|
29 çeşit maden vardır |
KROM MADENİ KROM MADENİ yurdumuzda hangi illerden çıkarılır |
yer altı kaynaklarımız |
MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. |
hangi illerde kömür ocağı vardır ve kullanılır |
bor un diyer adı bor mineralleri mi |
volfram nerelerde çıkarılır |
Linyit nerelerden çıkarılıyor? linyitin çıkarıldığı yer neresidir? |
[QUOTE]linyit cikarildigi yerler ile ilgili daha |
ya altın ve titanyum türkiyeniz nerelerinde çıkar lütfen cevap yazın |
Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. (Alıntıdır) .. Bu Mesajı Yetkililere Rapor Et Bu mesaja hızlı cevap gönder Eski 03-02-2009 #5 (mesaj-linki) serpil Türkiye'de kullanılan enerji kaynakları nelerdir? Türkiye'de kullanılan enerji kaynakları nelerdir??? Bu Mesajı Yetkililere Rapor Et Bu mesaja hızlı cevap gönder Eski 03-02-2009 #6 (mesaj-linki) Keten Prenses Bayan-F Keten Prenses - avatarı Başlıca Maden Çeşitleri Madenlerin oluşumu, çeşidi ve rezervleri arazinin jeolojik yapısına ve oluştuğu jeolojik zamana bağlıdır. Türkiye’de 1. zamandan, 4. zamana kadar oluşmuş araziler vardır.Volkanik faaliyetlerin sık olduğu 3. zamanda oluşan arazi geniştir. Bu nedenle krom, demir, bakır, kurşun, pirit gibi volkanik oluşumlu madenler çoktur. Demir : Demir – çelik endüstrisinin en önemli hammaddesidir. Türkiye demir cevheri rezervleri bakımından oldukça zengindir. Hemen her bölgemizde demir cevherine rastlanmıştır. Ancak bu yataklardan 60 kadarı işletilebilmektedir Bakır : Tarih öncesi çağlarda insanların ilk kullandığı madenlerden biridir. Bakır rezervleri yerkabuğunun volkanik oluşum gösteren bölgelerinde yaygın olarak bulunmaktadır. Saf bakır üretimi ülke gereksinimini karşılamadığı için dışarıdan saf bakır alınır. Krom : Çok sert, iyi cilalanabilen ve paslanmayan bir madendir. Volkanik alanlarda yaygındır.Makine ile motor endüstrisinde ve paslanmaz çelik yapımında kullanılan önemli bir madendir. Günümüz verilerine göre, Dünya krom üretiminde Türkiye 4. sıradadır.Yurtdışına satılan önemli bir madenimizdir.(Kütahya,Bursa, Eskişehir ve Denizli) Bor Mineralleri (Boraks) : Kimya endüstrisinin en önemli hammaddesidir. Türkiye rezerv bakımından Dünya’da ilk sırada yer alır. Ancak üretimi ve dış satımı az olduğundan ekonomiye katkısı da azdır. En çok Balıkesir ve Eskişehir yöresinde bulunur. Kükürt : Yapay gübre üretimi ve tarım ilaçları başta olmak üzere kimya endüstrisinde kullanılır. En büyük rezervlerimiz Göller Yöresi’ndedir. Üretim, tüketimin az bir bölümünü karşılayamaz.Bu nedenle yurtdışından da alınmaktadır. Boksit : Ülkemizin en zengin rezerve sahip olduğu madenlerden biridir. Boksit işlendikten sonra alüminyum elde edilir. Endüstride demir cevheri ürünlerinden sonra en fazla tüketilen maden durumundadır. Özellikle uçak gövdelerinin yapımında yaygın olarak kullanılmaktadır. Volfram (Tungstein) : Uzay ve savaş endüstrisinde kullanılan, az bulunan madendir. En zengin rezervler Uludağ’dadır. Manganez :Türkiye’de dağınık yataklar halindedir.Saf olarak bulunmaz. Üretim tüketimi karşılamadığından dışarıdan satın alınır. Zımpara Taşı : Metamorfik taşlar içinde bulunan, kullanım alanı geniş olan bir madendir. En zengin rezervler Ege Bölgesi’ndedir. Tuz :Tad vermek için yemek tuzu ve bakterilerin çoğalmasını önlemek için tuzlama tuzu olarak kullanılır.Ancak son yıllarda kimya endüstrisinin önemli bir hammaddesi konumuna gelmiştir.Tuz Gölü ve İzmir-Çamaltı, tuz rezervlerinin en fazla olduğu yerlerdir Taşkömürü : Ülkemizin en geniş taşkömürü havzası Batı Karadeniz Bölümü’ndedir. Buradaki taşkömürü havzaları I. Jeolojik zamanda oluşmuştur. Demir – Çelik endüstrisinde enerji kaynağı olarak kullanılan taşkömürü, aynı zamanda kimyaendüstrisinin de hammaddesidir. Yıllık üretim 4-5 milyon ton dolayındadır. Üretim Türkiye’nin gereksinimini karşılayamaz Linyit : Türkiye’de rezervi en zengin olan enerji kaynağıdır. Hemen her bölgemizde az çok linyit yatakları bulunmaktadır. Çoğunlukla yakacak olarak ve termik santrallerde değerlendirilir. En büyük linyit havzası Afşin-Elbistan’dadır. Yıllık net üretim 40 milyon tonu bulmaktadır. Üretim ve tüketim aynı hızla artmaktadır Petrol : Dünya ekonomisinin en önemli enerji kaynaklarından birincisi durumundadır. Ancak Türkiye petrol rezervleri bakımından pek zengin değildir. Türkiye’nin önemli petrol yatakları Güneydoğu Anadolu’da bulunmaktadır. Türkiye’nin yıllık üretimi 2,5-3 milyon ton dolayındadır. Üretilen petrol ülke gereksinmesinin en fazla % 20’sini karşılayabilmektedir. Bu nedenle yurtdışından alınanlar arasında petrol ilk sırada yer alır. kaynak gencbilim Bu Mesajı Yetkililere Rapor Et Bu mesaja hızlı cevap gönder Eski 03-02-2009 #7 (mesaj-linki) Keten Prenses Bayan-F Keten Prenses - avatarı !!!Ülkemizde kullanılan ENERJİ kaynakları!!! Enerji kaynaklarının hepsi bize yaşantımızı devam ettirmek için gerek duyduğumuz enerjiyi sağlarlar. Enerji kaynakları, yenilenebilir enerji kaynakları ; güneş, su, rüzgar, jeotermal, biyomas ve yenilenebilir olmayan (fosil kökenli) enerji kaynakları ; kömür, petrol, doğal gaz, nükleer diye ikiye ayrılır. Enerji farklı şekillerde elde edilir: Isı (termal), ışık (radyant), mekanik, elektrik, kimyasal ve nükleer enerji olmak üzere. Enerjinin iki tipi vardır, depolanmış (potansiyel) enerji, ve hareket (kinetik) enerjisi olmak üzere. Örneğin, yediğimiz yiyecekler kimyasal enerji ihtiva eder, vücudumuz bu enerjiyi kullanmaya başlayıncaya kadar depo eder. İş yaparken bu enerji serbest bırakılır. Enerjinin tüm formları her gün kullandığımız enerji kaynaklarında farklı bir şekilde depo edilir. Bu kaynaklar yukarda söylediğimiz yenilenebilen ve yenilenmeyen kaynaklardır. Yenilenebilir enerjileri sürekli kullanabiliriz. Yenilenemeyenler tükenince çok kısa zamanda yeniden üretilmesi mümkün değildir. Solar enerji güneşten, rüzgar ve jeotermal enerjisi yerkürenin kendisinden, biyomas enerjisi bitkilerden ve hidrogücü, sudan elde edilen yenilenebilir birer kaynaktır ve bu enerjiler ısı ve elektrik enerjisine çevrilebilirler. Ancak bugüne kadar kullandığımız enerjilerin çoğu yenilenebilir olmayan, fosil kaynaklardandır, kömür, petrol, doğal gaz gibi. Bunlara fosil kaynaklar denir çünkü milyonlarca yıl yerin derinliklerinde kaya ve toprak altında kalmış, ısı ve basınç altında fosilleşmiş bitki ve hayvanlardan oluşmuşlardır. Diğer yenilenemeyen bir enerji kaynağı, atomlarını parçalayarak (nükleer bir işlem, fission vasıtasıyla ) ısı ve bunun sonucunda elektrik elde ettiğimiz uranyum elementidir. Tüm bu enerji kaynaklarını, evlerimizde, iş yerlerimizde, okullar ve fabrikalarımızda ihtiyaç duyduğumuz elektriği üretmek için kullanırız. Kompütürleri, lambaları, buzdolabı, çamaşır makinaları ve klimalarımızı,.., çalıştırmak için elektrik gücünü kullanırız. Arabalarımızı çalıştırmak için de enerji kullanırız. Arabalarımızda kullandığımız bu enerji petrolden elde edilen benzindir. Pişirmek için de enerji kullanırız. Bu enerjiler doğalgaz yada petrolden elde edilen propan gazı gibi diğer gazlar, yada diğer kaynaklardan biridir. Yapmak istediğimiz her iş için, kullandığımız bir enerji kaynağı vardır. Kırda yemek yapmak için sıvılaştırılmış gaz kaynaklarından, uzaya astronotları göndermek için kullanılan hidrojen yakıtlarına kadar. Elektrik nedir? Elektrik enerjinin bir şeklidir. Elektrik gücünün akışıdır. Tüm maddeler atomlardan meydana gelmiştir. Bir atomun merkezinde çekirdeği vardır. Çekirdeğinde pozitif yüklü protonları ve yüksüz nötronları bulunur. Atom çekirdeğinin etrafında negatif yüklü elektronları vardır. Elektronların sayısı protonların sayısına eşittir. Bir elektronun yükü de bir protonun yüküne eşdeğerdir. Bir dış kuvvet tarafından bir atomun elektron ve protonu arasındaki denge bozulduğu zaman o atom bir elektrik yükü kaybeder yada kazanır. Bir atomdan elektrik yükleri kaybolduğu zaman, bu negatif yükler serbest kalır ve bu elektronların serbest hareketiyle madde içinde bir elektrik akımı meydana gelir. Elektrik doğal yapının bir parçasıdır. Şu anda en çok kullanılan enerji formudur. Elektrik, tüm temel enerji kaynaklarını, kömür, petrol, doğalgaz, nükleer güç yada yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanarak onların aracılığıyla ikincil bir enerji olarak elde edilmektedir. Pek çok şehir ve kasaba bir şelale (doğal bir mekanik güç kaynağı) yakınına kurulmuştur. Kaynağın gücünden iş yapmakta yararlanmak için. 100 yılı aşan bir süre öncesinde elektrik üretimine başlanmadan, evlerde aydınlanmak için gaz yağı yakan lambalar, ısınmak için de odun yada kömür yakan sobalar kullanılırdı. Filedelfiya şehrinde fırtınalı bir gecede Benjamin Franklin tarafından kullanılan şemsiye deneyimi ile elektriğin prensipleri kısmen anlaşılmış oldu. Thomas Edison, elektrik lambası icadını geliştirerek herkesin hayatını değiştirmeye yardım etti. 1879 yılından önce, sokak aydınlatılması için doğru akım (DC) elektriği ile ark ışıkları kullanılmıştı. 1800 lü yılların sonunda Nikola Tesla, alternatif akımının (AC) üretim, iletim ve kullanımının öncüsü oldu. Tesla’ nın icatları ile elektrik, evlerde aydınlatmada ve endüstriyel makinalara güç vermek için kullanılmaya başlandı. Bir transformatör nasıl kullanılır? Uzun mesafeler üzerinden elektriği göndermedeki problemi çözmek için, George Westinghouse, transformatör diye adlandırılan bir alet geliştirdi. Transformatör uzun mesafeler üzerinden verimli bir şekilde elektriğin iletilmesini sağladı. Böylece elektriğin üretildiği santrallerden çok uzaklardaki ev ve işyerlerinde kullanılması mümkün oldu. Bu gün elektriksiz bir hayatı düşünmek bile zordur. Su gibi hava gibi vazgeçilmez bir durum diye düşünülmektedir. Elektrik, ısı, ışık ve güç gerektiren kullanımlarda uygun ve kontrol edilebilir bir enerji şeklidir. Bugün, herhangi bir anda ihtiyaç duyduğumuz ve kullanmaya hazır bir enerjidir. Bu Mesajı Yetkililere Rapor Et Bu mesaja hızlı cevap gönder Eski 15-02-2009 #8 (mesaj-linki) etki MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. Bu Mesajı Yetkililere Rapor Et Bu mesaja hızlı cevap gönder Eski 05-03-2009 #9 (mesaj-linki) godday Türkiye'de çıkan madenler hangileridir? türkiye'de kaç tane madden vardır? Son Düzenleyen SEDEPH; 05-03-2009 @ 20:23. Bu Mesajı Yetkililere Rapor Et Bu mesaja hızlı cevap gönder Eski 05-03-2009 #10 (mesaj-linki) SEDEPH Bayan-F SEDEPH - avatarı MTA'nın resmi sitesini ziyaret ederek daha ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsiniz.. Türkiye'deki maden yatakları Türkiye'deki Maden rezervleri |
kurşunun türkiyenin nereden çıkarıldığı hariç herşeyi yazmışınız bide onu yazssanız tamam olacak. |
yaa off ben arıyorum ama bulamıyorum. |
krom madeni ülkemizde nerede bulunur? |
linyit madeni ülkemizde nerede çıkarılır? |
ülkemizde en az hangi maden bulunur????? |
madenler ülkemizdeki madenlerin nerde çıkarılır |
çok karışık ama istediğim bazı şeyleri buldum uranyum ve antimon yok :( |
mesajım [QUOTE]bor madeni nasil islenir ile ilgili daha fazla bilgi istiyorum lütfen sorunum açare arıyorum |
Altın madeni hangi ilimizde bulunur? altın hangi ilin hangi maddeninde bulunur ? |
MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. |
linyit kömürü nerde işlenio yrın snavım vr hoca bndan sorcak :( |
civa civa nasil islenir ile ilgili daha fazla bilgi istiyorum..! |
acaba kömürün ülkemizde nerede çıkarıldığını yazarmısınız???? |
MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. |
MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. |
of ya nerde bu kömür bilen varmı kömür nerelerden çıkartılır |
su halden hale girer. Çevremizde kömür,petrol,doğalgaz gibi maddelerin çıkarıldığı kaynaklar var mı??? |
MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. -------------------------------------------------------------------------------- Kaynak: Ülkemizdeki maden ve enerji kaynakları nerelerden çıkarılır? |
MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. Kaynak: Ülkemizdeki maden ve enerji kaynakları nerelerden çıkarılır? |
maden MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. |
MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. (Alıntıdır) Kaynak: Ülkemizdeki maden ve enerji kaynakları nerelerden çıkarılır? |
linyit ]linyit nerede cikarilir ile ilgili daha fazla bilgi istiyorum lütfen hiçbir yerde bulamıyorum muğla mı kütahya mı izmir mi aydın mı |
sorunum kastomonu trabzondan neler çokıyo |
arkadaslar madencilik en cok nerde? acil cevap bekliom |
tHeBruTaLiTyOfHeLL adlı kullanıcıdan alıntı MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. Kaynak: Ülkemizdeki maden ve enerji kaynakları nerelerden çıkarılır? |
yenşlene bilir enerji kaynak ları nereden çıkar |
dünyada doğal kaynakların en az kullanıldığı yerler nereleridir |
TÜRKİYE'DE MADENCİLİK VE ENERJİ KAYNAKLARI MADENCİLİK ve ENERJİ KAYNAKLARI A. MADENCİLİK Yerkabuğunun farklı derinliklerinden çıkarılan, ekonomik değer taşıyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yılında kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafından yürütülmektedir. Türkiye’de çıkarılan önemli madenler Demir: En zengin demir yataklarımız, Divriği (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balıkesir), Dikili ve Torbalı (İzmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadır. Ereğli, Karabük ve İskenderun’da demir - çelik fabrikaları bulunmaktadır. http://www.bronzmetal.com.tr/img/02_02.jpg Bakır: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakır yatakları, çoğu kez kurşun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakır yataklarımız Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübaşı (Giresun) bu bölgedeki başlıca yataklardandır. Ayrıca Maden (Elazığ) ve Ergani (Diyarbakır)'de de bakır yatakları mevcuttur. http://www.elaziz.net/ferrokrom/krom.jpg Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden olduğundan, madeni eşya yapımında ve kaplamasında kullanılır. Krom yatakları altı ana bölgede toplanmıştır. Fethiye, Köyceğiz, Denizli Alacakaya (Guleman) (Elazığ) Bursa, Eskişehir Adana, Kayseri, Mersin İskenderun, Kahraman Maraş, İslahiye Kopdağı (Doğu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde işlenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif olduğundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapımında kullanılır. Boksit yatakları Seydişehir (Konya), Akseki (Antalya) İslahiye (Gazi Antep) ve Milas (Muğla) civarında bulunur. Buralarda çıkarılan boksit, Seydişehir alüminyum tesislerinde işlenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakımından Dünya’nın en zengin yataklarına sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çoğu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakıtında katkı maddesi olarak, ayrıca sabun, tekstil, cam, kâğıt sanayii, vb alanlarda kullanılır. Bor mineralleri Balıkesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskişehir çevresinde çıkarılır. Çıkarılan mineraller Bandırma’daki tesislerde işlenir. http://www.eskisehirliyiz.biz/img/cesitli/BOR.gif Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanılır. Ayrıca kauçuğun işlenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanılır. Ülkemizde kükürt yatakları Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Muğla) çevresinde bulunmaktadır. Zımpara Taşı: Çeşitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapımında kullanılan zımpara taşı yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (İzmir), Manisa, Söke (Aydın), Milas (Muğla) ve Tavas (Denizli) da çıkarılır. Barit: Suda erimeyen bir maden olduğundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanılır. Ülkemiz barit yatakları bakımından zengin sayılır. Antalya, Muş, Gazi Antep ve Eskişehir çevresinde barit yatakları bulunmaktadır. Tuz: Türkiye tuz yatakları bakımından son derece zengindir. Kaya tuzu yatakları üçüncü jeolojik zamanda, kapalı göl havzalarında suların buharlaşması ile oluşmuştur. Son yıllarda tuz üretimimiz üç kat artmıştır. Türkiye’deki tuz üretiminin çoğu, Tuz Gölü ile İzmir Çamaltı tuzlasından sağlanır. Kaya tuzu yatakları, Çankırı, Kars, Iğdır ve Nevşehir çevresinde bulunmaktadır. http://www.bugday.org/Img/Uploads/dergi10/tuz.jpg Cıva: Tek sıvı madendir. Zirai ilaç yapımında, kâğıt sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanılır. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemiş (İzmir), Manisa ve Uşak çevresinde çıkarılmaktadır. Kurşun - Çinko: Genelde kurşun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazığ) ve Kayseri çevresinde kurşun-çinko yatakları vardır. Lületaşı: Eskişehir çevresinde çıkarılır ve işlenir. Süs eşyası yapımında kullanılır. http://www.kenthaber.com/Resimler/2005/11/11/00053830.jpg Oltutaşı: Erzurumun Oltu ilçesinde çıkarılır ve işlenir. Süs eşyası yapımında kullanılır. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanılan fosfat ihtiyacımızı karşılamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygın olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yatakları Mazıdağı (Mardin), Adıyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadır. Manganez: Çeliğe sertlik kazandırmak ve direncini artırmak için kullanılır. Uşak, Afyon, Muğla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yatakları bulunur. İhtiyacı karşılamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakımından zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adası, Kırşehir, Tokat ve İzmir çevresinde çıkarılır. Yurt dışına ihracatı yapılır. Volfram (Tungsten): Çok sert olması nedeniyle özel sanayi çeliği olarak kullanılır. Demiryolu, iş makineleri, uçak ve gemi yapımı yanında, ampüllerde enerjiyi ışığa çevirmede kullanılır. Bursa Uludağ’da çıkarılıp işletilmektedir. Fakat son yıllarda üretimi durmuştur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sıcaklığa dayanır. Isıya dayanıklı araç ve gereç yapımında kullanılır. Konserojen madde bulundurması nedeniyle, kullanımı sınırlandırılmıştır. Eskişehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Ağrı, Malatya, Sivas, İskenderun, Uşak ve Konya’da çıkarılır. B. ENERJİ KAYNAKLARI Taşkömürü: Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Ereğli arasındaki sahada çıkarılır. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynağı olarak tüketildiğinden, Karabük ve Ereğli demir - çelik fabrikaları buraya kurulmuştur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde oluştuğundan linyit en zengin enerji kaynaklarımızdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadır. Taşkömürüne göre kalorisi daha azdır. Ancak yaygın olduğundan enerji ihtiyacımızın en önemli kısmını karşılamaktadır. Linyit yatakları Afşin, Elbistan (K. Maraş), Tavşanlı, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatağan (Muğla), Saray (Tekirdağ), Aşkale (Erzurum), Aydın, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadır. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afşin - Elbistan, Yatağan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarından biri petroldür. Petrol ulaşım araçlarında yakıt olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok değişik sanayilerde kullanılır. Türkiye’deki petrol yatakları fazla zengin sayılmaz. İhtiyacımızın % 90'nına yakınını ithal etmekteyiz. http://img.mynet.com/ha2/petrol.jpg Petrol yataklarımızın % 98'i G. Doğu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adıyaman ve Mardin çevresinde çıkarılmaktadır. Ülkemizde çıkarılan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kırıkkale), Aliağa (İzmir), Ataş (Mersin), İpraş (İzmit) ve Batman rafinerilerinde işlenmektedir. Doğal gaz: Ülkemiz, doğal gaz yatakları bakımından zengin değildir. Şu anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydoğu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasında üretim yapılmaktadır. Hamitabat’tan çıkarılan doğal gazdan aynı yerde elektrik enerjisi üretilir. Doğalgaz ihtiyacımızın önemli bir kısmı, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. http://www.internetsehir.com/haberler/haberresimleri/200701111642a1.gif Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalıştırması ile oluşan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacının % 40 lık kısmı hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanlı, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacımızı karşılamaktadır. Dışarıya akıntısı olan bazı göllerimiz, tabii baraj özelliğindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Başlıcaları, Hazar, Çıldır, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel değirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanılmıştır. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanım alanı çok azalmıştır. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altındaki sıcak sulardan ya da su buharından elde edilir. Türkiye yakın bir jeolojik devirde oluştuğundan ve genç kıvrım dağları kuşağında bulunduğundan dolayı, fay hatları ve fay kaynakları oldukça yaygındır. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydın), Balçova (İzmir), Sandıklı (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarında sıcak su kaynakları bulunmaktadır. Şu anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadır. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanılır. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasıyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydın, Uşak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskişehir çevresinde toryum yatakları tespit edilmiştir. Fakat, şu anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapılmamaktadır. Güneş Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Güneş enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su ısıtmada faydalanılır. Ayrıca, sera ısıtmasında, su pompası çalıştırılmasında, bazı elektronik aletlerin çalıştırılmasında, vs. Güneş enerjisi kullanılmaktadır. |
kömür nereden temin edlir |
MADENCILIK ve ENERJI KAYNAKLARI A. MADENCILIK Yerkabugunun farkli derinliklerinden çikarilan, ekonomik deger tasiyan mineral ve elementlere maden denir. Türkiye’de madencilik faaliyetleri 1935 yilinda kurulan M.T.A. ile özel sektör tarafindan yürütülmektedir. Türkiye’de çikarilan önemli madenler En zengin demir yataklarimiz, Divrigi (Sivas), Hekimhan ve Hasançelebi (Malatya), Edremit (Balikesir), Dikili ve Torbali (Izmir) ve Simav (Kütahya) çevresinde bulunmaktadir. Eregli, Karabük ve Iskenderun’da demir - çelik fabrikalari bulunmaktadir. Bakir: Ülkemizin en zengin madenlerinden biri olan bakir yataklari, çogu kez kursun ve çinko ile birlikte bulunur. En önemli bakir yataklarimiz Karadeniz Bölgesi’nde bulunur. Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Çayeli (Rize) ve Köprübasi (Giresun) bu bölgedeki baslica yataklardandir. Ayrica Maden (Elazig) ve Ergani (Diyarbakir)'de de bakir yataklari mevcuttur. Krom: Paslanmayan ve çok sert bir maden oldugundan, madeni esya yapiminda ve kaplamasinda kullanilir. Krom yataklari alti ana bölgede toplanmistir. • Fethiye, Köycegiz, Denizli • Alacakaya (Guleman) (Elazig) • Bursa, Eskisehir • Adana, Kayseri, Mersin • Iskenderun, Kahraman Maras, Islahiye • Kopdagi (Dogu Anadolu) Krom madeni Antalya ve Guleman’daki ferro-krom tesislerinde islenmektedir. Boksit: Alüminyumun hammaddesi olan boksit çok hafif oldugundan uçak sanayiinde, otomobil, ev, elektrik malzemesi yapiminda kullanilir. Boksit yataklari Seydisehir (Konya), Akseki (Antalya) Islahiye (Gazi Antep) ve Milas (Mugla) civarinda bulunur. Buralarda çikarilan boksit, Seydisehir alüminyum tesislerinde islenmektedir. Bor Mineralleri: Ülkemiz bor rezervi bakimindan Dünya’nin en zengin yataklarina sahiptir. Bu nedenle, bor madeninin çogu ihraç edilmektedir. Bor madeninden elde edilen boraks ve asit borik nükleer alanda, jet ve roket yakitinda katki maddesi olarak, ayrica sabun, tekstil, cam, kâgit sanayii, vb alanlarda kullanilir. Bor mineralleri Balikesir, Susurluk, Bigadiç çevresi ile Kütahya, Emet ve Eskisehir çevresinde çikarilir. Çikarilan mineraller Bandirma’daki tesislerde islenir. Kükürt: Kükürt gübre, kimya ve boya sanayiinde kullanilir. Ayrica kauçugun islenmesinde ve sülfirik asit üretiminde de kullanilir. Ülkemizde kükürt yataklari Keçiborlu (Isparta) ve Milas (Mugla) çevresinde bulunmaktadir. Zimpara Tasi: Çesitli kesici, torpüleyici ve silici aletlerin yapiminda kullanilan zimpara tasi yönünden ülkemiz çok zengindir. Tire (Izmir), Manisa, Söke (Aydin), Milas (Mugla) ve Tavas (Denizli) da çikarilir. Barit: Suda erimeyen bir maden oldugundan boya, deri, kimya, cam ve kauçuk sanayiinde kullanilir. Ülkemiz barit yataklari bakimindan zengin sayilir. Antalya, Mus, Gazi Antep ve Eskisehir çevresinde barit yataklari bulunmaktadir. Tuz: Türkiye tuz yataklari bakimindan son derece zengindir. Kaya tuzu yataklari üçüncü jeolojik zamanda, kapali göl havzalarinda sularin buharlasmasi ile olusmustur. Son yillarda tuz üretimimiz üç kat artmistir. Türkiye’deki tuz üretiminin çogu, Tuz Gölü ile Izmir Çamalti tuzlasindan saglanir. Kaya tuzu yataklari, Çankiri, Kars, Igdir ve Nevsehir çevresinde bulunmaktadir. Civa: Tek sivi madendir. Zirai ilaç yapiminda, kâgit sanayiinde, suni gübre üretiminde ve boya sanayiinde kullanilir. Türkiye’de Sarayönü (Konya), Ödemis (Izmir), Manisa ve Usak çevresinde çikarilmaktadir. Kursun - Çinko: Genelde kursun ve çinko bir arada bulunur. Ülkemizde Keban (Elazig) ve Kayseri çevresinde kursun-çinko yataklari vardir. Lületasi: Eskisehir çevresinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Oltutasi: Erzurumun Oltu ilçesinde çikarilir ve islenir. Süs esyasi yapiminda kullanilir. Fosfat: Gübre hammaddesi olarak kullanilan fosfat ihtiyacimizi karsilamaz. Fas, Tunus ve Cezayir’de yaygin olarak görülür ve daha çok bu ülkelerden ithal edilir. Türkiye’deki en zengin fosfat yataklari Mazidagi (Mardin), Adiyaman, Bingöl ve Bitlis’te bulunmaktadir. Manganez: Çelige sertlik kazandirmak ve direncini artirmak için kullanilir. Usak, Afyon, Mugla, Adana, Erzincan, Artvin ve Trabzon çevresinde manganez yataklari bulunur. Ihtiyaci karsilamaz. Bu nedenle ithal edilir. Mermer: Ülkemiz mermer bakimindan zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adasi, Kirsehir, Tokat ve Izmir çevresinde çikarilir. Yurt disina ihracati yapilir. Volfram (Tungsten): Çok sert olmasi nedeniyle özel sanayi çeligi olarak kullanilir. Demiryolu, is makineleri, uçak ve gemi yapimi yaninda, ampüllerde enerjiyi isiga çevirmede kullanilir. Bursa Uludag’da çikarilip isletilmektedir. Fakat son yillarda üretimi durmustur. Asbest (Amyant): 14 bin °C sicakliga dayanir. Isiya dayanikli araç ve gereç yapiminda kullanilir. Konserojen madde bulundurmasi nedeniyle, kullanimi sinirlandirilmistir. Eskisehir, Bursa, Erzincan, Hatay, Kars, Agri, Malatya, Sivas, Iskenderun, Usak ve Konya’da çikarilir. B. ENERJI KAYNAKLARI Taskömürü: Birinci jeolojik zamanda olusmus organik tortul kayaçlardandir. Ülkemiz ise, genelde üçüncü zamanda karalastigindan dolayi, taskömürü yataklari bakimindan fazla zengin sayilmaz. Türkiye’de Zonguldak, Amasra, Eregli arasindaki sahada çikarilir. Demir - çelik sanayiinde enerji kaynagi olarak tüketildiginden, Karabük ve Eregli demir - çelik fabrikalari buraya kurulmustur. Linyit: Türkiye genelde üçüncü jeolojik devirde olustugundan linyit en zengin enerji kaynaklarimizdan biridir. Bütün bölgelerde linyit rezervi bulunmaktadir. Taskömürüne göre kalorisi daha azdir. Ancak yaygin oldugundan enerji ihtiyacimizin en önemli kismini karsilamaktadir. Linyit yataklari Afsin, Elbistan (K. Maras), Tavsanli, Seyitömer (Kütahya), Soma (Manisa), Yatagan (Mugla), Saray (Tekirdag), Askale (Erzurum), Aydin, Amasya ve Yozgat çevresinde bulunmaktadir. Linyitten elektrik enerjisi elde eden termik santrallerimiz, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Afsin - Elbistan, Yatagan ve Orhaneli termik santralleridir. Petrol: Günümüzün en önemli enerji kaynaklarindan biri petroldür. Petrol ulasim araçlarinda yakit olarak ve plastik, gübre, boya gibi çok degisik sanayilerde kullanilir. Türkiye’deki petrol yataklari fazla zengin sayilmaz. Ihtiyacimizin % 90'nina yakinini ithal etmekteyiz. Petrol yataklarimizin % 98'i G. Dogu Anadolu Bölgesi’nde bulunur. Petrol, Raman, Garzan, Kurtalan, Adiyaman ve Mardin çevresinde çikarilmaktadir. Ülkemizde çikarilan ve ithal edilen petrol, Orta Anadolu (Kirikkale), Aliaga (Izmir), Atas (Mersin), Ipras (Izmit) ve Batman rafinerilerinde islenmektedir. Dogal gaz: Ülkemiz, dogal gaz yataklari bakimindan zengin degildir. Su anda sadece Trakya’da Hamitabat ve Güneydogu Anadolu’da Mardin - Çamurlu sahasinda üretim yapilmaktadir. Hamitabat’tan çikarilan dogal gazdan ayni yerde elektrik enerjisi üretilir. Dogalgaz ihtiyacimizin önemli bir kismi, Rusya Federasyonu ve Cezayir’den ithal edilmektedir. Su Gücü (Hidroelektrik enerjisi): Barajlardaki suyun, elektrik üreten santralleri çalistirmasi ile olusan enerjiye hidroelektrik enerjisi denir. Türkiye’de elektrik ihtiyacinin % 40 lik kismi hidroelektrik santrallerden elde edilmektedir. Keban, Karakaya, Atatürk, Hirfanli, Seyhan, Kemer ve Demirköprü gibi birçok baraj elektrik ihtiyacimizi karsilamaktadir. Disariya akintisi olan bazi göllerimiz, tabii baraj özelligindedir. Bunlardan elektrik üretilir. Baslicalari, Hazar, Çildir, Tortum ve Kovada gölleridir. Rüzgâr Gücü: Ülkemizde eskiden yel degirmenlerinde ve yelkenli gemilerde kullanilmistir. Fakat elektrik ve petrol enerjisinin devreye girmesiyle kullanim alani çok azalmistir. Jeotermal Enerji: Jeotermal enerji, yer altindaki sicak sulardan ya da su buharindan elde edilir. Türkiye yakin bir jeolojik devirde olustugundan ve genç kivrim daglari kusaginda bulundugundan dolayi, fay hatlari ve fay kaynaklari oldukça yaygindir. Özellikle Ege Bölgesi’ndeki Germencik (Aydin), Balçova (Izmir), Sandikli (Afyon) ve Sarayköy (Denizli) civarinda sicak su kaynaklari bulunmaktadir. Su anda sadece Sarayköy (Denizli) de elektrik enerjisi üreten jeotermal santral bulunmaktadir. Radyoaktif Mineraller: Radyoaktif mineraller, nükleer enerji üretiminde kullanilir. Uranyum ve toryum gibi radyoaktif maddelerin parçalanmasiyla enerji elde edilir. Ülkemizde Aydin, Usak, Manisa, Çanakkale ve Yozgat yörelerinde uranyum, Eskisehir çevresinde toryum yataklari tespit edilmistir. Fakat, su anda, ülkemizde radyoaktif maddelerden nükleer enerji üretimi yapilmamaktadir. Günes Enerjisi: Türkiye ve özellikle güney bölgelerimiz, Günes enerjisinden iyi yararlanabilecek bir konuma sahiptir. Bu enerjiden, en çok su isitmada faydalanilir. Ayrica, sera isitmasinda, su pompasi çalistirilmasinda, bazi elektronik aletlerin çalistirilmasinda, vs. Günes enerjisi kullanilmaktadir. Kaynak: Ülkemizdeki maden ve enerji kaynakları nerelerden çıkarılır? |
| Saat: 06:16 |
©2005 - 2026, MsXLabs - MaviKaranlık