[ThinkerBeLL]

Veri Tabanı
TDK & Vikipedi

isim, bilişim
Bilgisayar kullanımında çözüme erişmek için işlenebilir duruma getirilmiş bilgi ortamı.

Veri tabanı düzenli bilgiler topluluğudur. Kelimenin anlamı bilgisayar ortamında saklanan düzenli verilerle sınırlı olmamakla birlikte, daha çok bu anlamda kullanılmaktadır. Bilgisayar terminolojisinde, sistematik erişim imkanı olan, yönetilebilir, güncellenebilir , taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir başka tanımı da, bir bilgisayarda sistematik şekilde saklanmış, programlarca işlenebilecek veri yığınıdır. (TDK sözlüğüne göre "veri tabanı" olarak ayrı ayrı yazılır.)
Bir veri tabanını oluşturmak, saklamak, çoğaltmak, güncellemek ve yönetmek için kullanılan programlara Veri Tabanı Yönetme Sistemi (DBMS) adı verilir. DBMS özelliklerinin ve yapısının nasıl olmasını gerektiğini inceleyen alan Bilgi Bilimi (Information Science)'dır.
Veri tabanında asıl önemli kavram, kayıt yığını ya da bilgi parçalarının tanımlanmasıdır. Bu tanıma Şema adı verilir. Şema veri tabanında kullanılacak bilgi tanımlarının nasıl modelleneceğini gösterir. Buna Veri Modeli (Data Model) yapılan işleme de Veri modelleme denir. En yaygın olanı, İlişkisel Model'dir (relational model). Layman'ın değimiyle bu modelde veriler tablolarda saklanır. Tablolarda bulunan satırlar (row) kayıtların kendisini, sütunlar (column) ise bu kayıtları oluşturan bilgi parçalarının ne türden olduklarını belirtir. Başka modeller (Sistem Modeli ya da Ağ Modeli gibi) daha belirgin ilişkiler kurarlar.
Veri tabanı yazılımı ise verileri sistematik bir biçimde depolayan yazılımlara verilen isimdir. Birçok yazılım bilgi depolayabilir ama aradaki fark, veri tabanın bu bilgiyi verimli ve hızlı bir şekilde yönetip değiştirebilmesidir. Veri tabanı, bilgi sisteminin kalbidir ve etkili kullanmakla değer kazanır. Bilgiye gerekli olduğu zaman ulaşabilmek esastır. İçeriği olmayan bir kütüphane ve bütün kitapların aynı kapağa sahip olduğunu düşündüğünüzde kütüphane kullanıcılarının ne kadar çok işi olacağını tahmin edersiniz. Bir veritabanı bir kütüphanenin mükemmel bir içerik sistemi olduğu gibi , aynı zamanda kütüphanenin kendisidir. Bağıntısal Veri Tabanı Yönetim Sistemleri (Relational Database Management Systems - RDBMS) büyük miktarlardaki verilerin güvenli bir şekilde tutulabildiği, bilgilere hızlı erişim imkanlarının sağlandığı, bilgilerin bütünlük içerisinde tutulabildiği ve birden fazla kullanıcıya aynı anda bilgiye erişim imkanının sağlandığı programlardır.

Veri Tabanı Yöneticiliği
Günümüzde veri tabanı sistemleri, bankacılıktan otomotiv sanayisine, sağlık bilgi sistemlerinden şirket yönetimine, telekomünikasyon sistemlerinden hava taşımacılığına, çok geniş alanlarda kullanılan bilgisayar sistemlerinin alt yapısını oluşturmaktadır. Veri tabanı fiziksel olarak bilgileri tutarken mantıksal bir sisteme de sahiptir. Veri tabanı sistemlerinin kurulumu, konfigürasyonu, dizaynı, sorgulaması, güvenliği ve denetiminin karmaşık bir hal alması veri tabanı yöneticiliği kavramının oluşmasına neden olmuştur.Bir veri tabanı yöneticisi mantıksal data modelleme, fiziksel veri tabanı tasarımı çıkarma, fiziksel olarak veri tabanı oluşturma, sorgu yazma, kurulum ve ayarları, güvenlik yönetimi ve ayarları, veri tabanı yönetimi ve bakımı, veri tabanı denetleme ve küçültme işlerini üstlenir.

İlişkisel Veri Tabanı Sistemleri

• MySQL
• MsSQL
• PostgreSQL
• Oracle
• Sybase
• Berkeley
• Firebird
• Ms access

Veri Tabanı Dilleri

• SQL
• PL/SQL
• OQL

[ThinkerBeLL]

Veri Tabanı nedir?

Veri kayıtları tutmanın, şayet bu veriler ilerde belirli bir amaç için kullanılmayacaksa, herhangi bir anlamı olmaz. Mesela, Türkiye’deki herkesin kimlik bilgilerini bir şekilde kayıtlı belgeler halinde tutmak için, çok yüksek miktarlarda maddi harcama yapmanın nedeni, bu tip kayıtlara pekçok nedenden dolayı ihtiyaç olmasıdır. Genel olarak veri tabanının nedir sorusuna ise şöyle bir cevap verebiliriz.

“Veri tabanı, herhangi bir amaç için kullanılmak üzere, benzeri verilerin gruplar halinde organize edildiği bir kolleksiyondur.”

Bu verilerin kağıt üzerinde mi veya digital ortamda mı toplandığı aslında pek önemli değildir. Önemli olan, bu verilerin belirli bir yapıya uygun olarak kayıt edilmeleridir. Halbuki günümüzde, bu tip yapılandırılmış verilerin, digital ortamda veri araması yaparken daha erken sonuç vereceği için, veri tabanlarını bilgisayar üzerinde oluşturmak daha cazip geliyor.
Günümüzde kullanılan veri taban modelleri ikiye ayrılmaktadır:

• İşlemsel Veri Tabanları
• Analitik Veri Tabanları

İşlemsel veri tabanı modelleri günümüzdeki birçok büyük kuruluşun ilk seçimidir. Bu tür veri tabanları, Online Transaction Processing (OLTP) senaryolarında ideal bir veri tabanı modelidir. OLTP veri tabanları, sürekli yeni veriler eklenen, verilerin modifiyesi ve müdafası yapılan durumlar için oluşturulurlar. Bu tür veri tabanlarında bulunan veriler dinamik bir yapıya sahiptirler (sürekli değişmektedirler). Stok takibi, alışveriş ve hastanelerde kullanılan veri tabanları bu formattadırlar.
Analiti veri tabanı modelleri ise, Online Analytical Processing (OLAP) için kullanılmaktadır. Bu tür veri tabanları, uzun bir zaman kemerindeki yüksek miktarda veri zamana bağlı verileri depolamak için kullanılır. Kullanılan veri türleri statiktir (az veya hiçbir değişikliğe uğramaz).

Kaynak