[HayLaZ61]

Vida, esas itibarı ile, silindirik bir mil üzerine vida profili adı verilen diş şeklinin heliks eğrisi boyunca sarılması ile meydana gelir. Helis eğrisi, uzun dik kenarı, üzerine sarılacağı silindirin taban çevresine eşit olan bir dik üçgeninhipotenüsünün, silindir üzerine sarılışı sırasında oluşturduğu eğridir. Dik üçgenin kısa kenarı ise vidanın adımını göstermektedir ve helisin silindir yüzeyini bir defa dolanışındaki yükselme miktarı olarak tanımlanabilir.
Helisin silindir üzerine sarılma yönüne göre, sağ ve sol vidalar oluşur. Silindire sarılan helis birden fazla ise vida, helis sayısına göre iki, üç,...,ağızlı vida olarak adlandırılır.
Vida profilleri kullanım amacına göre tespit edilir:

• Üçgen Vida Profili: Bağlantılarda kullanılan vidalardır. Metrik, Whitworth, vb.
• Trapez ve Testere Profilli Vidalar: Hareket vidası olarak kullanılırlar.
• Yuvarlak Profilli Vidalar: Atmosferik etkilere maruz kalan ve sık sık sökülüp takılması gereken yerlerde kullanılırlar.

Ayrıca kafa yapılarına ve tornavida ağızlarına göre de vidaları çeşitlendirmek mümkündür:



(a) tava, (b) düğme ,(c) yuvarlak ,(d) hilal ,(e) düz ,(f) oval




(a) Düz, (b) Phillips, (c) Artı, (d) Yıldız, (e) Altı köşe, (f) Robertson, (g) Üç-kanat, (h) Tork-ayarlı, (i) Vida Anahtarlı

[ThinkerBeLL]

Vida ve Cıvata
MsXLabs.org & Temel Britannica

Evlerimizdeki basit onarım işlerinden marangozluk, döşemecilik ve inşa­at işlerine kadar pek çok alanda kullanılan çivi ve vidaların yüzlerce değişik tipi vardır; ama biçimleri ne kadar farklı olursa olsun hepsinin kullanım amacı bir şeyi bir yere tutturmak ya da iki parçayı birbirine birleştirmektir.

Vida ve Cıvatalar

Gövdesi boyunca sarmal bir diş açılmış olan vida çok çeşitli gereçlerde kullanılabilir ve çivi gibi çakılarak değil bir tornavidayla döndürü­lerek yerine takılır. Vida başı soldan sağa doğru döndürülürken gövdesindeki keskin diş de çevresindeki malzemeyi delerek ilerler ve vida başının gelip dayandığı yere kadar gömü­lür. Cıvata da ucuna bir "somun" takılarak sıkıştırılan bir tür vidadır. Daha çok metal gibi sert malzemeleri birbirine tutturmak için kullanılan cıvatalarda sarmal dişin malzemeyi delerek ilerlemesi söz konusu değildir; bunun yerine, sarmal diş üzerinde ilerleyen somun cıvata başına dayanarak cıvatanın sabitleşme­sini sağlar. Vida ve cıvatalar genellikle çelik, paslanmaz çelik, pirinç, alüminyum alaşımları ve silisyum bronzundan, bazen de sert plastik­ten yapılır.
Vidaların başı kullanım amacına göre deği­şik biçimlerde olabilir ve üzerinde tornavida ucunun oturacağı bir yarık ya da yuva bulu­nur. Yuvarlak başlı vidalar yassı ya da yıldız uçlu tornavidalarla, kare ya da altıgen başlı vidalar ise aynı biçimde ağzı olan anahtarlarla sıkıştırılır. Tıpkı çivilerde olduğu gibi vidala­rın uzunlukları da milimetreyle (ya da inçle), çapları da gene bir ölçü numarasıyla belirtilir. Yalnız çivilerden farklı olarak, vida kalınlaştıkça bu numara büyür.

Vidalar da çiviler gibi telden yapılır ve bu üretim dört temel aşamada tamamlanır: Yapı­lacak vidanın çapına eşit kalınlıkta bir telin istenen boyda kesilmesi; telin bir ucuna vida başı yapılması; başın üzerinde tornavida ucu­nun girebileceği bir yarık ya da yıldız biçimin­de bir yuva açılması; vidanın gövdesi boyunca diş açılması. Eskiden bu dişler talaş kaldırma yöntemiyle, yani metali oyarak yapılırdı; ama günümüzde diş açmak için haddeleme yönte­mi uygulanır. Plastik vidalar ise kalıba dökü­lerek biçimlendirilir.