|
12 EYLÜL 1624- Dünyanın ilk denizaltısı Londra'da test edildi. 1996- Türkiye, 2 bin 500 Iraklı Kürt'ün ülkeye girmesine izin verdi. 2001- Gazeteci Abbas Parmaksızoğlu, İstanbul'da öldü. Parmaksızoğlu, Türkiye Gazeteciler Cemiyetinin ilk üyelerindendi. |
13 EYLÜL 490- Yunanlılar, Marathon Savaşı''nda Darius komutasındaki Persleri yendi. 1705- Osmanlı devletine sığınan Macar Kralı Tökeli İmre, İzmit''te öldü. 1871- Gazeteci-yazar-şair Şinasi, 45 yaşında öldü. 1919- Sivas'ta İradei Milliye gazetesi yayınlanmaya başlandı. 1920- Mustafa Kemal'in ''Halkçılık Programı'' TBMM'ye sunuldu. 1921- Sakarya Meydan Savaşı kazanıldı. 1925- Şark İstiklal Mahkemesinde yargılanan gazeteciler, Mustafa Kemal Paşa'nın mektubu üzerine beraat ettiler. 1968- Arnavutluk, Varşova Paktı'ndan ayrıldı. 1965- Beatles ''Yesterday''i yayınladı. Beatles, ilk Grammy ödülünü, 1964 yılında en iyi grup dalında aldı. 1967- Besteci Şerif Muhittin Targan, 75 yaşında İstanbul'da öldü. 1970- Yazar-araştırmacı Refik Ahmet Sevengil, 67 yaşında öldü. 1980- Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Kenan Evren, Devlet Başkanlığını üstlendi. 1987- Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Rahşan Ecevit görevinden ayrıldı. Yerine oy birliğiyle Bülent Ecevit seçildi. 1991- Futbolun ''Taçsız Kralı'' Metin Oktay, trafik kazasında öldü. 1997- Polonya'da yapılan Dünya Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda Şeref Eroğlu ile Ercan Yıldız altın madalya kazandı. 1998- Halkçı Parti'nin kurucu Genel Başkanı Necdet Calp, Ankara'da öldü. 2000- Milli Gençlik Vakfı şubeleri yurt genelinde kapatılmaya başlandı. |
13 eylül.... 1953. Türk-Alman Milli Atletizm Şampiyonasında Türk atletleri 3 birincilik aldı. 1964. Birleşmiş Milletler Barış Gücü kuşatma altındaki Kıbrıs, Erenköy'e yiyecek ve battaniye ulaştırdı. 1977. İkinci Milliyetçi Cephe hükümeti 8 Eylül 1977'de istikrar önlemleri paketiyle birlikte zamları da açıklamıştı. Uluslararası Para Fonu, IMF 13 Eylül'de önlemleri yetersiz bulduğunu açıkladı. 1980. Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Kenan Evren devlet başkanlığını üstlendi. Aynı gün Süleyman Demirel ile Bülent Ecevit Gelibolu'daki Hamzaköy askeri tesislerinde, Necmettin Erbakan İzmir Uzunada'da "güvence" altına alındı. Alparslan Türkeş'e teslim ol çağrısı yapıldı. 1987. Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Rahşan Ecevit görevinden ayrıldı. Yerine, oy birliğiyle Bülent Ecevit seçildi. 1993. Sosyalist İktidar Partisi (SİP) kuruldu. Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) lideri Yaser Arafat ve İsrail Başbakanı Yitzak Rabin bazı konularda anlaşmaya vardılar. Buna göre, İsrail Gazze ve Jeriko'dan çekilecek, Filistinliler Gazze, Jeriko ve Batı Şeria'nın bir bölümünde kendilerini yönetme hakkına sahip olacak. Aynı gün İspanya'da yapılan Uluslararası Asturia Film Festivali sonuçlandı. Memduh Ün, "Zıkkımın Kökü" filmiyle en iyi yönetmen ödülünü aldı. 1997. Polonya'da yapılan Dünya Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda Ercan Yıldız'la Şeref Eroğlu altın madalya kazandı. Bugün Doğanlar: 1874. Müzikteki 12 ton metodunun yaratıcısı Avusturyalı besteci Arnold Schoenberg. Bugün ölenler: 1871. Tanzimat devri şair ve yazarlarından Şinasi. 1967. ut ve viyolonsel virtüözü, besteci Şerif Muhittin Targan. 1970. gazeteci ve tiyatro tarihçisi Refik Ahmet Sevengil. 1971. Mao Zedong'un halefi ilan edilen Lin Biao, uçak kazasında. 1989. Eski bakan İsmail Rüştü Aksal. 1991. Futbolun "Taçsız Kralı" Metin Oktay, trafik kazasında. |
Tarihte Bugün 14 Eylül 1812. Fransa İmparatoru Napolyon, ordularının başında büyük bir yangının sürdüğü Moskova'ya girdi. 1867. Karl Marx'ın yazdığı Kapital'in ilk cildi yayımlandı. Aynı gün Amerika Birleşik devletleri Başkanı William McKnley New York'ta fuar açarken bir anarşist tarafından vuruldu. 12 saat sonra yerine Theodore Roosevelt geçti. 1930. Son Posta gazetesi sorumlu müdürü Selim Ragıp Bey (Emeç) tutuklandı. 1933. Türkiye ile Yunanistan Dostluk Antlaşması imzaladı. 1936. Mlli Eğitim Bakanlığı, ilkokullarda okutulacak "alfabe" kitabını kabul etti. Alfabe'nin yazarları: Murat Özgün ve İlhan Gökçe. 1944. Radyo istasyonlarının kurulması ve genişletilmesi yasası çıktı. 1954. Fransa, Profesör Tevfik Remzi Kazancıgil'e Legion d' Honneur nişanı verdi. 1956. Akis dergisi toplatıldı. 1963. Ömür boyu hapse mahkum eski Demokrat Parti Milletvekili Zeki Erataman tedavi gördüğü hastaneden kaçtı. Daha sonra Erataman'ın Yunanistan'a iltica ettiği açıklandı. 1969. Balkan ***s Şampiyonası'nda Seyfi Tatar ile Celal Sandal şampiyon oldu. 1970. Filistinli gerillalar Ürdün'ün ikinci büyük şehri İrbid'i kontrol altına aldılar. 1971. Bilim ve Sosyalizm yayınları sahibi Süleyman Ege Lenin'in "Devlet ve İhtilal" kitabı nedeniyle 7,5 yıla mahkum oldu. 1972.Aşık Mahsuni başbakana hakaret ettiği iddiasıyla yargılandı. 1974. Sinema oyuncusu ve yönetmeni Yılmaz Güney 1974'de Adana, Yumurtalık ilçesi yargıcını öldürdü. 1980. Sıkıyönetim komutanlıklarınca Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) ve Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) yöneticilerinin teslim olması istendi. Aynı gün Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş teslim oldu ve Uzunada'ya gönderildi. 1982. Lübnan Devlet Başkanı Beşir Cemayel bir bombalı saldırı sonucu öldürüldü. 1986. Bülent Ecevit "Demokratik Sol Parti (DSP) ile Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) birleşirse eşimle birlikte çeker gideriz" dedi. 1996. Abdi İpekçi cinayetinin sanıklarından Oral Çelik, tutuklu bulunduğu İsviçre'den kendi isteği ile Türkiye'ye getirildi. Bugün Doğanlar: 1910. Uzun yıllar Marsilya belediye başkanlığı yapan Sosyalist Parti önderi Gaston Defferre. 1934. Kate Millet. Kadın kurtuluş hareketinin öncülerinden ABD'li sanatçı, yazar ilk kitabı Cinsel Politika'yla cins ve cinsiyette iktidar dinamiklerinin rolünü araştırdı. Bugün Ölenler: 1321. İtalyan şair Dante Alighieri. 1852. Napolyon'u Waterloo'da yenen İngiliz komutan Wellington Dükü. 1966. Türkiye'nin 4. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel. 1981. Amerikan asıllı aktris ve Monako Prensesi Grace Kelly, trafik kazasında. 1998. Şair, gazeteci Mehmet Kemal Kurşunlu. |
14 EYLÜL 1829- Ruslar ile Edirne Antlaşması imzalandı. 1960- Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezüella,OPEC'i kurdu. 1997- Van'da gerilim hattına takılan askeri helikopterin düşmesi sonucu 10 asker öldü. 1999- YÖK Rektörler Komitesi, üniversite yerleşkelerinde, açık ya da kapalı alanlarda türbanı yasaklayan ortak karar aldı. Kimlik kartındaki fotoğraf, derslikler, laboratuvarlar, sosyal tesis ve spor alanlarında da türban yasağı konuldu. |
15 EYLÜL 1890- Ünlü polisiye yazarı, dedektif ''Hercul Poirot''nun yaratıcısı Agatha Christie doğdu. 1910- Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu. 1916- Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, Birinci Dünya Savaşı sırasında, Fransa'nın Somme yöresinde kullanıldı. 1923- Lozan Antlaşması uyarınca Edirne'ye bağlı Karaağaç istasyonu Yunanlılardan teslim alındı. 1923- Türkiye'de ilk yüzme yarışı, Galatasaray Kulübünce İstanbul-Büyükada'da düzenlendi. 1928- İskoç bakteriyolog Alexander Fleming, pek çok zararlı bakteriyi yok edebilen ''küf''ü bularak, ''penicillium notatum'' adını verdi. 1929- Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliğinin ilk sergisi Ankara'da açıldı. 1949- Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Federal Almanya'nın ilk şansölyesi oldu. 1955- Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname yürürlüğe girdi. 1961- Yassıada Mahkemesi, kapatılan DP'nin 15 üyesi hakkında ölüm, 32 üyesi hakkında müebbet hapis cezası verildiğini açıkladı. 1971- Greenpeace (Yeşilbarış) çevre örgütü kuruldu. 1972- Besteci Ulvi Cemal Erkin, 66 yaşında Ankara'da öldü. 1972- Şair-yazar Baki Süha Ediboğlu, 57 yaşında öldü. 1982- İsrail, Beyrut'u işgal etti. 1983- Yazar, öğretim üyesi Murat Sarıca, 57 yaşında öldü. 2002- Manisa Etnografya ve Arkeoloji Müzesi soyuldu. Soygunda, Helenistik döneme ait ''Marsyas'' ve Roma dönemine ait ''Eros'' heykelleri çalındı. 2002- Tiyatro ve sinema sanatçısı Şükran Güngör, tedavi gördüğü Vehbi Koç Vakfı Amerikan Hastanesinde vefat etti. |
Tarihte Bugün 16 Eylül Uluslararası Ozon Tabakasını Koruma Günü 1924. Gürcistan Sovyet Cumhuriyeti'ndeki ayaklanma sert biçimde bastırıldı. 1935. Türk Milli Güreş Takımı 1935'de Balkan Şampiyonu oldu. 1938. Bulgaristan'daki Türk okullarında öğretimin Türk harfleriyle yapılmasına karar verildi. 1946. Prof. Ali Fuat Başgil İnsan Haklarını Müdafaa Cemiyeti'ni kurma çalışmalarına başladı. 1948. Türk Sahne Sanatkarları Derneği 1948'de kuruldu. 1949.Yunanistan İç Savaşı sona erdi. 1950. Türkiye'nin, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı, NATO^ya girme başvurusu 1950'de reddedildi. 1953. Maliye Bakanı Hasan Polatkan yabancı sermayeyi Türkiye'ye yatırıma davet etti. Aynı gün, İlk sinemaskop film gösterimi New York'da yapıldı. 1955. Sıkıyönetim Komutanlığı, 1955'de İzmir'de Sabah Postası gazetesini kapattı. Gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü ve başyazarı Orhan Rahmi Gökçe tutuklandı. 1959. Charles De Gaulle Cezayir'in kendi politik geleceğini yapacağı bir referandumla belirlemesini istedi. 1961. Menderes hükümeti Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan İmralı adasında idam edildiler. 1963. Ahmet Ben Bella Cezayir'in ilk devlet başkanı oldu. 1963'ün son altı ayında, Türkiye'de yaşayan 12 bin Yunan uyrukludan 7200'ü Türkiye'den ayrıldı."İkamet, Ticaret ve Seyrisefain Sözleşmesi" 1964'de yürürlükten kaldırıldı. 30 Ekim 1930 tarihli bu sözleşme Türkiye'de yaşayan Yunan uyruklulara bazı ayrıcalıklar tanıyordu. 1966. Turgut Özakman'ın "Duvarların Ötesi" adlı oyunu sosyalizm propagandası yaptığı gerekçesiyle yasaklandı. 1967. "Doğu Mitingleri"nin ilki Diyarbakır'da yapıldı. Türkiye İşçi Partisi Doğu mitinglerini düzenledi ve destekledi. Cumhuriyet sonrasında ilk kez kitle gösterilerinde Kürt etnik varlığı dillendirilmiş oldu. 1976. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) üyesi işçiler genel greve gittiler. İşçiler, Milliyetçi Cephe hükümetinin çekilmesini istediler, Devlet Güvenlik Mahkemeleri'ni protesto için genel yas ilan ettiler. 1978. İran'da deprem: Bir dakika süren depremde 20.000 kişinin öldüğü açıklandı. 1987. Ozon tabakasındaki delik tehlikeli olmaya başladı. Kanada, Montreal'de 70'den fazla ülke bir araya geldi. Toplantıda, Kloroflorokarbon gazının kullanımının 1999'a kadar yarıya indirilmesi anlaşması imzalandı. 1992. Erdal İnönü Sosyalist Enternasyonal'in başkan yardımcılığına seçildi. 1993. İskenderiye Film Festivali'nde ödül alanlar belli oldu. Serap Aksoy, " En İyi Kadın", Yavuz Özkan, "En İyi Senaryo Yazarı" ödülünü aldı. Aynı gün Demokrasi Partisi (DEP) Genel Başkanı Yaşar Kaya, "devletin ve milletin bölünmez bütünlüğü aleyhine propaganda" yaptığı gerekçesiyle tutuklandı. 1997. İstanbul Aksaray'daki emniyet müdürlüğü binasına ikinci kez uzaktan lav roketi ile saldırı düzenlendi. Bugün Doğanlar: 1816. Sir Charles Thomas Newton. Türkiye'nin güney batısında yürüttüğü kazılarla dünyanın yedi harikasından bir olan Bodrum'daki Halikarnas Müzesi'ni ortaya çıkartan İngiliz arkeolog. 1925. B.B. King. Blues ekolünün gelişimini en çok etkileyenler arasında yer alan siyah Amerikalı caz gitaristi. 1937. Aleksandr Vasilyevi ç Medved. Bütün zamanların en iyi serbest stil güreşçisi olarak kabul edilen Rus sporcu. 1964 ile 1972 arasında üç olimpiyatta peşpeşe altın madalya kazanan Meved'in bu başarısına başka bir güreşçi tarafından erişilemedi. 1939. Breyten Breytenbach. Afrikaans dilininin en önemli şairlerinden bir olan Breytenbach ırk ayrımcılığına karşı çıkışından ötürü sürgüne zorlanmış ve Fransa yurttaşlığına geçmişti. Bugün Ölenler: 1977. Yunan asıllı Amerikan soprano Maris Callas. 1982. Türkiye'nin ilk viyolonselisti ve Devlet Operasının koro şefi Muhittin Sadak. |
Tarihte Bugün 17 Eylül 1934. Türkiye Cemiyet-i Akvam yani Milletler Cemiyeti üyeliğine kabul edildi. 1941. İngiliz ve Sovyet işgali altındaki İran'da Şah Rıza tahtan indirildi, yerine oğlu Muhammed Rıza Pehlevi geçti. 1943. Türkçülük akımının başlıca organı olan Büyük Doğu dergisi yayımlanmaya başladı. 1948. Stern örgütü, Birleşmiş Milletler Filistin Arabulucusu Kolt Folke Bernadotte'yi Kudüs'te öldürdü. 1952. Vatan gazetesi başyazarı Ahmet Emin Yalman, başyazısında, serbest kura geçilmesini önerdi. Yalman'a göre böylece döviz karaborsası engellenebilecek. 1956. Avukat Celal Tekiner'in "Haksızlığa İsyan" adlı şiir kitabı toplatıldı. 1960. Profesör Dr. Tarık Zafer Tunaya Devrim Ocakları başkanı oldu. 1961. Eski başbakan Adnan Menderes İmralı adasında idam edildi. Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu'nun cenazeleri 1990'da İstanbul'a nakledildi ve devlet töreniyle Topkapı'da yaptırılan anıtmezara defnedildi. Aynı gün Londra'da nükleer silah karşıtı gösteri yapıldı; 850 kişi tutuklandı. 1967. Kayseri'de yapılan Kayserispor-Sivasspor arasında oynanan futbol maçında olaylar çıktı; 40 ölü, çok sayıda yaralı. 1968. Mihri Belli 5 yıl hapse mahkum oldu. Mihri Belli komünizm propagandası yapmaktan yargılanıyordu. 1980. Nikaraqua'nın eski diktatörü Anastasio Somoza öldürüldü. Aynı gün Türkiye'de gözaltı süresi 15 günden 30 güne çıkarıldı. 1982. 15 Eylül'de İsrail ordusunun Ariel Şaron komutasında Lübnan'ı işgalinin ardından 16 Eylül'de Sabra ve Şatilla Filistin mülteci kampları İsrail askerlerince kuşatıldı. İsrail ordusu ve Lübnanlı Hıristiyan Falanjist milislerin işbirliğiyle 40 saat süren katliam 17 Eylül'de sona erdi. Uluslararası Kızıl Haç Komitesi'nin tespitlerine göre 2750 sivil erkek kadın ve çocuk öldürüldü. Katliam sonrası kampa giren ilk İsrailli gazeteci Amnon Kapeliouk'a göre ölü sayısı 3 binden fazlaydı. Kimi Filistin kaynaklarına göre öldürülenlerin sayısı 7 bini geçiyordu. İsrail ordusuna göreyse ölü sayısı 300 dolayındaydı. 1988. Sol görüşlü 18 mahkum 118 metre tünel kazarak Kırşehir E Tipi Cezaevi'nden kaçtı. 1989. Mardin, Silopi'de 6 köylü PKK militanı oldukları iddiasıyla öldürüldü. 1991. Cumhurbaşkanı Turgut Özal Sabah gazetesine 5 milyar liralık tazminat davası açtı. Sabah gazetesi Özal'ın 1983 seçimlerini kazandıktan sonra Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George Bush'a şükran mektubu yolladığını yazmıştı. 1994. Dünya Gençler ***s Şampiyonası'nda Mustafa Genç ve Ercüment Aslan altın madalya kazandılar. 1996. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Bill Clinton, Kuveyt'e 3500 asker gönderdi. Bill Clinton, Irak'ı saldırgan davranışlarına son vermesi konusunda uyardı. Bugün Doğanlar: 1918. İsrail cumhurbaşkanlarından Haim Herzog. 1931. Oscar ödüllü Amerikalı sinema oyuncusu Anne Boncroft. Bugün Ölenler: 1967. Sanat tarihçisi Burhan Toprak. 1994. İngiliz düşünür Karl Popper. |
19 eylül.. 1575- Padişah III. Murat'ın görevlendirdiği Müneccimbaşı Takiyüddin Efendi'nin öncülüğünde kurulan İstanbul Rasathanesi, açıldı. Rasathane, devrin Şeyhülislamı tarafından 1580'de yıktırıldı. Araştırmacılar, rasathanenin Galatasaray Lisesi civarında kurulduğunu tahmin ediyorlar. 1893- Yeni Zelanda kolonisi, kadınlara oy hakkı tanıyan ilk ulus oldu. Bu atılımın öncüsü, 1866'da ''kadın hareketi''ni başlatan Kate Sheppard idi. 1921- TBMM, Mustafa Kemal Paşa'ya, ''Mareşal'' rütbesiyle ''Gazi'' unvanı verdi. 1951- Kuzey Atlantik Paktı Konseyi, Türkiye ve Yunanistan'a NATO'ya katılma çağrısı yaptı. 1955- Arjantin Cumhurbaşkanı Juan Peron, askeri darbeyle devrildi ve Paraguay'a sürüldü. 1961- Eski başbakanlardan Ordinaryüs Prof. Şemsettin Günaltay öldü. 1970- Türk Hava Yollarının ''Antalya'' adlı uçağı Isparta yakınlarında düştü: 154 kişi öldü. 1982- İsveç'te seçimleri Sosyal Demokratlar kazandı; Olof Palme başbakan oldu. 1985- Meksika'nın başkenti Meksiko'da meydana gelen 8.1 büyüklüğündeki depremde 35 binden fazla kişi öldü. 1987- 10. Akdeniz Oyunlarında Serbest Güreş Milli Takımı, 6 altın, 1 gümüş madalya ile takım halinde şampiyon oldu. |
20 EYLÜL 622- Hazreti Muhammed ile Hazreti Ebubekir, Medine'ye ulaştı. 1519- Portekizli kaşif Magellan, 270 kişi ve 5 gemiyle İspanya'dan yola çıktı. 1933- Başbakan İsmet İnönü ve Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın, Sofya'yı ziyaretinde, 1929 Tarafsızlık Antlaşması'nın süresi uzatıldı. 1937- Dolmabahçe Sarayı Veliahd Dairesi'nde, Atatürk'ün de isteğiyle, Türkiye'nin ilk resim ve heykel müzesi açıldı. 1946- Basın Kanunu TBMM'de kabul edildi. 1985- Halk müziği yorumcusu, opera sanatçısı, besteci ve şair Ruhi Su 73 yaşında öldü. 1988- Naim Süleymanoğlu, Seul Olimpiyat oyunlarında halter dalında 6 dünya rekoru kırdı. 1992- Özgür Gündem gazetesi yazarı Musa Anter, Diyarbakır'da öldürüldü. 1992- Gazeteci-yazar İlhami Soysal 64 yaşında öldü. 1994- Bakü'de petrol anlaşması imzalandı. İngiliz BP, Amerikan Amaco, Penzol, Rus Lukoil ve TPAO, bir konsorsiyum oluşturdu. |
| Saat: 00:13 |
©2005 - 2026, MsXLabs - MaviKaranlık