Cevap Yaz Önceki Konu Sonraki Konu

Yargı Nedir?

Gösterim: 12766 | Cevap: 1 Yargı Nedir? ne demek, anlamı, tanımı.
  • yargi tanim
  • yargi tanimi
  • yarginin tanimi
27 Şubat 2009 22:30   |   Mesaj #1   |   
ThinkerBeLL - avatarı
VIP Özel Üye-VIP
Istanbul TR

61417
11.454 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 18-02-2009

Yargı - Yargı Nedir - Yargı Hakkında

Yargı
TDK, Türk Dil Kurumu

isim

1 .
Kavrama, karşılaştırma, değerlendirme vb. yollara başvurularak kişi, durum veya nesnelerin eleştirici bir biçimde değerlendirilmesi, hüküm:
"İlk yargısını ezbere mi verdiğini hâlâ bilmiyorum."- A. Ağaoğlu.
2 . (hukuk) Yasalara göre mahkemece bir olay veya olgunun doğuşuna etken olan sebeplerin de göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi sonucu verilen karar, kaza:
"Yargı yetkisi, Türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır."- Anayasa.
Atasözü, deyim ve birleşik fiiller
  • yargıya başvurmak
  • yargıya gitmek
  • yargıya varmak
Birleşik Sözler
  • yargı alanı
  • yargı çevresi
  • yargı denetimi
  • yargı erki
  • yargıevi
  • yargı gücü
  • yargı organları
  • yargı usulü
  • yargı yeri
  • yargı yetkisi
  • yargı yolu
  • ön yargı
  • peşin yargı
  • değer yargısı
20 Haziran 2015 01:30   |   Mesaj #2   |   
Safi - avatarı
SMD MsXTeam
Ankara
2093
7.215 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 06-06-2015
YARGI a.
1. Bir olayın meydana gelişi ya da bir kimsenin durumu, eylemi üzerine bir değerlendirme sonucunda varılan kanı, verilen hüküm: Sizin yargılarınıza güvenirim. Eleştirinin işlevine yönelik sert yargılar. Nesnel, öznel yargı.
2. Mahkemelerde yargılama, davalara bakma işi: Yargı yolu açıktır, istersen mahkemeye başvurabilirsin.
3. Yargı yeri,yasalara göre davaların bakıldığı, görüldüğü yer; mahkeme.

—Din. Son yargı, hıristiyan inanışında İsa' nın Mahşer günü tüm insanların kaderini belirleyecek olan yargısı. (Bk. ansikl. böl.)

—Fels. Doğruyu ortaya çıkarmak amacıyla bir önermeyi olumlayan ya da olumsuz- layan düşünce etkinliği. (Bk. ansikl. böl.)

— Huk. Hukuk düzeninin sağlanması amacıyla devletin mahkemeler aracılığıyla yerine getirdiği işlev. (Eşanl. KAZA.) [Bk. ansikl. böl.] || Yargı alanı, bir mahkemenin
yargı yetkisini kullandığı coğrafi alan. || Yargı denetimi, hukuk düzeninin sağlanması amacıyla yargı organlarınca yapılan denetim. (Hukuk devletinde idarenin tüm işlemleri yargı denetimine bağlıdır.) || Yargı yetkisi, yargılama yapma yetkisi. (Eşanl. KAZAİ SALAHİYET.) || Adli yargt, adliye mahkemelerinin (hukuk ve ceza) görev alanına giren yargılama etkinliklerinin tümü. (Adli yargı alanında en yüksek mahkeme Yargıtay'dır.) || Anayasa yargısı, Anayasa mahkemesi'nin görev alanına giren yargılama etkinliği. || Askeri yargı, askeri mahkemelerin görev alanına giren yargılama etkinliklerinin tümü. (Askeri yargı alanında en yüksek mahkeme Askeri yargıtay' dır.) |) İdari yargı, idare mahkemelerinin görev alanına giren yargılama etkinliklerinin tümü. (İdari yargı alanında en yüksek mahkeme Danıştay'dır.)

— Psijc Yargı bozukluğu, düşünsel etkinlikte görülen her türlü bozulma. (Bk. ansikl. böl.)

— Ruhbil. Bir düşünce nesnesine bir yüklem ya da bir yüklem değeri vermeye dayanan bilişsel edim; bu bilişsel edimin, genellikle sözsel bir anlatımla dile getirilmekle birlikte, başka türlü de (örneğin yanıtlardan birini saklayarak) dile getirilebilen ürünü.

— Tar. Tanrı yargısı, bazı antikçağ halklarında (Babilliler, Ibraniler), Erken Ortaçağ döneminde ve çeşitli ilkel halklarda, bir suçlamanın doğruluğunu ya da yanlışlı ğını kanıtlama yöntemlerine verilen ad.

— ANSİKL. Fels. Aristoteles yargıyı, birçok kavramı birbirine bağlamayı ve bir önermede ifade etmeyi sağlayan düşünsel bir süreç olarak tanımlar: “Ornerme, bir şeyin bir başka şeyle bağıntısını olumlayan ya da olumsuzlayan bir bildirimdir” (Analitikler [Analytika], 1, 1,4). Gerçekten de Aristoteles yargıyı (logos), kavram ve kavramı meydana getiren yapılar ile, yargıyı düzenleyen akılyürütme arasında geçişi sağlayan bir "olumlayıcı söylem" (logos apophantikos) olarak görür Böylece yargı, yüklem durumundaki terim ile özne durumundaki terim arasındaki bir bağıntıdır ve olumlamayı ya da olumsuzlamayı içeren bu bağıntı, "...dir" koşacıyla sağlanır: ”... yani, yüklem ve bu yüklemin verildiği özne, bunların birbirine bağlanmasına ya da birbirinden ayrılmasına göre, var olma ya da var olmama fikrini içerir" (ay. ypt., 1, 7). Demek ki yargı, öznenin varlığını cins, nitelik vb. kategorilere göre ortaya koyar ve bu varlıkta içerilmiş olanları, koşaç yardımıyla belirtik hale getirir.
Descartes’a göre, yargı, gözlemlenen birtakım verilerden hareketle, bu veriler arasında belirli bağıntılar kuran bir düşünme işlemidir. Ancak, descartesçı anlayışta yargı, gözlemlenen durum ne olursa olsun, doğru olarak yargılama olanağı sağlayan belli bir özerkliğe sahiptir. Nitekim Descartes, şeylerin varlığından kuşku duyar ve her tür yargıyı askıya alır. Çünkü, sözgelimi bir pencereden bakıp sokaktan geçen insanları gördüğümde, tıpkı bal- mumunu gördüğümde söylediğim gibi, insanları gördüğümü söylüyorum; oysa, hayaletlerin ya da ancak birtakım yaylarla hareket eden yapma insanların giymiş olabileceği şapkalar ve paltolardan başka ne görüyorum? Oysa bunların gerçek insanlar olduğu konusunda yargıya varıyorum ve böylece yalnızca zihnimden kaynaklanan yargı gücüm sayesinde; gözlerimle gördüğüme inandığım şeyi kavrıyorum” (Meta/izik düşünceler [Mödi- tations mötaphysiques], 2).
Ne var ki, Kant'tan başlayarak, düşünen özneye daha çok önem verilmesi, yargıya (alm. Urteil, somut uygulamaları göz önüne alındığında Beurteilung), tanınan özerkliğin kuşkuyla karşılanmasına neden oldu ve yargı, bir altakoyma işlemine dönüştü ve bu altakoyma işlemiyle, duyusal ya da sezgisel nesneler, aklın denetimi altına girmiş oldu. Bununla birlikte, bütün bilgilerimizin aynı değere sahip olduğu da söylenemiyordu. Aralarındaki çıkmam gerekmiyor” (ay ypt) Buna karşıt olarak Kant, yüklemi öznesinin kavramına bir şey ekleyen yargıları, sentetik diye adlandırır: "Bütün cisimlerin bir ağırlığı vardır dediğimde yüklem, cisim kavramının genel olarak aklıma getirdiklerinden bütünüyle farklı bir şeydir. Dolayısıyla bu yüklemin eklenmesiyle sentetik bir yargıya ulaşırız" (ay ypt.) Böylece Kant, sentetik yargının bilgilerimizi daha da çoğalt tığını, çünkü analitik yargıdan farklı olarak kavramlarımıza birtakım ayırtedıci özellik ler kattığını gösterir Bununla birlikte analitik yargı, deneye başvurmayı gerektirmeksizin a prıorı dır ve dolayısıyla tam ola rak akılsaldır. Kant bu noktada, sentetik yargıyı, "deney yargısı" ve "a priorı sentetik yargı " olarak ikiye ayırır. "A prıorı sentetik yargı" analitik yargıyla aynı yapıda olmakla birlikte, bilgilerimizi geliştirmemi ze olanak da tanır Ancak bu aşamada Kant, belirleyici yargıları yanı anlıkça konmuş genel bir kurala göre tikel durumları belirleme işlemini tanımlamakla yetinir Yargı gücünün eleştirisi (Kritik der Urteıls- kraft) [1790] adlı yapıtıyla Kant, sistemim tamamlayacak ve yargı gücünü (Urteıls kratt). genelde içerilmiş tikeli düşünme ye tısı olarak görecektir. "Genel olan (...) verilmişse, tikeli onun altına koyan yargı [ . ] belirleyicidir. Ama tikel olan (...) belırleyı- cıyse, yalnızca tikel olan verilmişse ve yar gı genel olana ulaşmak zorundaysa, o za man yargı ancak yansıtandır” (Yargı gücünün eleştirisi (Kritik der Urteılskraft). 1 baskıya önsöz).
Hegel yargıyı (Urteil) yalnızca, anlık tarafından harekete geçirilen kavramın hem "bir ilk bölünme'sıni hem de bu ıŞlemın ifade edildiği önermeyi -özne, koşaç, yüklem- gerçekleştirmesini sağlayan bir edim olarak niteler. "Yargı, kavramın ken dişine kabul ettirdiği belırlenmışlıktır ("..]. Yargı, kavramın kendisi tarafından belir lenmış kavramları ortaya koyma işidir" (Wıssenschalt der Logık [Mantık bilimi). "Kavram", 1, 1 ve 2) Husserl son yapıtı Ertahrung und Ur teıl'a (Deney ve yargı) kadar, yargının bilinçle olan bağıntısını belirginleştirmeye çalışır ve şöyle der: "Bilincin, yüklem -öncesi düzeyde de olsa, dikkatim bir var olana ve nesnel olana yönelttiği her du rumda, bir yargı sözkonusudur"

—Huk Yargı devletin üç temel işlevinden biridir (ötekiler yürütme ve yasama) Yargı işlevi bağımsız mahkemeler aracılığıyla yerine getirilir. Mahkemelerin kuruluş, görev ve yetkileri yasayla belirlenir. Hiçbir organ yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve yargıçlara emir ve talimat veremez. Görülmekte olan bir dava hakkında yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz ya da herhangi bir açıklama yapılamaz (Anayasa md. 138).
Hâkimler ve savcılar görevlerinden alınamaz, kendileri istemedikçe Anayasada belirtilen yaştan önce emekliye ayrılamazlar. Hâkimler, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik güvencesi ilkelerine göre görev yaparlar. Mahkemelerde duruşmalar herkese açıktır. Duruşmaların gizli yapılmasına ancak genel ahlakın ya da kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı durumlarda karar verilebilir.

—ikonogr. Son yargı. Bizans (Ravenna' daki VI. yy. ve Torcellodaki XII. yy. moza-^ ikleri; Vladimir ya da Aynaroz dağı'ndakf freskler) ve Batı sanatında Son yargı'yı canlandıran kompozisyonlar üst üste yerleştirilmiş çeşitli sahnelerden oluşur: alt bölümde ölülerin dirilişi, ardından, aziz Mikâil'in cennet ve cehennem kapıları arasında ruhları tartması, son olarak da, genellikle dört hayvan figürüyle çevrelenmiş yargıç İsa. Bu yerleştirme biçimi kiliselerin alınlık tablalarına uygun düşer ve oymacılar, özelikle de transız oymacılar (Autun katedrali’nde Gislebert) bu türde birçok başyapıt vermişlerdir. Bunlar arasında, Beaulien, Conques, Basel kiliseleri ile Parma vaftizhanesinin (Antelami) roman üslubundaki alınlık tablaları, Laon, Paris, Bourges, Amiens, Chartres (güney taçkapı), Reims (kuzey taçkapı), Troyes (St -Urbain kilisesi), Rampillon, Charroux, Bordeaux, Leön, Bamberg, Freiburg Ihı Breisgau’daki gotik alınlık tablaları sayılabilir. Nicola Pisano'nun gerçekleştirdiği iki vaaz kürsüsü, Orvieto katedrali cephesi (Mitani’nin yapıtı), inâs de Castro'nun mezar anıtı (Alcobaça) ve Strasbourg'daki ünlü Melekler ayağı 'nda da bu tema görülür. Resim sanatında, Cavallini (Roma1 daki S. Cecilia kilisesi), Orcagna (museo deH'Opera, S. Croce, Floransa), Schonga- uer (Vıeux-Brisach), Signorelli (Orvieto katedrali) ve adı bilinmeyen transız ressamları (Ennezat ve Albi katedrali) Son yargı sahnesini büyük boy fresklerde işlemişlerdir. Fra Angelico (Floransa), J. Bellegam- be (Berlin), Van Eyck (?) [New York], Lochner (Bologna), Memling (Gdartsk), Van Orley (Anvers), Leidenli Lucas (üeiden) ve özellikle ünlü Beaune çokkanatlısını yapan Van der Weyden de bu konuyu ele almışlardır. Sistina capellası'ndaki dev freskinde Michelangelo, cennetliklerin yükseliş hareketiyle cehennemliklerin kasırgalı düşüşünü bir araya getirerek sahneyi tümüyle yenilemiştir. J. Cousin (Louvre), Frâminet (Fontainebleau) ve özellikle Rubens'in (Münih) yapıtlarında aynı anlayış egemendir.

— Psik. Yargı bozukluğu, zihin kanıklığında, uykuda olduğu gibi bazı bilinç gevşemelerinde ya da sara belirtilerinde olduğu gibi bazı marazi durumlarda ortaya çıkabilir. Ama düşünsel yetersizlik, zihinsel yıpranma ve bunama durumlarında da görülür. Şizofrenide ise, yargı bozukluğu, ancak, tüm düşünsel işlevlerin güçten düşmesi durumunda ve çoğunlukla çok geç ortaya çıkar.

Kaynak: Büyük Larousse
Cevap Yaz
Hızlı Cevap
İsim:
Mesaj:
Önceki Konu Sonraki Konu

Yargı Nedir? Konusuna Benzer Konular

Etiketler:
  • yargi tanim
  • yargi tanimi
  • yarginin tanimi
Yasama, yargı ve yürütme nedir?
Gönderen: angels Forum: Soru-Cevap
Cevap: 8
Son Mesaj: 21 Mayıs 2014 20:21
Yargı cümlesi nedir?
Gönderen: Misafir Forum: Cevaplanmış
Cevap: 1
Son Mesaj: 6 Şubat 2014 09:44
Ön Yargı Nedir?
Gönderen: buz perisi Forum: X-Sözlük
Cevap: 0
Son Mesaj: 13 Mayıs 2012 14:42
Yargı nedir?
Gönderen: MİSAAFİR Forum: Soru-Cevap
Cevap: 8
Son Mesaj: 2 Mayıs 2011 21:05
Sayfa 0.170 saniyede 9 sorgu ile oluşturuldu