Türkiye CERN’e üye oluyor

Avrupa Nükleer Araþtýrma Organizasyonu’nun genel kurulunda, Türkiye'nin de aralarýnda bulunduðu beþ ülkenin adaylýk baþvurusu kabul edildi.

Bugün yapýlan Avrupa Nükleer Araþtýrma Organizasyonu’nun (CERN) 157'inci genel kurul toplantýsýnýn ana gündem maddesi Türkiye, Kýbrýs, Ýsrail, Sýrbistan ve Slovenya’nýn organizasyona üyeliklerinin görüþülmeye baþlanmasýydý.

Delegeler Türkiye ve diðer dört ülkenin üyeliðe giden adaylýk sürecinin baþlamasýný benimsedi. Tüm aday ülkelerin, resmi görüþmelerin yapýlacaðý 3 yýllýk bir sürecin ardýndan CERN'e asil üye olmasý öngörülüyor.

CERN genel direktörü Rolf Heuer, bu yeni üyelik baþvurularýyla birlikte, organizasyona yönelik küresel ölçekli desteði görmüþ olmaktan mutluluk duyduðunu ifade etti.

1954 yýlýnda 12 Avrupa ülkesi tarafýndan kurulan CERN, 1990’lý yýllara gelindiðinde 20 üye sayýsýna ulaþtý. Avrupa dýþýndan da büyük destek görmesine karþýn, kýta harici üyelik kabulüne yönelik tartýþmalar bu yýlýn Haziran ayýnda olumlu yönde sonuçlanmýþtý. Karara göre, Avrupa kýtasý dýþýndan herhangi bir ülke artýk organizasyona baþvurabiliyor ve CERN de dýþ projelere katýlabiliyor.

Organizasyona üye olabilmek için ön-üyelik sürecinden geçmek gerekiyor. Ülkeler sadece ön-üyelik için de baþvurabiliyorlar. Aralarýnda Türkiye’nin de bulunduðu beþ ülkenin ön-üyelik baþvurularý bugün onaylandý. Tam üyeliðinse iki ila üç yýl içinde gerçekleþmesi öngörülüyor. Ön-üyelik baþvurularýnýn kabulü, aday ülkenin bilimsel ve teknik alt yapýsýyla kapasitenin CERN tarafýndan kabul görmesi anlamýna geliyor. Tam üyelik halinde ülkeler CERn yönetim kurulunda görev alarak, verilecek kararlarda tam yetkiye sahip oluyorlar.

Keseli kurbaðanýn 'kayýp' diþi evrimleþmiþ
 

Keseli kurbaðanýn 200 milyon yýlý aþkýn zamandýr "kayýp" alt diþi evrim sürecinde yeniden ortaya çýktý.

ABD'nin New York eyaletindeki Stony Brook Üniversitesi tarafýndan yapýlan araþtýrmada, fosil ve DNA dizilimlerinden veriler ile yeni istatistik yöntemleri birleþtirildiðinde, keseli kurbaða olarak bilinen "Gastrotheca guentheri"nin alt çenesinde 230 milyon yýl önce kaybolan diþlerinin son 20 milyon yýlda yeniden çýktýðý görüldü.

Evolution dergisinde yayýmlanan araþtýrmanýn baþýnda yer alan Dr. John Wiens, aðaçlarda yaþayan ve memeli keseliler kangurularýn tersine, yumurtalarýný taþýdýklarý keseleri sýrtlarýnda bulunan bu kurbaðalarla ilgili bulgularýnýn eski teorilerde bir "boþluk" doðmasýna neden olacaðýnýn altýný çizdi.

Geçmiþte "Dollo" yasasý uyarýnca, evrim sýrasýnda "kayýp" hale gelen organ ve özelliklerin yeniden evrimleþemeyeceðini düþündüklerini belirten Dr. Wiens, G. guentheri'nin 200 milyon yýldan sonra alt diþlerinin geri gelmesinin biyologlarýn bu yasayý gözden geçirmelerini gerektirebileceðine iþaret etti.

Yaþanabilir 54 yeni gezegen
 

Yaþanabilir 54 yeni gezegen

NASA, yaþam koþullarýna sahip olma ihtimali yüksek 54 yeni gezegen keþfetti


WASHINGTON - NASA'nýn Kepler teleskobu ile, diðer güneþ sistemlerinde, yaþam koþullarýna sahip olma olasýlýðý yüksek 54 yeni gezegen keþfedildi.

Samanyolu galaksisinin 1 yýl boyunca taranmasý sonucu, diðer güneþ sistemlerinde bin 235 adet, gezegen olma olasýlýðý yüksek gök cismi belirlendi.

Kepler, gezegen olma olasýlýðý bulunan, bilinen gök cisimlerinin sayýsýný da böylece üçe yakýn oranda katlamýþ oldu. Bunlardan 54'ünün, kendi güneþlerine, yaþam koþullarýna uygun yani ne çok soðuk ne de çok sýcak olabilecek uzaklýkta (yaþanabilir kuþakta) olduðu anlaþýldý.

Kepler projesinin baþ araþtýrmacýsý William Borucki, bu keþfin oldukça heyecan verici olduðunu ifade ederek, bugüne kadar, yaþamýn desteklenebileceði kuþakta yer alan sadece 2 gezegenin bilindiðini söyledi.

Bu gezegenlerin bu kuþakta yer almalarý, bunlarda yaþam olabileceði anlamýna gelmiyor. Bunun en iyi örneði olarak da, tamamen çöl halindeki Mars gösteriliyor. Bu gezegenler teleskopla gözlemlenemiyor, yüzey koþullarý görülemiyor, bu gezegenlerin ancak, kendi güneþleri üzerinde oluþturduklarý çekim veya güneþlerinin yaydýðý ýþýða çýkardýklarý engel, defalarca yapýlan gözlemlerle izlenerek, orada olduklarý anlaþýlýyor.

Bu gezegenlere seyahat de mümkün deðil çünkü, bugünkü teknolojiyle dünyadan bunlara seyahatler, milyonlarca yýl sürebilecek.

Uzayda dünya dýþý yaþam olabileceðine iliþkin olasýlýðý arttýran bu yeni keþif içerisinde bulunan gezegenlerin yüzeylerinin 0-100 santigrat derece arasýnda deðiþtiði, yüzeylerinde bulunma olasýlýðý bulunan suyun sývý halde olduðu düþünülüyor.

2009'da fýrlatýlan Kepler, Güneþ'in yörüngesinde, Dünya ve Mars'ýn yörüngelerinin arasýnda dönüyor.

Aralýk'ta yapýlan çalýþma sonucuna göre Türkiye 5 yýl içinde CERN'e tam üye olabilecek

Avrupa Nükleer Araþtýrma Örgütünde (CERN) görevli Türk araþtýrmacý Dr. Can Kozçaz, Türkiye'nin 2009'da tam üyelik için CERN'e baþvuru yaptýðýný belirterek, aralýk ayýnda yapýlan çalýþma sonucuna göre Türkiye'nin 5 yýl içinde CERN'e tam üye olabileceðini bildirdi.

Ýstanbul Bilgi Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliði Bölümü'nce üniversitenin Santral Kampüsünde düzenlenen ''CERN ve Büyük Hadron Çarpýþtýrýcýsý (LHC)'' konferansýnda konuþan Kozçaz, CERN'in 1954 yýlýnda kurulduðunu bildirdi.

Avrupa ülkeleri arasýnda bilimsel amaçla nükleer araþtýrma iþbirliði yapma amacýyla kurulan CERN'in askeri herhangi bir ihtiyaca uygun araþtýrma yapmak gibi bir amacý olmadýðýný ifade eden Kozçaz, elde edilen bütün deneysel ve kuramsal sonuçlarýn yayýmlanarak kamuya açýklandýðýný söyledi.

CERN'in uluslararasý ölçekte bilim insanlarý arasýnda bilimsel iþbirliðini ve baðlantý kurmayý desteklemeyi amaçlarý arasýnda saydýðýný anlatan Kozçaz, bu anlamda baþka laboratuvar ve kurumlarla bilgi alýþveriþi, teknik eleman yetiþtirmeyi, teknoloji paylaþýmýný ve farklý düzeylerde eðitimi desteklediðini ifade etti.

Türkiye'nin CERN'de gözlemci ülkeler arasýnda bulunduðunu söyleyen Kozçaz, þöyle konuþtu:

''Þu anda CERN'e 20 üye ülke var. Türkiye bunlarýn arasýnda deðil. Ancak Türkiye 2009'da tam üyelik için baþvuru yaptý. Aralýk ayýnda yapýlan çalýþma sonucuna göre Türkiye 5 yýl içinde CERN'e tam üye olabilecek. CERN'de 10 binden fazla fizikçi çalýþýyor. Türkiye ise burada yaklaþýk 100 fizikçi ile temsil ediliyor.''

DÜNYANIN EN BÜYÜK PARÇACIK HIZLANDIRICISI
LHC ile ilgili bilgi veren Kozçaz, LHC'nin dünyanýn en büyük parçacýk hýzlandýrýcýsý olduðunu belirterek, 13,7 milyar yýl önce meydana geldiði düþünülen büyük patlamadan hemen sonraki baþlangýç þartlarýný oluþturarak maddenin sýr perdesini aralayabilmek amacýyla CERN'de faaliyete geçirildiðini söyledi.

Aralarýnda Türklerin de bulunduðu çok sayýda fizikçi ve mühendisin üzerinde çalýþtýðý bu projenin son yýllarýn en büyük bilim projesi olduðunu ifade eden Kozçaz, yapýlan deneyle ilgili þu bilgileri verdi:

''Böyle büyük bir aleti neden yaptýk? Herkes bu sorunun cevabýný merak ediyor. Doðada gözlemlediðimiz dört tane farklý kuvvet var. Bunlar þiddetli çekirdek kuvveti, elektromanyetik kuvvet, zayýf çekirdek kuvveti ve yer çekimi kuvveti. Bu dört kuvvetten üçünü birleþtirdiðimiz teoriye 'standart model' diyoruz. Bu modelde yer çekimi dýþarýda kalýyor. Evrende gördüðümüz bütün madde 12 tane temel parçacýk ve bunlarýn birleþmesinden oluþan parçacýklardan meydana geliyor. Aralarýnda etkileþmeler (yer çekimi dýþýnda) 4 tane kuvvet taþýyýcý parçacýk tarafýndan saðlanýyor. Standart model ile hesap yapmamýz için deneysel verilere ihtiyacýmýz var. Parçacýklara kütlelerini verdiði düþünülen Higgs parçacýðý henüz gözlenmedi.

Yaptýðýmýz ölçümler gösteriyor ki evrendeki maddenin anti maddeye oraný Standart Model hesaplarýndan bir milyar kat daha fazla. Evrende gözlemlediðimiz standart modelin içindeki madde, evrenin sadece yüzde 4'ünü oluþturuyor. Yer çekimi etkilerinden anladýðýmýz, evrenin yüzde 26'sý göremediðimiz kara maddeden oluþuyor. Geri kalan yüzde 70 ayný þekilde dolaylý gözlemlediðimiz karanlýk enerji. 'Büyük patlamadan sonra evren geniþlemeye baþladý' diyoruz. Böyle olunca evren geniþlerken giderek yavaþlamasý gerekiyordu. Ancak gördük ki bu doðru deðil. Galaksi ve evren daha da hýzlanarak geliþiyor. Bunu henüz anlamýþ deðiliz. Bununla ilgili teoriler üretiyoruz.''

SÝCÝM TEORÝSÝ
Sicim teorisinin bunlara tam olarak cevap oluþturmasa bile sorular getirdiðini anlatan Kozçaz, yer çekimini ve standart modeli de içine alacak bir teori yazabilmenin, her þeyi açýklayabilen bir teoriye ulaþmanýn fiziðin 20. yüzyýlda en büyük hedeflerinden biri olduðunu söyledi.

Þu an için Sicim Teorisi'nin bu amaca ulaþmasýnýn en muhtemel teori olduðunu, ancak bu teoriye göre uzay zamanýn 3 1 yerine 9 1 boyutlu olmasý gerektiðini bildiren Kozçaz, ''Bundan baþka daha gözlemleyemediðimiz süpersimetri diye bir simetriye de gereksinim duyuyoruz. Süpersimetriye göre her bildiðimiz bir parçacýðýn bir kardeþ parçacýðý olmak zorunda. Bunlardan hiçbirini deneysel olarak gözlemlemedik. Bazý modellerde bu yeni parçacýklardan en hafifi kara maddeyi oluþturuyor'' dedi.

LHC'nin yüksek enerjili proton demetlerini çarpýþtýrarak evrenin içeriðini ve büyük patlamadan hemen sonraki dinamiðini anlamayý amaçladýðýný belirten Kozçaz, LHC'nin ayný zamanda ulaþtýðý yüksek enerjiden dolayý þimdiye kadar ulaþýlmamýþ küçük mesafelerdeki fiziði anlamayý saðlayan bir mikroskop ve büyük patlamadan trilyonda bir saniye sonraki çarpýþmalardaki enerjilerde çalýþtýðý için geçmiþe bakmayý saðlayan bir teleskop olduðunu söyledi. Kozçaz, deneylerdeki temel amacýn ise çarpýþma sonrasýnda oluþan parçacýklarý yakalamak, yakalanan parçacýklarý tanýmlamak ve belli özellikleri ölçüp çarpýþma sýrasýnda gerçekleþen fiziði anlamak olduðunu kaydetti. Kozçaz, konuþmasýnýn sonunda katýlýmcýlarýn sorularýný cevapladý.

Çevreci uydu fýrlatýlýyor

NASA yarýn yeni bir dünya gözlem uydusunu uzaya fýrlatacak.

NASA'dan yapýlan açýklamada, Glory adlý dünya gözlem uydusunun, yarýn bir Taurus XL roketiyle, ABD'nin Kaliforniya eyaletine baðlý Santa Barbara'daki Vandenberg Hava Üssü'nden uzaya fýrlatýlacaðý belirtildi.

Açýklamada, 700 kilometre yüksekliðe eriþtiðinde, dünya hakkýnda meteorolojik veriler gönderen diðer uydu filosuna katýlacak olan Glory uydusunun, yanardað püskürmeleri, orman yangýnlarý, baca ve egzoz dumanlarý sonucu havaya karýþan zerrecikleri analiz edeceði kaydedildi.

Ana görevi havadaki, aerosol adý verilen, çaplarý insan saçýnýn çapýndan daha küçük zerrecikler üzerinde çalýþmalar yapmak olan Glory uydusunun yapýmý ve dünya yörüngesine oturtulmasý 424 milyon dolara mal olacak.

Son 50 yýl içinde atmosferdeki aerosolleri incelemek amacýyla uzaya onlarca gözlem uydusunun gönderildiðine iþaret eden bilim adamlarý, Glory uydusunun, aerosollerin ne ölçüde yayýlmýþ olduðunu ve çeþitli özelliklerini etüt ederek, uzaydaki en hassas aerosol ölçümlerini yapabilecek þekilde tasarlandýðýna dikkati çekiyor.

Aerosoller ve iklim üzerine etkileri konusunda çok az þey bilindiðini belirten bilim adamlarý, atmosferde yýllarca kalan sera gazlarýnýn aksine, atmosferdeki ömürleri sadece haftalarý bulan aerosollarýn yüzde 90'ýnýn volkanik kül, çöl külü ve orman yangýnlarýyla oluþan duman sonucu, geri kalanýnýn ise insan etkisiyle ortaya çýktýðýný belirtiyor.

Aerosoller, renklerine ve kimyasal yapýlarýna baðlý olarak, güneþ ýþýnlarýný tekrar uzaya daðýtarak havanýn soðumasýna yol açabildikleri gibi, güneþ enerjisini emerek atmosferin ýsýnmasýna da neden olabiliyorlar.

Dünya'nýn etrafýný 5 bin kez döndü!
 

En çok seyahat eden uzay aracý ünvanýna sahip Discovery uzay mekiði son yolculuðuna baþladý.

Dünyanýn en çok seyahat eden uzay gemisi Discovery uzay mekiði dün gece TSÝ 23.50'de son yolculuðuna baþladý.

39. ve son kez uzaya fýrlatýlan Discovery, Dünya'nýn yörüngesinde 354 km uzakta bulunan Uluslararasý Uzay Ýstasyonu'na (UUÝ) altý astronot ile uzaydaki ilk insansý robot olacak Robonot'u ve yeni bir depolama modülünü götürüyor.

Þimdiye kadar 250 milyon km uçan, NASA filosunun en çok seyahat eden mekiði Discovery'nin bu yolculuðundan sonra yapýlacak bir seferin ardýndan 30 yýllýk mekik programýnýn da sona ermesi muhtemel görünüyor.

Discovery'den sonra 134. sefer için 19 Nisan'da Endeavour fýrlatýlacak. Bundan sonra da halen Kongre'de görüþülmekte olan 2011 bütçesinde gerekli kaynak ayrýlýrsa 135. ve sonuncu uçuþ için 28 Haziran'da Atlantis'in uzaya gönderilmesi öngörülüyor.

Dýþ yakýt tankýndaki sýzýntý ve çatlaklar nedeniyle Discovery'nin fýrlatma iþlemi kasýmdan beri erteleniyordu. Þimdiye dek dünyanýn etrafýný 5 bin kez dönen Discovery, saatte 28 bin km hýza ulaþýyor.


AVRUPA UZAY ARACI ATV

Bu arada, Avrupa uzay ajansý ESA'nýn pilotsuz uzay gemisi (ATV) Johannes Kepler, bugün TSÝ 17.47'de UUÝ ile kenetlenecek.

UUÝ mürettebatýna 7 tondan fazla ikmal malzemesi götürecek ATV'nin UUÝ'ye 12 saat mesafede bulunduðunu belirten, merkezi Fransa'nýn Toulouse kentinde bulunan Ulusal Uzay Araþtýrmalarý Merkezi'nin "operasyonlar" þefi Martial Vanhove, pilotsuz yük gemisinin tüm cihazlarýnýn mükemmel çalýþtýðýný ve yerden 350 km irtifada saatte yaklaþýk 28 bin km hýzla yol alan iki aracýn sorunsuz þekilde kenetlenmesinin beklendiðini belirtti.

UUÝ'ye ilk kez 2008'de Jules Verne ile ikmal yapan Avrupa uzay gemisi ATV'nin Rus Progress-M ve Japon H-II uzay gemilerinden daha fazla yük taþýma kapasitesi bulunuyor.

Teknoloji insan evrimini durdurdu mu?

Darwin'in evrim teorisini kitap olarak yayýmlamasýndan 150 yýl sonra, teknoloji yardýmýyla çevreye uyum gösteren insanoðlunun evrim sürecinin yavaþlayýp yavaþlamadýðý tartýþýlýyor.

Charles Darwin 1859 yýlýnda, Dünya'da yaþamýn nasýl geliþtiðine yönelik algýlarýmýzý deðiþtiren "Doðal Seçilim Yoluyla Türlerin Kökeni ya da Hayat Kavgasýnda Avantajlý Irklarýn Korunumu Üzerine" adlý kitabýný yayýmladý.Ancak bilim adamlarý o tarihten bu yana, insanlarýn kendilerini doðal seçilim sürecinin etkisinden kurtarmak için yeterli kaynaklara sahip olup olmadýðýný merak ediyor.

Ýnsanoðlu kendisini sert doða koþullarýndan, baþka hiçbir canlýnýn baþaramadýðý kadar koruyacak teknolojiler geliþtirdi. Örneðin kutup ayýlarý, kendilerini dondurucu soðuktan korumak için özel bir yað geliþtirirken, insanlar ayý derisinden yaptýklarý giysilerle kendilerini sýcak tutabiliyor.

NASA uydusu düþtü!

NASA, dünya gözlem uydusu Glory'yi taþýyan Taurus XL roketinin yörüngeye ulaþamadýðýný bildirdi.

VANDENBERG HAVA ÜSSÜ - Vandenberg Hava Üssü yetkilileri, NASA'nýn Glory uydusunu taþýyan Taurus XL roketinin bugün saat 12.10'da üsten fýrlatýldýðýný belirtirken, NASA'dan yapýlan açýklamada, roketin üzerindeki koruyucu kabuðun fýrlatýlýþtan sonra uydudan ayrýlmadýðý kaydedildi. Uydu, Antarktika yakýnlarýnda okyanusa düþtü.

Glory uydusu iklime etki eden etmenler hakkýnda yeni veriler toplamak üzere Kaliforniya’dan havalanmýþtý. Bundan tam altý dakika sonra yetkililer ciddi bir problemin farkýna vardý. Roketin fýrlatýcýsýnýn üstünde bulunan ve uyduyu koruyan kaplama kýsmý tam olarak ayrýlmamýþtý. Uyduyu taþýyan füze, bir süre sonra düþtü.

Bu durumun roketi aðýrlaþtýrarak 700 km yükseklikteki yörüngesine ulaþmasýný engellediði düþünülüyor. Roketin Antarktika yakýnlarýnda okyanusa düþtüðü tahmin ediliyor, ancak konumu henüz tam olarak belirlenebilmiþ deðil.

2009’da yine benzer þekilde Vanderberg üssünden Taurus XL roketiyle fýrlatýlan Yörüngesel Karbon Gözlemevi (OCO) uydusunda da birebir ayný sorun yaþanmýþtý. Bu olaydan sonra burun konisindeki hatayý tespit etmek için bir “Kaza Araþtýrma Kurulu” oluþturulmuþtu. Kurul, dört farklý donaným arýzasý tespit etmiþti. Cuma günü yaþanan kaza XL roketinin 2009’daki kazadan sonra ilk göreviydi. Þimdi yeni bir kurul oluþturulmasý gerekiyor. Bu kazadan en çok etkilenen, Yörüngesel Bilimler Þirketi (OSC) oldu. OSC’nin hem roketin imalatçýsý, hem de Nasa için uyduyu monte eden þirket olduðu belirtiliyor.

Glory uydusunun ana görevi, havadaki, aerosol adý verilen, çaplarý insan saçýnýn çapýndan daha küçük bu zerrecikler üzerinde çalýþmalar yapmaktý. Aerosollerin ne ölçüde yayýlmýþ olduðunu ve çeþitli özelliklerini etüt ederek, uzaydaki en hassas aerosol ölçümlerini yapabilecek þekilde tasarlanan Glory uydusunun yapýmý ve uzaya fýrlatýlýþýnýn maliyetinin 424 milyon dolar olduðu belirtilmiþti.

Atmosferdeki ömürleri sadece haftalarý bulan, yüzde 90'ý volkanik kül, çöl külü ve orman yangýnlarýyla oluþan duman sonucu, geri kalanýysa insan etkisiyle oluþan aerosoller, renklerine ve kimyasal yapýlarýna baðlý olarak, güneþ ýþýnlarýný tekrar uzaya daðýtarak havanýn soðumasýna yol açabildikleri gibi, güneþ enerjisini emerek atmosferin ýsýnmasýna da neden olabiliyorlar.
Taurus XL, Nasa’nýn halen kullandýðý en küçük yerden fýrlatmalý roket olarak biliniyor. Ýlk uçuþunu 1994’te yapan roketin üçü baþarýsýzlýkla sonuçlanan dokuz adet uçuþu bulunuyor. Bu, Nasa’nýn XL roketiyle gerçekleþtirdiði ikinci uydu fýrlatma denemesiydi. 2009’daki baþarýsýzlýkla sonuçlanan görevin ardýndan Nasa 2013’de OCO’yu tekrar Taurus XL roketiyle fýrlatmayý planlýyor.

Radyasyonu tamamen yok ediyor

Rus bilim adamlarýnýn geliþtirdiði aþý nükleer santral yüzünden radyasyon etkisi altýnda kalan Japonlara umut oldu.

ÝSTANBUL - Rusya'nýn Kuzey Osetya eyaletinin baþkenti Vladikavkaz'daki araþtýrma merkezinde çalýþan bilim adamlarý eþsiz bir aþý geliþtirdi. Bu aþý canlýlarýn maruz kaldýðý radyasyonun etkilerini yok edebiliyor.

Voice of Russia'nýn haberine göre, keþfi duyan Japon bilim adamlarý bu aþýyý Tokyo depreminin ardýndan sýzýntýnýn yaþandýðý Fukuþima-1 nükleer santral tesisinde temizleme çalýþmalarý yaparken radyasyon alan çalýþanlar üzerinde kullanmak istiyor.

Araþtýrmanýn baþýndaki isim Vyacheslav Maliyev, NASA uzmanlarýyla birlikte çalýþtýklarýný ve çalýþmanýn çok yakýnda tamamlanacaðýný söyledi.

Evrenin Sýrrý Çözüldü mü?