Hadisi �erifler

MsXLabs (https://www.msxlabs.org/forum/)

- Hz. Muhammed (https://www.msxlabs.org/forum/hz-muhammed/)

- - Hadisi �erifler (https://www.msxlabs.org/forum/hz-muhammed/3563-hadisi-serifler.html)

Peygamber Efendimiz (sav)’in Duayla �lgili S�zleri http://www.harunyahya.org/images/02ucgensari.jpg... Bir �ey isteyince Allah'tan iste. Yard�m talep edeceksen Allah'tan yard�m dile. Zira kullar, Allah'�n yazmad�� bir hususta sana faydal� olmak i�in biraraya gelseler, bu fayday� yapmaya muktedir olamazlar. Allah'�n yazmad�� bir zarar� sana vermek i�in biraraya gelseler, buna da muktedir olamazlar.
K�t�b-i Sitte, Muhtasar� Terc�me ve �erhi, Prof. Dr. �brahim Canan, 16. cilt, Ak�a� Yay�nlar�, Ankara, 1992, s. 314

http://www.harunyahya.org/images/02ucgensari.jpg�cabetten emin olarak Allah'a dua edin.
K�t�b-i Sitte, Muhtasar� Terc�me ve �erhi, Prof. Dr. �brahim Canan, 16. cilt, Ak�a� Yay�nlar�, Ankara, s. 327
http://www.harunyahya.org/images/02ucgensari.jpgDua ibadetten ibarettir. Allah buyurur ki: “Bana dua edin, Ben size icabet edeyim”
(Hz.Numan �bni Be�ir r.a.) Ramuz El-Hadis s.207

http://www.harunyahya.org/images/02ucgensari.jpgDua, m�’minin silah�d�r ve dinin dire�idir. G�klerin ve yerin nurudur.
(Hz.Ali r.a.) Ramuz El-Hadis s.207

Allah kat�nda en sevgiliniz,ahlâk� g�zel olan,halk ile ge�inenler ve kendisiyle ge�inilen,yumu�ak huylu olanlard�r.Ve Allâh yan�nda bu�z . . edilenlerinizde, insanla aras�nda biribirine lâf g�t�r�p getirmekle u�ra�an, onlar�n kusurlar�n� arayarak din karde�lerinin aralar�na tefrika sokanlard�r.(Hadis-i �erif)

RAMAZAN ORUCUNU TUTAN K��N�N G�NAHLARI BA�I�LANIR
http://www.enfal.de/hadisler/arapca/oruc.gif

1222. Ebu H�reyre rad�yallahu anh'den rivayet edildi�ine g�re Resulullah sallalllahu aleyhi ve sellem ��yle buyurdu:
"Kim, faziletine inanarak ve kar��l��n� Allah'tan bekleyerek ramazan orucunu tutarsa, ge�mi� g�nahlar� ba��lan�r." [1]
A��klamalar
Amel ve ibadetlerin makbul olabilmesi i�in iki �nemli �art vard�r. Bunlardan birincisi Allah'a iman; ikincisi, ihlas ve samimiyet. Yani bir i�i Allah r�zas�n� g�zeterek, kar��l��n� sadece Allah'tan bekleyerek yapmak, riya ve g�steri�e ka�mamak. Bu iki husus hadisimizde iman ve ihtisab kelimeleriyle ifade buyurulmu�tur.
"�nsan, inanmadan nas�l ibadet eder?" diye bir soru akla gelebilir.
Do�rudur. Ne var ki, ger�ekten inanmad�� halde inanm�� g�r�n�p �u veya bu gerek�eyle birtak�m g�zel i�ler ve ibadetler yapanlar�n varl�� da bir ger�ektir. �te yandan insan, bir �eyin hak ve do�ru oldu�una inan�r ve yapar. Fakat ihlas ve samimiyetle de�il, riya, g�steri�, korku, itibar vs. gibi birtak�m ge�ici gerek�elerle yapar. Bu t�r davran��lar her ne kadar ibadet ve iyilik gibi g�r�nse de, onlar� i�leyeni maksad�na ula�t�r�c� nitelik ve k�vama sahip de�ildir. Daha a��k bir ifadeyle bu davran��lar makbul de�ildir. ��te hadisimiz i�in �ok �nemli olan bu y�n�ne dikkat �ekmekte, ramazan orucunu, onun farziyyetine, faziletine, faydas�na y�rekten inanarak ve kar��l��n� sadece Allah'tan bekleyerek yani tam bir ihlas ve samimiyetle tutan kimselerin, ge�mi� g�nahlar�ndan ar�nd�r�lacaklar�n� m�jdelemektedir. Alimler "ge�mi� g�nahlar�" ifadesini k��k g�nahlar diye yorumlam��lard�r. M�ellifimiz Nevevî'nin belirtti�ine g�re baz� fakihler, k��k g�nah bulunmad�� takdirde ramazan orucunun b�y�k g�nahlar� hafifletebilece�ini s�ylemi�lerdir.
"Kim ramazan orucunu tutarsa..." ifadesinden a��k�a anla��laca�� gibi, ramazan�n tamam�n� tutarsa demektir. Hadisimizdeki m�jde, acaba "oru�" denebilecek en az miktar�, s�z gelimi, bir g�n� oru�lu ge�iren kimse i�in de s�z konusu mudur? De�ildir. Ancak hadisimizdeki iki �arta uyarak ba�lad�� ramazan orucuna, hastal�k vs. gibi me�ru bir sebeple devam edemeyenler, ba�lang��taki niyet ve davran��lar� sebebiyle bu m�jdeli h�kme dahildirler. Ayr�ca bu ve benzeri ba��lanma m�jdeleri sadece g�nahkarlar i�in ge�erli de san�lmamal�d�r. Ba��lanacak g�nah� olmayan kimseler i�in de derecelerinin y�kselmesine sebeptir. Nitekim peygamberler bu durumdad�r.
Hadisten ��rendiklerimiz
1. Ramazan orucunu inanarak ve kar��l��n� Allah'tan umarak tutmak, ge�mi� g�nahlardan ar�nma sebebidir.
2. Allah'a iman etmek ve m�kafat�n� O'ndan beklemek (ihtisab) her ibadetin s�hhat ve makbuliyet �art�d�r.

HAD�SLERDE �K� RAKAMI

Allah� teâlâ k�yamette �u iki ki�iye rahmetle nazar etmez:
1- S�la-i rahmi kesene.
2- K�t� kom�uya.

�ki �eyi koruyan cennete girer:
1- Dil.
2- Irz.

�u iki haslet m�naf�kta olmaz:
1- G�zel huy.
2- Dini anlama kabiliyeti.

�u iki �ey kâfir âdetidir:
1- Soyu k�t�lemek.
2- �l� i�in feryat etmek.

�ki �ey insan�n ho�una gitmez:
1- �l�m. Hâlbuki �l�m, fitneye kar��maktan hay�rl�d�r.
2- Az mal. Hâlbuki az mal�n hesab� kolay olur.

�ki haslet sahibi, ��kredici ve sabredici olarak yaz�l�r:
1- Dinde kendisinden �st�n olana bak�p, onu �rnek alan.
2- Malda kendisinden a�a��da olanlara bak�p hâline ��kreden.

�ki �ey ba�kas�ndan esirgenmez:
1- Su.
2- Ate�.

�u iki �eye s�ms�k� sar�lan, do�ru yoldan sapmaz:
1- Allah�n kitab�na.
2- S�nnetime.

Allah�n sevdi�i iki �ey:
1- C�mertlik.
2- Fedakârl�k.

Allah�n nefret duydu�u iki �ey:
1- Cimrilik.
2- K�t� ahlâk.

Allah� teâlân�n birini sevdi�i, di�erine gazap etti�i iki �e�it g�lme vard�r:
1- Sevdi�i g�lme, ki�inin, g�rmeyi arzulad�� bir din karde�iyle ans�z�n kar��la��nca, sevincinden g�lmesi.
2- Sevmedi�i g�lme ise, ki�i bo� veya naho� bir s�z� ba�kalar�n� g�ld�rmek i�in s�yler. Bu y�zden cehenneme yuvarlan�r.

832. Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Sen Meliksin, senden ba�ka hi�bir tanr� yoktur. Sen benim Rabbimsin, ben senin kulunum. Kendime yaz�k ettim, g�nah�m� itiraf ediyorum. T�m g�nahlar�m� ba��la! Senden ba�ka g�nahlar� ba��layan yoktur.
Beni ahl�k�n en g�zeline ilet! Ahl�k�n en g�zeline ancak sen iletirsin. Ahl�k�n k�t�s�nden beni uzakla�t�r! Ahl�k�n k�t�s�nden ba�kas� de�il, ancak sen uzakla�t�r�rs�n!
Allah�m! �nceden yapt�klar�m�, sonraya b�rakt�klar�m�, i�imde gizlediklerimi, a��a vurduklar�m�, a��r� davran��lar�m� ve benim hakk�mda benden daha iyi bildiklerini, ne olur benim i�in ba��la!
Mukaddim de sensin, Muahhir de sen! Senden ba�ka hi�bir tanr� yoktur!"
Ali rad�yallahu anh. M�slim.

Peygamber Efendimiz (sav)’in Aileyle �lgili S�zleri http://www.harunyahya.org/images/02ucgensari.jpg"Allah'tan korkun. �ocuklar�n�z�n size itaatli olmalar�n� istedi�iniz gibi siz de onlar�n aralar�nda adaletle davran�n�z."
G.Ahmed Ziya�ddin, Ramuz El Hadis, 1. cilt, Gonca Yay�nevi, �stanbul, 1997, 13/10

http://www.harunyahya.org/images/02ucgensari.jpg"Bir baba �ocu�una g�zel ahlaktan daha �st�n bir miras b�rakamaz."
K�t�b-i Sitte, Muhtasar� Terc�me ve �erhi, Prof. Dr. �brahim Canan, 2. cilt, Ak�a� Yay�nlar�, Ankara, s.512

http://www.harunyahya.org/images/02ucgensari.jpg"�ocuklar�n�za ikram edin ve terbiyelerini g�zel yap�n..."
K�t�b-i Sitte, Muhtasar� Terc�me ve �erhi, Prof. Dr. �brahim Canan, 2. cilt, Ak�a� Yay�nlar�, Ankara, s.515
http://www.harunyahya.org/images/02ucgensari.jpg"En olgun imana sahip m�min huyu en g�zel ve ailesine kar�� en nazik, l�tufkar olan�d�r."
Nesai, Tirmizi ve Hakim'in de yakla��k anlamda rivayetleri vard�r.; Huccet�'l �slam �mam Gazali, �hya'u Ulum'id-din, 2. cilt, �eviri: Dr. S�tk� G�lle, Huzur Yay�nevi, �stanbul 1998, s.105
http://www.harunyahya.org/images/02ucgensari.jpg"En hay�rl�n�z, han�mlar�na en hay�rl� olan�n�zd�r. Ben han�mlar�na kar�� sizlerin en iyisiyim."
Tirmizi; Huccet�'l �slam �mam Gazali, �hya'u Ulum'id-din, 2. cilt, �eviri: Dr. S�tk� G�lle, Huzur Yay�nevi, �stanbul 1998, s.10

. Ai�e (r.ah.) ��yle anlat�r:
Resul�llah (a.s.) zaman�nda bir defa G�ne� tutuldu. Allah Resul� halka namaz k�ld�rmak �zere k�yama durdu ve k�yam� �ok uzatt�. Sonra r�kuya vard�, r�kuyu da �ok uzatt�. Sonra ba��n� kald�r�p k�yam� (yine) �ok uzatt�. Bu ikinci k�yam birinci k�yamdan k�sa s�rd�. Sonra tekrar r�kuya vard� ve r�kuyu �ok uzatt�. Ancak bu r�kuda, �nceki r�kudan k�sa idi. Daha sonra secdeye vard�. Sonra aya�a kalk�p, k�yam� uzatt�. Bu, ilk k�yamdan az s�rd�. Sonra r�kuya var�p r�kuyu uzatt�. Bu r�ku da ilk r�kudan az s�rd�. Sonra secde etti. Sonra g�ne� a��lm�� oldu�u halde Resul�llah (a.s.) namazdan ��kt� ve halka hutbe irat etti. (Bu hutbede) Allah'a hamd ve sena ettikten sonra ��yle buyurdu: "��phesiz G�ne� ve Ay Allah'�n (kudretini g�steren) ayetlerindendir. Bunlar, bir kimsenin �l�m� ya da do�umu i�in tutulmazlar. O halde siz bunu (G�ne� veya Ay tutulmas�n�) g�rd��n�zde hemen tekbir getirin. Allah'a duaya koyulun, namaz k�l�n, sadaka verin. Ey Muhammed �mmeti! Allah'a yemin olsun ki erkek veya kad�n kulunun zina etmesinden dolay� Y�ce Allah'tan daha k�skan� hi�bir kimse yoktur. Ey �mmet-i Muhammed! Allah'a yemin olsun ki e�er benim bildi�imi sizler bilseydiniz, ��phesiz �ok a�lar az g�lerdiniz. (S�z�me kulak verin.) tebli� ettim mi?"

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! G�nahlar�m�n t�m�n�, k��n�, b�y��n�, ilkini, sonunu, gizlisini, a��n� ba��la!"
Eb� Hureyre rad�yallahu anh. M�slim

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Gazab�ndan r�zana, cezandan aff�na s��n�r�m. Senden sana s��n�r�m. Senin �zerine �vg�y� bir bir saysam bitiremem. Sen, kendi b�y�k ve y�ce z�t�n� nas�l �vd�ysen, �ylesin."
Ai�e rad�yallahu anha. M�slim.

HAD�S 1
Emir�'l-M�'minin Eb� Hafs �mer bin El-Hatt�b (RA) demi�tir ki, kendim i�ittim, Res�lull�h (SAV) ��yle buyuruyordu: " Ameller (in k�ymeti) niyetlere ba�l�d�r. Herkesin niyet etti�i ne ise eline ge�ecek olan odur. Hicreti Allah'a ve Res�l�'ne m�teveccih olan�n hicreti Allah'a ve Res�lullah'ad�r. Hicreti, eline ge�irece�i bir d�nyaya veya nikah edece�i bir kad�na m�teveccih ise hicreti de gaye-i hicreti ne ise (d�nya veya kad�n) ona m�ntehidir. "

(Bu hadis -i �erifi, her biri �m�m�'l-muhaddisin olan Eb� Abdill�h Muhammed bin �sm�il bin �brahim bin El-Mugire bin Berdizbe El-Buhari El-Cu'fi ile Eb�'l-H�seyn M�slim bin El-Haccac el-Ku�eyri En-Nisabiri k�t�b-i musannifenin esahh� olup sahihay� denilen kibatlar�nda riv�yet emi�lerdir.)

HAD�S 2
Yine �mer bin El-Hatt�b (RA)'dan: Demi�tir ki, g�n�n birinde Res�lullah (SAV) Efendimiz'in huz�runda bulundu�umuz s�rada bir de bakt�k ki elbisesi bembeyaz, sa�lar� simsiyah, �zerinde yolculu�a delalet eder hi� bir al�met olmayan ve b�yle iken yine hi� birimizce tan�nmayan bir kimse kar��m�za ��ka geldi. (sokula sokula) nih�yet Nebiyy-i Ekrem (SAV) Hazretleri'nin yan�na (var�p) oturdu. Ve dizlerini dizlerine dayay�p ve her iki avucunu iki uylu�u �zerine koyup: - "Ya Muhammed, �slam nedir? Bana s�yle" dedi. Res�lullah (SAV): " �sl�m Allah'dan ba�ka hi� bir il�h ve Ma'b�d-u bi'l-hak olmad��na ve Muhammed'in Res�lullah oldu�una �eh�det etmen, namaz� ik�me etmen, zek�t� vermen, Ramazan'da oru� tutman ve yoluna g�c�n yeterse Beytu'll�h'� hac etmendir. " buyurdu. O (yabanc� kimse): -"Do�ru s�yl�yorsun." dedi. Biz onun h�line hem Cen�b-� Res�l'e soruyor, hem de onu tasdik ediyor diye teacc�b ettik. Ondan sonra: - "Bir de im�n nedir?" s�yle." diye sordu. Res�l-i Ekrem (sav) Efendimiz: " �m�n Allah'a, meleklerine, kitablar�na, peygamberlerine, �hiret g�n�ne im�n etmendir. Bir de hay�r ve �er (tatl�, ac� hangi t�rl�s� olursa olsun) kadere im�n etmendir. " buyurunca yine: - "Do�ru s�yl�yorsun." dedi. Ve: "ihsan nedir? s�yle" diye bir daha sordu. Cen�b-� Ris�let-me�b Efendimiz de: " �hsan, Allah'a sanki g�r�yormu� gibi ib�det etmendir. Zir� sen O'nu g�rm�yorsan, O seni g�r�yor. " buyurdu. O, yine: -"Do�ru s�yl�yorsun." dedikten sonra: "K�y�met (in ne zaman kopaca��n)� bana haber ver." dedi. Cev�ben: " Bunda sorulan�n ilmi sorandan ziy�de de�ildir. " buyurdu. - "�yle ise em�relerin (yani daha evvelki al�metlerini) bildir" dedi. Cev�b�nda: " C�riye-i meml�kenin kendi s�hibini do�urmas� ve yal�n ayak, s�rt� ��plak, fakir davar �obanlar�n�n hangimizin kurdu�u bin� daha y�ksektir diye (servet ve s�m�nca) yar��a ��kt�klar�n� g�rmendir. " buyurdu. Bundan sonra o (yabanc�) kimse gitti. Nebiyy-i Ekrem (SAV) Hazretleri de durdu durdu da neden sonra: " Y� �mer, bilir misin o soran kim idi? " diye sual buyurdu. - "Allah ve Res�l� a'lemdir". dedim. Buyurdular ki: " O, Cibril idi. Size dininizi ��retmek i�in geldi. "
(Bu hadis -i �erifi, M�slim rivayet etmi�tir.)

HAD�S 3
Eb�-Abd�'r-Rahm�n Abdullah b. �mer b. El-Hatt�b (RA)'dan:

Demi�tir ki, kendim i�ittim, Res�lull�h (SAV) ��yle buyurdu:
" (Bin�-y�) �sl�m be� �ey �zerine kurulmu�tur: Allah'dan ba�ka hi� bir il�h ve Ma'b�d-� bi'l-hak olmad��na ve Muhammed'in O'nun kulu ve Res�l� oldu�una �eh�det, namaz� ik�me, zek�t� vermek, hacc-� Beytu'll�h, savm-� Ramazan. "

(Bu hadis -i �erifi, Buh�ri ile M�slim tahric etmi�lerdir.)

HAD�S 4
Eb�-Abdi'r-Rahman Abdullah b. Mes'ud (RA)'dan:
Demi�tir ki; Res�lull�h (SAV) "ki sad�k ve masd�k O'dur" bize ��yle buyurdu:

" Her birinizin (m�ye-i) hilkati ana rahminde nutfe olarak k�rk g�n derlenir toplan�r. Sonra t�pk� �yle al�ka (kan p�ht�s�) olur. Sonra yine t�pk� �yle mud�a (et par�as�) olur. Ondan sonra da melek g�nderilir, ona nefh-i r�h eder. Ve d�rt kelimeyi yani r�zk�n�, ecelini, amelini ve ��ki mi yoksa sa�d mi olaca��n� (h�km-i kaz� ve kader olarak) yazmas� (o mele�e) emrolunur. Kendisinden ba�ka hak il�h olmayan Allah'a kasem ederim ki, i�inizde �yle adam bulunur ki, ehl-i Cennet amelleriyle �mil ola ola kendisi ile Cennet aras�nda bir ar��ndan ziy�de mes�fe kalmaz. Derken (h�km-i) kitab (y�ni o yaz�n�n h�km�) ona galebe eder, ehl-i n�r ameli ile �mil olur da Cehennem'e girer. Kez�lik i�inizde �yle adam bulunur ki, ehl-i n�r ameli ile amil ola ola kendisi ile Cehennem aras�nda bir ar��ndan ziy�de mes�fe kalmaz. Derken (h�km�-i kitab ona galebe eder, ehl-i Cennet ameli ile �mil olur da Cennet'e girer. "
(Bu hadis -i �erifi, Buhari ile M�slim riv�yet etmi�lerdir.)

HAD�S 5
�mm�'l-M�'minin �mm-i Abdu'llah Ai�e-i S�ddika (RA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lull�h (SAV) Efendimiz Hazretleri ��yle buyurdu:
" Her kim bizim bu i�imizin (y�ni dinimizin) i�ine ondan olmayan bir �eyi yeniden sokarsa (o yapt�� i�) merd�ddur, ba��na �al�n�r. "

(Bu hadis -i �erifi, Buhari ve M�slim riv�yet etmi�lerdir.)
M�slim'den gelen di�er bir rivayette de ��yle denilmi�tir.
" Her kim emrimize (ahk�m-� dinimize) uygun olmayan bir amel i�lerse o ameli merd�ddur, ba��na �al�n�r. "

HAD�S 6
Ebu Abdi'll�h Nu'm�n b. Be�ir (RA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lull�h (SAV) Hazretlerinden kendim i�ittim; ��yle buyuruyordu:

" Hel�l belli, haram da bellidir. �kisi aras�nda da (hel�l mi, haram m� belli olmayan birtak�m) ��pheli �eyler vard�r ki, �ok kimseler onlar� bilmezler. ��pheli �eylerden her kim sak�n�rsa, dinini ve �rz�n� kurtarm�� olur. Her kim ��pheli �eylerin i�ine dalarsa har�m�n da i�ine dalm�� olur. (b�ylesi) t�pk� (i�ine girmek yasak edilen) koru etr�f�nda davar otlatan �oban gibidir ki, s�r�s�n� o koruyu (d��n�p) otlatmak tehlikesi kar��s�nda bulunur. Haberiniz olsun, her padi�ah�n bir korusu olur. Biliniz ki, Allah'�n korusu da har�m etti�i �eylerdir. A�ah olunuz, cesedin i�inde bir et par�as� vard�r ki, iyi olursa b�t�n cesed iyi olur. Bozuk olursa b�t�n cesed bozuk olur. ��te o (et par�as�) kalbdir. "
(Bu hadis -i �erifi, Buh�ri ile M�slim riv�yet etmi�lerdir.)

HAD�S 7
Ebu Rukayye Temin b. Evs ed-D�ri (RA)'dan:
Demi�tir ki, Nebiyy-i Ekrem (SAV) Efendimiz ��yle buyurdu:

" Din hemen nasihatt�r. Din hemen nasihattir. Din hemen nasihattir. "
"Y� Res�la'll�h, kimin i�in nasihat?" diye sorduk.
" Allah i�in, kit�b� i�in, Res�l� i�in, Eimme-i m�slimin ve �mme-i m�slimin i�in. " buyurdular.
(Bu hadis -i �erifi, M�slim riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 8
Abdullah b. �mer (RHA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lull�h (SAV) Efendimiz Hazretleri ��yle buyurdu:

" All�h'tan ba�ka Hak �l�h olmad��na ve Muhammed'in Res�lull�h oldu�una (zahirde) �ehadet, namaz� ik�me, zek�t� ed� edinceye kadar n�s ile muh�rebe etmek bana emrolundu. Onlar bunlar� yap�nca "M�sl�manl�k hakk�n muktez�s� (olan hud�d) m�stesn� olmak �zere" canlar�n ve mallar�n� benim elimden kurtar�rlar. (Bat�nlar�ndan dolay� olan) hesaplar�na gelince, o (hes�b� g�rmek) All�h'a kalm��t�r. "
(Bu hadis -i �erifi, M�slim riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 9
Eb� Hureyre Abdu'r-Rahm�n b. Sahr-� Devsi (RA)'dan:
Demi�tir ki, kendim i�ittim, Res�lull�h (SAV) Efendimiz ��yle buyurdu:

" Sizi her neden nehyedersem ondan ictin�b ediniz. Size her neyi emredersem kudretiniz yetti�i kadar yap�n�z (da nas�l yapaca��n�z� sormay�n�z.) Zir� sizden evvelki (�mmet)leri hel�k eden, ancak onlar�n �ok �ok sormalar� ve peygamberlerine muh�lefet etmeleri olmu�tur. "
(Bu hadis -i �erifi, Buhari ile M�slim riv�yet etmi�lerdir.)

HAD�S 10
Resulullah (SAV)'in torunu ve sevgili yavrusu Eb� Muhammed Hasan b. Ali b. Ebi Tal�b (RHA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri'nin,

" (Hill ve h�rmeti, f�ide ve zarar�) seni ��pheye d��ren �ey'i b�rak da d��rmeyene bak. " buyurduklar�n� kendilerinden i�itip belledim.
(Bu hadis -i �erifi Ahmed b. �uayb-� Nesei ile Ebu �s� Muhammed b. �s�-y� Tirmizi riv�yet etmi�lerdir. Tirmizi: "Bu hadis hasen'dir, �ahiddir." diyor.)

HAD�S 11
Resulullah (SAV)'in torunu ve sevgili yavrusu Eb� Muhammed Hasan b. Ali b. Ebi Tal�b (RHA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri'nin,

" (Hill ve h�rmeti, f�ide ve zarar�) seni ��pheye d��ren �ey'i b�rak da d��rmeyene bak. " buyurduklar�n� kendilerinden i�itip belledim.
(Bu hadis -i �erifi Ahmed b. �uayb-� Nesei ile Ebu �s� Muhammed b. �s�-y� Tirmizi riv�yet etmi�lerdir. Tirmizi: "Bu hadis hasen'dir, �ahiddir." diyor.)

HAD�S 12
Eb� H�reyre (RA)'dan: Demi�tir ki, Res�lull�h (SAV) Hazretleri: " Ki�inin m�l�ya'niyi terketmesi, iyi m�sl�man oldu�u(nun al�metleri)ndendir. " buyurdu.
(Bu hadis -i �erif hasen olup onu Tirmizi gibi ba�kan da b�ylece (mevs�len) rivayet etmi�lerdir.)

HAD�S 13
Res�lull�h (SAV)'in hadimi Eb� Hamza Enes b. Malik (RA)'den: Demi�tir ki: Res�lull�h (SAV) Efendimiz:
" Her biriniz kendi nefsi i�in neyi severse (yani arzu ederse M�sl�man) karde�i i�in de onu arzu etmedik�e m�'min olmu� olmaz. " buyurdu.
(Bu hadis -i �erifi, B�hari ile M�slim riv�yet etmi�lerdir.)

HAD�S 14
�bn-i Mes'ud (RHA)'dan: Demi�tir ki: Res�lull�h (SAV) ��yle buyurdu: " (�u) �� sebebden biri olmad�k�a hi� bir M�sl�man�n kan� hel�l olmaz: Biri, seyyib z�ninin (yani ba��ndan nik�h ge�mi� zaninin ki, recm olunur), di�eri kat-i nefs edenin (ki makt�le bedel k�sas olunur), biri de dinini terk eden ve cem�atten ayr�lan�n (ki, katl olunur). "
(Bu hadis -i �erifi, Buhari ve M�slim riv�yet etmi�lerdir.)

HAD�S 15
Ebu H�reyre (RHA)'den:
Demi�tir ki: Res�lull�h (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:

" Allah'a ve �hiret g�n�ne im�n� olan, ya hay�r s�ylesin, ya a�z�n� m�h�rlesin. Allah'a ve �hiret g�n�ne im�n� olan, kom�usuna ikr�m etsin. Allah'a ve �hiret g�n�ne im�n� olan, misafirine ikr�m etsin. "
(Bu hadis -i �erifi, Buh�ri ile M�slim rivayet etmi�lerdir.)

HAD�S 16
Eb� H�reyre (RA)'dan:
Demi�tir ki:
- Biri Nebiyy-i Ekrem (sav) Hazretlerine "Y� (Res�la'llah), bana vasiyyet y�ni nasihat et" dedi.
" (Cev�ben) gazab etme " buyurdu.
- O kimse talebini birka� defa tekr�r etti.
" (Hepsinde) gazab etme " cev�b�n� verdi.
(Bu hadis -i �erifi, Buhari riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 17
Eb� Ya'l� �edd�d b. Evs (RA)den:
Demi�tir ki, Res�l-i Ekrem (SAV) efendimiz ��yle buyurdu:

" Allah� Te�la (cc) ve Tekaddes Hazretleri her �eye g�zel mu�mele edilmesini (iyilikle davran�lmas�n�) emretmi�tir. �yle ise (canl� bir mahl�ku hakl� olarak) �ld�rece�iniz vakitte (makt�l� ta'z�b etmiyecek) g�zel bir s�ret-i katli ihtiy�r ediniz. Kez�lik bir hayvan� bo�azlad��n�z vakitte (hayvana ez� vermiyecek) g�zel bir s�rette bo�azlay�n�z. Her hanginiz b�yle bir i�e giri�ecek olursa, b��a��n� (iyice) bilesin ve zeb�has�n� (y�ni kesece�i hayvan�) rahatland�rs�n. "
(Bu had�s �er�fi, M�slim riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 18
Eb� Zer C�nd�b b. C�n�dete'l-G�f�r� ile Eb� Abdi'r-Rahm�n Mu�z b. Cebel (RHA)dan:
Demi�lerdir ki, Res�l-i Ekrem (SAV) Efendimiz ��yle buyurdu:

" Her nerede olursan ol, Allah'tan ittik� �zere bulun (y�ni hakk�n� g�zet ve g�zetmemekten sak�n). Seyyienin ard�nca hemen haseneyi yeti�tir ki, o seyyieyi mahvedesin. Halka da g�zel huy ile mu�mele et. "
(Bu had�s-i Tirmiz� riv�yet etmi� olup ( Hadis -i Hasen) oldu�unu da tasrif eylemi�tir. B�z� n�shalara g�re, (Hasen, Sah�h) diye kay�dlam��t�r.

HAD�S 19
Ebu'l-Abb�s Abdull�h b. Abb�s (RA)'dan:
Demi�tir ki, birg�n Res�l-i Ekrem (SAV)'in terkisinde idim. Buyurdu ki:

" Evl�d, sana bir ka� s�z belleteyim: Allah'� (y�ni emir ve nehyini) g�zet ki, Allah'da seni g�zetsin. Allah'� g�zet ki, O'nu kar��nda bulas�n. (Bir �ey) istedi�in vakit Allah'tan iste. Yard�m diledi�in vakit Allah'tan dile. �unu bil ki, cemi mahl�kat el birli�iyle sana bir f�ide ve menfaat bah� etmek isteseler, Allah'�n sana yazd��ndan fazla bir �ey bah�edemezler. Kez�lik cemi mahl�kat el birli�iyle sana bir zarar vermek isteseler, Allah'�n sana takdir etti�i zarardan ziyadesini yapamazlar. Kalemler (i�leri hit�ma erip) kald�r�lm��, sahifeler de (�zerlerindeki yaz�lar tamam olup) kurumu�tur. "

(Bu hadis -i �erifi, Termizi riv�yet edip, (Hasen, Sahih) oldu�unu s�ylemi�tir. Tirmizi'den ba�kas�n� riv�yetine g�re ise ��yle buyrulmu�tur.)
" Allah'� g�zet ki, O'nu �n�nde bulas�n. Geni� zaman�nda Allah'a kendini sevdir ki, O da seni s�k�nt� zaman�nda tan�s�n (sevsin). Bilmi� ol ki, (takdir-i �l�hi'ye g�re) ba��na gelmiyecek olan �eyin sana isabet edece�i yok. Ve sana isabet edecek olan �eyden de senin kurtulaca��n yok. Bilmi� ol ki, nusrat (-� �l�hiyye) sab�r ile, k��yi�-i kalb de gam ve gussa ile beraberdir. Her g��l�kle ber�ber bir kolayl�k vard�r. "

HAD�S 20
Eb� Mes'�d Ukbe b. Amr el-Ens�ri el-Bedri (RA)'den:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:
" Utanmad�ktan sonra diledi�ini yap " s�z�,
ilk n�b�vvet zamanlar�ndan n�s�n hat�r�nda kalan s�zlerdendir.
(Bu hadis -i �erifi, Buhari riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 21
Eb� Amr (yahud eb� Amre) S�fyan b. Abdull�h Sakafi (RA)'den:
Demi�tir ki:

- "Y� Res�la'llah! �sl�m'a d�ir bana bir s�z s�yle ki, Senden ba�ka birinden daha sormaya muhta� olmayay�m." dedim.
" �ment� bi'll�h.... de ondan sonra da dosdo�ru ol (y�ni Allah'�n emrine imtis�l ve nehyinden i�tin�bda s�bit ol). " buyurdu.
(Bu hadis -i �erifi, M�slim riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 22
Eb� Abdillah C�bir b. Abdillhah Ensari (RA)'dan:
Demi�tir ki, biri Res�lullah (SAV) Hazretleri'nden �u su�li sordu:

- "Ne buyurursunuz? E�er ben (be� vakit) farz namazlar� k�lar, Ramazan'� tutar, hal�li helal ve har�m� haram k�lar da bundan ziy�de hi� bir �ey yapmasam Cenne'te girer miyim?
Res�l-i Ekrem (SAV) de
" Evet " buyurdular.
(Bu hadis -i �erifi, M�slim riv�yet etmi�tir. Har�m� haram k�lmaktan murad haramdan i�tin�bd�r. Hel�li hel�l etmek de onu hel�l i'tik�d ederek yapmak demektir.)

HAD�S 23
Eb� M�lik H�ris b. �s�m E�'ari (RHA)'den:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:

" (Abdest veya s�ir) temizlik, im�n�n yar�s�d�r. "El-Hamd� li'llah" (s�z�) miz�n� doldurur. "Subh�na'll�h ve'l-hamd� li'll�h" (s�zleri) de g�klerle yerin aras�n� doldurur. Namaz n�rdur. Sadaka (im�na) b�rhand�r. Sab�r (zulum�t-� gam ve gussay� gideren) ziy�d�r. Kur'�n da (haline g�re) ya lehine ya aleyhine h�ccettir. Herkes sabah olunca i�ine g�c�ne gider. Ve nefsini (ya Allah'a, ya m�siva'll�h'a) satar da (neticede) ya �z�d, ya hel�k eder ."
(Bu hadisi-i �erifi, M�slim riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 24
Eb� Zerr-i G�f�ri (RA)'den:
Nebiyy-i Ekrem (SAv) Efendimiz Rabb-� Celil-i Te�la ve Tekaddes Hazretlerinden riv�yet ettiklerinden olmak �zere �dideki Hadis -i Kudsi'yi nakil buyurdu:

" Ey kullar�m, muhakkak biliniz ki, ben zulm� kendime har�m ettim. (Zul�mden m�te�li ve m�nezzehim.) Sizin aran�zda da zulm� har�m ettim. �yle ise, birbirinize zulmetmeyiniz. Ey kullar�m, benim hid�yet ettiklerimden ba�ka hepiniz dal�lettesiniz. �yle ise benden hid�yet dileyiniz de size hid�yet vereyim. Ey kullar�m, benim beslediklerimden ba�ka hepiniz a�s�n�z. �yle ise benden ta�m dileyiniz ki, sizi besliyeyim. Ey kullar�m, benim giydirdiklerimden ba�ka hepiniz ��plaks�n�z. �yle ise benden giyecek isteyiniz ki, sizi giydireyim. Kullar�m, siz gece g�nd�z hep hat� i�lerseniz. Ben de ba�tan ba�a b�t�n g�nahlar� ma�firet ederim. �yle ise bana isti�far ediniz ki, size ma�firet edeyim. Ey kullar�m, sizin bana zarar vermek elinizden gelmez ki, bana zarar verebilesiniz. Bana menfaat vermek elinizden gelmez ki, bana nef'iniz dokunabilsin. Ey kullar�m, e�er evveliniz, �hiriniz, insiniz, cinniniz i�inizde en tak�y olan kim ise onun kalbi gibi (hep mut' kalbli) olsan�z yine m�lk�me ziy�de hi� bir �ey kat�lm�� olmaz. Ey kullar�m, e�er evveliniz, �hiriniz, insiniz, cinniniz i�inde en f�cir olan kim ise onun kalbi gibi (hep �si, kalbi) olsan�z yine m�lk�mden bir �ey eksilmez. Ey kullar�m, e�er evveliniz, �hiriniz, insiniz, cinniniz hep bir yerde durup benden matlublar�n�z dilesiniz de hep birinize (ayr� ayr�) dile�ini versem bu ba��lay�� nezdimdeki hazine-i at�dan i�ne denize girdi�inde denizden ne eksiltirse ondan ziy�de bir �ey eksiltmez. Ey kullar�m, ameller hep sizin amellerinizdir. Ben onlar� sizin hes�b�n�za noksans�z olarak zabtederim. Sonra kar��l��n� size tastamam g�steririm. Art�k her kim (kar��l�k olarak) hay�r bulursa, Allah'a hamd etsin. Her kim de ba�ka �ey bulursa, kendisinden ba�kas�na levm etmesin. "
(Bu hadis -i �erifi, M�slim riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 25
Eb� Zerr-i G�f�ri (RA)'dan:
Ash�b-� Res�lullah (SAV)'den (ve fukar�-y� Muhacirinden) baz� kimseler Nebiyy-i Ekrem (SAV)'e dediler ki:

- Ya Res�la'llah, ehl-i servet olanlar (b�y�k b�y�k) ecirleri al�p gidiyorlar. Hem bizim gibi namaz k�l�yor, bizim gibi oru� tutuyarlar, hem de artan mallar�yla sadaka veriyorlar.

Hazret-i Res�l (SAV) buyurdu ki:
" Allah� Te�la ve Tekaddes Hazretleri size tasadduk edecek �ey vermemi� mi (ki, b�yle s�yl�yorsunuz)? her tesbihinize muk�bil sadaka (ecri) vard�r. Her tekbirinize muk�bil sadaka (ecri) vard�r. Her tahmidinize muk�bil sadaka (ecri) vard�r. Her tehlilinize mukabil sadaka (ecri) vard�r. Emr-i bi'l-ma'rufda da sadaka ecri var. Nehy-i ani'l-m�nkerde de sadaka ecri var. Hatt� birinizin (ehline) muk�renet etmesinde de sadaka ecri var. "

dediler ki:
- Ya Res�la'll�h, birimiz �ehvetini kaz� ederse, yine n�il-i ecir mi olur?
(Cev�ben) buyurdu ki:
" S�yleyin! O kimse �ehvetini har�m ile kaz� edeydi ona vizr (y�ni g�nah) olmayacak m�yd�? ��te bunun gibi hal�l ile de kaz�-� �ehvet ederse ecre n�il olur. "
(Bu hadis -i �erifi, M�slim rivayet etmi�tir.)

HAD�S 26
Eb� H�reyre (RA)'den:
Demi�tir ki, Res�lull�h (SAV) Efendimiz ��yle buyurdu:

" �nsan�n mef�s�l�ndan her biri i�in g�ne� do�ar her g�nde (��kr�ne-i afiyet olarak) bir sadaka l�z�md�r. �ki kimsenin aras�n� bulup �sl�h etmen sadakad�r. Bir kimseye, hayvan�na binerken yard�m edip bindirmen y�hud y�k�n� hayvan�na y�klemekte ona muavenette bulunman sadakad�r. Kelime-i Tayyibe sadakad�r. Namaza gitmek i�in att��n her ad�ma bedel bir sadaka (ecri) vard�r. Ez� verecek �eyi ge�ecek yoldan uzakla�t�rman (bile) sadakad�r. "
(Bu Hadis -i �erifi, B�hari ile M�slim riv�yet etmi�lerdir.)

HAD�S 27
Nevv�s b. Sem'�n (RA)'dan:
Demi�tir ki, Nebiyy-i Ekrem (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:

" Birr (yani iyi i�, iyilik) ahlak g�zelli�idir. �sm (yani g�n�h) da nefsinde iz b�rak�p da ba�kalar�nca ma'l�m olmas�n� istemedi�in �eydir. "
(Bu hadis -i �erifi, M�slim rivayet etmi�tir.)
V�bisete'bn-i Ma'bed (RA) da riv�yete g�re ��yle demi�tir:
Res�lullah (SAV)'in huz�runa vard�m.
" Birr'in ne oldu�unu sorma�a m� geldin? "
diye ben su�l etmeden) sordu.
- Evet, dedim. Buyurdu ki:
" Kalbine dan�� (kalbinden fetv� iste). �yilik nefsi te'min, kalbi tatmin eden; g�nah da nefiste iz b�rakan ve ba�kalar� fetva verseler, fetvalar verseler bile s�nede yine teredd�dden kurtulmayan (vicd�n� teskin etmeyen) �eydir. "
(Bu, Ahmed b. Hanbel ile D�rimi'nin m�snedlerinde isn�d-� ceyyid ile bize riv�yet olunan bir hadis -i sahihdir.)

HAD�S 28
Eb� Nech Irb�d b. S�riye (RA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) (bir g�n) bize �yle bir va'zda bulundu ki, (dinleyenlerin) g�n�lleri titredi. G�zleri ya�ard�. Dedik ki:

- "Ya Res�la'll�h, bu, ved�' edip gidecek kimsenin va'z�na benziyor. (B�ri) bize b�z� ves�y�da bulun."
Cev�ben buyurdu ki:
" Size All�h'a kar�� ittik�y� ve �zerinize emir olan bir kimse abd(-i Habe�i) de olsa, s�z�n� dinleyip ona it�at etmeyi vasiyet ederim. Bir de i�inizden ya�ayan olursa, bir �ok ihtil�flar g�recektir. ��te b�yle zamanlarda benim s�nnetime ve hid�yet �zere olan Hulef�-y� R��idin'in s�nnetine yap��n�z. S�nnete d�rt el ile sar�l�n�z. Ve muhaddes�t-� um�rdan sak�n�n�z. Zir� her bid'at dal�letdir. "
(Bu hadis -i �erifi, Eb� Davut ile Tirmizi riv�yet etmi�lerdir. Tirmizi hadisi "hasen, sahih" kayd� ile tasnif eylemi�tir.)

HAD�S 29
Mu�z b. Cebel (RA)'dan:
Demi�tir ki: (Res�lullah (SAV) ile Teb�k gaz�s�na ��km��t�k. S�cak bast�. Herkes birer tarafa da��ld�. Bir de bakt�m ki, Res�lull�h (SAV) yan� ba��mdad�r. Hemen ona yakla��p:

- "Ya Res�la'llah, beni Cenne'te sokacak ve Cehennem'den uzakla�t�racak bir ameli bana haber ver" dedim.
Buyurdu ki:
" Sen �ok b�y�k bir �ey sordun. Maah�z� Allah� Te�la'n�n m�yesser k�ld�� kimseye g�re herhalde �s�nd�r. Allah'a "hi� bir �eyi �erik etmemek �zere" ib�det edersin. Namaz� k�lar, zek�t� verir, Ramazan'� tutar, Beytu'll�h'� Hacc edersin. "

Ondan sonra buyurdu ki:
" Sana hay�r kap�lar�na delalet edeyim mi? Oru� siper ve kalkand�r. Sadaka g�n�h�, "su ate�i s�nd�r�r gibi" s�nd�r�r. Gece ortas�nda adam�n namaz k�lmas� da b�yledir." Sonra: "Onlar (m�'minler) �yle kimselerdir ki, yanlar� yataklar�ndan uzak durup ib�dete k�y�m ederler. Rab'lar�na k�h korkarak, k�h umarak du� ederler. Ve r�z�k olarak kendilerine verdi�imizden de infak ederler. ��te bunlar i�in yapm�� olduklar� amellerin m�k�fat� olarak ne sevin�ler saklad��m�z� hi� bir kimse bilemez " �yet-i kerimelerini (Secde S�resi:16-17) til�vet buyurdu.

Ondan sonra:
" ��in (dinin) ba��, dire�i, en y�ce taraf� nedir sana haber vereyim mi? " dedi.
- Evet ya Res�la'll�h, dedim.
Dedi ki:
" ��in ba�� sl�m'd�r. Dire�i namazd�r. En y�ce taraf� cih�dd�r." Ondan sonra: "Bu dediklerimin hepsini tutan, sebeb-i bak� ve kem�li olan nedir sana s�yliyeyim mi? " diye sordu.
- Evet y� Res�lallah deyince m�b�rek dilini (eliyle) tutup,
" ��te �unu tut " buyurdu.
Dedim ki:
- Ya Nebiyya'll�h, biz s�yledi�imiz s�zlerle de mi mu�haze olunaca��z?"
Buyurdu ki:
" Herkesi Cehennem'de y�z�koyun d��ren, dillerinin bi�tiklerinden (y�ni kazand�klar�ndan) ba�kas� m� zannedersin. "
(Bu hadis -i �erifi, Termizi riv�yet edip "Hasen, Sahih" demi�tir.)

HAD�S 30
Eb� Sa'lebete'l-Hu�eni C�rs�mi'bn-i N��ir (RA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:

" Allah� Te�la bir tak�m �eyleri farz k�lm��t�r. Onlar� z�yi' etmeyiniz. (B�z� me�si i�in) birtak�m hadler (y�ni cez�lar) g�stermi�tir. Onlara da tec�v�z etmeyiniz. Bir tak�m �eyleri har�m etmi�tir. Onlara el uzatmay�n�z. Bir tak�m �eylerden de unutkanl�k (eseri) olmayarak size (mahz�) merhamet olsun i�in s�k�t etmi�tir. Onlar� soru�turmay�n�z. "
(Bu hadis -i �erif, D�rekutni ile di�erlerinin tahric etti�i bir Hadis -i Hasen'dir.)

HAD�S 31
Eb�'l-Abb�s Sehli'bn-i Sa'di's-S�idi (RA)'dan
Demi�tir ki, Bir z�t Nebiyy-i M�kerrem (SAV)'in huz�runa gelerek:

- "Y� Res�la'llah, bana �yle bir amel g�ster ki, onu yapt��m zaman beni hem Allah sevsin, hem de halk sevsin" dedi.
(Res�lullah (SAV) buyurdu ki:
" D�ny�dan ra�betini kes ki, Allah seni sevsin. Herkesin elinde olandan da ra�betini kes ki, halk seni sevsin. "
(Bu hadis -i �erif, �bn-i M�ce ile di�erlerinin es�nid-i hasena ile riv�yet ettikleri bir Hadis -i Hasen'dir.)

HAD�S 32
Eb� Said Sa'di'bn-i M�liki'bn-i Sin�n-� Hudri (RA), Res�lullah (SAV)'in:
" Zarar vermek de, zarar ile kar��lamak da yok " buyurdu�unu riv�yet ediyor.
(Bu hadis -i �erif, �bn-i M�ce ve D�rekutni ile ba�kalar�n�n m�sned (yani mevs�l) olarak riv�yet etti�i bir Hadis -i Hasen'dir. �mam-� Malik de "Muvatta"�nda bu hadis -i �erifi Amr b. Yahy�'dan, o da babas�ndan olmak �zere Nebiyy-i Ekrem (SAV)'den m�rsel olarak riv�yet etmi� ve Eb� Said-i Hudri-yi iskat eylemi�tir. Bunun yekdi�eri takviye eden ba�ka tarikleri de vard�r.)

HAD�S 33
�bn-i Abb�s (RHA)'den:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:
" Herkese (m�cerred) da'v�lar� �zerine diledikleri verilmi� olsa bir �ok adamlar bir �ok kimselerin mallar�n�, canlar�n� iddi� eder dururlar. L�kin beyyine m�ddeiye, yemin de ink�r edene d��er. "
(Bu hadis -i �erif, hasen olup Beyhaki ile ba�kalar� bunu bu l�fz ile riv�yet etmi�lerdir. Bir par�as� Sahihayn'da da vard�r.)

HAD�S 34
Eb� S�id-i Hudri (RHA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:
" ��inizden her kim bir m�nker g�r�rse onu eliyle, buna kudreti yetmezse, dili ile ta�yir etsin. Ona da kudreti yetmezse kalbi ile ink�r etsin (y�ni be�enmesin). Bu sonuncusu im�n�n en zaifidir. "
(Bu hadis -i �erifi, M�slim riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 35
Eb� H�reyre (RA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:
" Birbirinize hased etmeyiniz. Al�� veri�te birbirinizi aldatmay�n�z. Birbirinize bu�zetmeyiniz. Birbirinize darg�n durmay�n�z. Birbirinizinin pazarl�� bitmi� al�� veri�ini bozmay�n�z. Ey Allah'�n kullar�, karde� olunuz. M�sl�man m�sl�man�n karde�idir. Ona zulmetmez. (�mdad ve nusret deminde) onu kendi h�line b�rakmaz. Ona yalan s�yleyip aldatmaz. Ona hor bakmaz. (�� kere sadr-� �erifine i�aret buyurarak Takv� i�te buradad�r. Bir kimse m�sl�man karde�ine hor bakd�m�, i�te �errin bu kadar� ona yeter (artar bile). M�sl�man�n her �eyi; can�, mal�, �rz� m�sl�mana haramd�r. "
(Bu hadis -i �erifi, M�slim riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 36
Eb� H�reyre (RA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:
" Her kim bir m�'minin d�nya derdlerinden bir derdini def' ederse, Allah da onun k�y�met g�n�ndeki dertlerinden bir (b�y�k) derdi def' eder. Her kim muz�yakada bulunan (bir bo�lu veya di�er bir) fak�re kolayl�k g�sterirse, Allah da d�nya ve �hirette ona kolayl�k g�sterir. Her kim bir M�sl�man(�n ay�b�n� ve ��plak ise bedeni)ni setr ederse, Allah da onu d�nya ve �hirette setreder. Bir kul, karde�inin yard�m�nda olduk�a Allah da o kula hep yard�m eder durur. Her kim ilm(-i n�fi') aramak i�in bir t�rika s�l�k ederse, bu s�yede Allah da ona Cennet'e do�ru kolay bir tarik a�ar. Allah evlerinden bir evde Kit�bu'll�h'� til�vet ve aralar�nda O'nu tedris ve tederr�s halinde bulunan hi� bir kavim yoktur ki, �zerlerine sekinet nazil olmu�, rahmet-i �l�hiyye kendilerini b�r�m��, her yanlar�n� sarm�� ve Allahu z�'l-Cel�l kendilerini (mel-i A'l�'da) nezdinde olanlara anm�� olmas�n. Her kim ameli geri b�rak�rsa sebebi ile g�t�remez. "
(Bu hadis -i �erifi, M�slim bu l�fz ile riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 37
�bn-i Abb�s (RHA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Rabb-� Celili Teb�rek ve Teala Hazretlerinden riv�yet ettiklerinden olmak �zere �tideki Hadis -i Kudsi'yi nakl buyurdu:
" All�hu Te�la ve Tekaddes Hazretleri hasen�t ile seyyi�t� yazm�� (ezelden takdir etmi� ve Levh-i Mahf�z ile def�tir-i a'm�le ge�irmi�)dir. "

Ondan sonra (bu icm�li tefsil ve) bey�n buyurarak dedi ki:
" Her kim bir haseneye kasd ve niyet eder de onu i�lemezse, onu Cen�b-� Hak nezd-i �l�hisinde bir hasene-i k�mile olarak yazar. E�er kasd eder ve i�lerse, onu nezd-i �l�hisinde on haseneden yediy�z kata kadar, belki ed'�f-� kesiresi ile yazar. Her kim de bir seyyieye kasd edip i�lemezse, onu nezd-i �l�hisinde bir hasene-i k�mile olarak yazar. E�er kasd edip i�lerse, onu yaln�z bir seyyie olarak yazar. "
(Bu hadis -i �erifi, Buhari ile M�slim riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 38
Res�lull�h (SAV)'in ��yle buyurdu�u Eb� H�reyre (RA)'dan riv�yet olunuyor:
" Allahu Te�la buyurdu ki: Her kim benim velilerimden bir veliye d��manl�k ederse, ��phesiz ben ona i'l�n-� harb ederim. Benim kulum, �zerine farz etti�im �eyden daha sevgili hi� bir �ey ile bana tekarr�b edemez. Bir de kulum nev�fil ile bana peyderpey tekarr�b ede ede nih�yet �yle bir h�le gelir ki, ben onu severim. Onu sevdi�im vakitte de onun i�itmesine v�s�ta olan kula��, g�rmesine v�s�ta olan g�z�, tutup yakalamas�na v�s�ta olan eli, y�r�mesine v�s�ta olan aya��, (anlamas�na v�s�ta olan kalbi, s�ylemesine v�s�ta olan dili) olurum. �ylesi benden (bir �ey) isterse muhakkak veririm. Bana s��n�rsa, onu h�fz ve siy�net ederim. "
(Bu hadis -i �erifi, Buh�ri riv�yet etmi�tir.)

L�kin Onun metninde:
" �lmeyi istemeyen, kendisine s�-i mu�melede bana ho� gelmeyen, halbuki (Hasbe'l-takdir) �lmemesine de ��re olmayan m�'min kulumun r�hunu kabzetmekteki teredd�d�m kadar f�ili oldu�um hi� bir �eye teredd�t g�stermedim. " ziy�desi vard�r.

HAD�S 39
�bn-i Abb�s (RHA)'den:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:
" ��phesiz Allah� Te�la �mmetimden hatay�, nisy�n�, ikr�h olunduklar� �eyler (den h�s�l olacak g�nahlar)� bana ba��lad�. "
(Bu hadis -i �erif, bir Hadis -i Hasen olup, �bn-i M�ce ile Beyhaki ve m�ad�lar� riv�yet etmi�lerdir.)

HAD�S 40
�bn-i �mer (RHA)'dan:
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) (birg�n) omuzumdan tutup buyurdu ki:
" D�ny�da bir garib (yabanc�) y�hud bir yolcu imi�sin gibi ol. (Ve kendini ehl-i kuburdan say.) "

�bn-i �mer (RHA):
- "Ak�amlad��n vakit sabaha (��kma�a) muntaz�r olma. Sabahlad��n vakit de ak�ama (varma�a) muntaz�r olma. S�hhatinden istif�de edip maraz�na, hay�t�ndan istif�de edip mevtine haz�rl�k yap." der idi.
(Bu hadis -i �erifi, Buhari riv�yet etmi�tir.)

HAD�S 41
Eb� Muhammed Abdull�h b. Amr b. El-�s (RHA)'dan
Demi�tir ki, Res�lullah (SAV) Hazretleri ��yle buyurdu:
" Hi� birinizin iradesi (arzuzu) benim tebli� etti�im �eylere t�bi' olmad�k�a m�'min olmu� olmazs�n�z. "
(Bu hadis -i �erifi, "Kit�b�'l-H�cce"de isn�d-� sahih ile bize riv�yet olunan bir hadis -i sahihdir.)

HAD�S 42
Ras�lullah (SAV)'in ��yle buyurdu�u Enes (RA)'dan riv�yet olunuyor:

" Allah� Te�l� buyurdu ki: Ey �dem-o�lu, sen bana yalvar�p benden �mmid-v�r olduk�a senden s�d�r olan (g�nahlar) her ne olursa olsun sana ma�firet ederim ve ald�rmam. Ey �dem-o�lu, senin g�nahlar�n g�ky�z�n� kaplayacak dereceyi bulsa da benden ma�firet dilesen sana ma�firet ederim. Ey �dem-o�lu, b�t�n yer dolusu g�nahlar getirirsen de sana bana hi� bir �eyi �erik tutmayarak huz�ruma ��ksan herhalde ben sana b�t�n yer dolusu ma�firet veririm. "
(Bu hadis -i �erifi, Tirmizi riv�yet etmi� olup, " Hadis , Hasendir, Sahihdir" demi�tir.)

" Kav�id-i �sl�m'� cem' edip us�l ve fur�' ve ed�b ile s�ir v�c�h-� ahk�ma d�ir say�ya gelmez env�-� ul�mu mutazamm�n olan Ah�dis-i �erife'den bey�n�na niyet ettiklerim i�te burada bitiyor. "

Ebu Hureyre (r.a.) ��yle anlat�yor:
Hz. Peygamber (a.s.) bir g�n insanlar�n aras�nda oturuyordu. O s�rada ona bir zat geldi ve: "Ey Allah'�n Resul�! �man nedir?" dedi. "Allah'a, meleklerine, kitaplar�na, Allah'a kavu�maya, peygamberlerine inanman ve keza son dirilmeye iman etmendir" buyurdu. �sl�m nedir? dedi. "�sl�m, Allah'a kulluk etmen ve ona hi� bir �eyi ortak yapmaman, Farz namaz� dosdo�ru k�lman, farz k�l�nm�� olan zek�t� vermen ve Ramazanda oru� tutmand�r" buyurdu. Ey Allah'�n Resul�! �hsan nedir? dedi. "Allah'a onu g�r�rcesine ibadet etmendir. Her ne kadar onu g�rm�yorsan da o seni muhakkak g�r�r" buyurdu. Ey Allah'�n Resul�, K�yamet ne zamand�r? dedi. (Cevaben Efendimiz) Buyurdu ki: "Bu konuda sorulan sorandan daha �ok bilgiye sahip de�ildir. Fakat onun al�metlerini sana haber verece�im: Cariyenin efendisini do�urmas�, onun al�metlerindendir. Yal�nayak ve ��plak kimseler, insanlar�n idarecileri olduklar� zaman, i�te bu da onun al�metlerindendir. Koyun �obanlar� y�ksek bina kurmakta birbirleriyle yar��a ba�lad�klar� zaman, i�te bu da onun al�metlerindendir. (K�yametin vakti) Allah'tan ba�ka kimsenin bilemeyece�i be� �eye dahildir." Bundan sonra Peygamber: K�yamet vakti hakk�ndaki bilgi ancak Allah'�n kat�ndad�r. Ya�muru O ya�d�r�r, rahimlerde olan� O bilir. Hi� kimse yar�n ne kazanaca��n� bilemez, yine hi� kimse nerede �lece�ini bilemez, ��phesiz Allah her �eyi bilendir, her �eyden haberdard�r ayetlerini okudu. Ebu Hureyre der ki: Sonra o �ah�s d�n�p gitti. Arkas�ndan Allah Resul� (a.s.): "O adam� bana geri getiriniz" diye emretti. Bunun �zerine sahabeler onu geri getirmek i�in aramaya ba�lad�lar, fakat bir �ey g�remediler. Bunun �zerine Allah Resul� (a.s.): "��te o, Cebrail'dir. �nsanlara dinlerini ��retmek i�in gelmi�tir" buyurdu.

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Beni esirge, bana merhamet eyle, bana hid�yet et, bana �fiyet ver, beni r�z�kland�r!"
�bn Abbas rad�yallahu anh. Tirmiz�.

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m, kalblerimizi hay�r �zere kayna�t�r, aram�z� bul, bizi kurtulu� yollar�na ilet ve bizi karanl�klardan kurtar�p nura kavu�tur!
A��k, gizli t�m hayas�zl�klardan bizi uzakla�t�r! Kulaklar�m�z�, g�zlerimizi, kalblerimizi ve e�lerimizi bizim i�in m�barek eyle!
Tevbelerimizi kabul eyle! Sen tevbeleri �ok�a kabul eden ve s�n�rs�z merhamet edensin!
Nimetine kar�� bizi ��kredenler k�l, bize bolca verip, nimetlerini tamamla!"
�bn Mes�d rad�yallahu anh. Rez�n.

Hz. Peygamber'in e�i Ai�e (r.ah.) ��yle dedi:
Namaz, mukim h�linde ve seferde olana iki�er rek�t farz k�l�nd�. Daha sonra sefer de k�l�nan namazlar oldu�u gibi b�rak�ld�, mukim h�linde k�l�nan namazlara iki�er rek�t eklendi.

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Yaln�zken de, insanlar i�indeyken de, senden korkmay� dilerim. R�za ve �fke h�llerimde de, senden ihlas kelimesini dilerim.
Fakirlikte ve zenginlikte tutumlu olmay� dilerim. Senden, bitmeyen nimeti isterim. Senden, kazadan sonra r�zay� isterim. Senden, kesilmeyen g�z ayd�nl�� dilerim.
Senden, �l�mden sonra g�zel bir hayat dilerim. Cem�line bakmak ve sana kavu�mak lezzetini dilerim.
Kimsenin zarar�na u�ramamay� ve sapt�r�c� fitneye d��memeyi dilerim.
Bizi �man s�s� ile s�sle! Bizi do�ruya eren ve do�ru yolu g�sterenlerden eyle!"
Kays rad�yallahu anh. Nes��.

Do�ru T�ccar ve Bir Had�s-i �erif'in Hat�rlatt�rd�klar�

�slamiyet'te hel�l ve haramlar�n s�n�rlar� bellidir. Bir hel�l, harama yak�n g�r�n�yorsa o da ��pheli addedilir. Bu konu hi�bir kimsenin s�z s�ylemesine f�rsat vermeyecek ve ihtiya� b�rakmayacak kadar a��kt�r. Dinin h�k�mleri zamanla da de�i�mez. Bu arada zaruretler mevzuu istisna te�kil eder. Zaruretlere getirilen tarif de bellidir. Zarauret insan�n muzdar kalmas�d�r. Mutlaka yap�lmas� gereken �eyin de h�ciyat denilen k�s�mdan olmas� �art� vard�r. Bunlar da miktarlar�yla mukadderdir yani �er�eveleri bellidir. Yani ne kadar zaruret varsa o zarureti giderecek kadar mahzurlu �eyler m�bah k�l�nm��t�r. �htiya� �l��s�nde, belki �lmeye ramak kald��nda �lmemek i�in baz� �eyler m�bah k�l�nm��t�r. Ama orada da s�n�rlar bellidir.
Bu a��dan zaman de�i�mi�, as�r ba�kala�m��, herkes d�nyaya talip olmu�, d�nya birinci derecede bir mesele haline gelmi� diye insan�n haram olan �eylere girmesi tecviz edilmemi�tir/edilemez de. �stad hazretlerinin ba�ka bir m�lahazaya binaen dedi�i gibi haramlar� yeme, yutma, masiyete girme, g�rtla��na kadar g�nah�n i�ine saplanma hususunda ba�kalar�yla beraber olma bir teselliyse kabrin �b�r taraf�nda bu beraber olma pek esass�zd�r. �nsan aldanm�� olur.
Din insan�n hayat tarz�n� belirlemi�tir. �nsan dine uyma mecburiyetindedir. �nsan dinin kurallar�n� de�i�tiremez; hele �ahs� ad�na hi� de�i�tiremez. Bir yerde de ifade edildi�i gibi din, insanlar kendilerini ona g�re bir k�vama soksunlar diye g�nderilmi�tir; yoksa, insanlar kendi heva ve heveslerine g�re dini �ekillendirsinler diye de�il. Ancak az �nce de ge�ti�i gibi zaruretler ve ciddi ihtiya� olan �eylerin dinde hus�s� bir yeri vard�r. Zaruretlerle alakal� s�ylenen h�k�mlere g�re, ne kullan�l�r ne kullan�lmaz bellidir. Bunlar� de�i�tirmeye kimsenin g�c� yetmez.

Sad�k T�ccar Neb�lerle Ha�rolur
Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) bir hadis-i �eriflerinde; �Sad�k t�ccar nebilerle, s�dd�klarla ha�rolur ve Cennet'e girer.� buyurmaktad�r. Efendimiz (aleyhi ekmel�tteh�y�) burada ayn� zamanda insanlar�n yan�lma noktalar�ndan birine dikkat �ekmektedir. Yani baz� kimseler vard�r ki, bunlar cisman� hevesleri, arzular� ve �ehevan� duygular�yla daha �ok aldan�rlar. Di�er baz�lar� rahatla, yurt-yuva, ev-barkla aldan�r; o noktada zay�ft�rlar. O noktada mukavemet edecek kadar ciddi bir karakterleri yoktur. Baz�lar�n�n da d�nyaya kar�� meyl � muhabbeti vard�r.

Her insan�n b�nyesinde ortak vir�sler olabilece�i gibi de�i�ik vir�sler de olabilir. Ba�ka bir ifade ile baz� vir�sler baz� insanlarda daha fazla yerle�mi�lerdir ve onlar� oradan s�k�p almak �ok defa zordur. Bu vir�slerin hepsine kar�� insan�n fizik� yap�s�nda oldu�u gibi ruhunda da manev� farkl� farkl� korunma sistemleri vard�r. Mesela, ev-bark, mal-m�lk hususunda bir insandaki ba��kl�k sistemi onlarla ba�a ��kabilecek kadar g��l� olabilir fakat ayn� sistem t�l-� emeli, tevehh�m-� ebediyeti, cisman�-beden� ve �ehev�n� hisleri gemleyebilecek ve onlar� hep me�r� dairede tutabilecek �l��de kuvvetli olmayabilir. ��te b�t�n bunlar�n hepsinin kar��s�nda durabilecek ve hepsinin �stesinden gelebilecek g�� ve sa�laml�kta, �slamiyetin g�sterdi�i korunma sistemleri vard�r. Bu vir�slerin g�c�ne g�re o silahlarla m�cadele edilebilir. Tek bir korunma sistemi de�il farkl� farkl� sistemler vard�r. O farkl� farkl� vir�slere, mikroplara, bakterilere kar�� slam'�n koydu�u sistemler onlar� hallederler.
Baz� kimselerin d�nyada daha fazla g�zleri vard�r. �Bir yerde biraz param, yar�nlar ad�na bir tane evim, daha ba�ka �eylerim olsun� derler. Bunlar insan�n zaaflar�d�r. Asl�nda bu meseleyi b�t�n b�t�n k�nanacak bir mevzu olarak ele almak do�ru de�il. �nsanda b�yle bir duygu olabilir. �nemli olan bu duygunun dinin yasak etti�i alana ta�mamas�, y�ce hak�katlerin yerine konmamas� hatta �n�ne ge�irilmemesidir. Yani daima bir vas�ta olarak d��n�lmesi, ama� ve gaye yerine konulmamas�d�r. Zira hedef her zaman ve sadece Allah, Allah'�n r�zas� olmal�d�r.

Kuralarla ev �ekili�lerine giren insanlara bazen ekranlarda g�z�m�z tak�l�yor. Sanki Cennet'i kazanm�� gibi sevindiklerini g�r�yoruz. Halbuki insan�n uhrev� hayat� ad�na ev ne �l��de �nemlidir?! Bu gibi �eyler insan�n hayat�n� dengeli s�rd�rebilmesi i�in yan aksesuarlar ve besleyici, destekleyici fakt�rlerdir. �nsan�n e�ine, e�inin de ona ihtiyac� vard�r. �ocuklar�n, anne babaya, anne baban�n da �ocuklara ihtiyac� vard�r. B�t�n bunlar insan�n hayat�n� dengeli ya�amas�na matuf, a�yar d��ncesine kap�lmamak i�in verilmi� �eylerdir. Bunlar�n hi�biri gaye de�ildir. Gaye Allah't�r. Allah'la insan�n aras�na giren ev de olsa, �oluk-�ocuk da olsa anne-baba da olsa merduttur. Allah'la insan�n aras�na girecek �eyler ma�malara kadar yerin dibine batmay� fazlas�yla haketmektedir.

�nsanlardan kime; ��ocuklar�n� m� yoksa Allah'� m� tercih edersin?� diye sorulursa sorulsun hemencecik, �Elbette Allah'� tercih ederim� der. Fakat Allah'la m�nasebetin, irtibat�n sars�lmas� kar��s�nda bir �ocu�unun �lmesi halinde duydu�u �z�nt� ve tasay� duymuyorsa o zaman bu cevap tam olarak bir hak�kati ifade etmemektedir. Unutmayal�m ki, esas yetimlik Allahs�zl�k, peygambersizlik, dinsizlik ve diyanetsizliktir. Bu hazm� biraz zor fakat �ok �nemli bir meseledir.
Allah Ras�l� bu hadis-i �eriflerinde insan�n zaaf�na i�arette bulunuyor. Bu hadis-i �erifte hassas bir nokta var. Sad�k, iffetli ve helalinden kazanan bir t�ccar demek ki insan�n aya��n�n kayd�� bir noktada kazan�yor. Yani hileye, hud'aya girilmesi, m��terinin kand�r�lmas�, her �eyin milimi milimine tart�lmamas�, fiyat�n fazla s�ylenmesi m�mk�n iken bu zaaflara kar�� yenik d��m�yor ve kazan�yor. Yani kaygan say�labilecek bir zeminde ayaklar�n� yere sa�lam bas�yor ve kayb�n muhtemel oldu�u bir zeminde kazan�yor. ��te bu kayma noktalar�nda iradesinin hakk�n� verebilen bir t�ccar nebilerle, s�dd�klarla ha�roluyor. Sadakati �iar edinmi� oldu�undan Cennet'e giriyor.

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Beni ba��la, bana hid�yet et, bana r�z�k ver ve bana afiyet ihsan eyle!"
As�am rad�yallahu anh. Eb� D�vud.

. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, her namaz�n ard�nda ��yle derdi:
"Allah�m! K�f�r, fakirlik ve kabir azab�ndan sana s��n�r�m."
Eb� Bekre rad�yallahu anh. Tirmiz�.

Hadis-i �erif Lugat�Hadîs Âlimi (Muhaddis):
Hadîs-i �erîf sahas�nda m�tehass�s kimse. �ok say�da hadîs toplay�p, senet ve metinleriyle ezberleyen, râvilerin cerh ve ta'dîl (g�venilir olup olmad�klar�) noktas�ndan durumlar�n� bilen, bu ilimde ihtisas kazan�p kitaplar yazm�� olan âlim. Muhaddisin �o�ulu muhaddisîn'dir.
Hadîs �mâm�:
�� y�z binden �ok hadîs-i �erîfi, râvîleri (rivâyet edenleri, nakledenleri) ile birlikte bilen b�y�k hadis âlimi. Buna, hadîs m�ctehidi de denir.
Hadîs-i Âhâd:
Hep bir kimse taraf�ndan rivâyet edilen, bildirilen, m�sned-i muttas�l (Resûlullah efendimize var�ncaya kadar, rivâyet edenlerden yâni nakledenlerden hi�biri noksan olmayan) hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Âmm:
Herkes i�in s�ylenmi� hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Cibrîl:
Peygamber efendimiz Eshâb� (arkada�lar�) ile otururlarken, Cebrâil aleyhisselâm�n insan sûretinde gelip; �slâm'�, îmân� ve ihsân� sordu�unda Resûlullah efendimizin verdi�i cevablar� bildiren hadîs-i �erîf.
Hadîs-i Garîb:
Yaln�z bir ki�inin bildirdi�i sahîh hadîs. Yahut, aradaki râvîlerden (nakledenlerden) birine, bir hadîs âliminin muhâlefet etti�i hadîs.
Hadîs-i Hâs:
Bir kimse i�in s�ylenmi� hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Hasen:
Bildirenler (râvîler) sâd�k (do�ru) ve emîn (g�venilir) olmakla beraber hâf�zas�, anlay�� sahîh hadîsleri bildirenler kadar kuvvetli olmayan kimselerin bildirdi�i hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Kavî:
Resûlullah efendimizin, s�yledikten sonra, pe�inden bir âyet-i kerîme okudu�u hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Kudsî:
Mânâs�, Allah� teâlâ taraf�ndan, kelimeleri ise, Resûl-i ekrem sallallâh� aleyhi ve sellem taraf�ndan olan hadîs-i �erîfler. Hadîs-i kudsîleri s�ylerken, Peygamber efendimizi bir nûr kaplard� ve bu, hâlinden belli olurdu. (Abd�lhak Dehlevî)
Hadîs-i Maktû':
S�yleyenleri (râvîleri), Tâbiîn-i kirâmakadar bilinip, Tâbiîn'den rivâyet olunan hadîs-i �erîfler. Tâbiîn'den rivâyet edilen, bildirilen maktû' hadîslerin sonraki râvîleri (nakledenleri) Ehl-i s�nnet âlimlerinden iseler, bunlar hakîkaten hadîs-i maktû'dur. Mevdû sanmamal�d�r. (�bn-i Kudâme-Buhârî)
Hadîs-i Mensûh:
Peygamber efendimiz taraf�ndan ilk zamanda s�ylenip, sonra de�i�tirilen hadîsler.
Hadîs-i Merdûd:
Mânâs� olmayan ve rivâyet �artlar�n� ta��mayan s�z.
Hadîs-i Me�hûr:
�lk zamanda bir ki�i bildirmi�ken, ikinci as�rda ��hret bulan, yâni bir kimsenin Resûl-i ekremden, o kimseden de, �ok kimselerin ve bunlardan dahî, ba�ka kimselerin i�itti�i hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Mevdû:
Bir hadîs imâm�n�n �artlar�na uymayan hadîs-i �erîfler. Bir m�ctehid (âyet-i kerîme ve hadîs-i �erîflerden h�k�m ��karan âlim), bir hadîsin sahîh (do�ru) olmas� i�in, l�zûm g�rd�� artlar� ta��m�yan bir hadîs i�in; "Benim mezhebimin usûl�n�n kâidelerine g�re mevdûdur" der. Yoksa; "Resûlullah'�n sallallah � aleyhi ve sellem s�z� de�ildir" demez. (Dâvûd-�l-Karsî)
Hadîs-i Mevkûf:
Eshâb-� kirâma kadar râvîleri (nakledenleri) hep bildirilip, sahâbî olan râvînin, Resûl-i ekremden i�ittim demeyip, b�yle buyurmu� dedi�i hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Mevsûl:
Sahâbînin (Resûlullah efendimizin arkada�lar�); "Resûlullah'tan i�ittim, b�yle buyurdu" diyerek haber verdi�i hadîs-i �erîfler. Bunda, Resûl-i ekreme kadar rivâyet edenlerin hi� birinde kesinti olmaz.
Hadîs-i Muddarib:
Kitab yazanlara, �e�itli yollardan, birbirine uymayan �ekilde bildirilen hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Muhkem:
Te'vîle (yoruma, a��klama�a) muhta� olmayan hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Mu'allak:
Ba�tan bir veya birka� râvîsi(rivâyet edeni, nakledeni) veya hi�bir râvîsi belli olmayan hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i Munfas�l:
Aradaki râvîlerden (nakledenlerden), birden ziyâdesi (fazlas�) unutulmu� olan hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i M�fterâ:
M�seylemet-�l-Kezzâb'�n ve ondan sonra gelen m�nâf�klar�n (kalbiyle inanmay�p, s�zleriyle inand�k diyenlerin), z�nd�klar�n (kâfirlerin), m�sl�man g�r�nen dinsizlerin uydurma s�zleri. Ehl-i s�nnet âlimleri (Resûlullah efendimiz, d�rt halîfesinin ve ashâb�n�n arkada�lar�n�n yolunda olan âlimler), m�fterâ hadîsleri aram��, bulmu� ve ay�rm��lard�r. Din b�y�klerinin kitablar�nda b�yle s�zlerden hi�biri yoktur.
Hadîs-i M�rsel:
Sahâbe-i kirâm�n ismi s�ylenmeyip, Tâbiîn'den (Sahâbeyi g�renlerden) birinin, do�ruca Resûl-i ekrem buyurdu ki dedi�i hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i M�sned-i M�nkat�':
Sahâbîden ba�ka bir veya birka� râvîsi (nakledeni) bildirilmeyen hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i M�sned-i Muttas�l:
Peygamber efendimize kadar râvîlerden (nakledenlerden) hi�biri noksan olmayan hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i M�stefîz (M�stefîd):
S�yleyenleri ��ten �ok olan hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i M�te�âbîh:
Te'vîle (a��klamaya, yorumlamaya) muhtâ� olan hadîs-i �erîfler.
Hadîs-i M�tevâtir:
Bir �ok Sahâbînin Peygamber efendimizden ve ba�ka bir �ok kimsenin de bunlardan i�itti�i ve kitâba yaz�l�ncaya kadar, b�yle pek �ok kimsenin haber verdi�i hadîs-i �erîfler. M�tevâtir hadîsleri rivâyet edenlerin yalan �zerinde s�zbirli�i yapmalar� m�m k�n de�ildir. Hadîs-i m�tevâtire muhakkak inanmak ve bildirilenleri yapmak lâz�md�r. �nanmayan kâfir olur, îmân� gider. (�bn-i Âbidîn)
Hadîs-i Nâsih:
Resûlullah sallallah� aleyhi ve sellem efendimizin, son zamanlar�nda s�yleyip, �nceki h�k�mleri de�i�tiren hadîs-i �erîfleri.
Hadîs-i Sahîh:
Âdil ve hadîs ilmini bilen kimselerden i�itilen, m�sned-i muttas�l (Resûl-i ekreme kadar, rivâyet edenlerin hepsi tam olup noksan bulunmayan), m�tevâtir (bir �ok sahâbînin rivâyet etti�i) ve me�hûr (�nceleri bir ki�i bildirmi�ken, sonralar� ��hret bulan) hadîsler.
Hadîs-i �âz:
Bir kimsenin, bir hadîs âliminden i�ittim dedi�i hadîs-i �erîfler. Hadîs-i �âzlar kabûl edilir, fakat sened (vesîka) olamazlar. Âlim denilen kimse me�hûr bir zât de�ilse, kabûl olunmazlar. Hadîs-i Zaîf:
Sahîh ve hasen olmayan hadîs-i �erîfler. Zaîf hadîsi bildirenlerden birinin hâf�zas�, adâleti gev�ek olur veya îtikâd�nda (inanc�nda) ��bhe bulunur. Zaîf hadîslere g�re fazla ibâdet yap�l�r; fakat ictihâdda bunlara dayan�lmaz.

Abdullah b. Mes�d (r.a.) ��yle anlat�r:
Ben, Abdullah hasta iken onu ziyaret etmek maksad�yla yan�na girdim. Kendisi bize biri kendinden, biri de Allah Resul�'nden olmak �zere iki hadis s�yledi: Allah Resul�'n� (a.s.) ��yle buyururken i�itti�ini s�yledi: "Muhakkak Allah m�min kulunun t�vbesi sebebiyle �u kimseden daha fazla sevinir: �yle bir kimse ki �orak bir arazide devesi ile birlikte bulunuyor. Devesinin �zerinde yiyece�i ve i�ece�i vard�r. Derken uyuya kal�r. Uyand��nda bir de bakar ki devesi gitmi�. Devesini arad�. Nihayet kendisine �iddetli bir susuzluk eri�ti. Sonra kendi kendine: Art�k ben ilk bulundu�um yere d�neyim de orada �l�nceye kadar uyuyay�m dedi. Gitti, �lmek �zere ba��n� kolunun �zerine koydu. Bir aral�k uyand�. Bir de bakt� ki devesi yan�ba��nda. B�t�n az��, yiyece�i ve i�ece�i de devenin �zerinde! ��te Allah m�min kulunun t�vbesine bu kimsenin devesini ve az�klar�n� bulmas� an�ndaki sevincinden daha fazla sevinir."

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Ben nefsime �ok zulmettim. G�nahlar� ancak sen ba��lars�n. Rahmetinle beni ba��la! Bana merhamet eyle! ��nk� sen Gaf�r ve Rah�msin."
Eb� Bekr rad�yallahu anh. Buh�r�.

843. Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! K�t� ahl�klardan, k�t� i�lerden ve k�t� arzulardan sana s��n�r�m."
Eb� Sa�d rad�yallahu anh. Tirmiz�.

Ebu Abdullah Ca''feri Sad�k (R.A)
�lim Medine'sinin kap�s� Hz. Ali (r.a)'dan, Hz. H�seyin (R.A), ondan Zeynel Abidin (R.A) ondan Muhammed Bak�r (R.A) ondan, da Ca'fer-i Sad�k (R.A).
Haliyle Hz. Ali (R.A) onun b�y�k babas�n�n b�y�k babas� ve peygamber torunu. Anne taraf�ndan da b�y�k babas�, �mam Kas�m el-Fakih'tir.
0 me�hur On iki �mam�n alt�nc�s�.
Hicri 83 y�l�nda Medine'de do�du.
Babas� Muhammed Bak�r'�n (R.A) en b�y�k o�lu.
�limde o kadar ilerlemi�ti ki zaman�n�n bir tanesi diye an�ld�. Bir yandan �mam� Azam gibi bir zat, �mam Cafer'in dizlerinin alt�nda ders al�rken, di�er yandan 0 da, Maruf-i Kerhi'den g�n�l s�rlar�m al�yor.
Mana ilminde oldu�u kadar maddede de �stad. Kimya ilminde g�n�n �stad�yd�. Cebir ilminin mucidi ve sonra da kimyada da en b�y�k mucitlerden olan El Cabir onun talebesidir.
Kendisine do�rulu�undan dolay� sad�k lakab� tak�ld�. Eba M�slim Horasani, Emevilere kar�� isyan bayra��n� a��nca Cafer-i Sad�k hazretlerine mektup g�nderdi:

-"Halife sen ol!"
Cafer-i Sad�k cevap veriyor :

-"Ben halifeli�i kabul etmem." Ve mektubu yak�yor. ��nk� o mana ilminin halifesi idi...
��yle buyurdu: "�u d�rt �eyi her �erifin (Seyyid' in) yapmas� gerek, yapmamas� yak��maz;

1- Bulundu�u meclise babas� ^elince aya�a kalkmas�.
2- Misafirlerine hizmet etmek
3- Y�z tane hizmet�isi de olsa, bine�ine yard�m istemeden binmek.
4- �lim ��rendi�i hocas�na hizmet."

Dedi ki: "Bir hata i�ledi�inizde, Allah (c.c)'tan af talep ediniz. ��nk� hatalar, insanlar yarat�lmadan �nce yarat�lm��t�r. B�t�n helak; hatada �srar etmededir.
Derdi ki: "Bir m�'min karde�ine kar�� sevmedi�in bir i� duyarsan, birden yetmi�e kadar �z�r kap�s� ara�t�r. Bulamazsan belki benim bilmedi�im bir �zr� vard�r de ve kapa."

Buyurdu ki: "Bir kimsenin R�zk� daral�rsa isti�fara devam etsin."

Derdi ki: "Bir kimse sevdi�i bir mal�n elinde kalmas�n� istiyorsa, bakt�k�a ma�allah la kuvvete illa billah desin."

Buyurdu ki: "Sultanlar�n kap�s�na yaltaklanmad�k�a, fakihler, peygamberlerin vekilleridir."

Derdi ki: "Be� kimseden sak�n�n; yalanc�dan, ahmaktan, cimriden, m�r�vvetsizden ve fas�ktan."

Bir g�n Davud-i Ta� (R.A) Sad�k' �n huzuruna gelip: "Ey Allah'� Teala'n�n Resul�n�n (S.A.V) o�lu, bana nasihat ver, kalbim karard�" dedi. "Sen zaman�n zahidisin. Benim nasihatime ihtiyac�n yoktur" buyurdu. Davud, Ey Allah Resul�n�n (S.A.V) o�lu, Cenab-� Hakk size herkesin �st�nde bir fazilet verdi, herkese nasihat vermeniz gerekir, deyince: "Ey Ebu S�leyman! K�yamette ceddimin (S.A.V) ni�in bana hakk�yla uymad�n demesinden korkuyorum. Bu nesep i�i de�il, amel i�idir, buyurdu. Davud bunu duyunca a�lad� ve: "Ya Rabbi, onun k�ymetinin asl�, peygamberlik suyundan yarad�l��n�n terkibi burhan sahil�lerindendir. Dedesi Resul, annesi Bet�l (Hz. Fat�ma evlad�d�r) oldu�u halde, b�yle hayran olursa, Davud kim oluyor ki yapt�klar�n�n bir k�ymeti olsun dedi.
Bir g�n k�lelerini �a��rd�. "Gelin b�at eyleyelim ve s�z verelim ki; k�yamette, i�imizden hangimiz kurtulursa, di�erlerine �efaat etsin." Ey Resulullah�n (S.A.V) o�lu, sizin bizim �efaat�m�za ihtiyac�n�z yoktur. Dedeniz, b�t�n insanlar�n ve cinlerin �efaat��s�d�r, dediler. Hazreti �mam, "ben bu amelimle, k�yamette Ceddimin y�z�ne bakmaya utan�r�m buyurdu."

Bir g�n yaln�z ba��na yolda gidiyordu, Allah Allah diyordu. Arkas�ndan kalbi yan�k birisi de gidiyor ve Allah Allah diyordu. Sad�k dedi ki: "Allah! elbisem yoktur, c�bbem yoktur." Aniden bir paket elbise g�r�nd�. Sad�k elbiseyi giydi. Arkadan gelen kimse huzuruna gelip: "Ey efendi! Allah Allah derken bende sizinle beraber diyordum. Eski elbiselerinizi de bana veriniz." dedi. Bu s�z Sad��n ho�una gitti ve ��kard�� elbiseleri ona verdi.

Buyurdu ki: "Nefsi i�in nefsiyle m�cahede eden, keramete kavu�ur, Nefsi ile Allah i�in m�cahede eden, Allah'� Teala ya kavu�ur.
Bir kimse Cafer Sad�k hazretlerinin huzuruna gelip; "Bana Allah'� Teala'y� g�ster" dedi.

"Siz, Musa Aleyhisselama: "Beni g�remezsin" dendi�ini bilmiyor musunuz?"

"Biliyorum, fakat bu �mmet Muhammet Mustafa'n�n (S.A.V) �mmetidir. Kimi, kalbimle Allah'� Teala' y� g�r�yorum, kimi, Rabbimi g�rmeyince, ibadet etmem diyor, dedi."

Sad�k; "�u adam� ba�lay�n ve Dicle'ye at�n" buyurdu. Adam� ba�lay�p Dicle'ye att�lar. Suya g�md�ler, ��kard�lar.

Dedi ki: "Ey peygamber efendimizin (S.A.V) o�lu, beni kurtar.

Sad�k; "Ey su bunu i�ine al" buyurdu. Yine batt�. ��k�nca ; yine Ey Resulullah�n (S.A.V) o�lu beni kurtar dedi. Ey su bunu i�ine al buyurdu. Bir ka� defa devam etti. Nihayet, her �eyden �midini kesip, suya g�m�l�nce insanlardan bir �ey istemeyip "Ya Rabbi beni kurtar" dedi. Sad�k onu ��kar�n buyurdu. ��kard�lar. Kendine gelmesi i�in bir m�ddet yat�rd�lar.

Sonra "Hakk� g�rd�n m�?" buyurdu. Ba�kas�ndan yard�m istedi�im m�ddet�e �n�mde bir perde vard�. B�t�n varl��mla ona s��n�nca, kalbime bir pencere a��ld�. Oradan bakt�m arad��m� buldum dedi.

Sad�k buyurdu ki; "do�ru s�yleyinceye kadar, yalanc� idin. �imdi, kalbinde a��lan o pencereyi iyi muhafaza et.

Ebu Basir anlat�r; "Medine'ye gitmi�tim. Yan�mda bir cariyem vard�. Onunla cem oldum. Hamama gitmek i�in d��ar� ��kt�m. Bir tak�m kimseler g�rd�m. �mam Caferi Sad�k'� ziyarete gidiyorlard�. Ben de onlara kat�ld�m. Gidip i�eri girdik. Bana bakarak: "Ey Eb� Basir, peygamberlerin ve o�ullar�n�n huzuruna c�n�p olarak girilemeyece�ini bilmiyor musun?" buyurdu. Sizi ziyaretten mahrum kalmayay�m diye gelmi�tim. Bir daha b�yle yapmayaca��ma t�vbe edip d��ar� ��kt�m.
Birisi anlatm��t�r. Bir dostum vard�. Halife Mensur onu hapsetmi�ti. Bir hac mevsiminde ikindi namaz�ndan sonra �mam Cafer-i Sad�k'� g�rd�m. Hapiste olan arkada��m� sordu. Yine hapistedir dedim. Hemen dua buyurdular. Biraz sonra, kendisi yemin ederek: "Arkada��n� Arife g�n� ikindi namaz�ndan sonra sal�verdiler" buyurdu.
Yine birisi anlat�r: "�mam Cafer-i Sad�kla Mekke'ye gidiyorduk. Etraf�nda �ocuklar� ile bir kad�n a�la��yordu. �nlerinde de bir inek �l�s� vard�. Bu ne haldir diye sordular. Kad�n, biz bu ine�in s�t� ile ge�inirdik. �imdi �ld� ne yapaca��m�z� �a��rd�k dedi. Hazreti �mam, bu ine�i, Allahu

Teala' n�n diriltmesini ister misin? buyurdu. Kad�n, bu musibet yetmiyormu� gibi, bir de benimle alay m� ediyorsun? dedi. �mam alay etmiyorum deyip dua buyurdu. Sonra m�barek aya�� ile hayvana dokundu. Hayvan sa�lam olarak kalkt�. Hazreti �mam ise kalabal��a girip, gaip oldu. Kad�n bu b�y�k i�i, kimin yapt��n� anlayamam��t�.

Yine birisi anlat�r: "Bir grup insanlarla Hazreti �mam�n sohbetinde idik. Ben sordum ki, Allahu Teala, Bakara Suresi iki y�z elli alt�nc� ve sonraki ayetlerinde �brahim Aleyhisselama: "D�rt ku� al. Onlar� iyice tan�. Sonra her birini kesip par�a par�a et. Her bir par�ay� bir da��n �zerine koy. Sonra onlar� yan�na �a��r. Hepsi yan�na gelecektir." buyurdu. 0 ku�lar ayn� cinsten mi idi, yoksa ayr� cinsten mi idiler. "�ster misiniz o ku�lar� aynen size g�stereyim" buyurdu. �steriz dedik. "Ey tavus!" buyurdu bir tavus haz�r oldu. "Ey karga" buyurdu bir karga haz�r oldu. Sonra "Ey g�vercin" buyurdu. Bir g�vercin orada g�rd�k. Sonra "Ey do�an!" buyurdu. Bir do�an haz�r oldu. Emir buyurup oradaki d�rt ku�un ba�lar� kesildi, bir yere sakland�. V�cutlar� kar��t�r�l�p, par�aland�. Sonra "Ey tavus!" buyurdu. Tavusun eti, kemi�i; t�yleri bir araya toplan�p ba��na yap��t� ve canland�. Di�er ku�lar da ayn� �ekilde canland�lar.

Buyurdu: Namaz her takva sahibi i�in yak�nl�kt�r. Hac, her g��s�z�n cihad�d�r. Bedenin zekat� oru�tur. Amel etmeden kar��l�k bekleyen, yays�z ok atana benzer.
Buyurdu: Sadaka ile r�zk�n�z� �o�alt�n�z. Zekat vererek mallar�n�z� koruyunuz. �ktisat eden aldanmaz. Tedbir, yani d�zenli olmak ge�imin yar�s�d�r.�nsanlarla iyi ge�inmek akl�n yar�s�d�r.

Buyurdu: Takvadan �st�n az�k yoktur. Susmaktan g�zel bir �ey yoktur. Bilgisizlikten zararl� d��man yoktur. Yalandan b�y�k hastal�k yoktur.

Yedi erkek, �� k�z �ocuklar� vard�. Hepsi de zaman�n, s�s� alimi, fad�l�, evliyan�n rehberiydiler. O�ullar�;

1- Musa Kaz�m
2- �shak
3- Muhammed
4- �smail
5-Abdullah
6- Abbas
7- Ali
Hicri 148 y�l�nda 65 ya��nda Medine'de vefat etti. M�barek hilyeleri: Beyaz pembe kar��m� bir renkte �ok g�zel bir y�ze sahiptiler

Ebu Zerr (r.a.) ��yle anlat�r:
Ey Allah'�n Resul�! Yery�z�nde (ibadet i�in) yap�lan ilk mescit hangisidir? diye sordum. "Mescid-i Haram" buyurdu. Ben: Sonra hangisi? dedim. Allah Resul�: "Mescid-i Aksa" buyurdu. Ben: Bu iki mescidin kurulu�u aras�nda ne kadar zaman vard�r? dedim. Allah Resul�: "K�rk sene vard�r. Namaz sana nerede yeti�irse namaz� orada k�l. ��te oras� bir mescittir" buyurdu.

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Faydas� olmayan namazdan sana s��n�r�m."
Enes rad�yallahu anh. Eb� D�vud.

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Do�ruyu bana ilham et! Beni nefsimin k�t�l�klerinden kurtar!"
imran rad�yallahu anh. Tirmiz�.

Ne zaman ve Ne ��in
H�CRET

Bat�l d�zenler, ger�ekten hakka inananlara hayat hakk� tan�mak istemezler. Onlar, gerekti�inde b�t�n zul�m mekanizmalar�n� inananlar�n aleyhine �al��t�r-maktan geri durmazlar.

L�gatta terketmek, ayr�lmak, ilgisini kesmek anlam�na gelen hecr, hicrnan masda-r�ndan isim olan hicret: �Ki�inin herhangi bir �eyden bedenen, lisanen veya kalben ayr�l�p uzakla�mas� demektir; ancak kelime daha �ok �bir yerin terkedilerek ba�ka bir yere g�� edilmesi� anlam�na gelir. Ist�lah olarak genelde gayr-i m�slim �lkesinden �slam �lkesine g��etmeyi, �zelde ise Hazreti Peygamber ve Ashab�n�n; dine hizmet etmek ve �slam devletini kurmak �zere Allah Teal�n�n izni ile Mekke�den Medine�ye g�� etmeleridir. Medine�ye g�� eden m�sl�manlara muhacir, Ras�l� Ekrem Sallellah� Aleyhi ve Sellem�e ve muhacirlere yard�m eden Medineli m�sl�manlara da ensar ad� verilmi�tir. Hicret, �slam tarihinin en �nemli olaylar�ndan biri ve bu tarihin bir d�n�m noktas� say�l�r. �slam tarihinde iki �nemli hicret olay� ger�ekle�mi�tir:
1. Habe�istan�a hicret; Peygamberli�in be�inci y�l�nda onbiri erkek, d�rd� kad�n olmak �zere toplam onbe� ki�i; alt�nc� y�l�nda da on�� kad�n yetmi� yedisi erkek olmak �zere toplam 90 ki�i Habe�istan�a hicret etmi�tir.
2. Medinei M�nevvere�ye ki; hicret denildi�i zaman akla bu gelir.
Kur�an�� Kerim�de hicret kelimesi yer almamakla birlikte, otuz bir yerde hecr k�k�nden gelen �e�itli t�remi� kelimelerin ge�ti�i g�r�l�r. Bunlar kullan��lar�na g�re Kur�an�� terketmek(1), bir ki�iden, bir guruptan ayr�lmak(2), k�t� �eyleri terketmek(3) ve terim anlam�na uygun olarak Allah u�runda ba�ka bir yere g�� etmek(4)�anlamlar�na gelmektedir. Hicret eden kimse kar��l��nda da muhacir ve �o�ul olarak ta muhacir�n, muhacir�t kelimeleri kullan�lmakta(5), bu ayetlerin �o-�unda da Mekke�den Medine�ye g�� eden m�sl�manlar kasdedilmektedir. G�r�ld�� zere Kur�an�� Kerim�de olay�n kendisinden �ok, onu ger�ekle�tirenlerin bu amellerinin �nemine dikkat �ekilmi�, ayr�ca bu hicret kelimesi hadisi �erifler�in pek�o�unda Mekke�den Medine�ye g�� olay�na i�aret etmekte, ancak
farkl� anlamlarda kullan�ld�� da g�r�lmektedir. Mesela bir hadisi �erif�te: �Muhacir Allah��n yasaklad�� k�t�l�k ve g�nahlar� terkeden kimsedir(6) buyurulmakta; ba�ka bir hadisi �erif�te de hicretin k�t� �eyleri terketmek anlam�na geldi�i belirtilmektedir(7). Hicretin ahlak ve z�hd ile ilgisine i�aret eden ayet ve hadisi �erifleri dikkate alan mutasavv�flar, bu kavram� hem �haramlar� terkedip k�t�l�klerden uzakla�mak�, hem de �nefsi terbiye etmek maksad�yla yolculu�a ��kmak� veya �kalben ve zihnen halk� terketmek� anlam�nda kullan�lm��, seyr-� s�l�k dedikleri manevi yolculu�u da bir �e�it hicret saym��lard�r.
Tarihte Hicret
Kur�an�� Kerim, Hazreti Peygamber Sallellah� Aleyhi ve Sellem�den �nceki d�-nemlerde de peygamberlerin ve onlara inanan insanlar�n k�firlerce hicret etmeye zorland�klar�ndan ve bunlar�n inan�lar� u�runda yurtlar�n� b�rak�p ba�ka yerlere gittiklerinden bahseder. ��nk� bat�l d�zenler, ger�ekten hakka inananlara hayat hakk� tan�mak istemezler. Onlar, gerekti�inde b�t�n zul�m mekanizmalar�n� inananlar�n aleyhine �al��t�rmaktan geri durmazlar. ��nk�, yarasan�n ��ktan �rkt�� gibi, onlar da inananlar�n ger�ekleri ve mutlak do�rular� g�zleri �n�ne sermeleri ve b�ylece kendi menfeatlerinin ortadan kalkmas�ndan, ilahl�k davalar�n�n sahteli�inin ortaya ��kmas�ndan, s�m�r� �arklar�n�n durmas�ndan endi�elenirler, korkarlar. Tarih boyunca inananlara, zalim d�zenler eliyle yap�lan zul�m, bask� ve �iddetin as�l nedeni budur. Bug�n yery�z�n�n her b�lgesindeki m�sl�manlar �zerindeki bask� ve ter�r bundan kaynaklanmaktad�r.
Ayeti kerimelerde belirtildi�i �zere, Hazreti �brahim Aleyhisselam kendi kavmine Allah��n dinini anlatmada hi� bir engel tan�mam��, Nemrut�un zorbal��na boyun e�-memi�, bir bir i�kencelere maruz kalmas�na ra�men yolundan d�nmemi�tir. Fakat onun b�t�n gayretleri bir netice do�urmam�� ve toplumunu k�f�r batakl��ndan �ekip alamam��t�r. Art�k netice belli olmu�tur; kavmi kendi do�rultusunda gitmektedir. Hazreti �brahim Aleyhisselam�da tevhid �zere kendi yoluna devam etmektedir. Hazreti �brahim Aleyhisselam, kavminin kendisini ate�te yakma te�ebb�s�n�n ard�ndan ve kavminin iman etmesine imk�n ve ihtimal kalmad��n anlay�nca: �Do�rusu ben Rabb�m�n� emretti�i yere hicret ediyorum�(8) demi�, sap�kl�k ve k�f�r diyar�ndan uzak kalmak gayesiyle her�eyiyle yaln�z Allah�a kulluk edebilmek i�in �nce Filistin�e, ard�ndan M�s�r�a g�� edip, daha sonra da Ken�an diyar�na yerle�mi�ti. Hazreti �brahim Aleyhisselam�la beraber Filistin�e kadar bu hicrete kat�lan Hazreti L�t Aleyhisselam, Peygamberlik g�revini yaparken, k�firlerin azg�nl�k ve ahlaks�zl�klar� kar��s�nda Cenab-� Hak�tan ald�� emirle bir gece vakti inananlarla birlikte yurdundan ��km��, arkas�na d�n�p bakmadan, gitmesi istenilen yere gitmi�ti.(9) Hazreti �uayb�a kavminin ileri gelen kibirlileri: �Ey �uayb! Kesinlikle seni ve seninle beraber iman edenleri memleketimizden ��karaca��z, yahut dinimize d�-neceksiniz�(10) demi�ler, O�nu ve m��minleri hicrete zorlam��lard�. Hazreti Musa Aleyhisselam, Allah� �n emriyle geceleyin M�s�r�dan yola ��kard�� srailo�ullar�n� g�� ettirmeyi ba�arm��, pe�lerine d��en Firavun ve ordusu ise denizde bo�ulmu�tu.(11)
Kur�an�� Kerim Ashab-� Kehf�ten, �Rablerine iman eden gen�ler�(12) olarak s�z etmektedir. Bunun �zerine; Allah�ta onlar�n hidayetlerini art�rm��t�. Ashab-� Kehf�in kavimleri Allah�tan ba�ka tanr�lara tapt�klar� i�in onlardan uzakla�malar�n� Kur� an �vg�yle anlatmaktad�r. Onlar bu davran��lar�yla do�ru yolu bulmay� ve Allah��n rahmetine kavu�may� gaye edinmi�lerdi.
��unlar, �u bizim kavmimiz, O�ndan (Allah�dan) ba�ka tanr�lar edindiler. Bunlar�n �zerine bari a��k bir delil getirseydiler ya! Art�k yalan yere Allah�a kar�� iftira edenlerden daha zalim kimdir? dediklerinde, onlar� kalplerini (sab�r ve sebat ile) hakka ba�lam��t�k. (Birbirlerine ��yle demi�lerdi): Madem ki siz onlardan ve Allah�tan ba�ka tapt�klar�n�zdan ayr�ld�n�z, o halde ma�araya �ekilip s��n�n ki; Rabbiniz size rahmetinden geni�lik versin, i�inizden de size fayda haz�rlas�n�(13) B�ylece onlar, zalim bir toplum i�inde ya�ay�p, dinlerini a��a vuramamaktansa, ma�araya �ekilip orada inan�lar�n� ya�amay� tercih etmi�ler ve son derece az olduklar�ndan mevcut d�zene kar�� duramayacaklar�n� anlam�� bulunuyorlard�.
��te bu gibi ayetlere dayanarak, hicretin b�t�n peygamerelerin hayat�nda yer ald�� s�ylenebilir; k�firlerden g�r�len eziyet ve bask�lar, hak dinini tebli� imk�n�n�n ortadan kalkm�� olmas�, onlar� g�� etmek zorunda b�rakm��t�r. Nitekim �brahim S�resi�nde Mekkeliler�den �ncekilerin, Nuh, Ad ve Semud kavimlerinin ve onlardan sonrakilerin k�ssalar� anlat�l�rkan, k�firlerin peygamberlerine: �Elbette sizi, ya yurdumuzdan ��karaca��z, ya da mutlaka dinimize d�neceksiniz� dedikleri belirtilerek, Rablerinin bu peygamberlerle, �Zalimleri mutlaka helak edece�iz� diye vaadde bulundu�u belirtilir.(14)
Kur�an�� Kerim�de �zellikle cihadla ilgili ayeti kerimelerde hicret, b�y�k bir fedak�rl�k ve dinde gayretli olmak ni�an� olmu�tur. Ebu Hureyre Radiyallah� Anh�den rivayete g�re Peygamberimiz Sallellah� Aleyhi ve Sellem: ��slam garib olarak ba�lad� ve ba�lad�� gibi (g�n�n birinde) garip haline d�n��ecektir. Ne mutlu o garip m��minlere!� buyurmu�tur.Yani y�ce �slam dini ilk zamanlarda �ok az insan taraf�ndan kabul edildi. O d�nemde m�sl�manlar�n say�s� �ok az oldu�u i�in, �slam dini kimsesiz ve yabanc� bir adam gibiydi. Sonra m�sl�manlar�n say�s� �o�ald�. �slamiyeti uygulayanlar ve emirlerini yerine getirenler, yasaklar�ndan sak�nanlar her tarafa yay�ld�lar. B�ylece, ilk zamanlarda g�r�len yabanc�l�k ve gariplik kalmad�. Son zamanlarda fitnelerin �o�almas�, insanlar�n bozulmas� ve dini vecibeleri yerine ge-tirenlerin azalmas� sonucunda �slamiyet, ilk zamanlardaki haline d�n��ecektir. Hadisi �erif�te ge�en gureba-garibler kelimesinin tefsiri, �bni M�ce�nin rivayetinde: Ailesinden, kabilesinden veya vatan�ndan �slamiyet i�in uzak d��en, Allah Teal� yolunda hicret eden muhacirler �eklinde gelmi�tir. Tirmizi�nin rivayetinde ise, Hazreti Peygamberimiz: Ne mutlu o garip m��minlere ki, halk�n benden sonra bozduklar� s�nnetimi (yolumu) �slah ederler, buyurarak garipleri: O�nun s�nnetini, yolunu izleyen, onunla amel eden ve olanca g��leriyle a��klamaya, ihya etmeye �al��an m��minler olarak a��klam��t�r.
Abdullah b. Amr Radiyallah� Anh�den rivayet edilen di�er bir hadisi �erif�te, Hazreti Peygamber Sallellah� Aleyhi ve Sellem: Allah Teal�ya en sevimli kimseler garip-lerdir, buyurdu. Ashab tarf�ndan:
-Garipler kimlerdir? denildi. Hazreti Peygamberimiz:
-�Dinleri i�in yurtlar�ndan firar edenlerdir. Allah Teal� k�yamet g�n�nde, o�nlar� �sa Aleyhisselam ile birlikte diriltecektir� buyurdu. Hadisi �erifler k�yamete yak�n za-manlarda, m�sl�manl��n ba�lad�� devreye d�n��ece�ini, yani m�sl�manlar�n azalaca��n� ve me�ekkatlere maruz kalacaklar�n� takrir etmektedir. D�nya m�sl�manlar�n�n bug�nk� hali nazar-� dikkate al�n�rsa, hadisi �eriflerin gelece�i haber veren bir mucize oldu�unda ��phe etmemek gerekir.
Hazreti Peygamberimiz ve kendisine inananlar da daha �nceki peygamberler ve �mmetlerinin akibetine maruz kald�lar. Mekke m��rikleri, Ras�l� Ekrem�e kar�� sla-m�� tebli�e ba�lad�� andan itibaren olumsuz bir tav�r tak�nd�lar. Bu tav�r sadece �slam�� reddetmekter ibaret kalmad�. Hazreti Peygamberimiz alaya al�nd�, O�na inananlara bask� uyguland� ve bu bask�lar �slamiyet�in Mekke�de yay�lmaya ba�lamas� �zerine eziyet ve i�kenceye d�n��t�. Hatta Ammar b. Yasir�in babas� Ya-sir ve annesi S�meyye i�kenceyle �ld�r�ld�. Amcas� Ebu Talib taraf�ndan himaye edildi�inden kendisi bu t�r eziyetlere u�ramamakla beraber, ashab�n�n ba��na gelenlere son derece �z�len ve i�kenceleri engellemeye de g�c� yetmeyen Ras�l� Ekrem, aralar�nda Hazreti Osman ve kar�s� Hazreti Rukiyye (Peygamberimizin k�z�), Cafer b. ebi Talib ve han�m� Esma binti �meys, Abdullah bin Mesud, Abdurrahman b. Avf, Ebu Ubeyde b. Cerreh, Mus�ab b. Umeyr gibi me�hur sahabilerin de bulundu�u bir gurup m�sl�man�n Habe�istan�a gitmesine izin verdi. Habe�istan Neca�isi Ashame�nin semavi bir dine mensub adaletli bir h�k�mdar olmas� ve arap�a bilmesi, hicret i�in Habe�istan��n se�ilmesinde �nemli bir sebep te�kil edi-yordu. Ayr�ca ula��m kolayl�� ve muhacirlerin mali s�k�nt�lar�n� daha rahat �ekilde giderebilme imk�n� da bu se�imi etkilemi�ti. Onbir erkek ve d�rt kad�ndan olu�an m�sl�man kafilesi, 615�te Mekke� den �uaybe Liman��na, oradan da bir tekneyle Habe�istan�a gitti. Bu hicret Hazreti Peygamberimiz�in tebli�inin hen�z ilk y�llar�nda iken Afrika ile temasa ge�mesini sa�lad�. �lk muhacirlerin iyi kar��lanmas� �zerine, ikinci hicret kafilesine yetmi�ten fazla m�sl�man kat�ld�.
Mekke o s�ralarda ger�ekten �slam gibi e�siz, tevhide dayal� y�ce bir inan� ve hayat d�zenini kabul edenler i�in a��r �artlar� bulunan bir ortamd�. ��nk� yukar�da da belirtildi�i gibi �slam��n ilk y�llar�nda, sahabilerin �nemli bir k�sm�na ve �zellikle zay�f ve kimsesizlere �Rabb�m�z Allah�t�r� demeleri sebebiyle say�s�z zul�mler uygulan�yor, dinlerinden vazge�meleri i�in onlara b�y�k bask�lar yap�l�yordu. Habe�istan�da �slami bir d�zenin varl��ndan s�z edilemezdi ama, en az�ndan orada dini h�rriyet vard� ve zul�m yoktu. Di�er taraftan �slam �lkesi diyebilece�imiz bir yerin de varl�� s�z konusu de�ildi. Hen�z b�yle bir te�ebb�se girebilmek i�in gerekli �artlar ve imk�nlardan da m�sl�manlar tamam�yla mahrum bulunuyordu. Bu nedenle Dar��l K�fr olan Mekke�yi b�rak�p, Dar��l Emin(g�ven �lkesi)�e g�� i�in bir izin verilmi� oluyordu.
Muhacirlerin say�s�n�n artmas� �zerine endi�eye kap�lan Kurey�liler, Ashame en Neca�i�yi bir heyet g�nderip m�sl�manlar�n iadesini istediler. Taraflar� dinleyen Ne-ca�i, m��riklerin teklifini reddetti. M��rikler de bir netice alamay�nca bunun intikam�n� Mekke�da kalan m�sl�manlardan ald�lar. Art�k Mekke�deki m�sl�manlar �ok daha k�t� �artlarda var olma m�cadelesi veriyorlard�. Bir m�ddet sonra mu-hacirlerin otuz �� ki�ilik bir b�l�m�, m�sl�manlara kar�� i�bu Ebu Talib�te sosyal ve ekonomik boykotun kald�r�lmas� ve Mekkelilerin m�sl�man oldu�una dair s�ylentilerin ��kmas� �zerine Mekke�ye d�nd�. M��rikler Bedir�de u�rad�klar� bozgunun ard�ndan, Ashame en Neca�i�ye ikinci bir el�ilik heyeti g�nderdilerse de, yine sonu� alamad�lar. Habe�istan�da kalan son m�sl�man kafilesi daha sonra yine kendi arzular�yla ve Neca�i�nin haz�rlatt�� gemilerle �nce Car Liman��na geldiler, oradan da Medine�ye hareket ettiler. Ras�l� Ekrem, Hayber� in fethi s�ras�nda huzuruna ��kan muhacirlerin aras�nda Cafer b. Ebi Talib�i g�r�nce �ok sevinmi�ti.
Ras�l�llah Sallellah� Aleyhi ve Sellem Mekke�de tebli� g�revini s�rd�r�rken, Kurey�liler de ink�rlar�nda diretiyorlard�. M�sl�manlara ve Hazreti Peygamberimizi koruyan Ha�imo�ullar��na kar�� uygulanan �� y�ll�k boykotun ard�ndan, Ebu Talib�in �l�m� m��riklere f�rsat verdi ve bizzat Hazreti Peygamberimiz dahi bir �ok hakarete ve sata�maya hedef oldu. B�yle bir ortamda �slam�� tebli� edemeyece�ini anlayan Ras�l� Ekrem, Taif�e giderek, yeni bir �evrede davas�n� anlatmay� denedi. Fakat Taif�liler de Kurey�liler gibi ink�rc�l�kta direnmi�ler ve Peygamberimizi ta�a tutmak gibi �ok sert bir tepkide bulunmu�lard�. Bunun �zerine Peygamberimiz Sallellah� A-leyhi ve Sellem, Mekke�ye d�nmek mecburiyetinde kald�.
Hazreti Peygamberimiz onlar�n bu cahilce hareketleri kar��s�nda davas�ndan y�lmam��t�r. �zellikle Hac mevsiminde Mekke d��ndan gelen insanlarla g�r��yor, onlara �slam�� anlat�yordu. Peygamberimiz bir g�n Akabe Mevkii�nde Medineli alt� ki�iyle kar��la�t�. Onlara Kur�an okudu ve �slam�a davet etti. Medineliler Peygamberimiz ile konu�tuktan sonra durumu kendi aralar�nda de�erlendirldiler. Yahudilerin geleceklerini bildikleri ve kendisiyle bizi korkuttuklar� Peygamber bu olmas�n, dediler. Yahudilerden �nce m�sl�man olman�n gere�ine inan�p, m�sl�man oldular. Medine�de bulunan Yahudiler bir Peygamberin gelece�ini biliyorlard�. Medinelilerle aralar� a��lan Yahudiler, onlara �Bir peygamber g�nderilmek �zeredir, o peygamber gelince biz ona tabi olaca��z. �rem ve Ad kavimleri gibi sizin k�k�n�z� kaz�yaca��z� diyorlard�.
Akabe�de m�sl�man olan Medineliler memleketlerine gittiklerinde, bu durumu yak�nlar�na anlatt�ktan bir sene sonra, daha �nceki m�sl�manlarla birlikte oniki ki�ilik bir topluluk Hac i�in Mekke�ye geldi. Bunlar Peygamberimizle g�r��t� ve �h�rs�zl�k yapmamak, zina etmemek, �ocuklar� �ld�rmemek, iftira etmemek, Allah ve Ras�l�ne muhalefette bulunmamak hususunda� Peygamberimiz�e s�z verip bey�at ettiler.
Peygamberli�in on ��nc� y�l�nda Medineli m�sl�manlardan yetmi�iki ki�ilik bir gurup Hac i�in Mekke�ye geldiler. Peygamberimizle Akabe Mevkii�nde g�r��mek �ze-re topland�lar. Hazreti Peygamberimiz amcas� Abbas�la birlikte Akabe�ye geldi. Abbas hen�z m�sl�man olmam��t�. Ebu Talib�in vefat�ndan sonra Peygamberimizle daha �ok ilgilenmeye ba�lam��t�. Bu ilgi kabile ba��ndan ileriye gitmiyordu! Top-lant�da ilk konu�may� Abbas yapt�. �Ey Hazre� toplulu�u! Bu benim karde�imin o�ludur. Benim yan�mda insanlar�n en sevgilisidir. Siz O�nu tasdik ediyor ve O�nun getirdiklerine inan�yor ve kendisini al�p g�t�rmek istiyorsan�z, sizden bu hususta beni tatmin edici bir s�z almak isterim. Siz O�na verebilece�iniz s�z� yerine getirebilecek ve kendisin muhaliflerden koruyabilecek misiniz? Bunu gere�i gibi yaparsan�z ne iyi; yok e�er Mekke�den ��kt�ktan sonra kendisini yard�ms�z b�rakacak, r�svay edecekseniz, �imdiden bu i�ten vazge�iniz, O�nu b�rak�n�z. Yine kavmi aras�nda ve yurdunda izzet ve �erefiyle korunmu� olarak ya�as�n�. Hazreti Abbas�tan sonra Hazreti Peygamberimiz konu�tu. Bundan sonra Medineli m�sl�manlar d��ncelerini ��ylece a��klad�lar: �Allah�tan getirdiklerine bilerek ve inanarak sana bey�at ediyoruz. Biz, Rabbimize bey� at ediyoruz. Allah��n kudret eli, ellerimizin �zerindedir. Kendimizi, o�ullar�m�z�, kad�nlar�m�z� esirgeyip korudu�umuz �eylerden, seni de e-sirgeyip koruyaca��z. E�er bu ahdimizi bozarsak, Allah��n ahdini bozan yaramaz, bedbaht insanlardan olal�m. Ya Ras�lallah! Biz ahdimize s�d�k�z.
Peygamberimiz Sallellah� Aleyhi ve Sellem iki �art ileri s�rd�: Rabb�m i�in �art�m: O�na hi� bir�eyi ortak ko�maman�z, yaln�z O�na ibadet etmeniz, kendinizi, kad�nla-r�n�z�, �ocuklar�n�z� esirgeyip korudu�unuz �eylerden beni de esirgeyip koruman�zd�r, buyurdu. Medineliler: B�yle yapt��m�z zaman bizim i�in ne var? dediler. Allah Ra-s�l��de: Cennet var, buyurdular. Medineliler: Bu k�rl� al��veri�tir, deyip Peygamberimize bey�at ettiler. Peygamberimiz Salellah� Aleyhi ve Sellem�in Akabe�de tan��t�� baz� Medine (Yesrib) sakinlerinin �slamiyete girmesi �zerine, �ehir halk�n� olu�turan Hazre� ve Evs kabileleri aras�nda, m�sl�manl��n g�nden g�ne yay�lmas� ve buna ba�l� olarak yap�lan Akabe Biatlar�, hicret a��s�ndan b�y�k �nem ta��maktad�r. ��nk�, yukar�da geni��e belirtildi�i gibi, �zellikle ikinci Akabe biat�nda Medineli M�sl�manlar, Hazreti Peygamberimiz�i ve dolay�s�yla Mekke� li m�sl�manlar� �ehirlerine davet ederek; geldi�i takdirde canlar�n�, mallar�n�, kendi �ocuklar�n� ve kad�nlar�n� koruduklar� gibi O�nu koruyacaklar�na, rahat g�nlerde de, s�k�nt�l� anlarda da O�na tabi olacaklar�na and i�erek, O�na biatta bulundular.
B�t�n bu bilgilerden sonra hicreti mecburi k�lan sebepleri ��yle �zetleyebiliriz:
1. �slam b�t�n emir ve yasaklar�yla ortaya konulmaya ba�lan�nca, �zellikle putlar reddedilince b�y�k tepki g�steren ve tav�rlar�n� de�i�tiren m��riklerin, m�sl�manlara reva g�rd�kleri �e�itli s�k�nt� ve i�kence imtihan�ndan ba�ar� ile ge�en mazlum m�sl�manlar�n az da olsa, huzura kavu�malar�n�, dinlerini huzur ortam�nda ya�ayabilmelerini sa�lamak.
2. �slami m�cadeleyi Mekke�nin d��na ��kararak, ba��ms�z bir �ekilde s�rd�rmek. Hicret olaylar�nda, yap�lan zul�m ve i�kenceden y�larak ka��p kurtulmak ve bedenen rahata kavu�mak gayesi asla g�d�lmemi�tir. ��nk� din hizmeti; s�k�nt�, eziyet ve imtihan meydanlar�nda cereyan ediyor. Gerekti�inde aile ve efrad�n, memleket ve yurdun, mak�m ve maa��n feda edilebilmesini istiyor.
Kaynaklar:

1. Furkan S�resi; 30
2. Nisa Suresi:34, MeryemSuresi:46, M�zzemmil Suresi: 10
3. M�ddesir Suresi: 5
4. Bakara Suresi: 218, Al-i �mran Suresi: 195, Nisa Suresi: 89-97, Tevbe Suresi: 20
5. Nisa Suresi: 100, Tevbe Suresi: 100-117, Nur Suresi: 22, M�mtehine Suresi: 10
6. Buhar�, �man: 4, Ebu Davud, Cihad: 4, Vitr: 11
7. A.b.Hanbel,4/114
8. Ankebut Suresi: 26
9. Hud Suresi: 80-81, Hicr Suresi: 65
10. Araf Suresi: 88
11. Yunus Suresi: 90, taha Suresi: 77-78, �uara Suresi: 52-67
12. Kehf Suresi: 13
13. Kehf Suresi: 14-16
14. �brahim Suresi: 9-13

HAD�S-� �ER�FLER VE DOLUNAY

�nceledi�imiz bu yeni ara�t�rmalar, bize Eyyam-� Biyd tabir edilen ve kameri Ay'�n 13,14 ve 15. g�nleri tutulmas� s�nnet olan orucu hat�ra getirdi. Acaba Efendimiz (s.a.v.) bu orucu niye tavsiye ediyor? Ara�t�rmam�z�n neticesi, binlerce ehl-i ilmin 14 as�rd�r �n�nde sayg� ile e�ildi�i 0 �mmi Zat�n (s.a.v.) do�rulu�unu ve peygamberli�ini bir kere daha tasdik etmektedir. "Evet do�ru s�yledin ve hakk� konu�tun ya Resulallah". �imdi m�teber hadis kitaplar�n�n konuyla al�kal� hadislerine bir g�z atal�m:
1-Buhari, M�slim ve Nesei'nin ittifakla rivayet ettikleri hadiste, Ebu Hureyre (r.a), Efendimizden ��yle rivayet ediyor: "Dostum Halilim (s.a.v.) bana her ay 3 g�n oru� tutmay� tavsiye etti.
2-M�slim'in Ebu'd-Derda (r.a)'dan rivayet ettikleri hadisi �erifte "Habibim ya�ad��m m�ddet�e terk etmeyece�im her ay 3 g�n oru� tutmay� tavsiye etti." buyurulur.
3-Buhari ve M�slim, Abdullah Bin Amr'dan ittifakla �u hadisi �erifi rivayet ediyorlar: "Efendimiz buyurdu ki: Her aydan 3 g�n oru� tutmak, b�t�n sene oru� tutmak gibidir." 4-Beyhaki, Taberani, Ebu Davud, Nesei, Tirmizi, Ahmet B.Hanbel, Bezzar, �bn-i Hibban sahihinde ve di�er hadis kitaplar�nda, bu konuyla alakal� bir �ok hadise rastl�yoruz. Mesela: Tirmizi ve Nesei, Ebu Zer ( r.a)'dan �u hadisi rivayet ediyorlar: "Ey Ebu Zer, her ay �� g�n oru� tutarsan, 13,14 ve 15.ci g�nleri tut." Bilindi�i gibi ay�n ortas�na rastlayan bu �� g�n, dolunay g�nleridir. Ve b�t�n bu hadisler, Efendimizin �mmetine eyyam-� biyd (beyaz, ak g�nler) orucunu �srarla tavsiye etti�ini ortaya koymaktad�r. Bu g�nlere, g�nd�z g�ne�le, gece de dolunayla 24 saat ayd�nl�k olmas�ndan dolay� Eyyam-� Biyd denmi�.
Efendimiz (S.A.V) bu orucu ni�in tavsiye ediyor? Ahmed Bin Hanbel, �bn-i H�bban sahihinde, Beyhaki, Bezzar, �bn-i Abbas'dan rivayet ediyorlar.Efendimiz (S.A.V) buyurdu: " Sab�r ay� ( Ramazan)'�n orucu ve her aydan �� g�n oru� tutmak, g��s�n `vahar�n'�n�' giderir." Vahar kelimesi Arap�a'da "kin, gayz, �fke, d��manc�k, vesvese, hile, sinirlenme" manalar�na gelmektedir. Ahmed Bin Hanbel'in M�sden'inde, Ebu Zer (r.a) Peygamber Efendimizden (s.a.v.) �u hadisi �erifi rivayet ediyor: "Her ay �� g�n oru� tutmak, g��s�n `ma�alle'sini giderir." Sahabiler sordular: "Ya Resulallah, g��s�n 'ma�alle'si nedir?" Efendimiz buyurdular: "�eytan�n pisli�idir." Efendimiz ( s.a.v.) taraf�ndan Dolunay'a rastlayan g�nlerde oru�'un tavsiye edilmesi ger�ekten 0'nun k�yamete kadar devam edecek mucizelerinden biridir. Ebu Davud ve Nesei'de, Kudame B. Nilham ��yle s�yl�yor: "Efendimiz (s.a.v.) bize eyyam-� biyd (beyaz g�nler)'de oru� tutmay� emrederdi ve "Bu, b�t�n sene oru� tutmak gibidir" buyururdu. Bu hadisleri bir b�t�n olarak inceledi�imizde, Efendimizin ihbar-� gaybi nevinden iki mucizesi zuhur ediyor:
http://www.kalbinsesi.com/konu/img/dunya.jpg1-Efendimiz (s.a.v.) Dolunay'�n insan v�cudu �zerindeki menfi tesirlerinden haber veriyor ki ; bu hadise 14 as�r sonra yeni anla��ld� ve ara�t�rmalar hala devam ediyor.
2-Efendimiz (s.a.v.), insan�n bu menfi tesirlerden korunmas�n� tavsiye ederken tedavi yolunu da g�steriyor. Bu ikinci ��k, hen�z ilim adamlar�nca tespit edilmi� de�il. Ve ara�t�rmac�lar, Dolunay'a kar�� v�cudumuzdaki tabi dengeyi nas�l koruyaca��m�z hususunda yeterli bir �ey s�yleyemiyorlar, zira �ok yeni bir konu (!). Ama maddede ve manada rehberimiz olan Hz. Muhammed (s.a.v.), mucizevi t�bb�yla as�rlar �ncesine ��k tutuyor, tekrar T�bb� Nebevi'ye dikkatleri �ekiyor, kafa ve kalp b�t�nl��ne ermi� doktorlar�, bu sonsuz hazineye davet ediyor. Hadis �erhlerinde, eyyam-� biyd'in faziletleri �zerinde durulurken, bu orucun s�k�nt�, stres ve �eytan�n pisli�ini gidermesi hususunda bir �ey s�ylenmiyor. Zira bu, eskiden bilinen bir �ey de�ildi. 21. asr�n ba�lar�ndaki bizler, dolunay�n insan �zerindeki menfi tesirlerini ��renince, Efendimizin (s.a.v..) orjinal ve her zaman taze tavsiyelerinin hikmetini daha iyi anl�yor ve bunu b�t�n d�nyadaki ihtiya� sahiplerine duyurman�n heyecan�n� ya��yoruz. Bakal�m dolunay�n insanlar �zerindeki menfi tesirlerini tespit eden ilim adamlar�, bu tesirlere kar�� korunma ve tedavi yollar�n� da ke�fedecekler mi? (!) Ama ne yaparlarsa yaps�nlar, 14 as�rl�k fark� kapayamayacaklard�r.

Hadis-i �erif: Resulullah (SAV) Efendimiz Rabb�ndan naklen anlat�yor:“Allah-� Teâlâ, ��yle buyurdu:
-Ben; u�rumda kalpleri k�r�k olanlar�n yan�nday�m..."

G�r�ld�� gibi bu da bir Kudsî Hadis-i �eriftir. Manas�na gelince, ��yle demek icab eder:
"Bizzat Ben, esma ve s�fatla, zat�ndan, s�fat�ndan ve efalinden ge�ip fena haline y�k�l�p gelene tecelli edenim. B�ylece, onun beka makam�nda tahakkuk edebilmesi i�in bir g�zetici m��ahid olurum. Bir bak�ma onun kefili olurum... ��nk� o fena haline ge�mi�tir. Fena haline ge�en ise her �eyi bir yana atar, da��n�k olur, toparlanamaz. Beka makam�na ��kamaz, fena denizinde bo�ulur... Orada helak olur. O kadar ki, istidad�n�n zafiyeti icab�, sahile de d�nemez... Meczublar s�n�f�na girer. Bir t�rl� beka makam�na ��kamaz."

�imdi, "U�rumda" kelimesini biraz a�al�m. Bu, "Bende beka bulmak..." manas�na al�nmal�d�r. Sebebine gelince, bizzat fena, aranan bir�ey de�ildir. Esasen matlub olan beka makam�d�r...
Ne var ki, tahakkuk bunda olamaz. “O” olmadan imkans�zd�r.
Bir irfan sahibi, bu manaya, �u �iiri ile i�aret eder:
Bir k��e vuslat k��esi olamaz heyhat;
Sad�k dahi olsan... ki sende varsa hayat.

18. Hadis-i �erif: Resulullah (SAV) Efendimiz Rabb�ndan naklen anlat�yor:
"Allahu Teâlâ ��yle buyurdu:
- K�yamet g�n� Ben �u �� z�mrenin hasm�y�m:
Bir kimse ki: Kendisine ihsan ettim, ama o zulmetti... Bir kimse ki: Bir h�r� satt�, paras�n� da yedi... Bir kimse ki: ��i tuttu. Ondan istifade etti. Ama �cretini �demedi."

Bu da Kudsî bir Hadis-i �eriftir. Manas�n� a�a��daki �ekilde anlatabiliriz. ��yle buyurulmaktad�r:
"Bir kimse ki, kendisine ihsan ettim ama o zulmetti." Bu c�mlenin mana derinli�inde �u c�mleler sakl�d�r: "Ben ona varl�k verdim. Ta ki Varl��m�n mazhar�, yani Zuhur yeri ola. Fakat o, Benim belli sebep i�in verdi�im varl�� kendisine mal etti. �ddias� bu yolda oldu... T�pk� Firavun'un "Ben sizin Y�ce Rabb�n�z�m..." (Nâziat Suresi, Ayet-24) dedi�i gibi...

"Bir kimse ki h�r� satt�, paras�n� da yedi..." Bu da �u manayad�r:
Bir kimse vard�r; kalb nurunu nefsin zulmetinden kurtard�. �e�itli taatle me�gul oldu. Y�ce makamlara ��kt� ve �st�n mertebelere erdi. Sonra gerisin geri d�nd�. ��yle ki: Kalbin nurundan ��kt�. Nefsin karanl�k yuvas�na, onun yoluna girdi. ��bu mana, �u Ayet-i Kerime ile anlat�l�r: "Onlar ki kâf�r oldular; dostlar� putlard�r. Onlar� nurdan zulmete ge�irir. Bunlar cehennem ehlidir. Orada sonuna kadar kalacaklard�r." (Bakara Suresi, Ayet-257)

Anlat�lan halin sonundad�r ki, o, amellerine aldand�. �ehvet afetlerinin iptilâs�na u�rad�. Mal ve ��hret s�k�nt�s�na �arp�ld�.
��bu hal �zerinedir ki: Nefsin h�r ba�� h�rl��n� yitirir; boynuna yersiz istekler zinciri ge�er, ba�lan�r. ��te bundan sonrad�r ki: Nefsin h�rriyetini, g�rs�nler ve i�itsinler pahas�na satm�� olur...

Bu kudsî mana ta��yan Hadis-i �erif�n bir ba�ka y�nden �erhini yapmak gerekecek. Allah-� Teâlâ adeta ��yle buyuruyor: "Bir kimse ki Mutlak Varl�� m��ahede etmeden varl�kta bir yer iddias�nda bulunur... Nefs de g�rs�nler i�itsinler dile�i ve iste�i ile kabar�r... Z�hde kar�� bir arzu duyup, vera haline sahip olarak, taattan da, yine nefsin yersiz istekleri i�in bir yard�m pay� ��kar�rsa... Ve nefse ancak haketti�i kadar�n� vermezse... Evet Ben, b�yle olan bir kimsenin her�eyin ayr�ld�� ceza g�n� geldi�i vakit hasm� olurum."
En iyi bilen Allah-� Teâlâ'd�r.

Ebu Hureyre'nin (r.a.) haber verdi�ine g�re:
Allah Resul� (a.s.) ��yle buyurmu�tur: "��phesiz Aziz ve Celil Allah ��yle buyurur: Ben kulumun beni zannetti�i gibiyim. Kulum beni anarken ben muhakkak onunla beraber bulunurum. E�er o beni g�nl�nde gizlice zikrederse, ben de onu g�nl�mde zikrederim. E�er o beni bir cemaat i�inde zikrederse, ben de onu o cemaatten daha hay�rl� bir cemaat i�inde zikrederim. Kulum bana bir kar�� yakla��rsa, ben ona bir ar��n yakla��r�m. Kulum bana bir ar��n yakla��rsa, ben ona bir kula� yakla��r�m. o bana y�r�yerek gelirse, ben ona ko�arak var�r�m." Sahih-i M�slim'deki hadis numaras� [Sadece Arap�a]: 4832

Enes bin Malik hazretleri Rasul�llah (sallallahu aleyhi ve sellem)�in ��yle buyurdu�unu rivayet etmektedir:

�� ey vard�r insan� helake s�r�kler; �� ey de vard�r ki insan i�in ves�le-i necatt�r. �nsan�n helakine sebep olan �� eyden ilki art�k karakter haline gelmi� cimrilik, ikincisi hep pe�inde ko�ulan heva ve heves, ��nc�s� de ki�inin kendini be�enmesidir. Bir kimsenin kurtulmas�na vesile olabilecek �� eyden birincisi gizli-a��k her h�l�k�rda Allah meh�bet ve meh�feti i�inde bulunmak, ikincisi fakirlikte de zenginlikte de ifrat ve tefritlere d��meyip istikamet i�inde olmak, sonuncusu da gazap an�nda da ho�nutluk an�nda da adaletten ayr�lmam

(Mecma��z-Zev�id, 1/90; M�sned��-�ihab,1/214; Feyz��l-Kad�r, 3/307)

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m, seni zikretmekte, sana ��kretmekte ve senin ibadetini iyi yapmakta bana yard�m et!"
Muaz rad�yallahu anh. Eb� D�vud.

. Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Kabir azab�ndan, Mesihi Deccal fitnesinden, hayat�n ve �l�m�n fitnesinden ve g�nah i�lemekten ve borca batmaktan sana s��n�r�m."
Ai�e rad�yallahu anha. Buh�r�.

Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellemin duas�:
"Allah�m! Acizlik, tembellik, korkakl�k, ya�l�l�k, cimrilik, ihtiyarl�k ve kabir azab�ndan sana s��n�r�m.
Allah�m! Nefsime takvas�n� ver ve onu temiz eyle! Onu yaln�z sen temiz edersin. Onun koruyucusu ve efendisi sensin.
Allah�m! Fayda vermeyen ilimden, korkmayan kalpten, doymayan nefisten ve kabul olunmayan duadan sana s��n�r�m."
Zeyd rad�yallahu anh. M�slim.

Ebu Hureyre (r.a.) ��yle anlat�r:
Allah Resul�'ne bir kimse geldi ve: Benim g�zel hizmet ve �lfet etmeme insanlar i�inde en lay�k ve en hakl� olan kimdir? diye sordu. Allah Resul�: Anand�r buyurdu. Sonra kimdir? dedi. Allah Resul�: Sonra anand�r buyurdu. Sonra kimdir? dedi. Allah Resul�: Sonra anand�r buyurdu. Sonra kimdir? deyince Allah Resul�: Sonra baband�r, buyurdu.

. Allah Res�l� sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu:
"Ben size, o dualar�n �zeti olan bir dua bildireyim mi? ��yle dersiniz:
"Allah�m! Biz senden, Peygamberin Muhammed sallallahu aleyhi ve sellemin istedi�i hayr� dileriz. Peygamberin Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem sana hangi �erlerden s��nm�� ise, biz de o �erlerden sana s��n�r�z.
Sen kendinden yard�m dilenilensin. Var�� yaln�z sanad�r. Kudret ve kuvvet ancak Allah iledir."
Eb� �m�me rad�yallahu anh. Tirmiz�.

Enes �bn Malik (r.a.) ��yle rivayet etmi�tir:
Bir adam Baki'de bir arkada��na "Ey Ebu'l-Kas�m!" diye seslendi. Hz. Peygamber d�n�p bu adama bakt�. O adam da: "Ey Allah'�n Resul�! Sizi kastetmemi�, falancaya seslenmi�tim" dedi. Bunun �zerine Peygamberimiz: "Benim ismimi tak�n, fakat k�nyemi (Ebu'l-Kas�m) kullanmay�n!" buyurdu.

�bn �mer (r.ahm.) ��yle haber vermi�tir:
Bir kimse Resul�llah'a, (a.s.) ihrama giren ki�i ne gibi elbise giyebilir? diye sordu. Hz. Peygamber (a.s.) "G�mlek, sar�k, kilot, bornoz, mest giymeyin. Ancak biriniz ayakkab� bulamazsa o zaman mest giysin. Ama mestleri topuktan a�a��s�ndan kessin. Za�feran yahut vers (ala�ehri) ile boyanm�� olan bir �ey giymeyiniz" buyurmu�tur.
Sahih-i M�slim'deki hadis numaras� [Sadece Arap�a]: 2012

Ebu Hureyre'nin (r.a.) ifade etti�ine g�re:
Allah Resul� (a.s.): "Binek �zerindeki kimse, y�r�yene, y�r�yen oturana, az (olan topluluk) da �o�a selam verir" buyurmu�tur.

- Hi� biriniz hayvanlar gibi (sevi�meksizin) cinsi m�nasebette bulunmas�n, arada el�i bulunsun.
Soruldu:
Y� Ras�lall�h s�z�n� etti�iniz el�i nedir?
- A�k f�s�lt�lar� ve �p��medir.
�slam'da cinsellik �s�m Uysal �hy�-i ul�middin �mam-� Gaz�l� K. nikah� �d�b�-l Mu��eret 2/64

Ebu Hureyre'den (r.a.) nakledildi�ine g�re:
Peyamber (a.s.) ��yle buyurmu�tur: "Aziz ve Celil Allah: Ben iyi kullar�m i�in hi� bir g�z�n g�rmedi�i, hi� bir kula��n i�itmedi�i ve hi� bir insan�n kalbinden ge�meyen �eyler haz�rlad�m, buyurdu." Allah'�n kitab�nda bunu tasdik eden delil �u ayettir: http://hadith.al-islam.com/bayan/MEDIA/B2.gif Art�k yapt�klar�na kar��l�k olarak, onlar i�in ne sevin�ler sakland��n� hi� kimse bilemez.

Sizden hi� biriniz l�y�k�yla iman etmi� olmaz; beni �ocu�undan, anas�ndan, babas�ndan ve b�t�n insanlardan fazla sevmedik�e...
�� ey m�n�f��n al�metidir: Yalan s�yler, s�z�nde durmaz, em�nete h�y�net eder.
Beni yerim g��m almaz ancak m�min kulumun kalbi al�r, ben hi� bir mekana s��mam ancak m�min kulumun kalbine s��ar�m.

same b. Zeyd (r.a.) ��yle anlat�r:
Biz Peygamber'in (a.s.) yan�nda bulundu�umuz bir s�rada k�zlar�ndan biri, Peygamber'i �a��rmak i�in bir haberci g�nderdi. Babas�na bir �ocu�unun yahut bir o�lunun �l�m h�line girdi�ini haber veriyordu. Resul�llah k�z�n�n g�nderdi�i el�iye: "Onun (Zeynep) yan�na d�n ve kendisine �unu haber ver: ��phesiz ki, Allah'�n ald�� ve verdi�i her �ey O'na aittir. Her �ey Allah kat�nda muayyen bir m�ddete ba�lanm��t�r. Yine ona �u emrimi bildir: Sabretsin ve sevab�n� Allah'tan beklesin." Bunun �zerine el�i geri d�nd�. Bu defa o (Zeynep) Peygamber'e yeminle, gelmesi i�in tekrar haber g�nderdi. Bu haber �zerine Allah Resul� (a.s.) ve onunla beraber bulunan Sa'd b. Ubade ile Muaz b. Cebel de kalkt�lar. Ben de onlarla beraber (Zeyneb'in evine) gittim. �ocuk, sanki eski bir k�rba i�indeki su gibi can �eki�ir bir vaziyette, Hz. Peygamber'e verildi. Allah Resul� (a.s.) ise g�z ya�� d�k�yordu. Sa'd b. Ubade (hayretle): "Ey Allah'�n Resul�! Bu ne h�l?" dedi. Resul�llah (a.s.): "Bu (g�z ya��), Allah'�n kullar�n�n g�n�llerine koydu�u bir rahmettir. Y�ce Allah, kullar�ndan ancak merhametli olanlar�na rahmet edecektir" buyurmu�tur.

Kul n�filelerle bana durmadan yakla��r, nihayet onu severim. Bir kere de onu sevdim mi, art�k o kulumun i�itece�i kula�� olurum, g�rece�i g�z� olurum.(kudsi hadis)
Allah� te�l� ref�ktir. Yumu�akl�� sever. Sertlik edenlere vermedi�i �eyleri ve ba�ka hi�bir �eye vermedi�ini, yumu�ak davranana ihs�n eder.

KADININ DE�ER�...

Allah Rasûl�n�n ��retilerinin hayat� �ekillendirdi�i safhalar insanl�� hayrete ve hayranl��a s�r�kleyen tablolarla doluydu. �slam ile m��erref olan insanlar, fele�in tersine d�nd��n� d��nmeye ba�lam��lard�. K�k anlam� ‘bar��’ ve ‘esenlik’le karde� olan bir din, k�z �ocu�unu diri diri g�men insanlar�, haks�z yere en k��k bir cana k�ymaktan do�aya dahi zarar vermekten �ekinir hale getirmi�ti. Kad�n� mal gibi kullanan bir toplumda, kad�na d��manl�k, cana d��manl�k, hayata d��manl�k simgesine d�n��m��t�. Ve o y�ce dinin incelik peygamberinin han�mlara y�nelik latif tav�rlar� kad�na de�er verdi�ini s�yleyen g�n�m�z insan� i�in bile �nemli mesajlar ta��maktayd�.

Hz. Peygamber (s.a.v) kendisini g�rmeye gelen kad�nlarla yak�ndan ilgilenir, hal ve hat�rlar�n� sorar, hatta bazen �zerine oturmalar� i�in c�bbesini yere sererdi. Oturmas� i�in kad�na c�bbesini seren bir peygamber ve i�te Allah Rasûl�n�n kat�nda kad�n�n de�eri…

Enes b. Malik’ten rivayetle: “Rasulullah’�n Farisi bir kom�usu vard�, g�zel et yeme�i yapard�. Rasûlullah (s.a.v) i�in yemek haz�rlad�, sonra davet etmeye geldi. Rasûlullah (Ai�e’yi g�stererek): ‘�unun i�in?” diye sordu. Adam: ‘Hay�r’ deyince Rasûlullah: ‘Hay�r, (davetinizi kabul etmiyorum)’ dedi. Adam d�n�p davetini tekrarlad�. Rasûlullah: ‘Ya �u?’ diye (yine Ai�e (r.anha)’y� g�sterdi.) Adam: ‘Hay�r’ dedi. Rasûlullah da: ‘Hay�r’ diye cevap verdi. Sonra adam tekrar davet etmeye geldi. Rasûlullah: ‘Ya �u?’ diye �srar etti. Adam ��nc� sefer: ‘Evet (o da davetli)’ dedi. Bunun �zerine kalkt�lar, adam�n evine gittiler.”

��te e�e g�sterilen incelik ve i�te Allah Rasûl�n�n kat�nda kad�n�n de�eri..

“Sa’d b. Ebi Vakkas’tan: “Bir kere �mer b. Hattab, Rasûlullah’�n huzuruna girmek i�in izin istemi�ti. Rasûlullah’�n yan�nda da Kurey�’ten bir tak�m kad�nlar vard�; sesleri Rasûlullah’�n sesinin olduk�a �st�ne ��k�yordu. �mer b. Hattab izin isteyince bu kad�nlar hemen kalkt�lar ve perdenin arkas�nda gizlendiler. Rasûlullah �mer’in girmesine izin verdi. �mer huzura girdi�i s�rada Rasûlullah (kad�nlar�n bu haline) g�l�yordu. Bunun �zerine �mer: ‘Ey Allah’�n Rasûl�! Allah seni �mr�n boyunca g�ld�rs�n’ dedi. Rasûlullah: “Yan�mda bulunan �u kad�nlara taacc�b ettim; senin sesini duyunca acele perdenin arkas�na ko�tular, buyurdu. Bunun �zerine �mer: ‘Siz onlar�n sayg�s�na daha lay�ks�n�z’ dedi. Ve kad�nlara hitaben de: ‘Ey nefislerinin d��manlar� olan kad�nlar! Rasûlullah’a sayg� g�stermeyip de benden mi �ekiniyorsunuz? dedi. Kad�nlar da: ‘Evet, senden �ekiniyoruz. ��nk� sen Rasûlullah’tan sert ve daha a��r s�zl�s�n’ dediler.”

�rnek bir m�’minin dahi gazab�ndan rahmetine s��n�lan bir peygamber ve i�te Allah Rasûl�n�n kat�nda kad�n�n de�eri..

Cehenneme girmesi haram olan kimseyi bildiriyorum. Dikkat ediniz! Bu kimse, insanlara kolayl�k ve yumu�akl�k g�sterendir.
Nefse s�k�net ve kalbe ferahl�k veren i�, iyi i�tir. Nefsi azd�ran, kalbe heyecan veren i� g�n�ht�r.

HADIS KARSISINDA SORUMLULUGUMUZ

http://www.enfal.de/med.gif

Hadisler, Resulullah'in S�nneti ve Islam uygarligimizin gelenekleri konusunda tartismalar son y�z yil i�inde artarak M�sl�man d�s�nce insanlarinin g�ndemlerinde �nemli bir yer tuttu. Islam uygarligi ve siyasi birliginin b�y�k bir g�r�lt�yle ��kmesi, hemen her M�sl�man b�lgesinde din karsiti hareketlerin iktidari ele ge�irmesi, batinin teknolojik ve d�s�nsel ara�larinin karsisinda duracak bir M�sl�man fikir g�c�n�n bulunmamasi M�sl�manlari mevcut gelenegi yeniden ele almaya y�neltti. M�sl�man uygarligin dini geleneginin yeniden ele alinmasini iki boyutta inceleyebiliriz: yaklasim boyutu ve degerlendirme boyutu. Yaklasim boyutuyla, mevcut d�s�nce hareketlerini "niyet" ve ama� �gesine g�re siniflandirmak aranabilir. Dogal olarak, hem birey hem de topluluk seviyesinde, ama�lari ve niyeti kestirebilmek spek�latif olacagindan, bu kistas yalnizca genel bir bakis a�isi vermekle kalir. Ikinci boyut ise bakis a�isinin "M�sl�man uygarligin dini gelenegini" genel degerlendirmesidir. Burada da, bakis a�isini �retenlerin, i�inde bulunduklari toplumun olasi bir baskisina yol a�mamak i�in d�s�ncelerini kabul edilebilir dozlarda ifade etmis olabileceklerini unutmamak gerekir.
Temel kavramlari yerlestirmek gerekirse, Hadisler, Peygamberimizin davranis ve s�zlerinin aktarildigi anlatimlar, Hadis kitaplari, bunlarin derlenmesiyle olusan tek-yazarli kitaplardir. Hadis kitaplari i�inde yazildigi toplumun ve din bilginlerinin genel begenisine g�re, "sahih", "s�nen" gibi derecelendirmeler alir. Hadis kitabi yazarlari, veya Muhaddisler, �zellikle Hicri ikinci ve ��nc� y�zyillarda, M�sl�manlarin yasadigi b�lgelerde ileri gelen ailelerin �yelerinden ya da ileri gelen diger Muhaddislerden Hadis toplayan ve derleyen kisilerdir. Muhaddisler aralarinda bilgi akisi sebekeleri kurmuslardi. Istisnalar hari� devletten �alismalari karsiliginda �denek aliyorlardi. Ayni zamanlarda gelisen akily�r�tme ekol� (ehl-i rey), ve neo-platonist felsefe ekol� gibi hareketlerin disinda b�t�n�yle Hadislere dayanan bir ekol (ehl-i hadis) teskil ediyorlardi.
Resulullah'in s�nneti temel kavrami (S�nnet), M�sl�man uygarligimizda Hadis kavramiyla �akistirilmis olmasina karsin, farklidir. S�nnet, Kur'an-i Kerim'in ana kavramlari arasinda degildir. Resulullah'in sorgusuz sualsiz izlenmesi gerektigi belirtilmesine ragmen, ebediyete kadar, her ortam ve her durumda ayni sekilde uygulanmasinin bir din emri olduguna iliskin a�ik bir ifade yoktur. Bunun a�ik bir ifade olarak yer aldigi tek metin, Peygamberin vefatindan �nceki son haccinda yaptigi Veda Hutbesidir, ancak hutbenin s�nnete iliskin bu en �nemli c�mlesinin esdenik g�venilirlikte diger iki kaydinda "s�nnet" yer almamaktadir. Dolayisiyla s�nnetin ne oldugu, s�nnetin ne derecede baglayici oldugu, ve Kur'an'in yanindaki konumu gibi konular ��nc� hicri y�zyila kadar belirginlesmedi. Bu y�zyila kadar Hadis derlemelerinin de tam gelismemis oldugu g�z �n�ne alinmalidir. Diger yandan gelisen ehl-i rey ise Hanefilerle fikih usul�nde, Mutezileyle teolojide (kelam) belirginlesiyordu.
Siyasi iktidarin hangi nedenle kimlerin elinde oldugu ve olmasi gerektigi konusundaki tartisma, Islami d�s�nce ayriliklarinda, yalnizca siyasi m�cadelede degil ayni zamanda kelam mezheplerinin olusmasinda da �nemli rol oynamistir. Ehl-i hadis, ehl-i rey, kelam gibi tartisma ortamlari Abbasi halifesi M�tevekkil'in doneminde b�y�k �l��de sona ermistir. Kendisinden �nceki Halife Vasik'in d�neminde ekoller arasi denge g�zetilmeyerek, Mutezilenin resmi din anlayisinin kabul edilmesi ve bunun bir �l��de halka zorla dayatilmasi sonucu, geriye d�n�lemez bir �atisma noktasina gelinmisti. Vasik'in ardindan gelen Halife M�tevekkil, devlet i�inde tam bir ideolojik d�n�s baslatarak, hapisten yeni �ikan Ahmed bin Hanbel'in karsitlarini tekfir etmesi ve diger Muhaddislerin destegi ile Mutezile bilginlerini idam, iskence ve hapis gibi y�ntemlerle ortadan kaldirdi. Devlet ideolojisi ve yapisindaki degisiklikleri, Bizans karsisindaki agir bozgunlar, Abbasilerin dayanagi se�kin T�rk birliklerinin yeni dengeleri reddetmesiyle kanli bir i� savas izledi. Bu kaos d�neminden saglam �ikan Ahmed bin Hanbel'i izleyen Muhaddisler, kaybeden analojiye (kiyas) dayali ehl-i rey, tamamiyle ortadan kalkan da Mutezile kelam anlayisi oldu.
Bu d�nemin ardindan Hadis, akily�r�tme ve analojinin �ok daha �zerinde dinin tartisilmaz temel kaynaklarindan biri haline geldi, ilgi ve �alismacilarin sayisi y�kseldi. Bir bu�uk asir i�inde onlarca kitap yazildi, bunlardan altisi esas olarak kabul edildi; Buhari ve M�slim'in derlemeleri de "sahih" olarak adlandirildi. Buhari ve M�slim'in kitaplari da sonu�ta derleme olmasina, kutsal ve vahye dayanan bir �zelligi bulunmamasina ragmen, g�n�m�zdeki genel uygulamada bu kitaplarda yer alan bir hadis "sahih" kabul edilir. End�l�s'l� Ibn Hazm gibi akily�r�tme ve analojiyi reddeden ve yalnizca Hadisleri esas alan bir ehl-i hadis alimi bile, esas aldigi Buhari ve M�slim'deki hadisleri zaman zaman kendi anlayisina g�re reddedebilmesine ragmen, bu t�rden kritik yaklasimlar hi� bir zaman �mmetin genel anlayisina �ikmamistir. Buna ragmen Islami ilimlerde bilgisi bulunmayan siradan bir insanin bu kitaplari ele almasi konusunda farkli yaklasimlar vardir. Hanefi mezhebinde Hadisler alimler i�in olmasina ragmen, g�n�m�zde hizla yayilan Hanbeli mezhebinde Buhari ve M�slim kutsal kitap gibi, Kur'an gibi, kullanilmakta, hadislerden s�phe edilmemektedir. G�n�m�z Hanbelileri bu kitaplari Kur'an seviyesine y�kseltecek "vahiy gayri-matluv" tanimini kullanirlar. Diger yandan bati etkisiyle gelisen dindisi ilahiyat �alismacilari hadislerin b�t�n�yle uydurma olabilecegi, ele alinmamasi gerektigini, zayif olmayan destekler yardimiyla �nerebilmektedirler.
Bu iki asiri u� arasinda ne yapabiliriz? Eger hadisleri kaldirirsak, yalnizca �nemli kaynaklardan mahrum kalmayacak, ayni zamanda da ge�mis zamandaki ilim ve k�lt�r mirasinini kaybetmis olacak, �mmet i�inde temel birligi yitirme tehlikesiyle karsilasabilme noktasina gelecegiz. Diger yandan Hadis kitaplarinin uygulmada Kur'an seviyesine �ikarilmasiyla yanlis din anlayislarina girecek, akily�r�tmenin asgariye indirilmesiyle �zellikle su an i�inde bulundugumuz farkli d�nya ve m�cadele ortami i�in bir anlayis gelistirmeden yoksun kalacagiz. Bu ikilemi asabilmek i�in tartismanin �zerine �ikmamiz gerekir. Bu durumda hem eskinin kaybedilmeyecegi, M�sl�man uygarliginin kopmayacagi, hem de akily�r�tme ve i�tihadin yeniden canlandirilacagi bir ortamin �retilmesi gerekmektedir.
Hadislere yaklasilirken bakilmasi gereken �� kistas, senedin g�venilirligi, i�eriginin kabul edilirligi, sonra da anlasilarak din anlayisi i�inde konumlandirilmasidir. Hadislerin kimler yoluyla geldikleri ve bunlari nakledenlerin g�venirliklerini inceleyen, ardindan da belirlenen kistaslarla bunlari siniflayan Muhaddisler ellerinde bulunan olanaklar ve ara�lar i�inde kistas ve metodlari belirlemislerdir. Oysa metodlar hi� bir zaman mutlak degildir. �rnek olarak Buhari saglam bir zincire sahip Hadisin senedini ge�erli kabul etmesine karsin, Imam-i Azam hadisin kabul edilirligi i�in �� bagimsiz koldan bize aktarilmis olmasini esas almaktaydi. S�z konusu Islam'in ikinci kaynagini sekillendirme ve derleme oldugundan yalnizca 4. asirdaki Muhaddislere birakilamaz. Hadis kitaplarinin kullandigi hammadde elimizde oldugu s�rece, baska kistaslar kullanilarak yeni derlemelerin �retilmesinde dini bir engel yoktur. Bu bakis, S�nneti, hatta mevcut Hadisleri reddetme anlamina gelmeyeceginden, eskiyle aramizda bir kesilme de olmayacaktir. Hadis nakledicilerinin (raviler) sonraki iki asama da g�z �n�ne alinarak g�venilirlik ve yanilma olasiliklarinin arastirilmasi, nakledilen hadislerin dilbilim y�ntemleri kullanilarak aktarilirken bilgi ve anlam kaybolmasina a�ik olup olmadiklarinin incelenmesi gibi bir �ok alanda yapilacak incelemelerde sened g�venilirligi ve hadisin s�zc�k ve ifade yapisinin korunum derecesi konusunda olusturulacak �alisma ortaminda yeni derlemeler �retilebilir.
Muhaddisler sahihlerin senedleriyle i�eriklerinin degerlendirilmesini birbirinden ayri tutmuslardir. Senedi tartismasiz kabul edilir olmasina ragmen i�erigi bakimindan Islam anlayisi i�inde g�r�lmeyen hadisler siniflandirma disi tutulmuslardir. Ancak, senedi kabul edilebilir bir hadisin Islam'a aykiri olacagina kim karar verecektir? Buna da Muhaddisler kendi din anlayislari i�inde karar vermislerdir. Kur'an ile uyusmasi, diger hadislerin geneliyle uyusmasi gibi ana kistaslarin disinda, Ehl-i Hadis ekol�n�n digerlerinden farkli olan teolojik yaklasimlari da ana etmenler arasindadir. Hemen her sekilde ve y�nelimde senedi kabul edilebilir durumda onbinlerce hadis varsa Muhaddisin bunlari toplama disinda yaptigi sey kendi g�r�s�ne g�re ayiklamak olacaktir. Sonu� olarak �ok farkli dini anlayislara g�re apayri hadis kitaplari ortaya �ikabilir, �imistir. Muhaddisin burada yalnizca hadis toplayan degil, aldigi bu genis se�im yetkisiyle dini de sekillendiren oldugu anlasilabilir. Bu yetkinin zamaninda tek bir kisiye, bir ka� kisiye veya pop�ler bir grup�a sirtlanilmasi, bizim bunun sorumlulugundan muaf oldugumuz anlamina gelemez. Onbinlerin �ok �zerindeki ayiklanmamis hadis hammaddesini tekrar incelememiz, hangi kistaslarin bunlari Islam i�inde g�rd�g�ne karar ererek, muhtemelen daha hassas bir elekte ayiklamamiz gerekebilir.
��nc� asama bir hadisin metin ve sened olarak kabul edilirligi �zerinde mutabakat ortaya �iktiktan sonra bu hadisin din i�inde yerlestirilmesi, Kur'an-i Kerim'in isigi altinda anlaminin belirlenmesi, anlatim kaymalari varsa genel i�erigin �ikarilmasi, Resulullah'in burada s�yledigi, yaptigi farkli sartlar i�indeki bir topluluk veya birey a�isindan neye tekab�l eder sorusunun cevaplanmasi gerekir. Bunlar yapilirken, Hadisi nakledenlerin ilim seviyeleri, anlayis durumlari, Kureys Arap kullanimindaki o g�n�n mecazlar, tesbihler, ifadeler de analitik olarak incelenerek, ifadede degisiklik yapildiysa, orijinal ifadenin yeniden yapilandirilmasi gerekebilir.
Kisaca her �� asamada, ayni zamanda bu asamalarin birlirleriyle etkilesiminde daha ilerlemis y�ntemler ve ara�larin kullanimindan yararlanarak, yeniden bir �alisma sahasi kurulmasi gerekmektedir. Kagidin seri �retiminin olmadigi, ulasim yetersizlikleri, iletisim olanaksizliklari, bilimsel egitim alabilecek insan sayisi gibi ortam fakt�rlerini g�z �n�nde bulundurdugumuzda ilk Hicri y�zyillarin M�sl�man ilim adamlari fikihtan hadise, kelamdan felsefeye her dalda inanilmaz atilimlar ve basarilar g�stermislerdir. I�inde bulunduklari olanaklari g�n�m�ze oranlarsak ne yazik ki son y�zyillar bu d�nemin altinda bir dipnot olarak bile yer alamayacaktir. �mmetin ilimlerde �nde gelenleri, erken Islam tarihindeki bu �st�n verimli, �zg�venli alimlerini azizlestirip, insan�st� �zellikler atfedip onlarin arkasina saklanmaktan vazge�mek, onlarin eristikleri �retkenlik d�zeyinde ilimleri Allah'in ihsan ettigi yeni sartlar altinda, kaldigi yerden tekrar baslatmak, yeniden ihya etmek zorundadir. Ancak bu sekilde modernizm bozunumu ile gelenek�ilik taasubu arasindaki anlamsiz sikismadan kurtulabiliriz.

kaynak: Sinan Balci, Anadolu dergisi

Allah� te�l�n�n, bir kulunu sevmemesi, onun faydas�z �eylerle u�ra�mas�ndan anla��l�r.

Bir kimsenin �ocu�unu terbiye etmesi ve ona edep ��retmesi, her g�n bir miktar sadaka vermesinden daha hay�rl�d�r.

Ali b. Ebu Talip (r.a.) ��yle anlat�r:
Hz. Peygamber (a.s.) ile beraber bulundua�um Bedr gazas� g�n� ya�l� bir deveyi ganimet olarak ald�m. Hz. Peygamber bana bir ya�l� deve daha vermi�ti. Bir g�n bu develerimi Ensar'dan bir kimsenin kap�s� �n�nde ��kt�rd�m. Bunlara boya otu y�kleyip satmak ve paras�yla Fat�ma'n�n d��n yeme�ine yard�m etmek istiyordum. Kaynuka kabilesinden bu i�e v�k�f bir kuyumcu da benimle beraberdi. Bu s�rada Hamza b. Abdu'l-Muttalip bu Ensari'nin evinde i�ki i�iyor ve beraberinde de �ark�c� bir kad�n �ark�lar s�yl�yordu. Bu �ark�c� kad�n: Ey Hamza! Semiz develere bak! deyince hemen Hamza k�l�c� ile bu iki hayvana do�ru s��rayarak bunlar� bo�azlad�. H�rg��lerini kopard�, b��rlerini yar�p ci�erlerinden birer par�a ald�. Ben �bn �ihab'a: H�rg��ten de mi? diye sordum. "�kisinin de h�rg��lerini ald�," dedi. �bn �ihab Ali'nin devamla: Beni �ileden ��karan bir manzara g�rm��t�m. Peygamberimizin yan�na geldim. Yan�nda Zeyd. b. Harise vard�. Ona olan� anlatt�m. O Zeyd ile beraber d��ar� ��kt�, ben de ard�ndan gittim. Hamza'n�n yan�na giderek ona k�zd��n� belli etti. Hamza ba��n� kald�rd� ve: "Siz benim babalar�m�n k�lelerinden ba�ka nesiniz ki?" dedi�ini bildirdi. Bunun �zerine Peygamberimiz de gerisin geri ��kt�.

Allah� te�l� benim �mmetimden bir kuluna iyilik yapmak isterse, onun kalbine, Ash�b�m�n sevgisini yerle�tirir.
Atalar�n�za h�rmet ediniz ki, �ocuklar�n�z size h�rmet etsin! �ffetli olunuz ki, aileleriniz iffetli olsun!
Mus�betlerin en b�y��, vakti faydas�z �eylerle ge�irmektir.

Eb� H�reyre (ra)'den: Res�lull�h (sav) ��yle buyurdu:
Allah� Te�la p�kt�r. P�k olandan ba�kas�n� kab�l etmez. Allahu Te�la m�rsel olan Peygamberlerine neyi emrettiyse m�'minlere de onu emretmi�tir.
Peygamberlere: "Ey peygamberler, p�k ve hel�l ta�mlardan yiyiniz ve s�lih amel i�leyiniz"
M�'minlere: "Ey iman edenler, r�zk olarak size verdi�imiz p�k ve hel�l �eylerden yiyiniz" buyurdu.
Ondan sonra Res�l-i Ekrem (sav) Hazretleri (s�z� d�nd�re dola�t�ra) buyurdu ki;
�nsan (Allah yolunda uzun seferlere katlan�r, sa�lar� birbirine kar��m��, y�z� g�z� toza bulanm��, "Y� R�b! Y� Rab!" diyerek ellerini g�k y�z�ne a�ar. Halbuki, yedi�i haram, i�ti�i haram, giydi�i haram. Haram ile beslenmi�. B�ylesinin du�s� nereden m�stec�b olacak?

40 HAD�S
1

اَلدِّينُ النَّصِيحَةُ قُلْنَا: لِمَنْ )يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟( قَالَ: لِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلأئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ

(Allah Ras�l�) “Din nasihatt�r/samimiyettir” buyurdu. “Kime Y� Ras�lallah?” diye sorduk. O da; “Allah’a, Kitab�na, Peygamberine, M�sl�manlar�n y�neticilerine ve b�t�n m�sl�manlara” diye cevap verdi.

M�slim, �m�n, 95.

اَلإِسْلاَمُ حُسْنُ الْخُلُقِ

�sl�m, g�zel ahl�kt�r.

Kenz�’l-Umm�l, 3/17, HadisNo: 5225.

مَنْ لاَ يَرْحَمِ النَّاسَ لاَ يَرْحَمْهُ اللَّهُ

�nsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez.

M�slim, Fed�il, 66; Tirmiz�, Birr, 16.

يَسِّرُوا وَلاَ تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلاَ تُنَفِّرُوا

Kolayla�t�r�n�z, g��le�tirmeyiniz, m�jdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.

Buh�r�, �lm, 12; M�slim, Cih�d, 6.

إنَّ مِمَّا أدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّبُوَّةِ:

إذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ

�nsanlar�n Peygamberlerden ��renegeldikleri s�zlerden biri de: “Utanmad�ktan sonra diledi�ini yap!” s�z�d�r.

Buh�r�, Enbiy�, 54; EbuD�v�d, Edeb, 6.

اَلدَّالُّ عَلىَ الْخَيْرِ كَفَاعِلِهِ

Hayra vesile olan, hayr� yapan gibidir.

Tirmiz�, �lm, 14.

لاَ يُلْدَغُ اْلمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ

M�min, bir delikten iki defa sokulmaz.(M�min, iki defa ayn� yan�lg�ya d��mez)

Buh�r�, Edeb, 83; M�slim, Z�hd, 63.

اِتَّقِ اللَّهَ حَـيْثُمَا كُنْتَ وَأتْبِـعِ السَّـيِّـئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا

وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ

Nerede olursan ol Allah’a kar�� gelmekten sak�n; yapt��n k�t�l��n arkas�ndan bir iyilik yap ki bu onu yok etsin. �nsanlara kar�� g�zel ahlak�n gere�ine g�re davran.

Tirmiz�, Birr, 55.

إنَّ اللَّهَ تَعَالى يُحِبُّ إذَا عَمِلَ أحَدُكُمْ عَمَلاً أنْ يُتْقِنَهُ

Allah, sizden birinizin yapt�� i�i, ameli ve g�revi sa�lam ve iyi yapmas�ndan ho�nut olur.

Taber�n�, el-Mu’cem�’l-Evsat, 1/275; Beyhak�, ﬁu’ab�’l-�m�n, 4/334.

اَلإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً أفْضَلُهَا قَوْلُ لاَ إِلهَ إِلاَّاللَّهُ وَأدْنَاهَا إِمَاطَةُ اْلأذَى عَنِ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ اْلإِيـمَانِ

�man, yetmi� k�sur derecedir. En �st�n� “L� il�he illallah (Allah’tan ba�ka ilah yoktur)” s�z�d�r, en d��k derecesi de rahats�z edici bir �eyi yoldan kald�rmakt�r. Haya da imandand�r.

Buh�r�, �m�n, 3; M�slim, �m�n, 57, 58.

مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِـعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِـعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أضْعَفُ اْلإِيـمَانِ

Kim k�t� ve �irkin bir i� g�r�rse onu eliyle d�zeltsin; e�er buna g�c� yetmiyorsa diliyle d�zeltsin; buna da g�c� yetmezse, kalben kar�� koysun. Bu da iman�n en zay�f derecesidir.

M�slim, �m�n, 78; Eb� D�v�d, Sal�t, 248.

عَيْنَانِ لاَ تَمَسُّهُمَا النَّارُ: عَيْنٌ بَـكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَعَيْنٌ

بَاتَتْ تَحْرُسُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ

�ki g�z vard�r ki, cehennem ate�i onlara dokunmaz: Allah korkusundan a�layan g�z, bir de gecesini Allah yolunda, n�bet tutarak ge�iren g�z.

Tirmiz�, Fed�il�’l-Cih�d, 12.

لاَ ضَرَرَ وَلاَ ضِرَارَ

Zarar vermek ve zarara zararla kar��l�k vermek yoktur.

�bn M�ce, Ahk�m, 17; Muvatta’, Akd�ye, 31.

لاَ يُؤْمِنُ أحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ

Hi�biriniz kendisi i�in istedi�ini (m�’min) karde�i i�in istemedik�e (ger�ek) iman etmi� olamaz.

Buh�r�, �m�n, 7; M�slim, �m�n, 71.

اَلْمُسْلِمُ أخُو الْمُسْلِمِ لاَ يَظْلِمُهُ وَلاَ يُسْلِمُهُ مَنْ كَانَ فِي حَاجَةِ أخِيهِ كَانَ اللَّهُ فِي حَاجَتِهِ وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللَّهُ عَنْهُ بِهَا كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

M�sl�man m�sl�man�n karde�idir. Ona zulmetmez, onu (d��man�na) teslim etmez. Kim, (m�min) karde�inin bir ihtiyac�n� giderirse Allah da onun bir ihtiyac�n� giderir. Kim m�sl�man� bir s�k�nt�dan kurtar�rsa, bu sebeple Allah da onu k�yamet g�n� s�k�nt�lar�n�n birinden kurtar�r. Kim bir m�sl�man�(n kusurunu) �rterse, Allah da K�yamet g�n� onu(n kusurunu) �rter.

Buh�r�, Mez�lim, 3; M�slim, Birr, 58.

لاَ تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلاَ تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا

�man etmedik�e cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedik�e de (ger�ek anlamda) iman etmi� olamazs�n�z.

M�slim, �m�n, 93; Tirmiz�, S�f�tu’l-K�y�me, 56.

اَلْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ النَّاسُ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ

M�sl�man, insanlar�n elinden ve dilinden emin oldu�u kimsedir.

Tirmiz�, �m�n, 12; Nes��, �m�n, 8.

لاَ تَبَاغَضُوا وَلاَ تَحَاسَدُوا وَلاَ تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إخْوَانًا

وَلاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أنْ يَهْجُرَ أخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثِةِ اَيَّامٍ

Birbirinize bu�uz etmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize arka �evirmeyin; ey Allah’�n kullar�, karde� olun. Bir m�sl�mana, �� g�nden fazla (din) karde�i ile darg�n durmas� helal olmaz.

Buh�r�, Edeb, 57, 58.

إنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إلَى الْبِرِّ وَ إنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إلَى الْجَنَّةِ وَإنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ صِدِّيقًا وَ إنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إلَى الْفُجُورِ وَ إنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إلَى النَّارِ وَ إنَّ الرَّجُلَ لَيَـكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا

Hi� ��phe yok ki do�ruluk iyili�e g�t�r�r. �yilik de cennete g�t�r�r. Ki�i do�ru s�yleye s�yleye Allah kat�nda s�dd�k (do�ru s�zl�) diye yaz�l�r. Yalanc�l�k k�t�ye g�t�r�r. K�t�l�k de cehenneme g�t�r�r. Ki�i yalan s�yleye s�yleye Allah kat�nda kezz�b (�ok yalanc�) diye yaz�l�r.

Buh�r�, Edeb, 69; M�slim, Birr, 103, 104.

لاَ تُمَارِ أخَاكَ وَلاَ تُمَازِحْهُ وَلاَ تَعِدْهُ مَوْعِدَةً فَتُخْلِفَهُ

(M�min) karde�inle m�naka�a etme, onun ho�una gitmeyecek �akalar yapma ve ona yerine getirmeyece�in bir s�z verme.

Tirmiz�, Birr, 58.

تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ وَأمْرُكَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهْيُكَ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ وَإِرْشَادُكَ الرَّجُلَ فِي أرْضِ الضَّلاَلِ لَكَ صَدَقَةٌ وَإِمَاطَتُكَ الْحَجَرَ وَالشَّوْكَ وَالْعَظْمَ عَنِ الطَّرِيقِ لَكَ صَدَقَةٌ

(M�min) karde�ine tebess�m etmen sadakad�r. �yili�i emredip k�t�l�kten sak�nd�rman sadakad�r. Yolunu kaybeden kimseye yol g�stermen sadakad�r. Yoldan ta�, diken, kemik gibi �eyleri kald�r�p atman da senin i�in sadakad�r.

Tirmiz�, Birr, 36.

إِنَّ اللَّهَ لاَ يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأمْوَالِكُمْ وَلـكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ وَأعْمَالِكُمْ

Allah sizin ne d�� g�r�n��n�ze ne de mallar�n�za bakar. Ama o sizin kalplerinize ve i�lerinize bakar.

M�slim, Birr, 33; ‹bn M�ce, Z�hd, 9;

Ahmed b. Hanbel, 2/285, 539.

رِضَى الرَّبِّ في رِضَى الْـوَالِدِ وَسَخَطُ الرَّبِّ في سَخَطِ الْـوَالِدِ

Allah’�n r�zas�, anne ve baban�n r�zas�ndad�r.

Allah’�n �fkesi de anne baban�n �fkesindedir.

Tirmiz�, Birr, 3.

ثَلاَثُ دَعَوَاتٍ يُسْتَجَابُ لَهُنَّ لاَ شَكَّ فِيهِنَّ:

دَعْوَةُ الْمَظْلُومِ، وَدَعْوَةُ الْمُسَافِرِ ، وَدَعْوَةُ الْوَالِدِ لِوَلَدِهِ

�� dua vard�r ki, bunlar ��phesiz kabul edilir:

Mazlumun duas�, misafirin duas� ve baban�n evlad�na duas�.

�bn M�ce, Dua, 11.

مَا نَحَلَ وَالِدٌ وَلَدًا مِنْ نَحْلٍ أَفْضَلَ مِنْ أدَبٍ حَسَنٍ

Hi�bir baba, �ocu�una, g�zel terbiyeden daha �st�n bir

hediye veremez.

Tirmiz�, Birr, 33.

خِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ

Sizin en hay�rl�lar�n�z, han�mlar�na kar�� en iyi davrananlar�n�zd�r.

Tirmiz�, Rad�’, 11; ‹bn M�ce, Nik�h, 50.

لَيْس مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا وَيُوَقِّرْ كَبِيرَنَا

K��klerimize merhamet etmeyen, b�y�klerimize sayg�

g�stermeyen bizden de�ildir.

Tirmiz�, Birr, 15; Eb� D�v�d, Edeb, 66.

كَافِلُ الْيَتِيمِ لَهُ أوْ لِغَيْرِهِ أنَا وَ هُوَ كَهَاتَيْنِ فيِ الْجَنَّةِ وَأشَارَ بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى

Peygamberimiz i�aret parma�� ve orta parma��yla i�aret ederek: “Gerek kendisine ve gerekse ba�kas�na ait herhangi bir yetimi g�r�p g�zetmeyi �zerine alan kimse ile ben, cennette i�te b�yle yanyanay�z” buyurmu�tur.

Buh�r�, Tal�k, 25, Edeb, 24; M�slim, Z�hd, 42.
29

اِجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ قَالُوا يَا رَسُولَ للهِ وَمَا هُنَّ قَالَ: اَلشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَ قَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إلاَّ بِالْحَقِّ وَأكْلُ الرِّبَا وَأكْلُ مَالِ اْليَتِيمِ وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصَنَاتِ الْغَافِلاَتِ الْمُؤْمِنَاتِ

(�nsan�) hel�k eden �u yedi �eyden ka��n�n. Onlar nelerdir ya Resulullah dediler. Bunun �zerine: Allah’a �irk ko�mak, sihir, Allah’�n haram k�ld�� cana k�ymak, faiz yemek, yetim mal� yemek, sava�tan ka�mak, su�suz ve namuslu m�min kad�nlara iftirada bulunmak buyurdu.

Buh�r�, Vas�y�, 23, T�bb, 48; M�slim, �m�n, 144.
30

مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يُؤْذِ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أوْ لِيَصْمُتْ

Allah’a ve ahiret g�n�ne im�n eden kimse, kom�usuna eziyet etmesin. Allah’a ve ahiret g�n�ne im�n eden misafirine ikramda bulunsun. Allah’a ve ahiret g�n�ne im�n eden kimse, ya hay�r s�ylesin veya sussun.

Buh�r�, Edeb, 31, 85; M�slim, �m�n, 74, 75.

مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ

Cebr�il bana kom�u hakk�nda o kadar �ok tavsiyede bulundu ki;

ben (Allah Te�l�) kom�uyu kom�uya miras�� k�lacak zannettim.

Buh�r�, Edeb, 28; M�slim, Birr, 140, 141.
32

اَلسَّاعِي عَلَى الأرْمَلَةِ وَالْمِسْكِينِ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ

أوِ الْقَائِمِ اللَّيْلَ الصَّائِمِ النَّهَارَ

Dul ve fakirlere yard�m eden kimse, Allah yolunda cihad eden
veya g�nd�zleri (nafile) oru� tutup, gecelerini (nafile) ibadetle
ge�iren kimse gibidir.

Buh�r�, Nafak�t, 1; M�slim, Z�hd, 41;
Tirmiz�, Birr, 44; Nes��, Zek�t, 78.

كُلُّ ابْنِ آدَمَ خَطَّاءٌ وَخَيْرُ الْخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ

Her insan hata eder.

Hata i�leyenlerin en hay�rl�lar� tevbe edenlerdir.

Tirmiz�, K�y�me, 49; �bn M�ce, Z�hd, 30.
34

عَجَبًا لأمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْس ذَاكَ لأحَدٍ إِلاَّ لِلْمُؤْمِنِ: إِنْ أصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَـكَرَ فَـكَانَ خَيْرًا لَهُ وَإِنْ أصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَـكَانَ خَيْرًا لَهُ

M�’minin ba�ka hi� kimsede bulunmayan ilgin� bir hali vard�r; O’nun her i�i hay�rd�r. E�er bir geni�li�e (nimete) kavu�ursa ��kreder ve bu onun i�in bir hay�r olur. E�er bir darl��a (musibete) u�rarsa sabreder ve bu da onun i�in bir hay�r olur.

M�slim, Z�hd, 64; D�rim”, Rik�k, 61.

مَنْ غَشَّـنَا فَلَيْس مِنَّا

Bizi aldatan bizden de�ildir.

M�slim, �m�n, 164.
36

لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ نَمَّامٌ

S�z ta��yanlar (cezalar�n� �ekmeden ya da affedilmedik�e)

cennete giremezler.

M�slim, �m�n, 168; Tirmiz�, Birr, 79.

أعْطُوا الأجِيرَ أجْرَهُ قَبْلَ أنْ يَجِفَّ عَرَقُهُ

��iye �cretini, (aln�n�n) teri kurumadan veriniz.

�bn M�ce, Ruh�n, 4.

مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَـأكُلُ مِنْهُ

طَيْرٌ أوْ إِنْسَانٌ أوْ بَهِيمَةٌ إِلاَّ كَانَ لَهُ بِهِ صَدَقَةٌ

Bir m�sl�man�n dikti�i a�a�tan veya ekti�i ekinden insan, hayvan ve ku�lar�n yedikleri �eyler, o m�sl�man i�in birer sadakad�r.

Buh�r�, Edeb, 27; M�slim, M�s�k�t, 7, 10.

إِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ

وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ ألاَ وَهِيَ الْقَلْبُ

�nsanda bir organ vard�r. E�er o sa�l�kl� ise b�t�n v�cut sa�l�kl� olur; e�er o bozulursa b�t�n v�cut bozulur. Dikkat edin! O, kalptir.

Buh�r�, �m�n, 39; M�slim, M�s�k�t, 107.

اِتَّقُوا اللَّهَ رَبَّـكُمْ وَصَلُّوا خَمْسَـكُمْ وَصُومُوا شَهْرَكُمْ وَأدُّوا زَكَاةَ أمْوَالِكُمْ وَأطِيعُوا ذَاأمْرِكُمْ تَدْخُلُوا جَنَّةَ رَبِّـكُمْ

Rabbinize kar�� gelmekten sak�n�n, be� vakit namaz�n�z� k�l�n, Ramazan orucunuzu tutun, mallar�n�z�n zekat�n� verin, y�neticilerinize itaat edin. (B�ylelikle) Rabbinizin cennetine girersiniz.

Tirmiz�, Cum’a, 80.

Ebu Hureyre'den (r.a.) rivayet edildi�ine g�re:
Hz. Peygamber (a.s.) ��yle buyurmu�tur: "Arab'�n s�yledi�i s�zlerin en �airanesi Lebid'in �u s�z�d�r: �yi biliniz ki Allah'tan ba�ka her �ey bat�ld�r".

Ebu Rukayye Temin b. Evs ed-D�ri (ra)'den: Demi�tir ki, Nebiyy-i Ekrem (sav) Efendimiz ��yle buyurdu: "Din hemen nasihattir. Din hemen nasihattir. Din hemen nasihattir." "Y� Res�lall�h, kimin i�in nasihat?" diye sorduk. "Allah i�in, kit�b� i�in, Res�l� i�in, Eimme-i m�slimin ve �mme-i m�slimin i�in." buyurdular.