�ekimli fiil nedir, �rnek verir misiniz?

�EK�ML� F��L
Bir fiilin kip ve �ah�s bildirecek bi�imde yap�lanmas�na �ekimli fiil denir. Bu �ekimde kip mutlaka vard�r; ancak �ah�s bazen bulunmayabilir. �ekimli bir eylemi iyi kavramak i�in "kip ve �ah�s" kavramlar�n� bilmek gerekir.

F��LLERDE K�P
Bir fiilin zaman ve anlam �zelliklerine g�re farkl� eklerle de�i�ik bi�imlere girmesine fiillerde kip denir.
T�rk�ede fiil kipleri genel olarak iki grupta incelenir:
1. Haber (Bildirme) Kipleri
2. Dilek (Tasarlama) Kipleri

1. HABER (B�LD�RME) K�PLER�
Bir fiilin �ekiminde kesin olarak zaman bildiren fiil kiplerine haber kipleri denir. Bir ��in, olu�un ya da durumun hangi zamanda yap�ld��n� anlatan fiil kipleridir. Buna g�re fiil kiplerini be� grupta inceleyebiliriz:
a) �imdiki Zaman Kipi:
Eki -(i)yor'dur. �� ile anlat��n ayn� anda yap�ld��n� bildirir. Ge�mi�ten s�regelen durumlar� da anlat�r:
� Misafirler i�in yemek haz�rl�yorum.
� �� y�ld�r bu i�yerinde �al��yorum.

b) Gelecek Zaman Kipi:
Eki -acak, -ecek'tir. ��in anlat��tan sonra yap�laca��n� bildirir:

S�nav bir ay sonra yap�lacak.
Yar�nki ma�a o da gidecek.

c) Geni� Zaman Kipi:
Eki -r (-ar, -er, -�r, -ir)'dir. ��in herhangi bir zamanda yap�labilece�ini anlat�r. "Her" anlam�n� ifade eder. Genel ger�ekleri anlat�r.

Ak�amlar� bir bardak s�t i�er.

(her ak�am)

D�nya, G�ne�'in etraf�nda d�ner.

(her zaman)

d) G�r�len Ge�mi� Zaman Kipi:
Eki, -d�, -di (-ti, -ti)'dir. i�in anlat��tan �nce yap�ld��n� anlat�r. Bu kiple �ekimlenen eylemleri anlat�c� ya kendisi yapm��t�r ya da eylemin ger�ekle�mesine tan�k olmu�tur:

D�nk� konsere o da gitti.
G�zel bir araba ald�m.

e) Duyulan Ge�mi� Zaman Kipi:
Eki, -m��, -mi� (-mu�, -m��)'tir. ��in anlat��tan �nce yap�ld��n� ba�kas�ndan duyma �eklinde anlat�r:
� Onlar, �� y�l �nce buraya yerle�mi�.
� D�nk� kazada �� ki�i yaralanm��.

"-mi�" eki, her zaman ba�kas�ndan duyulma anlam� ta��mayabilir:

Gen� ya�ta sa�lar�n a�arm��.

(G�r�len, �ahit olunan bir durumu anlatmaktad�r.)

Yorgunluktan olacak, uyuyakalm��m.

(Sonradan fark�na var�lan bir durumu anlatmaktad�r.)