çıkıp 'benim işçim,benim köylüm' diye konuşmak mı? Ben Süleyman değilim." Sevgili kardeşim... Ya siz ne siniz? Erkek ve kadın arasındaki küçük bir farktan başka kimin beyni kimin beyninden küçük veya büyük.

Kaderin sahibi kimseyi başarısızlığa zorla mahkum etmemiştir. Ortamın sürükleyişine kendimizi kaptırdığımızda "Ortam sürükleniyorsa sürünmekten başka yapacağımız hiç bir şey yoktur."Az okuyoruz veya hiç okumuyoruz.
Başarılı insanlar topluluğuna takılıp başarıya uçmuyorsak başarının dinamiklerini incelemeliyiz. Başaranların hayatı ve yaptıkları bu konuda bize yol gösterecek en açık ışıktır. Başka türlü bizi pasifize eden kendi kalıplarımızdan kurtulamayacağız.



Benzer Konular: Etiketler:
  • turkcede ulama
  • turkcede ulama nedir
  • ulama
  • ulama ne demek
  • ulama nedir
Rapor Et
Reklam
Eski 14 Haziran 2011, 16:23

Ulama Nedir?

#2 (link)
MsXTeam
_Yağmur_ - avatarı
Vasl (Ulama)

Bir sözcüğün sonundaki sessiz harfin, ardından gelen sözcüğün başındaki sesli harfe ses olarak bağlanması, vasl. Aruz kalıplarına uyma zorunluluğu eski şairlerin vasla başvurmalarına yol açmıştır. Yahya Kemal Beyatlı'nın "Mehtâb iri güller ve senin en güzel aşkın" dizesindeki güzel aşkın sözcüklerinin vezin gereği güzel aşkın biçiminde okunması gereği ulama örneğidir.


MsXLabs & Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi
Rapor Et
Eski 4 Nisan 2012, 20:16

Cvp: Ulama Nedir?

#3 (link)
MsXLabs Üyesi
bloom22 - avatarı
Ulama Nedir?

Ulama Nedir? (Özet)
Sessizle biten sözcükten sonra sesliyle başlayan bir sözcük gelirse, iki sözcük birbirine bağlanarak okunur. Buna ulama denir.

Ulama Nedir? (Detay)

Dilimizde cümleler okunurken kelimelerin sonlarında bulunan sessizler, kendilerinden sonra gelen kelimelerin ilk harfi sesli ise bu sesliye bağlanarak okunurlar.

Ulama Örnekleri
Emanet_eşeğin yuları gevşek olur. > Emane-teşeğin yuları gevşek olur.
Geniş_ovayı seyre daldı. > Geni-şovayı seyre daldı.
Elbisenin_ütüsü bozulmuş. > Elbiseni-nütüsü bozulmuş.

Kural: Ulama sadece okuma ve söylemede geçerlidir. Yazmada geçerli değildir.
Kural: Sözcükler arasında herhangi bir noktalama işareti varsa ulama yapılmaz.
Kural: Anlamı bozulan sözcükler arasında ulama olmaz.

NOT: Noktalama işlaretleri ulamayı bozar.

ÖRNEK (1): Güzel bir ev satın aldık.
Bu cümlede, "bir" sözcüğü ile "ev" sözcüğü arasında ulama vardır. Yine "satın" ile aldık" sözcükleri arasında da ulama vardır.

ÖRNEK (2): Portokal, ağaçta yetişen turunçgil meyvelerdendir.
Bu cümlede, " portokal " ile " ağaçta " sözcükleri arasında ulama yoktur. Çünkü; bu iki sözcük arasında noktalama işaretlerinden olan virgül (,) vardır.

ÖRNEK (3): Taze kan almış gibi koşuyordu.
Bu cümlede, "kan" ile "almış" sözcükleri arasında ulama yoktur. Çünkü, bu iki sözcük bitişikmiş gibi okunduğunda başka bir anlam, başka bir sözcük oluşmaktadır. Oluşan sözcük ise "kanalmış" dır.

NOT: Bileşik sözcüklerin hecelere ayrılmasında, ulama kuralına uyulur.

ÖRNEK: İlk + okul = İlkokul
Bu oluşumdan meydana gelen ve yeni bir anlam kazanan bileşik "İlkokul " sözcüğü hecelerine ayrılırken, kendini oluşturan "ilk" ve "okul" sözcüklerinin ayrı ayrı hecelerine ayrılmasına uygun olarak hecelerine ayrılmaz.

Ya nasıl ayrılır?

Şöyle ayrılır: İl - ko - kul

Halbuki " İlk " ve " okul " sözcüklerini ayrı ayrı hecelerine ayırırken şöyle yaparız:
İlk = - İlk
Okul = O - kul

Çünkü, " İlkokul " sözcüğü bileşik sözcüktür. Yukarıda da belirttiğimiz gibi, bileşik sözcüklerin hecelere ayrılmasında ULAMA kuralına uyarız.

Yani; "sessiz harf ile biten bir sözcükten sonra, sesli harf ile başlayan bir sözcük gelirse, bu iki sözcük bitişikmiş gibi okunur". Hecelere ayırmada ise, böyle iki sözcük bileşmiş olduğu için sessiz harften sonra gelen sesli harfler, sessiz harfe ile birleştirilerek hecelerine ayrılır.

ÖRNEKLER:
Kızıl = Kı - zıl
Ay = ay
Kızlay = kı - zı - lay

Baş = baş
Öğretmen = öğ - ret - men
Başöğretmen = ba - şöğ - ret - men

Hanım = ha - nım
Eli = e - li
Hanımeli = ha - nı - me - li

Semiz = se - miz
Otu = o - tu
Semizotu = se - mi - zo - tu

Kırk = kırk
Ayak = a - yak
Kırkayak = kır - ka - yak

Yayın = ya - yın
Evi = e - vi
Yayınevi = ya - yı - ne - vi

Kardan = kar - dan
Adam = a - dam
Kardanadam = kar - da - na - dam
Rapor Et
Eski 7 Kasım 2012, 18:05

Cvp: Ulama Nedir?

#4 (link)
MsXLabs Üyesi
sisi - avatarı
Ulama Nedir?
Ünsüzle sonlanan bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan bir sözcük gelince ünsüzle ünlünün bir hece gibi bağlı okunmasına “ulama” denir.

Örnekler
  • Arabanın önüne çıkan adam az daha eziliyordu.
  • Noktalama İşareti varsa ya da ulama yapılınca anlam değişikliği olacaksa, ulama yapılmaz.
  • İhtiyar, elindeki paketi zor taşıyordu. (Ulama yok.)
  • Sözcüğe gelen ek yok. (gelenek) (Ulama var.)
  • Oraya varsak aryayı gösteririm. (Ulama var.)
Kurallar
  • Ünsüz harf ile biten bir sözcüğü, ünlü ile başlayan bir sözcük izlediğinde, birinci sözcüğün son ünsüzünün ikinci kelimenin ilk ünsüzüne bağlanarak söylenmesine ulama denir. Aralarında noktalama işareti (nokta, virgül vb.) bulunan sözcüklerde ulama olmaz.
  • Ulama, söyleyiş ve okuyuşla ilgili bir ses olayıdır. Yazımda ulama uygulanmaz.
  • Ulama (liaison), bir sözcüğün sonundaki ünsüz ile daha sonraki sözcüğün söz başındaki ünlünün aynı hecede söylenmesidir. Sözcükler, yazının aksine konuşmada ayrı ayrı değildir. Konuşma esnasında, sürekli ulamalar yapılır. Ulama söyleyiş kolaylığının yol açtığı bir ses olayıdır ve anlamla doğrudan ilişkili değildir.
Örnek: Dün akşam üstü dört ekmek aldım. (Dü nakşa müstü dör tekme kaldım.)



sisi
Ulama ile ilgili paylaştığım bilgiler faydalı oldu mu??
Rapor Et
Eski 8 Ocak 2013, 21:44

Ulama Nedir?

#5 (link)
Meryem.
Ziyaretçi
Meryem. - avatarı
Cümle içerisinde sessiz harf ile biten bir sözcükten sonra sesli harf ile başlayan bir sözcük gelirse, bu iki sözcük okunurken bitişikmiş gibi okunur. Bu olaya ulama denir.
Ulama sadece okuma ve söylemede geçerlidir. Yazmada geçerli değildir.

NOT: Noktalama işlaretleri ulamayı bozar.
Anlamı bozulan sözcükler arasında ulama olmaz.
Rapor Et
Eski 22 Nisan 2014, 12:46

Ulama Nedir?

#6 (link)
RAZ
Mira - avatarı
Ulama
MsXLabs.org & Vikipedi, özgür ansiklopedi

Ulama
, ünsüz ile biten bir sözcüğü, ünlü ile başlayan bir sözcük izlediğinde, birinci sözcüğün ikinci sözcüğe bağlanarak söylenmesidir. Yazımda gösterilmeyen bu durum, konuşma dilindeki söyleyiş kolaylığı nedeniyle ortaya çıkar.
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kısımlar birbirlerine ulanarak söylenir:
  • n akşam eve geç geldim.
  • Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.
Yazımda aralarında noktalama işareti bulunan sözcükler ulanarak okunmaz:
  • Pazardan portakal, armut, üzüm aldım.
  • Öğretmenimiz Ahmet, Ekrem, Abuzer'i çağırdı.
Rapor Et
Eski 24 Nisan 2014, 19:50
Misafir
Bu mesaj Mira tarafından silindi. Sebep: Gereksiz
Cevap Yaz Yeni Konu Aç
Hızlı Cevap
Kullanıcı Adı:
Önce bu soruyu cevaplayın
Mesaj:








Yeni Soru
Sayfa 0.136 saniyede (64.51% PHP - 35.49% MySQL) 15 sorgu ile oluşturuldu
Şimdi ücretsiz üye olun!
Saat Dilimi: GMT +3 - Saat: 06:41
  • YASAL BİLGİ

  • İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan MsXLabs.org forum adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre tüm kullanıcılarımız yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. MsXLabs.org hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetler buradan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 3 (üç) iş günü içerisinde MsXLabs.org yönetimi olarak tarafımızdan gerekli işlemler yapıldıktan sonra size dönüş yapılacaktır.
  • » Site ve Forum Kuralları
  • » Gizlilik Sözleşmesi