MsXLabs
2005-2016
X-Sözlük forumunda yer alan Daisy-BT tarafından açılmış Sürtünme Nedir? konusunu görüntülüyorsunuz.
Özet: Sürtünme - Sürtünme Nedir - Sürtünme Hakkında İsim Sürtünme Sürtünmek işi Fizikte; Yüzeyleri birbirinin üstüne ...

Sürtünme Nedir?

Gösterim: 3.532 | Cevap: 1
31 Ocak 2010 02:07   |   Mesaj #1   |   
Avatarı yok
Ziyaretçi

Sürtünme ne demek, anlamı, tanımı.

Sürtünme - Sürtünme Nedir - Sürtünme Hakkında

İsim
Sürtünme

Sürtünmek işi
Fizikte; Yüzeyleri birbirinin üstüne gelerek biri veya her ikisi ötekine göre ters doğrultuda kayan iki cismin durumu.

Sürtünme
İngilizce; friction

Bir cismin başka bir cisme değerek geçmesinde ya da bir ortam içindeki deviminde hız azaltıcı olay.

Cisimlerin birbiri üzerinden kayarken bu harekete karşı gösterdikleri direnç kuvveti.


TDK

(2015-11-17T22:57:27+02:00)
17 Kasım 2015 22:57   |   Mesaj #2   |   
Safi - avatarı
SMD MiSiM
Ankara

25.210
19.908 mesaj
Kayıt Tarihi:Üyelik: 06-06-2015
SÜRTÜNME a. Birbirine değen iki yüzeyden birinin ya da her ikisinin ileri geri devinmesi, bu devinmenin sonucu olan eylem: iki çakıl taşının birbirlerine sürtünmesi bir kıvılcıma yol açabilir mi? Sürtünmeden dolayı yıpranma.

—Akışkan, mekan. Bir akışkanın bir boru içinde akışı sırasında, mekanik enerjisinin ısıya dönüşerek değersizlenmesine yol açan nedenlerin tümü. || Sürtünme kaybı,
bir boru içinde akan bir akışkanın mekanik enerjisinin, ısı biçiminde değersizlen- mesi; böylece ısıya dönüşen bu mekanik enerji miktarı. (Hidrolikte, sürtünme kaybı birim ağırlık başına iş birimiyle ifade edilir; uzunluk boyutundadır ve yük kaybı adını alır. Aerolikte, akış sırasında özgül ağırlık değişmez kalıyorsa, sürtünme kaybı birim hacim başına iş birimiyle ifade edilir ve basınç boyutundadır.) || Bir borunun iki kesiti arasındaki sürtünme kaybı, ısıya dönüşen mekanik güç miktarının akışkan debisine oranı.

—Bayınd. Sürtünme gerilmesi, bir istinat duvarıyla (ya da kaplamayla) onu çevreleyen toprağın arayüzeyinde, bunların etkileşimi sonucunda ortaya çıkan gerilme.

—Katı. fiz. iç sürtünme, kristaller ve atom toplulukları düzeyinde oluşan ve katiların tamamen esnek biçim değiştirmesini tedirgin eden fizikokimyasal nitelikli olayların tümü. (Esneksizliğin nedeni olan iç sürtünme, katilarda titreşimlerin sönümlenmesine neden olur.)

—Mak. san. Temas halindeki iki yüzeyin, birbirlerine göre yaptıkları bir harekete gösterdikleri direnç. (Sürtünme olaylarından, özellikle kavramalarda ve hareket transmisyonlarında yararlanılır; böylece bir düzeneğin kademeli olarak çalıştırılması ve kuvvet çiftinin sınırlı bir şekilde iletilmesi sağlanır.) || Sürtünme katsayısı, sürtünmeyi yenmek için teğetsel olarak uygulanması gereken kuvvetin, yüzeye dik tepki kuvvetine oranı. || Dik yatak sürtünmesi, bir başka cisim üzerinde ve bir eksen çevresinde dönen bir cismin sürtünmesi. || Kayma sürtünmesi, kayma hareketi yapan bir cismin sürtünmesi. || Yuvarlanma sürtünmesi, yuvarlanma hareketi yapan bir cismin sürtünmesi. (Bk. ansikl. böl.)

—Metalogr. Sürtünme deneyi, kimi metalürji ürünlerinin aşınmaya karşı dirençlerinin incelenmesini sağlayan deney.

—Metalürj. Sürtünme alaşımı, daha çok motorlu taşıtların fren ya da kavrama disklerinde kullanılmak amacıyla üretilen ve yüksek bir sürtünme katsayısına sahip olması gereken alaşım. (Bu alaşımlar genellikle toz metalürjisi yöntemiyle elde edilir ve bileşimlerinde bronz, demir, kurşun, grafit ile silisten oluşan karmaşık karışımlar bulunur.)

—Meteorol. Atmosferin alt katmanlarının yer yüzeyine değmesi. (Bk. ansikl. böl.)

—Pedol. Sürtünme yüzeyi, iri prizmalar halindeki toprak yapısını sınırlayan eğik ve geniş sürtüşme yüzeyi; kurak mevsimde ayrılarak, açık yarıklardan oluşan bir poligon ağı meydana getirir. (Sürtünme yüzeyi, mevsim farklılıklarının etkisiyle sürüklenen killerin şişme ve büzülmesinden doğar; bu killer, tropikal bölgelerdeki kimi killi topraklarda [vertisollar] malzemenin önemli ölçüde hareket etmesine yol açar.)

—Tip. Sürtünme sesi, plevra ve perikart yapraklarının iltihaplanmasında dinlemekle duyulan anormal ses (plevra sürtünmesesi, perikart sürtünme sesi).

—Ulaş. Sürtünme yastığı, elektrikle çalışan araçlarda, iletken raydan veya yeraltı iletkeninden, bir susta veya basınçlı hava yardımıyla akım almaya yarayan düzenek.

—ANSİKL. Mak. san. Bir destek üzerinde kayan bir parça, bir yandan yerçekiminin ve desteğin dik tepki kuvvetinin, öte yandan hareket oluşturmaya çalışan uygulanmış kuvvetin ve sürtünmeden kaynaklanan teğetsel direncin etkisindedir; uygulanan kuvvet bu dirençten büyükse, hareket oluşur. Desteğin dik tepki kuvvetiyle, teğetsel direncin bileşkesi, kayma düzleminin normaliyle sürtünme açısı denen bir açısı yapar; bu açının trigonometrik tanjant değeri, temas halindeki iki öğenin ayırtedici özelliği olan boyutsuz bir sayıdır ve sürtünme katsayısı adını alır: bu katsayı öğeleri oluşturan malzemelere ve bunların yüzey durumlarına bağlıdır ama temas yüzeyinin uzamından ve hareketli parçanın ağırlığından bağımsızdır; öte yandan, aynı katsayı, yaklaşık % 30 oranında arttığı kalkış dışında (bu durumda aderans katsayısı sözkonusudur), hızdan da hemen hemen bağımsızdır. Bir dik yatak hareketi (bir parçanın bir destek üzerinde, buna dik bir eksen çevresinde dönmesi) durumunda, sürtünme direnci bir kuvvet çifti oluşturur.
Kaymanın önlenmek istendiği birçok durumda (aderans hareket halindeki parçaların ya da araçların yavaşlatılması ve frenlenmesi, sürtünmeli kavramayla tahrik, tutturarak ya da sıkıştırarak bağlama, merdivenlerin dengesi, germeli bağlama, işkenceler vb.) sürtünmeden yararlanılır. Tersine, iyi bir kayma istendiğinde sürtünme rahatsız edicidir çünkü temas halindeki parçaların aşınmasına yol açaı; bunların sarılmasına neden olabilir ve ısıya dönüşerek ortama verilmesi gereken enerjiyi soğurur. Önlem olarak, sürtünme katsayısı küçük malzemeler (çelik üzerine çelik için 0,3 ile 0,4 yerine, çelik üzerine bronz ya da dökme demir için 0,15 ile 0,20) seçilir ya da kullanılır, temas halindeki yüzeylerin durumu iyileştirilir, bunlar yağlanır, soğutulur; son olarak mümkün bütün hallerde, kayma yerine bilyalar, masuralar, tekercikler ya da iğneler üzerinde yuvarlanma hareketinden yararlanma yoluna gidilir.

—Meteorol. Sürtünme yer düzeyindeki akıntıların yavaşlamasına ve sola doğru sapmasına neden olur. Bu iki sürecin etkileri çok önemlidir:
1. akıntıların yavaşlaması, karalar üzerinde 2 ya da 3 km'ye doğru, yani hızlı hareket eden yüksek katmanların yavaşlamış alt hava katmanlarına değdiği yerde bir çökme terslenmesi yaratır;
2. jeostrofik rüzgârın alçak basınçlara doğru sapması karalardaki etki merkezlerinin hızla zayıflamasına neden olur;
3. deniz rüzgârlarının yavaşlaması hava kütlelerinin yavaş yavaş durgunlaşmasına ve bozulmasına yol açar


Kaynak: Büyük Larousse
Hızlı Cevap
İsim:
Mesaj: