![]() |
18 TEMMUZ 1920. İlk Meclisin milletvekilleri "Misak-ı Milli" andı içtiler. 1924. Almanya'da Nazi Partisi lideri Adolf Hitler'in Mein Kampf (Kavgam) adlı kitabı yayımlandı. 1932. Türkiye, Cemiyet-i Akvam'a, yani, Milletler Cemiyeti'ne 56. üye olarak kabul edildi. 1941. Milli Savunma giderlerini karşılamak üzere tasarruf bonoları çıkarıldı. 1951. İngiltere, Türkiye'nin NATO'ya girişine onay verdi. 1953. Mısır'da cumhuriyet ilan edildi. 1959. Küba'da devrimin önderi Fidel Castro sosyalizme yönelişe direnen Cumhurbaşkanı Urritia'yı görevden uzaklaştırdı. 1968. Amerika Birleşik Devletleri'nin 6. Filo askerlerini denize atma iddiasıyla 30 öğrenci tutuklandı. İstanbul Teknik Üniversitesi rektör, dekan ve senato üyeleri tutuklamaları protesto ederek istifa etti. 1969. Başbakan Süleyman Demirel, "Birbirimizi yemeyelim. Birbirimizi yiyerek karnımızı doyuramayız," dedi. 1971. Profesör Sabahattin Eyüboğlu ve yazar Yaşar Kemal'in eşi Tilda Gökçeli tutuklandı. 1972. Çetin Altan, cumhurbaşkanına hakaret gerekçesiyle verilen bir yıllık hapis cezası için cezaevine girdi. 1979. Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) Bahçelievler Eğitim Merkezi'nde bomba imal edildiği belirlendi. Milliyetçi Hareket Partisi genel merkezi ve Gençlik Kolları arandı. 1980. Fatsa Belediye Başkanı Fikri Sönmez tutuklandı. 1981. İrlanda Cumhuriyet Ordusu, IRA taraftarlarının Dublin'deki gösterileri sırasında 120 kişi yaralandı. 1986. İnsan Hakları Derneği Ankara'da kuruldu. 1989. Emlak Bankası'nı dolandırdığı gerekçesiyle Kemal Horzum tutuklandı. 1996. Selçuk Parsadan davası başladı. Parsadan'ın dönemin başbakanı Tansu Çiller'i örtülü ödenekten 5,5 milyar lira dolandırdığı iddia ediliyor. Bugün Doğanlar: 1811. William Makepeace Thackeray. En çok Vanity Fair adlı romanıyla bilinen Napolyon dönemi İngiliz romancısı. 1883. Lev Borisoviç Kamenev. Asıl adı Lev Borisoviç Rosenfeld olan Kamanev 1917 devrimi sonrasındaki on yıl boyunca Komünist Partisi ve Bolşevik hükümetin önde gelen liderlerindi. Stalin'le düştüğü anlaşmazlık sonunda "büyük temizlik"teidam edildi. 1918. Güney Afrika'nın siyah lideri Nelson Mandela. 1922. Thomas S. Kuhn. Bilimsel Devrimlerin Yapısı adlı, 20. yüzyılın en önemli tarih ve felsefe yapıtlarından biri olan eseriyle bilinen Amerikalı bilim tarihçisi. 1933. Modern Rus ve Sovyet şiirinin önde gelen temsilcilerinden Yevgeniy Yevtuşenko. Bugün Ölenler 1817. İngiliz edebiyatının en bilinen yapıtlarından biri olan "Üç Kızkardeş"in kadın yazarı Jane Austen. 1965. Gazeteci ve yazar Refik Halit Karay. Eserleri arasında, "İstanbul'un iki yüzü", "Bugünün Saraylısı", "Guguklu Saat" yer alıyor. |
19 TEMMUZ 1670- Şarap içilmesi yasaklanan İstanbul'da bütün meyhaneler yıktırıldı. 1929- İtalyan ressam Fausto Zonaro 75 yaşında San Remo'da öldü. 1933- Denizli-Çivril'deki 5.7 büyüklüğündeki depremde 20 kişi can verdi. 1948- Gizli oy, açık sayım sistemini getiren yeni Seçim Kanunu kabul edildi. 1954- Elvis Presley, ilk albümü ''That's All Right Mama''yı çıkardı. 1966- Besteci Suphi Ziya Özbekkan öldü. 1974- İspanya'da Franco, sağlık gerekçesiyle yönetimi Kral Juan Carlos'a devretti. 1974- Türk Deniz Kuvvetlerine ait bir filo, çıkarma gemileriyle Akdeniz'e açıldı. 1979- Sandinistalar, Nikaragua'da Managua'ya girdi. 1980- 12 Mart dönemi başbakanı Nihat Erim, İstanbul'da öldürüldü. 1987- Mehmet Terzi, San Francisco Maratonu'nu kazandı. 1990- ''Karun Hazinesi''nin Türkiye'ye iadesi için açılan davada, New York Federal Mahkemesi Türkiye lehine karar verdi. Metropolitan Museum of Art yetkililerinin 363 parçalık hazineyi Türkiye'ye iade etmek istemesi üzerine anlaşmaya varıldı ve hazine Ekim 1993'te Ankara'ya getirildi. 1991- ABD Başkanı George Bush, resmi ziyaret için Türkiye'ye geldi. 1993- Van'ın Bahçesaray ilçesi Sündüz Yaylası'na saldıran teröristler, 15 çocuk ile 9 kadını katletti. 1993- İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi Genel Müdürü Ergun Göknel, yolsuzluk iddiasıyla görevden alındı. 1998- 1980'lerin ünlü bankerlerinden Yalçın Doğan, Ankara'da uğradığı silahlı saldırıda öldü. 2002- Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Yekta Güngör Özden, Cumhuriyetçi Demokrasi Partisini (CDP) kurdu. |
1898- 1968 başkaldırısını gerçekleştiren ABD ve Batı Avrupa gençliğini 20. yüzyıl Batı toplumlarının Marksist eleştiri ve Freudcu psikanaliz yordamıyla eleştirerek etkileyen Alman kökenli filozof Herbert Marcuse doğdu. 1928- Mısır'da Kral Fuat parlamenter yönetime son verdi. 1929- İtalyan ressam Fausto Zonaro, 75 yaşında San Remo'da öldü. 1933- Denizli-Çivril'deki 5.7 büyüklüğündeki depremde 20 kişi yaşamını yitirdi. 1939- Film denetimine ilişkin sansür nizamnamesi yürürlüğe girdi. 1949- Laos bağımsızlığını ilan etti. 1954- Elvis Presley, ilk albümü "That's All Right Mama"yı çıkardı. 1974- İspanya'da Franco, sağlık gerekçesiyle yönetimi Kral Juan Carlos'a devretti. 1979- Sandinistalar, Nikaragua'da Managua'ya girdi. 1980- 12 Mart dönemi başbakanı Nihat Erim, İstanbul'da öldürüldü. Aynı gün Moskova'da 22. Olimpiyat Oyunları başladı. 1987- Mehmet Terzi San Francisco Maratonu'nu kazandı. Terzi'nin derecesi 2 saat 14 dakika 7 saniye. 1993- İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi Genel Müdürü Ergun Göknel, yolsuzluk iddiasıyla görevden alındı. 1998- 1980'lerin ünlü bankerlerinden Yalçın Doğan, Ankara'da uğradığı silahlı saldırıda öldü. 2000- Liseli iki kız öğrenciye gözaltında cop ile tecavüz ettiği iddiasıyla yargılanan polis memuru Gürkan İlhan'a Hatay Emniyeti tarafından "üstün başarılı" çalışmaları nedeniyle teşekkür belgesi verildi. |
20 TEMMUZ 1402- Yıldırım Bayezid'ın komutasındaki Osmanlı ordusu, Ankara Meydan Muharebesi'nde Timur'un ordularına yenildi. 1919- Mustafa Kemal Paşa, daha Milli Mücadele'nin başında ''cumhuriyet'' kavramını dile getirdi. Mazhar Müfit (Kansu) Bey'in, Erzurum'da iken, ''Başarı takdirinde hükümet şekli ne olacak?'' sorusuna, ''Açıkça söyleyeyim: Hükümet şekli, zamanı gelince cumhuriyet olacaktır'' yanıtını verdi. 1922- Mustafa Kemal'in Başkomutanlığı, süresiz olarak uzatıldı. (Bu dördüncü ve son uzatma oldu.) 1923- Meksika'da devrimci Panço Villa, bir intikamcı tarafından öldürüldü. 1936- Boğazlar'ın Türkiye egemenliğine geçişini sağlayan Montreux Boğazlar Antlaşması imzalandı. 1947- Tiyatro sanatçısı-yazar Burhanettin Tepsi 65 yaşında öldü. 1948- Mareşal Fevzi Çakmak'ın fahri başkanlığını yaptığı Millet Partisi kuruldu. 1948- Rock şarkıcısı Carlos Santana doğdu. 1951- Ürdün Kralı Abdullah, Kudüs'te öldürüldü. 1959- Oyun yazarı Müsahipzade Celal 91 yaşında öldü. 1965- AP'nin yeni amblemi ''kırat'' oldu. 1967- Ressam Fikret Mualla 64 yaşında Paris'te öldü. 1972- Kuruluş yasası 4 Temmuz 1972'de çıkarılan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığı kuruldu. 1973- Çinli dövüş sanatları ustası ve sinema oyuncusu Bruce Lee öldü. 1974- ''Kıbrıs Barış Harekatı'' başladı. Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı hava, deniz ve kara birlikleri, Kıbrıs'a indirme ve çıkarma yaptı, belirli hedeflere doğru ilerledi. Girne'den Lefkoşa'ya kadar uzanan yolu tamamen kontrol altına aldı. Rum ulusal muhafızlarının Lefkoşa'daki üsleri bombalandı. Türk birlikleri Yeşil Hat'a dayandı. 1975- Ege Ordusu kuruldu ve komutanlığına Orgeneral Turgut Sunalp getirildi. 1976- Kıbrıs Barış Harekatı'nın 2. yıldönümü, Kıbrıs Türk Federe Devleti'nde ''Barış ve Özgürlük Bayramı'' olarak kutlandı. 1997- Avrupa Birliğinin Rum kesimiyle tam üyelik görüşmelerine karşılık; Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında ortak savunma doktrini oluşturulacağı yönünde ortak deklarasyon yayımlandı. 1997- Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde yürütülen operasyonlarda 63 terörist ölü ele geçirildi. 1998- İrticai faaliyetleri saptanan 328 vali yardımcısı ve kaymakamın görevden alınmasına ilişkin kararname, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e sunuldu. 2001- Türk atleti Ebru Kavaklıoğlu, atletizmde Grand Prix'in Monaco ayağında bayanlar 5000 metrede ikinci olarak bu yarışmada ilk üçe giren ilk Türk sporcusu oldu. 2005- İşçi Partisi (İP) Genel Başkanı Doğu Perinçek, İsviçre'nin Winterthur kentinde, basın toplantısında ''Ermeni soykırımı uluslararası bir yalandır'' dediği için savcılığa bağlı polislerce ifadesine başvurulmak üzere gözaltına alındı. 2005- Londra'daki bombalı saldırılarda ölen Gamze Günoral İstanbul'da toprağa verildi. |
21 TEMMUZ 1899- ABD'li yazar Ernest Hemingway doğdu. 1940- Litvanya, Letonya ve Estonya, Sovyetler Birliği'ne katılma kararı aldı. 1946- Türkiye'de ilk çok partili seçim yapıldı. 1969- Apollo 11 uzay aracı, dört gün sonra Ay'a ulaştı; Neil Armstrong, Türkiye saati ile 04.56'da Ay'a ayak basan ilk insan oldu. 1974- Türk jet uçakları Yunan gemisinin Baf'a personel ve malzeme götürdüğünü belirleyerek, dönmeleri için ihtarda bulundu. Yunan gemileri deniz ve havadan yapılan ihtara uymayarak, Türk donanmasına ateş etti. Kocatepe Muhribi, yanlışlıkla Türk uçaklarınca batırıldı. 1982- Türkiye'nin Rotterdam Başkonsolosu Kemalettin Demirer'e suikast girişiminde bulunuldu. Saldırganlardan biri yaralı ele geçirildi. 1992- Tiyatro ve sinema sanatçısı Yavuzer Çetinkaya 44 yaşında öldü. 1996- Grekoromende Hamza Yerlikaya, Atlanta Olimpiyatları'nda altın madalya kazandı. 1996- Türk Hava Kuvvetleri, terör örgütü PKK'nın Irak'ın kuzeyindeki en büyük kamplarından Bote'yi vurdu. 1999- MİT, terör örgütü PKK'nın 3. adamı olarak bilinen Cevat Soysal'ı 18 Temmuzda Moldova'da yakaladıktan sonra Türkiye'ye getirdi. 2000- Çeşme'deki Dünya Lazer Radyal Gençler Şampiyonası'nda Güray Zümbül, altın madalya kazanarak Türkiye'ye bu daldaki ilk Dünya şampiyonluğunu getirdi. 2005- Yönetmen, müzik yapımcısı, besteci Hulki Saner 84 yaşında vefat etti. |
Tarihte Bugun... 25 temmuz.. 1814- Robert Stevenson'un yaptığı lokomotif çalıştırıldı. 1917- Hollandalı dansöz Mata Hari, Fransız mahkemesi tarafından casusluk suçundan yargılanarak idama mahkum edildi. 1931- Cumhuriyet döneminin ilk basın yasası olan Matbuat Kanunu kabul edildi. Yeni kanun "hilafet", "saltanat", "anarşizm", "komünizm" yanlısı yayınlara ilk kez açık yasak getiriyor, hükümete de "ülke çıkarlarına ters düşme" durumunda yayınları "geçici kapatma" yetkisi tanıyordu. Basın üzerinde denetimi arttıran bu yasaya karşı çıkan tek milletvekili, gazeteci Hakkı Tarık Bey (Us) oldu. 1933- Lev Troçki sığınmacı olarak İstanbul Heybeliada'dan Fransa'ya gitti. 1934- Avusturya başbakanı Englebert Dollfuss ülkesindeki Naziler tarafından Viyana'da öldürüldü. 1936- Adolf Hitler İtalya'nın Habeşistan'ı ilhakını tanıdı. 1943- Benito Mussolini'nin iktidardan düşürülmesiyle faşizm İtalya'da yasadışı ilan edildi. 1950- Bakanlar Kurulu 25 Temmuz 1950'de Kore'ye 4 bin 500 kişilik bir askeri birlik göndermeye karar verdi. 1951- Nazım Hikmet, Türk vatandaşlığından çıkarıldı. 1975- Türkiye İncirlik dışındaki bütün Amerikan üslerine el koydu. 1978- Dünyanın ilk tüp bebeği Louise Brown İngiltere'de doğdu. 1979- Yedikule'de Abdi İpekçi Spor Kompleksi'nin temeli atıldı. 1990- Türkiye ile KKTC arasındaki pasaport uygulaması kaldırıldı. 1994- Ürdün Kralı Hüseyin ile İsrail Başbakanı Yitzak Rabin savaş durumunu sona erdiren deklarasyonu imzaladılar. 1995- Türbanlı avukatları duruşmalara sokmayan ve barodan çıkaran Gümüşhane Baro Başkanı Ali Günday öldürüldü. 2000- Bir Concorde uçağı Paris'ten kalkıştan kısa bir süre sonra düştü; 114 kişi yaşamını yitirdi. 2005- Mustafa Bumin'in yaş haddinden emekliye ayrılmasıyla boşalan Anayasa Mahkemesi Başkanlığı'na 59. turda Tülay Tuğcu seçildi. Tuğcu, Yüksek Mahkemenin ilk kadın başkanı oldu. |
26 TEMMUZ 1856- İrlandalı yazar G. Bernard Shaw Dublin'de doğdu. 1923- İskoç mühendis John Logie Baird, ilk mekanik televizyonun patentini aldı. 1926'da, Londra'daki Kraliyet Enstitüsünde televizyon gösterisi düzenleyen Logie; okyanus aşırı ilk televizyon yayınını da gerçekleştirdi. 1928- Türkçülük hareketinin önde gelen isimlerinden Tunalı Hilmi Bey öldü. 1951- Türkiye'deki ilk petrol Raman Dağı yöresinde bulundu. Petrolün değerlendirilmesine yönelik ilk proje, 1953'ün ilk aylarında açıklandı; tesisleri ABD kaynaklı bir şirket kurdu. 1952- Arjantin Başkanı Juan Peron'un eşi Eva Peron kanserden öldü. 1956- Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdül Nasır, Süveyş Kanalı'nı millileştirdi. 1967- Tunceli'nin Pülümür ilçesinde 6.0 büyüklüğündeki depremde 95 kişi öldü, 127 kişi yaralandı. 1978- Besteci ve orkestra şefi Hasan Ferit Alnar, 72 yaşında Ankara'da öldü. 1982- Eserleri arasında Etnoğrafya Müzesi ve Türk Ocağı binası bulunan Mimar Arif Hikmet Koyunoğlu 94 yaşında öldü. 1986- Oyun ve senaryo yazarı Sadık Şendil İstanbul'da öldü. 1993- Şair, yazar İbrahim Minnetoğlu İstanbul'da 73 yaşında öldü. 1995- İstanbul Altın Borsası açıldı. 2000- Eski RP milletvekili Hasan Mezarcı, Atatürk'e ve hükümetin manevi şahsiyetine hakaretten 2 yıl 6 ay hapisle cezalandırıldı. 2004- ''Gırgır'' dergisinin kurucusu, ''Avanak Avni''nin yaratıcısı karikatürist Oğuz Aral 68 yaşında Bodrum'da öldü. |
27 TEMMUZ 1612- Osmanlı padişahı IV. Murat doğdu. 1794- Fransız Devrimi'nin jakoben önderlerinden Maximilien Robespierre iktidardan düşürüldü ve Fransa Milli Meclisince tutuklandı. Robespierre 28 Temmuzda idam edildi. 1914- Avusturya, Sırbistan'a resmen savaş ilan etti; I. Dünya Savaşı başladı. 1926- Eski İttihatçı ve İzmir suikastı girişimi sanıklarından Kara Kemal, yakalanmak üzereyken saklandığı tavuk kümesinde intihar etti. 1953- İki milyondan fazla kişinin öldüğü Kore Savaşı sona erdi. Ateşkes anlaşması Panmuncon'da imzalandı. 1957- Kıbrıs'ta Türk Mukavemet Teşkilatı kuruldu. 1964- ABD'de siyahlar, Federal Mahkemeye başvurma hakkını elde etti. 1970- Portekiz diktatörü Salazar öldü. 1976- ABD'de bulunan CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'e, Waldorf Astoria Oteli'nde konuşurken, Kıbrıslı Rum Staviros Skopetrides tarafından suikast girişiminde bulunuldu. 1978- Ünlü piyango bayisi Nimet Abla (Özden) öldü. 1980- İran'ın devrik Şahı Rıza Pehlevi kanserden öldü. 1993- Bakanlar Kurulu, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Doğan Güreş'in görev süresinin bir yıl uzatılmasına karar verdi. 1995- Eski dışişleri bakanlarından Melih Esenbel öldü. 1996- Atlanta Olimpiyat Parkı'nda meydana gelen patlamada 2 kişi öldü. Olay yerine koşarak giden TRT kameramanı Melih Uzunyol da kalp krizi geçirerek vefat etti. 2004- Tiyatro sanatçısı Kamran Usluer 67 yaşında İstanbul'da öldü. |
27 TEMMUZ 1914- Avusturya Sırbistan'a resmen savaş ilan etti; I. Dünya Savaşı başladı. 1941- Japonya Çinhindi'ni işgal etti. 1946- Amerikalı romancı ve ozan Gertrude Stein öldü. 1953- İki milyondan fazla kişinin öldüğü Kore Savaşı sona erdi. Ateşkes anlaşması Panmuncon'da imzalandı. 1964- ABD'de siyahlar, Federal Mahkeme'ye başvurma hakkını elde etti. 1970- Portekiz diktatörü Salazar öldü. 1976- Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit'i New York'ta öldürmek isteyen Kıbrıslı Rum Stavros Skopetrides silahını ateşleyemeden yakalandı. 1978- Ünlü piyango bayii Nimet Abla (Özden) yaşama veda etti. 1980- İran'ın devrik Şahı Rıza Pehlevi kanserden öldü. 1995- Sakarya- Pamukova'daki mühimmat bölüğünde yangın çıktı, cephanelik havaya uçtu. 15 bin nüfuslu ilçe boşaltıldı. 1996- Atlanta Olimpiyat Parkı'nda meydana gelen patlamada 2 kişi öldü. Olay yerine koşarak giden TRT Kameramanı Melih Uzunyol da kalp krizi geçirerek vefat etti. 2004- Tiyatro sanatçısı Kamran Usluer, 67 yaşında İstanbul'da öldü. |
28 TEMMUZ 1794. Fransız devrimci lider Maximillien Robespiere idam edildi. 1914. I. Dünya Savaşı başladı. 1929. 48 ülke, savaş esirlerine ilişkin Cenevre Konvansiyonu imzalandı. 1950. Türk Barışseverler Cemiyeti'nin Türkiye'nin Kore'ye asker göndermesini protesto amacıyla bildiri dağıtmasına izin verilmedi, bildiriler toplatıldı. 1962. Adapazarı'nda 8 bin esnaf belediyeyi protesto etti. 1963. Kar nedeniyle, 10 aydır kapalı Beytüşşebap yolu açıldı. 1965. Amerika, Vietnam'a 50 bin asker daha gönderdi. 1969. Samsun Cezaevi'nde 800'e yakın mahkum ayaklandı. Jandarma ateş açtı: 1 ölü, 9 yaralı. 1976. Adana Ceyhan'da bir genci döverek öldüren iki polis tutuklandı. 1978. Tarım alanlarının topraksız ve az topraklı köylülere kiralanacağı açıklandı. 1979. Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) yöneticileri silahlı çete kurma iddiasıyla tutuklandı. 1983. Cumhuriyet Başsavcılığı Türkiye Huzur Partisi ve Fazilet Partisi'nin kapatılması için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. 1991. Erdal İnönü, yeniden Sosyal Demokrat Halkçı Parti, SHP genel başkan seçildi. 1992. Barcelona'da düzenlenen 25. Olimpiyat Oyunları'nda halterci Naim Süleymanoğlu 60 kiloda altın madalya kazandı. 1996. yılında bugün Emperyal gazinolarının sahibi Ömer Lütfü Topal öldürüldü. Aynı gün Muğla, Aydın ve Antalya'da çıkan yangınlarda 1300 hektar yeşil alan yandı. 1997. Gözaltında öldürülen gazeteci Metin Göktepe davası sanığı 6 polis teslim oldu. 2000: İçişleri Bakanlığı'nın hazırladığı yeni "fuhuş tüzüğü tasarısı"na göre seks işçilerinin sigortalı çalıştırılması zorunlu hale getiriliyor. Bugün Doğanlar: 1804. Feuerbach, Ludwig (Andreas) . Maddeci insani öğretisiyle Karl Marx ve çağdaşı filozoflar üzerinde bıraktığı derin etkiyle bilinen Alman filozof ve ahlakçı. 1887. Fransız sürrealist ressam Marcel Duchamp. 1902. Sir Karl Popper. Bilginin zihnin deneyimiyle geliştiği inancına dayanan antideterminist metafizik öğretinin savunucusu.Avusturya kökenli İngiliz filozof. Bugün ölenler: 1741. İtalyan besteci Antonio Vivaldi. 1750. Alman besteci Johann Sebastian Bach. 1981. Kemençe virtüözü Ruşen Ferit Kam. 1989. Gazeteci, yazar Nimet Arzık. 1992. Cumhuriyet döneminin ilk kadın yazarlarından Mebrure Alevol. |
| Saat: 21:24 |
©2005 - 2026, MsXLabs - MaviKaranlık