|
3 EYLÜL 1683- Viyana Kuşatması, başarısızlıkla sonuçlandı. 1869- İstanbul'da ''Atlı Tramvay'', Konstantin Karopana tarafından çalıştırıldı. 1883- Rus yazar İvan Turgenyev, Paris yakınlarında öldü. 1895- İlk profesyonel futbol maçı yapıldı. Latrobe, Jeanette'i 12-0 yendi. 1908- Türkiye'deki ilk haftalık mizah dergisi ''Kalem'' yayımlanmaya başlandı. 1912- Deniz kuvvetlerine yiyecek sağlamak için, dünyanın ilk konserve fabrikası İngiltere'de açıldı. 1933- Kayseri-Ulukışla hattının tamamlanmasıyla Karadeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlayan demiryolu tamamlandı. 1939- Ankara Radyo Gazetesi'nin ilk sayısı çıktı. 1952- Ağrı Dağı zirvesine Türk bayrağı dikildi. 1988- Türkiye'ye sığınan Kürtlerin sayısı 100 bini aştı. 1999- İstanbul Radyosu'nun ilk spikerlerinden Tarık Gürcan, İstanbul'da 71 yaşında öldü. |
Tarihte Bu Gün ~ 4 EYLÜL 1063- Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucusu Tuğrul Bey öldü. 1682- İngiliz astronom Edmund Halley, daha sonra kendi adı verilen kuyruklu yıldızı gördü. 1886- Apaçi yerlilerinin şefi Geronimo, ABD birliklerine teslim oldu. Son büyük Amerikalı-Yerli savaşı sona erdi. 1919- Sivas Kongresi, Mustafa Kemal Paşa'nın konuşmasıyla açıldı. 1932- Dünya Barış Konferansı, Viyana'da toplandı. 1935- İstanbul telefon şirketi, hükümet adına işletilmeye başlandı. 1936- İngiltere Kralı VIII. Edward, İstanbul'da Atatürk'ü ziyaret etti. 1970- Şili'de sosyalist lider Salvador Allende başkan seçildi. 1970- Prof. Dr. Erdal İnönü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) rektörü oldu. 1975- Bülent Ecevit'in seçim otobüsü Elazığ'da taşlandı: 50 kişi yaralandı, 57 kişi gözaltına alındı. 1990- Gazeteci yazar Turan Dursun, İstanbul'da uğradığı silahlı saldırıda öldü. 1994- Grafiker Erim Gözen 55 yaşında öldü. 1994- Ressam Gül Derman 52 yaşında öldü. 1996- Abdi İpekçi cinayetinin sanıklarından Oral Çelik, İsviçre tarafından Türkiye'ye iade edildi. Çelik, 16 Eylülde 17 yıl aradan sonra çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. |
Tarihte Bugün 6 Eylül 1930. Arjantin'in radikal Başkan Hipolito İrigoyen askeri darbeyle devrildi. 1939. Erzurum'a ilk tren girdi. Aynı gün Nazi Almanyası tüm Yahudi vatandaşların Sarı Yahudi yıldızı taşımasını zorunlu kıldı. 1945. Memurlar Kooperatifinde yolsuzluk. 32 bin şeker karnesi kayboldu. 1946. İzmir'de çıkan İleri gazetesi yöneticileri tutuklandı. 1955. Atatürk'ün Selanik'te doğduğu evin bombalanması gerekçe gösterilerek başlatılan ve iki gün süren İstanbul ve İzmir'deki gösteriler Rumlara yönelik bir tahrip ve yağma hareketine dönüştü. İstanbul ve İzmir'de sıkıyönetim ilan edildi. 1958. Başbakan Adnan Menderes, muhalefeti eleştirdi; "İdam sehpalarında can verenlerden ders alsalar ya," dedi. 1960. Türkiye Milli Güreş Takımı Roma Olimpiyatları'nda serbest güreşte 4 altın, 2 gümüş madalya aldı. 1961. Kısa adı Eminsu olan Emekli İnkılap Subayları Derneği süresiz kapatıldı. 1962. Iğdır'da deprem: 5 bin ev yıkıldı, 25 bin kişi evsiz kaldı. 1975. Diyarbakır, Lice'de deprem: 2385 kişi öldü. 1980. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Bülent Ecevit işçilere hitaben; "Tribünlerden sahaya ininiz" dedi. Aynı gün Adana'da Sabancı işletmelerindeki 8 bin işçi direnişe başladı. Sovyetler Birliği, Güney Kore havayollarına ait Boeing 747 uçağını düşürdü, 249 kişi öldü. 1986. İstanbul'daki Neva Şalom Sinagogu'na saldırı. 21 Musevi öldü, 4 yaralı. 1987. Siyasal yasakların kaldırılması için referandum: 89 bin 251 farkla yasaklar kalktı. Böylece, Süleyman Demirel, Bülent Ecevit gibi 12 Eylül askeri darbesi sonrası kapatılan partilerin liderlerine siyaset yolu açıldı. 1988. Gazeteci Mehmet Ali Birand hakkında "İşte Apo, işte PKK " dizisi nedeniyle dava açıldı. Milliyet gazetesinin 17 Haziran tarihli nüshası dizi nedeniyle yasaklanmıştı. Aynı gün Irak hükümeti Celal Talabani güçleri dışındaki Kürtler için af ilan ettiğini açıkladı. Bugün Doğanlar: 1757. Marki Lafayette, Marie-Joseph-Paul-Yves-Roch-Gilbert du Motier, Amerikan Devrimi'nde İngiliz sömürgeciliğine karşı Amerikalıların yanında savaşarak ünlenen Marki Lafayette, Fransız Devriminde de devrimci burjuvazinin safında tyer alarak Fransa'nın en güçlü kişilerinden bir oldu. 1766. John Dalton, maddenin atomlardan oluştuğuna ilişkin teoriyi geliştirerek çağdaş fiziğin kurucuları arasında yer alan İngiliz kimyacı ve fizikçi. Bugün Ölenler: 1566. Kanuni Sultan Süleyman. 1966. Güney Afrika Başbakanı Hendrick Frensch Verwoerd. 1980. Spor spikeri ve yazar Eşref Şefik. 1982. Yazar Azra Erhat. 1992. Sinema oyuncusu Cevat Kurtuluş. 1995. Sosyalist Parti kurucularından Cenan Bıçakçı. |
Tarihte Bugün 7 Eylül 1812. Moskova'ya yürüyen Fransa İmparatoru Napoleon Bonaparte Rus Çarlık ordularını şehrin 70 mil batısındaki Borodino'da yendi. 1822. Portekiz sömürgesi Brezilya bağımsızlığına kavuştu. 1923. İkdam, Akşam, İleri, Tercüman-ı Hakikat, Tevhid-i Efkar, Tanin, Vatan ve Vakit gazeteleri, dizgici grevi nedeniyle çıkamayınca ortaklaşa "Müşterek" gazetesini yayımlamaya başladı. "Müşterek" gazete iki hafta çıktı. 1938. Hatay Devleti Anayasası kabul edildi. Başbakan Abdurrahman Melek, "Programımızın ruhu ve esası Kemalizm rejimi ve bütün icabatıdır" dedi. 1943. İkinci Dünya savaşında İtalya Müttefiklere teslim oldu. 1956. BM Köleliğin, Köle Ticaretinin ve Köleliğe benzer Kurum ve Uygulamaların Kaldırılması Ek Sözleşmesi kabul edildi. 1958. Ana muhalefet lideri, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı İsmet İnönü, "Sehpalar kurulursa nasıl işleyeceğini kimse bilemez" dedi. Demeç, Başbakan Adnan Menderes'in, "idam sehpalarında can verenlerden ders alsalar ya" açıklamasına yanıttı. 1969. İstanbul Rabak Fabrikası işçileri greve çıktı. 1977. İstanbul'da tüp gaz kuyrukları. Tüp gaz, peşin parayla sıra numarası alınarak satılıyor. 1979. İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı, Dostlar Tiyatrosu'nun Brecht Kabare oyununu 'da yasaklandı. 1982. Esenboğa katliamı sanığı Levon Ekmekçiyan tek celsede ölüm cezasına çarptırıldı. Aynı gün, Diyarbakır Cezaevi'nde PKK davası sanığı Kemal Pir ölüm orucunda öldü. 1985. Kuşadası yakınlarındaki yangın söndürme çalışmalarında 14 er yanarak öldü. 1989. Manisalı çiftçiler iktidarın tarım politikasını protesto için yürüdü. Açlık grevindeki tutukluların taleplerini destekleyen İstanbullu bir grup kadın siyah elbiselerle yürümüşlerdi. Yürüyüşte tutuklanan 11 Siyahlı kadın de tahliye edildi. 1991. Kültür Bakanlığı, ses sanatçısı Rahmi Saltuk'un Hoy Nare isimli kasetinin toplatılması için savcılığa başvurdu. Bugün Doğanlar : 1533. İngiltere'yi 1558-1603 arasında dünyanın en önemli ülkesi haline getiren Kraliçe 1. Elizabeth. 1909. "Rıhtımlar Üzerinde", "Cennet Yolu" gibi filmleriyle ünlü Türkiye doğumlu film yönetmeni Elia Kazan. Bugün Ölenler: 1960. Alman Komünist partisi ve Komintern yöneticilerinden, Demokratik Almanya Cumhuriyeti'nin ilk Devlet Başkanı Wilhelm Pieck. 1974. Şair Celal Sılay. 1988. Mimar Sedad Hakkı Eldem. |
Tarihte Bu Gün ~ 8 EYLÜL 1529- Kanuni Sultan Süleyman Budapeşte'yi fethetti. 1609- Mimar Sedefkar Mehmed Ağa, I. Ahmed'in isteği üzerine, Sultanahmed Külliyesi'nin inşasına başladı.Külliye, 8 yıl sonra tamamlandı ve kullanıma sunuldu. 1862- Osmanlı Devleti ile Büyük Avrupa devletleri arasında İstanbul Protokolü imzalandı. 1931- Bulgaristan'da yayımlanan ''Yüzellilikler''in gazetesi ''Açık Söz'' kapatıldı. 1946- Bulgaristan'da referandum sonucu monarşi sona erdi. 1951- 48 BM üyesi ve Japonya arasında resmi barış anlaşması imzalandı. 1952- Ernest Hemingway'in ''İhtiyar Adam ve Deniz'' adlı romanı basıldı. 1954- SEATO (Güney Asya Paktı) kuruldu. 1968- Balkan Atletizm Yarışmaları'nda maraton dalında İsmail Akçay birinci, Hüseyin Aktaş ikinci oldu. 1977- İkinci Milliyetçi Cephe hükümeti ''Ekonomik İstikrar Önlemleri Paketi''ni açıkladı. 1978- Tiyatro yönetmeni ve sahne tasarımcısı Tarık Levendoğlu İstanbul'da öldü. 1982- Ressam Arif Kaptan, İstanbul'da öldü. 2004- Kastamonu'nun Küre ilçesinde Etibank'a ait bakır madeninde, tünel çalışmaları sırasında kaynak yapılırken gaz sıkışması sonucu çıkan yangında 19 işçi öldü, 19 işçi yaralandı. |
Tarihte Bugün 9 Eylül 1922 . İzmir'in Kurtuluşu 1932. İspanya Katalonya bölgesinin özerkliğini tanıdı. 1948. Kuzey Kore, Başkan Kim İl Sung liderliğinde bağımsızlığını ilan etti. 1953. Millet gazetesi başyazarı Nurettin Ardıçoğlu 3 sene 2 ay, yazı işleri müdürü Hüsnü Söylemezoğlu 2 sene 1 ay hapse mahkum oldu. Aynı gün Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü Hürriyet gazetesinde kendisine hakaret edildiği iddiasıyla Sedat Simavi'yi dava etti. 1954. Cezayir'de deprem: 1000 kişi öldü. 1955. Hükümet, 6-7 Eylül olaylarında zarar gören kişi ve kuruluşlara yardım kararı aldı. 1968. İşçiler, İstanbul'da Kavel Kablo Fabrikasını işgal etti. İşgal bir gün sürdü. 1972. İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı 278 kitabı toplattı. 1973. İstanbul Ayvansaray'da Cıvata Fabrikası'nda çalışan 215 işçi açlık grevine başladı. 1974. Keban Baraj ve Hidroelektrik Santralı açıldı. Aynı gün 11. Antalya Film Şenliği'nde, Altın Portakal Ödülü'nü Lütfü Ömer Akat'ın Düğün filmi aldı. Perihan Savaş en iyi kadın oyuncu, Hakan Balamir en iyi erkek oyuncu seçildi. 1982. Türkiye'nin Bulgaristan, Burgaz Başkonsolosluğu İdari Ateşesi Bora Süelkan silahlı saldırı sonucu öldü. 1985. Türk Hava Yolları'nın Frankfurt-İstanbul seferini yapan uçağını yangın söndürme cihazıyla kaçırmaya çalışan Yusuf Örer'in yargılaması sonuçlandı: 8 yıl 4 ay hapis. 1991. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu yeniden faaliyete geçti. 1993. İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini tanımayı kabul etti. Aynı gün Türkiye'de Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu. 1995. Türkiye Güzeli Yeşim Palandüz dünya güzeli seçildi. Palandüz, 1932'de dünya güzeli seçilen Keriman Halis'ten sonra dünya güzeli seçilen ilk Türkiyeli oldu. Bugün Doğanlar : 1908. İtalyan anti-faşist ozan ve romancı Cesare Pavese. Bugün Ölenler : 1901. Fransız ressam Henri Toulouse-Leutrec. 1976. Çin Halk Cumhuriyeti lideri Mao Zedong 1984. Sinema yönetmeni ve oyuncusu Yılmaz Güney 1985. Eski Senato başkanlarından Sırrı Atalay ve tiyatro ve sinema oyuncusu Erkan Yücel.. |
9 EYLÜL 1886- Bern uluslararası kopya hakları (Copyrights) konvansiyonu toplandı. 1921- Sakarya Savaşı'nda Mustafa Kemal Paşa, bazı komutanlarla ''düşmanın mukavemetinin kırıldığı'' Polatlı'nın kuzeyindeki Zafertepe'ye gelerek, Yunanlıların durumunu inceledi. 1922- 30 Ağustos Zaferi'nin kazanılmasının ardından Yunan ordularını önüne katan Türk orduları İzmir'e girdi. 1923- Halk Fırkası Tüzüğü onaylandı. Böylece CHP'nin kuruluşu gerçekleştirildi. 1933- İzmir Enternasyonal Fuarı'nın çekirdeğini oluşturan ''9 Eylül Panayırı''nın ilki, Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak tarafından açıldı. 1971- Boğaziçi Üniversitesi kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi. 1982- Türkiye'nin Burgaz Konsolosluğu İdari Ataşesi Bora Süelkan, Ermeni teröristlerce öldürüldü. 1985- Tiyatro ve sinema oyuncusu Erkan Yücel, trafik kazasında öldü. 1993- ATV yayın hayatına başladı. 2004- Akçakoca açıklarında doğal gaz bulundu. |
Tarihte Bugün 10 Eylül İlköğretim Haftası 1855. Türkiye'de ilk telgraf haberleşmesi başladı. 1920. Türkiye Komünist Partisi (TKP) Bakü'de kuruldu. 1934. Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti'ne kabul edildi. 1940. Bakanlar Kurulu, Tan, Tasvir-i Efkar ve Haber gazetelerini yedişer gün kapattı. 1943. İstanbul Kapalıçarşı'da günü yangın çıktı; 200'den fazla dükkan yandı. 1942. İngiliz Kraliyet hava Kuvvetleri Almanya'nın Düsseldorf şehrine 100 bin bomba attı. 1943. Alman askerleri Roma'yı işgal etti. 1962. Milli Birlik Komitesi 55 toprak ağasını Doğu Anadolu'dan sürmüştü. Meclis, toprak ağalarının köylerine dönüşünü yasalaştırdı. 1965. Türkiye Hindistan'ın Pakistan'dan çekilmesini istedi ve Pakistan'a silah gönderdi. 1968. Başbakan Süleyman Demirel, "İmam-Hatip okulları taassuba karşı açılmışaydınlık pencerelerdir" dedi. 1970. Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye'de haşhaş ekimini yasaklama önerisi Meclis'te reddedildi. 1977. Oleyis Sendikası Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu'ndan (Türk-İş) ayrılarak Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) katıldı. 1979. Türkiye İşçi Partisi Adana eski il başkanı Avukat Ceyhun Can öldürüldü. 1981. Picasso'nun Guernica tablosu 40 yıl sonra Amerika Birleşik Devletleri'nden İspanya'ya döndü. 1987. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 1 Kasım günü erken genel seçim yapılması kararı aldı. Türkiye 104 seçim bölgesine ayrıldı. En çok milletvekilini İstanbul (45), en az milletvekilini Bilecik (2) ve Hakkari (2) çıkartacak. Macaristan'ın sınırı açmasıyla, binlerce Doğu Alman vatandaşı ülkelerinden ayrılmaya başladı. Bugün Doğanlar: 1914. Oscar ödüllü "West Side Story", (Batı Yakasının Hikayesi) filminin yönetmeni Robert Wise. Bugün Ölenler: 1854. Halk şairi Emrah. 1979. Şair Ceyhun Can. 1990. Ebru sanatçısı Mustafa Esat Düzgünman. |
Tarihte Bugün 11 Eylül Bursa, Foça, Gemlik ve Orhaneli'nin kurtuluşları 1923. Halk Fırkası Genel Başkanlığı'na Mustafa Kemal Paşa seçildi. 1941. Van Gölü ve çevresinde deprem: 194 kişi öldü, 36 köy tamamen yıkıldı. 1944. Türkiye, 1944'de Mihver devletlerinden gelebilecek sığınmacılara karşı sınırlarını kapattı. 1954. Ankara'da "Kıbrıs Türktür Komitesi" kuruldu. 1972. Kısa adı FİJ olan Uluslararası Gazeteciler Federasyonu 11. Kongresi'ni İstanbul'da yaptı. Kongrede tutuklu gazetecilerin serbest bırakılması istendi. Basınla ilgili baskıların kalkması talep edildi. 1973. Amerika Birleşik Devletleri destekli askeri cuntanın yönetime el koymasına direnen Şili Cumhurbaşkanı Salvador Allande 1973'de öldürüldü. 1979. Çukurova Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Tıp Fakültesi Nöroloji Kürsüsü Başkanı Profesör Dr. Fikret Ünsal 1979'da öldürüldü. 1980. Şili'de referandum: General Augusto Pinochet'in görev süresi 8 yıl uzatıldı. 1986. 12 Eylül askeri darbesi sonrası, Süleyman Demirel ilk kez 1986'da Bafra'da halka konuştu. 1989. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanlığına Anavatan Partisi (ANAP) Erzincan Milletvekili Yıldırım Akbulut seçildi. 1990. Bakırköy Kadın Sığınma Evi açıldı. 1993. Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) 4. Olağan Kurultay'ında Murat Karayalçın genel başkan seçildi. 1994. Devrimci-Sol örgütünün firari lideri Dursun Karataş, Fransa'da yakalandı. Aynı gün, İstanbul devlet Güvenlik Mahkemesi, Cumhuriyet gazetesini kapattı. Gazetenin terörle mücadele yasasına aykırı yayın yaptığı ileri sürüldü. 1996. Eski Devlet Bakanı Ayvaz Gökdemir'in Avrupalı üç kadın parlamentere "******" demesiyle ilgili yargılama sonuçlandı. Gökdemir 500 milyon lira tazminat ödemeye mahkum oldu. Bugün Doğanlar: 1885. "Lady Chatterley'in Aşığı" adlı yapıtıyla ünlü İngiliz romancı D. H. Lawrence. Bugün Ölenler: 1937. Ressam Nazmi Ziya Güran. 1948. Pakistan Devlet Başkanı Muhammed Ali Cinnah. 1970. Sovyetler Birliği liderlerinden Nikita Kruşçev. 1982. Müzik eleştirmeni Faruk Güvenç 1982. 2000. Gazeteci Ergun Köknar. |
| Saat: 00:09 |
©2005 - 2026, MsXLabs - MaviKaranlık