[BURCUAY]

Taurus (takımyıldız)

.

Taurus


Kısaltma
Tau
Tamlayan
Tauri
Simge
Boğa
Bahar açısı
4 sa.
Yükselim
15°
Alan
797 derece kare
17. sırada
Ana yıldızlar
7
En parlak yıldızı
Aldebaran (α Tau)
(Kadri 0.9)
Bayer/Flamsteed
yıldızları
30
Gezegeni olduğu
bilinen yıldızlar
3
Parlak yıldızlar
(kadir < 3)
4
Yakın yıldızlar
2
En yakın yıldız
10 Tau (44.7 IY)
Messier nesneleri
2
Göktaşı yağmurları
Taurids
Beta Taurids
Çevreleyen
takımyıldızlar
Auriga
Perseus
Aries
Cetus
Eridanus
Orion
Gemini
+90° ve −65° enlemleri arasında görülebilir.
En iyi Ocak ayında saat 21:00'de görülebilir.

Taurus ya da Boğa takımyıldızı (sembolü: ), zodyak kuşağı takımyıldızlarından biridir. Taurus adı Latince'de boğa anlamına gelir. Boğa, kuzey yarımkürenin kış gökyüzünde geniş ve göze çarpan bir takımyıldızdır. Batısında Koç, doğusunda İkizler, kuzeyinde Kahraman ve Arabacı, güneydoğusunda Avcı, güneyinde Irmak ve güneybatısında Balina takımyıldızlarıyla çevrilidir.




Dikkat çekici özellikleri

Bu takımyıldızın en parlak yıldızı, turuncu renkli K5 III sınıfından bir dev yıldız olan Aldebaran'dır. Bu isim, Arapça'da takip eden anlamına gelen sözcükten yerleşmiştir. Boğa'nın yüzünü V ya da A şeklinde görülebilecek bir yıldız deseni şekillendirir. Yüzün ana hatlarını, Büyük Ayı Hareketli Grubu'ndan sonra belirgin en yakın açık yıldız kümesi olanHyades'in parlak üyeleri belirler.Bu tasvirde Aldebaran, boğanın "Avcıya (Orion, güneydoğusunda uzanan takımyıldız) tehditkâr biçimde ters ters bakan" kan çanağına dönmüş gözünü oluşturur.

Boğa takımyıldızı bölgesinin kuzeydoğusunda kalan çeyreğinde, en bilinen açık kümelerden olan ve çıplak gözle kolayça seçilebilen Pleiades açık kümesi bulunur. Bu kümenin en belirgin yedi yıldızı en az altıncı kadirdendir, bu yüzden Yedi kızkardeşler ve yalnızca Türkçe'de Yedi Kandilli Süreyya olarak da bilinir. Ne var ki, küçük bir teleskopla dahi bu kümenin yediden çok daha fazla yıldızı görülebilir. Aldebaran, gökkürenin hareketi esnasında gökyüzünde Pleiades'i izliyor olmasından ötürü "takip eden" anlamındaki adını almıştır.

Batısında Boğa'nın boynuzları, birbirinden 8° ayrık iki yıldız sistemi Beta (β) Tauri ve Zeta (ζ) Tauri tarafından oluşturulur. Beta Tauri beyaz, B7 III sınıfından dev bir yıldızdır. El Nath olarak da bilinir. Bu sözcük Arapça'da "toslamak" anlamına gelir. Takımyıldızdaki en parlak ikinci yıldızdır ve Arabacı takımyıldızıyla Boğa takımyıldızının sınırındadır. Zeta Tauri 133 günde bir yörüngesini tamamlayan bir tutulan çift yıldızdır.

ζ Tau yıldızının bir derece kadar kuzeybatısında bir süpernova kalıntısı olan Yengeç bulutsusu (M1) bulunur. Bu genişleyen bulutsu, 4 Temmuz1054 tarihinde Dünya'dan gözlenmiş bir Tip II süpernova patlaması sonucu oluşmuştur. Bu patlama, Çinlilere ait tarihi yazıtlarda da belirtildiği gibi, gündüz boyunca da görülebilecek kadar parlaktı. Süpernova en parlak zamanında -4 kadire ulaşmıştır fakat günümüzde bulutsunun parlaklığı 8.4 kadirdir ve gözlemek için bir teleskop gerekmektedir.

Taurus en iyi kasım - mart arası gökyüzünde görülebilir.

Tarihi ve mitolojisi

Boğa, Urania's Mirror'da (1825'te Londra'da yayımlanmış bir takımyıldız kartları seti) tasvir edildiği şekilde.

Johannes Hevelius tarafından yapılmış Boğa takımyıldızı tasviri

Bu takımyıldızınboğayla ilişkilendirilmesi çok eskilere dayanmaktadır. Bakır çağında bu şekilde ilişkilendirildiği kesin olarak bilinmesine rağmen bazı bilim insanları bu ilişkilendirmenin yontma taş devrinin sonlarına dayandırılabileceğini söylüyorlar. Münih Üniversitesi'nden Michael Rappenglück, Lascaux'deki (yaklaşık olarak MÖ 15.000 yılından kalma) mağaralardaki Boğalar Salonu'ndaki bir mağara resminde, Boğa'nın bir Pleiades tasviriyle birlikte yer aldığını düşünmektedir Ne var ki bu iddialar geniş çaplı olarak kabul edilmiş değildir.Boğa bakır çağı ve erken tunç çağında, ilkbahar ılım noktasını işaret etmiştir. MÖ 23. yüzyıl yakınlarında Pleiades, gökyüzünde Güneş'e en çok ilkbahar ılımında yaklaşıyordu. Babil astronomisinde, bu takımyıldız MUL.APIN'de GU4.AN.NA, "Cennetin (Göklerin) Boğası" olarak adlandırılmıştır. Akatça'da adı Shũr olarak geçer. Yunan mitolojisinde Boğa, efsanevi Fenikeli prenses Europa'yı kaçırmak için büyüleyici bir boğa şeklini almış Zeus ile ilişkilendirilir

Kaynak: Vikipedi