|
26 Haziran ~ Tarihte Bu Gün 1530- İlk Protestan Meclisi kuruldu. 1541- Peru'daki İnka topraklarını ele geçiren İspanyol Francisco Pizarro, kurduğu Lima kentinde öldürüldü. 1867- Mısır valilerine ''Hidiv'' unvanı verildi. 1928- Yeni Türk alfabesini hazırlamak amacıyla kurulan Dil Encümeni, ilk toplantısını Ankara'da yaptı. 1945- Birleşmiş Milletler kuruldu. 1951- Mithat Paşa'nın 24 Haziranda Aksu vapuruyla Taif'ten getirilen kemikleri, Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın da katıldığı törenle İstanbul'da Hürriyeti Ebediye Tepesi'ne defnedildi. 1876 Anayasası'nın mimarı Mithat Paşa, Sultan Abdülaziz'i öldürttüğü iddiasıyla yargılanmış ve Taif'e sürülmüştü. 1884 yılında burada öldürülen Mithat Paşa, Taif'te gömüldü. 1955- Irak Kralı II. Faysal, resmi ziyarette bulunmak üzere Türkiye'ye geldi. 1970- Çekoslovakya'da Aleksander Dubçek, Komünist Parti'den ihraç edildi. 1977- Ankara Ulus'taki Merkez Çarşısı tamamen yandı. 1984- ''Aydınlar Dilekçesi''nde imzası olan 56 kişi hakkında dava açıldı. 1992- Kaçak Mercedes olayıyla ilgili yargılanan Tanju Çolak hakkında gıyabi tutuklama kararı çıkarıldı. 1996- Tiyatro sanatçısı, çevirmen, yazar Zihni Küçümen, İstanbul'da öldü. 2000- Spor yazarı Rıdvan Yelekçi, İstanbul'da vefat etti. 2002- Türk sinemasının usta karakter oyuncularından Turgut Özatay öldü |
27 HAZİRAN ~ Tarihte Bu Gün 1363- Türk devletinde ilk düzenli ordu kuruldu. 1587- Kaptanıderya Kılıç Ali Paşa öldü. 1693- İlk kadın dergisi ''The Ladies' Mercury'', Londra'da yayımlandı. 1878- Gazeteci ve yazar Ahmet Mithat Efendi, ''Tercümanı Hakikat'' adlı günlük gazeteyi çıkarmaya başladı. 1905- Çarlık Rusyası'nın Karadeniz'deki en büyük savaş gemisi Potemkin'de bozuk kumanyaya karşı isyan başladı. Deniz eri Matyuşenko'nun önderliğini yaptığı ayaklanma, Çar'ın ordu üzerindeki otoritesini sarstı. 1924- Verem aşısı, Valmette tarafından keşfedildi. 1938- Rus asıllı ABD'li pilot Igor Sikorsky, 1909'dan beri üzerinde çalıştığı ''helikopter''in patentini aldı. Sikorsky; geliştirdiği ilk donanımlı helikoptere, ''VS-300'' adını vermişti. 1946- Müttefikler, Oniki Ada'nın Yunanistan'a verilmesini kararlaştırdı. 1949- Dünyanın ilk jet uçağı ''De Havilland Comet'', yıllardır süren gizli ve yoğun çalışmalardan sonra ilk uçuşunda, Hatfield'daki denemelerin ardından pilot yüzbaşı John Cunnigham'ın yönetiminde havalandı. 1950- İlk nükleer santral, Rusya'da Moskova'nın 55 mil uzağında Obninsk'te açıldı. 1951- Atatürk heykellerine saldıran Ticani tarikatının 100'den fazla üyesi ve liderleri Ankara'da tutuklandı. 1980- Şair Ahmet Muhip Dranas 71 yaşında öldü. 1998- Adana'da meydana gelen 6.3 şiddetindeki depremde 210 kişi öldü, binden fazla kişi yaralandı. 2003- Atatürk'ün emriyle açılan sınavı kazanarak yurt dışında eğitim gören Hacer Demoka, mirasını Milli Eğitim Vakfına bağışladı. |
1712- "Toplumsal Sözleşme" adlı eseriyle Fransız devrimi liderlerini etkileyen Fransız filozof Jean Jacques Rousseau dünyaya geldi. 1862- "Tasviri Efkar" gazetesi, Şinasi tarafından çıkarılmaya başlandı. 1919- I. Dünya Savaşı'nı resmen sona erdiren "Versailles Antlaşması" imzalandı. 1943- Şair Yahya Kemal, Cumhuriyet Halk Partisi'nin sanat danışmanı oldu. 1945- Cumhuriyet gazetesinin kurucusu Yunus Nadi Abalıoğlu 65 yaşında Cenevre'de yaşama veda etti. 1966- Tarihçi, DP kurucularından Profesör Fuad Köprülü, İstanbul'da trafik kazası sonucu kaldırıldığı hastanede 76 yaşında öldü. 1982- Televizyon, radyo ve gazetelerde banker reklamlarının yapılması yasaklandı. 2000- ABD, Küba'ya karşı 41 yıldır uyguladığı ambargoyu yumuşatma kararı aldı. |
28 HAZİRAN ~ Tarihte Bu Gün M.Ö. 209- Türk Kara Kuvvetleri kuruldu. 1862- ''Tasviri Efkar'' gazetesi, Şinasi tarafından çıkarılmaya başlandı. 1914- Avusturya tahtının veliahdı Arşidük Franz Ferdinand ve eşi Hohenburg Düşesi, 19 yaşındaki Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip tarafından Saraybosna'da öldürüldü. Avusturya, bu olayı gerekçe göstererek Sırbistan'a savaş ilan etti ve I. Dünya Savaşı başladı. 1919- I. Dünya Savaşı'nı resmen sona erdiren Versailles Antlaşması imzalandı. 1923- Darülfünun, Mustafa Kemal'e ''Fahri Müderrislik Şahadetnamesi'' gönderdi. 1928- Almanya'da sosyalist Herman Müller ''Şansölye'' olarak göreve başladı. 1933- Anıtlar Yüksek Kurulu oluşturuldu. 1938- Türk Basın Birliği Kanunu kabul edildi. 1943- Şair Yahya Kemal, Cumhuriyet Halk Partisinin sanat danışmanı oldu. 1945- Cumhuriyet gazetesinin kurucusu Yunus Nadi Abalıoğlu 65 yaşında Cenevre'de yaşama veda etti. 1966- Tarihçi, DP kurucularından Profesör Fuad Köprülü, İstanbul'da trafik kazası sonucu kaldırıldığı hastanede 76 yaşında öldü. 1968- Yunus Nadi Armağanı'nı ''Yorgun Savaşçı'' romanıyla Kemal Tahir aldı. 2000- ABD, Küba'ya karşı 41 yıldır uyguladığı ambargoyu yumuşatma kararı aldı. |
28 HAZİRAN 1931. İspanya'da genel seçimleri sosyalistler kazandı. 1963. Kürt devleti kurmak için örgütlendikleri iddiasıyla 12 kişi gözaltına alındı. 1965. Toplum polisine tam otomatik tabanca ve zırhlı araçlar verilmesi kararlaştırıldı. 1981. Tahran'da İslam Cumhuriyeti Partisi merkezinde bomba patladı; 72 politikacı ve görevli öldü. 1982. Televizyon, radyo ve gazetelerde banker reklamlarının yapılması yasaklandı. 1983. "Az Gittik Uz Gittik" adlı kitabında komünizm propagandası yaptığı iddiasıyla yargılanan Aziz Nesin beraat etti. 1984. 13 ilde sıkıyönetim kaldırıldı. Bu illerden 7'sinde olağanüstü hal ilan edildi; 4 ilde uygulanmakta olan olağanüstü hal uygulamasına ise son verildi. "Sansür ve sürgün kararnamesi"nin ilk uygulamasında 2000'e Doğru ve Halk Gerçeği dergileri süresiz kapatıldı. 1994. Doğan Şirketler Grubu sahibi Aydın Doğan Hürriyet Holding'in yüzde elli hissesini satın aldı. 1997. Aydın Doğan Vakfı Uluslararası Karikatür Yarışması'nı Atilla Peken kazandı. Bugün doğanlar: 1577. Hollandalı ressam Paul Rubens. 1712. "Toplumsal Sözleşme" adlı eseriyle Fransız devrimi liderlerini etkileyen Fransız filozof Jean Jacques Rousseau. 1867. Nobel edebiyat ödülü sahibi İtalyan oyun yazarı ve romancı Luigi Pirandello. Bugün ölenler: 1966. Siyaset ve bilim insanı Fuad Köprülü. Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa'nın soyundan gelen Fuad Köprülü, Demokrat Parti kurucuları arasındaydı. Dışişleri bakanlığı yaptı. 1971. Gazeteci yazar Mustafa Nermi. |
29 HAZİRAN 1900. Anarşistler İtalya Kralı Umberto'yu öldürdü. 1923. Fenerbahçe, İşgal Kuvvetleriyle oynadığı "General Harrington" kupasını kazandı. 1925. Doğu İstiklal Mahkemesi'nce ölüm cezasına çarptırılan Şeyh Sait ve arkadaşları idam edildi. 1934. Zaro Ağa 157 yaşında öldü. Otopsi yapıldı; beyni, kalbi, ciğerleri bilimsel araştırma amacıyla çıkarıldı. 1939. Eylül 1938'de kurulan Hatay Devleti Meclisi Türkiye'ye katılma kararı aldı. 1956. Amerikalı oyun yazarı Arthur Miller ile Aktris Marilyn Monroe Londra'da evlendiler. 1969. Yunus Nadi Armağanı'nı "Türkiye'nin Düzeni"ı kitabıyla Doğan Avcıoğlu kazandı. 1971. Türkiye'de haşhaş ekimi yasaklandı. 1974. Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan "Çocuklara çatal tutması değil, Cenab-ı Hakk'a şükür duası öğretilecek" dedi. 1976. Anayasa Mahkemesi, yurtdışındaki örgütlerini kapatması için Milliyetçi Hareket Partisi'ne ihtarda bulundu. 1978. Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş " Önce sağı ezmek, sonra solla mücadele etmek görüşünden çılgın, adi, aşağılık düşünce olamaz " dedi. 1982. İsrail Lübnan'ı işgal etti. İsrail Başbakanı Menahem Begin Filistinli gerillaların Beyrut'tan ayrılmasına izin verdi. . 1986. Arjantin Batı Almanya'yı 3-2 yenerek Dünya Futbol Şampiyonu oldu. 1987. Başbakan Turgut Özal "Bakanlar Kurulu, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Necdet Öztorun'un genelkurmay başkanı olmasını istemiyor" dedi. Emekliliğini isteyen Orgeneral Necdet Öztorun, "Başbakan Özal ile aramda laiklik konusunda görüş farklılıkları var" dedi. 1990. Yugoslavya'da iç savaş büyüyor ; federal ordu Slovenya ile Hırvatistan'da bağımsızlık taleplerini bastırmaya çalışıyor. 1992. Cezayir Devlet Başkanı Muhammed Budiaf öldürüldü. 1995. Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi Ankara'nın Hitit Güneşi amblemini değiştirdi. Ankara'nın yeni amblemi cami oldu. 1999. PKK lideri Abdullah Öcalan, Türk Ceza Yasası'nın 125. maddesi uyarınca ölüm cezasına çarptırıldı. 2000.Endonezya'da içinde 500 yolcusu bulunan bir feribot battı, kazada kurtulan olmadı. Bugün Doğanlar : 1900. "Küçük Prens"in yaratıcısı Fransız romancı ve pilot Antoine Saint-Exupery doğdu. Bugün Ölenler : 1992. Şair, yazar, çevirmen Tahsin Saraç öldü. Saraç 1968 yılında Fransız hükümeti tarafından Legion d'Honneur nişanıyla ödüllendirilmişti. |
29 HAZİRAN ~ Tarihte Bu Gün 1871- İlk sendikacılık yasası, İngiltere Parlamentosunda onaylandı. 1868- Namık Kemal ve Ziya Paşa tarafından Yeni Osmanlılar Cemiyeti'nin yayın organı olarak düşünülen ''Hürriyet'' gazetesi, Londra'da yayınlanmaya başlandı. 1933- Sivas-Erzurum demiryolunun inşasına başlanıldı. 1934- 1930'ların başında, ''Dünyanın en yaşlı adamı'' olarak Amerika'ya davet edilen, 1777 Bitlis doğumlu Zaro Ağa; nüfus kağıdına göre 157, doktoruna göre 130 yaşında öldü. Otopsi yapıldı; beyni, kalbi, ciğerleri bilimsel araştırma amacıyla çıkarıldı. 1938- İstiklal Mahkemeleri kararıyla mahkum olanlarla 150'likler adı verilen listede bulunanlar hakkında Af Kanunu TBMM'de kabul edildi. 1954- Türkiye Gazete Sahipleri Sendikası kuruldu. 1971- Türkiye'de haşhaş ekimi yasaklandı. ABD ile yapılan anlaşmaya göre Türkiye, 1972'den itibaren haşhaş ekmeyecek, buna karşılık ABD haşhaş ekimi yapılan 7 ildeki üreticiye verilen baş fiyatın iki misli tutarında tazminat ödeyecekti. 1989- Şair, dilci, çevirmen Tahsin Saraç 59 yaşında öldü. 1991- Slovenya ve Hırvatistan'ın bağımsızlıklarını ilan etmeleri üzerine Yugoslavya'da iç savaş başladı. 1999- Ankara 2 Numaralı Devlet Güvenlik Mahkemesi, İmralı Adası'nda yargılanan terör örgütü PKK'nın elebaşı Abdullah Öcalan'ı, TCK'nin 125. Maddesi gereğince ''vatana ihanet'' suçundan idama mahkum etti. 2000- Efes Pilsenli milli basketbolcu Hidayet Türkoğlu, NBA takımlarından Sacramento Kings tarafından seçilerek, bu lige Türkiye'den giden ikinci oyuncu oldu. |
30 HAZİRAN 1921. Mustafa Kemal'in öncülüğünde Çocuk Esirgeme Kurumu kuruldu. Çin Komünist Partisi kuruldu. 1924. İstanbul posta dağıtıcıları, ücretlerini yetersiz bularak topluca istifa ettiler. 1927. Mustafa Kemal Paşa ve İsmet Paşa (İsmet İnönü) askerlikten emekliye ayrıldı. 1934. Almanya'da, "Uzun Bıçaklar gecesi". Hitler'i devireceğinden korkulan paramiliter örgüt SA lideri Ernst Roehm, 30 Haziran 1934'de öldürüldü. Hitler'in yakın arkadaşı Roehm ile birlikte Nazi liderliğine muhalif bir grup tasfiye edildi. 1939. Meclis, Hatay Antlaşması'nı onayladı ve 7 Temmuz'da Hatay il oldu. 1943. Seyhan Barajı açıldı. 1960. Kongo bağımsızlığını ilan etti. Başbakanlığa Patrice Lumumba getirildi. 1967. Yön dergisi yayımına son verdi. 1970. Dünyaya dönen Sovyet uzay aracı Soyuz II'deki üç kozmonot ölü bulundu. 1972. Casusluk iddiasıyla yargılanan Nahit İmre idama mahkum oldu. 1974. Sovyet balet Mikhail Baryshnikov Bolşoy Balesi'yle birlikte bulunduğu Kanada'da iltica etti. 1977. Milli Selamet Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan'ın kardeşi Akgün Erbakan haksız çıkar sağlamak ve dolandırıcılık iddiasıyla tutuklandı. 1996. Tunceli'de PKK militanı genç bir kadın karnına sardığı bombaları bayrak töreni sırasında patlattı. Olayda 6 asker ve bombaları patlatan genç kadın öldü. 1998. Petrol Ofisi'nin yüzde 51 hissesinin özelleştirilmesi ihalesi yapıldı. Hayyam Garipoğlu'nun kazandığı ihale yolsuzluk nedeniyle iptal edildi. Bugün doğanlar: 1811. Rus eleştirmen ve gazeteci Vissarion Bielinskiy. 1893. Geleceğin Doğu Almanya Cumhuriyeti lideri Walter Ulbricht. 1918. "Yaşamak İstiyorum" filmiyle Oscar kazanan Amerikalı sinema oyuncusu Susan Hayward. Bugün ölenler: 1948. Toplumbilimci ve siyasetçi Prens Sabahattin. İsviçre'de sürgünde ölen Prens Sabahattin Padişah Abdülmecit'in kızı Seniha Sultan ile Damat Mahmut Celalettin Paşa'nın oğluydu. Hayatı boyunca merkezi otoriteye karşı bireysel girişimciliğe destek veren bir anlayışı savundu. 1967. Hukukçu ve siyasetçi Profesör Doktor Yavuz Abadan. 34 yıl önce öldü. Abadan Siyasal Bilgiler Fakültesi dekanlığı yaptı, Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü'nü kurdu. "Hukuk Başlangıç ve Tarihi", "Hukuk Felsefesi" gibi eserleri bulunuyor. 1984. ABD'li oyun yazarı Lillian Hellman. |
1913- II. Balkan Savaşı başladı. 1921- Mustafa Kemal'in öncülüğünde Çocuk Esirgeme Kurumu (Himayei Etfal Cemiyeti) kuruldu. 25 Nisan 1983'de lağvedilen kurum, 24 Mayıs 1983'te Sağlık Bakanlığı'na bağlı "Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu" adıyla yeniden oluşturuldu. Kurum, 1989'da Başbakanlık'a bağlandı. 1924- İstanbul posta dağıtıcıları, ücretlerini yetersiz bularak topluca istifa ettiler. 1927- Mustafa Kemal ve İsmet paşalar, askerlikten emekliye ayrıldılar. 1936- Margaret Mitchell'in Pulitzer ödülü kazanan ve filme aktarılan "Rüzgar Gibi Geçti" adlı kitabı yayınlandı. 1938- "Süperman", çizgi roman kahramanları arasına girdi. 1943- Seyhan barajı açıldı. 1960- Kongo bağımsızlığını ilan etti. Başbakanlığa Patrice Lumumba getirildi. 1971- Dünyaya dönen uzay aracı Soyuz II'deki üç kozmonot ölü bulundu. 1973- 117 yıldan beri rastlanmayan en uzun güneş tutulması Türkiye saatiyle 14.00'te başladı. 1984- ABD'li oyun yazarı Lillian Hellman yaşama veda etti. 2002- Japonya ve Güney Kore'deki 17. Dünya Futbol Kupası´nda Türk (A) Milli Takımı tarihinde ilk kez üçüncü oldu. |
1 TEMMUZ ~ Tarihte Bu Gün 1683- Kara Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı orduları, Viyana önlerine geldi. 1736- 23. Osmanlı Padişahı III. Ahmet öldü. 1798- Napolyon, İskenderiye'ye çıkarak Mısır'ı işgale başladı. 1839- Padişah II. Mahmut öldü; yerine Sultan Abdülmecit geçti. 1904- Dilci, roman yazarı Şemseddin Sami 54 yaşında öldü. 1911- Kandilli Rasathanesi kuruldu. 1920- Ankara'da subay yetiştirilmek üzere ''Sunuf-u Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı'' açıldı. 1925- İlk piyango, Türkiye Tayyare Cemiyeti Mektepleri yararına düzenlendi. 1926- Deniz taşımacılığına ve ticaretine ilişkin esasları düzenleyen ''Kabotaj Kanunu'' yürürlüğe girdi. 1926- Türk Ceza Kanunu yürürlüğe girdi. Kanun, 1889 İtalyan Zanardelli yasası esas alınarak hazırlandı. 1927- İstanbul'dan 16 Mayıs 1919'da ayrılan Mustafa Kemal, kurtuluştan sonra ilk kez İstanbul'a gelişinde büyük törenlerle karşılandı. 1927- 500 ve 1000 liralık banknotlar tedavüle çıkarıldı. 1929- Ankara-İstanbul arasında ilk telefon bağlantısı kuruldu. 1933- Denizyolları İşletmesi kuruldu. 1935- Mimar Sinan'ın biyolojik ve morfolojik yapısını incelemek üzere mezarı açıldı. 1955- Bilim ve siyaset adamı Dr. Adnan Adıvar, İstanbul'da öldü. 1968- Nükleer Silahları Sınırlandırma Anlaşması imzalandı. 1974- Arjantin Devlet Başkanı Juan Peron öldü; yerine eşi İsabel Peron geçti. 1984- TRT, televizyonda tamamen renkli yayına geçti. 1988- Sovyetler Birliği'nde Komünist Partisi, Gorbaçov'un ''Perestroika'' politikasını onayladı. 1989- Siyaset adamı ve diplomat Hasan Esat Işık öldü. 1994- Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat, 27 yıllık sürgünden sonra Filistin topraklarına ayak basarak Gazze'ye gitti. 1996- Türkiye'nin ilk nükleer reaktörü Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezinde yapılmaya başladı. 1997- Hong Kong, 156 yıllık İngiliz yönetiminin ardından Çin egemenliğine girdi. 2004- Irak'ın devrik lideri Saddam Hüseyin mahkemeye çıkarıldı. |
1 TEMMUZ 2001 - AB Konseyi Dönem Başkanlığını Belçika devraldı. 2000 - AB Konseyi Dönem Başkanlığı'nı Fransa devraldı. 1999 - AB Konseyi Dönem Başkanlığı'nı Finlandiya devraldı. 1997 - Paketlenmiş ekmek piyasasında en büyük pazar payına sahip olan UNO'yu Doğuş Holding satın aldı. 1995 - İhlas Ev Aletleri İmalat Sanayi kuruldu. Kuruluşun elektrikli ev aletleri üreteceği açıklandı. 1994 - FKÖ Lideri Yaser Arafat'ın 27 yıllık sürgünü sona erdi. Filistin topraklarına ilk kez ayak basan Arafat, Gazze'ye gitti. 1994 - Türkiye'nin Almanya'da işlem gören iki şirketi Tuborg ve Çimentaş'ın hisse senetlerinin satışına aracılık yapan Ekinciler Menkul Değerler, borsacılık sisteminde Türkiye'nin ilk uzaktan satış işlemini İzmir'de başlattı. Müşteriye açık ilk canlı bağlantıda İzmirli 10 yatırımcı, Münih borsasından 30 bin marklık 20 bin adet Çimentaş hissesi satın aldı. 1992 - TRT-INT/AVRASYA yayınları başladı. 1988 - Komünist Parti, Gorbaçov'un Perestroika politikasını onayladı. 1983 - İstanbul'da taksilere "Taksimetre" takılması uygulaması başladı. 1976 - 65 yaşını dolduran kimsesiz ve yoksul yaşlılara aylık bağlandı. Aylıkların her yıl katsayıya göre değişeceği ve 1976 yılı için bağlanacak aylıkların 840 lira olacağı açıklandı. 1974 - Devlet dairelerinin cumartesi günü tatil olmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 1972 - 30 Haziran 1972 günü başlayan CHP'nin 21. Kurultayı'nda genel başkanlığa Bülent Ecevit seçildi. Eski Başkan İsmet İnönü, Ecevit'i ayağa kalkarak selamladı. 1929 - İstanbul-Ankara telefon hattı hizmete girdi. 1927 - Gazi Mustafa Kemal, CHP 2. Kurultayı'nda tarihi büyük nutkunu okudu. 1926 - Kabotaj Kanunu yürürlüğe girdi. Bu tarih, daha sonra bayram olarak kutlanmaya başladı. 1926 - Türk Ceza Kanunu yürürlüğe girdi. 1878 - Geçici olmak ve toprak mülkiyeti Osmanlılar'da kalmak koşuluyla, Kıbrıs, İngiltere'ye devredildi. 1839 - II. Mahmud'un vefatı üzerine Abdülmecid tahta çıktı. 1798 - Napolyon Mısır'ı işgal etti. 1736 - III. Ahmet vefat etti. 1683 - Türk ordularının Viyana taarruzu başladı. |
2 HAZİRAN 1900. Alman Ferdinand von Zeppelin'in yaptığı hava aracı denendi ve başarılı oldu. Araca "Zeplin" adı verildi. 1932. Keriman Halis Hanım Türkiye Güzellik Kraliçesi seçildi. 1945. Yunanistanlı 15 mülteciyi öldüren iki kişi İzmir Saat Kulesi altında idam edildi. 1947. İslam dininin temellerini öğretmek amacıyla din dershaneleri açılması kabul edildi. 1964. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson ırk ayrımcılığına son veren Sivil Haklar Yasası'nı imzaladı. 1969. Petro Kimya Tesisleri, PETKİM'in 'nin ilk bölümü açıldı. Başbakan Süleyman Demirel, " Altın yumurtlayan tavuklar yapıyoruz" dedi. 1972. Bülent Ecevit Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı seçildi. 1974. Cumhuriyet Halk Partisi'nin başvurusu üzerine, Anayasa Mahkemesi genel af yasasının 5. maddesini iptal etti. Böylece 141,142,146 ve 149. maddeler de af kapsamına girdi. 1979. Dünya Bankası ile 160 milyon dolarlık kredi anlaşması imzaladı. 1985. Genelkurmay Başkanlığı açıklaması: 12 Eylül 1980 ile 2 Temmuz 1985 arasında sıkıyönetim mahkemelerinde verilen 32 ölüm cezasından 27'si yerine getirildi. 1986. Meksika'da oynanan Dünya Futbol Şampiyonası'nda Arjantin şampiyon oldu. 1987. Demiryolu İşçileri Sendikası bünyesindeki 40 bin işçi adına grev kararı aldı. 1990. Suudi Arabistan Mina'da şeytan taşlamaya giden hacı adayları tünelde sıkıştı; 609'u Türkiyeli olmak üzere 1426 hacı adayı öldü. 1993. Sivas'ta Pir Sultan Abdal Şenlikleri'ne katılan sanatçıların kaldığı Madımak Oteli dinci gruplarca kundaklandı. Asım Bezirci, Hasret Gültekin, Muhlis Akarsu, Nesimi Çimen, Metin Altıok ve Behçet Aysan gibi şair, yazar ve sanatçılarla birlikte 37 kişi yaşamını yitirdi, 43 kişi yaralandı. Aziz Nesin itfaiye merdiveniyle kurtarılabildi. 1997. Öğretim üyeleri ve yüksek öğretim öğrencilerine sınırlı siyaset serbestisi getiren yasa kabul edildi. Bugün Doğanlar: 1843. İtalya'da Marksist sosyalizmin kurucusu filozof Antonio Labriola. 1877 Alman şair ve romancı 1946 Nobel edebiyat ödülü sahibi Hermann Hesse 1925. Kongo Bağımsızlık hareketinin önderi ve Demokratik Kongo Cumhuriyetinin ilk başbakanı. Patrice Lumumba. Bugün ölenler: 1566. Fransız astrolog ve kahin Nostradamus. 1778. "Eşitlik, özgürlük, kardeşlik" sloganının yaratıcısı Fransız filozof Jean Jacques Rousseau. 1961. "Silahlara Veda", "Çanlar Kimin için Çalıyor" yaratıcısı, Nobel ödüllü Amerikan romancı Ernest Hemingway, av tüfeğiyle kendini vurarak. 1977. "Lolita" romanıyla ünlü Rus asıllı Amerikalı yazar Vladimir Na***ov. 1993. "Hoşçakal yakut, bezirgan, gön hoşçakal eski zaman aktarları gidiyorum bu şehri, bu yağmuru, bu düşleri bu aşkı, bu kavgayı, bu kederi size bırakarak " (Behçet Aysan) Aralarında bu dizelerin yazarı Behçet Aysan'ın da olduğu 37 kişi sivas katliamında hayatını kaybetti. Bu katliamda yitirdiklerimiz şunlar: Ozan Nesimi Çimen, Sarız 1926; Yazar Asım Bezirci, Erzincan 1927; Şair Metin Altıok, Bergama,1941; Muhlis Akarsu, Kangal 1948; Şair Behçet Aysan,Ankara 1949; Muhibe Akarsu, Kangal 1958; Yazar Edibe Sulari, Erzincan 1953; Uğur Kaynar, Zara 1956; Karikatürcü Asaf Koçak, Yerköy 1957; Erdal Ayrancı,Niğde 1958; Sehergül Ateş, 1953; Türkücü Hasret Gültekin, Koçgiri, Han Köyü 1965; Muammer Çiçek, Yalınyazı Köyü, Zile 1967; Gülender Akça, Divriği, Şahin Köyü, 1968; Mehmet Atay, Divriği 1968, Sait Metin, Divriği 1970; Carina Johanna, Hollanda 1970;Gülsün Karababa, Divriği 1971; İnci Türk, Balıkesir 1971;Huriye Özkan, Ankara 1971, Murat Gündüz, Ankara 1971; Ahmet Özyurt, Ankara 1972; Handan Metin, Ankara 1973;Yeşim Özkan, Ankara 1973; Yasemin Sivri, Ankara 1974; Serpil Canik, Ankara 1974; Serkan Doğan, Ankara 1974; Belkıs Çakır, Ankara 1975; Nurcan Şahin, Ankara 1975; Özlem Şahin, Ankara 1976; Asuman Sivri, Ankara 1977; Menekşe Kaya, 1977; Koray Kaya, Ankara 1981. |
3 TEMMUZ ~ Tarihte Bu Gün 1462- Midilli Adası, Osmanlı ordusu tarafından fethedildi. 1918- 1909'da tahta çıkan Padişah V. Mehmet Reşat öldü; yerine VI. Mehmet Vahdettin geçti. 1919- Mustafa Kemal Paşa, Rauf Bey (Orbay) ve eraberindekilerle Erzurum'a gelişinde sevgi gösterileriyle karşılandı. 1941- Devlet Konservatuvarı ilk mezunlarını verdi. 1946- Şair Muzaffer Tayyip Uslu 24 yaşında öldü. 1962- Cezayir'deki 132 yıllık Fransız egemenliği sona erdi. Cezayir bağımsızlığını kazandı. 1969- Türkiye'deki Amerikan üslerinin mülkiyeti Türkiye'ye geçti. 1972- Gazeteci, çevirmen Hasan Ali Ediz 68 yaşında öldü. 1988- İstanbul Fatih Sultan Mehmet Köprüsü açıldı. 887 milyon dolara mal olan bin 90 metre uzunluğundaki köprünün yapımı 2,5 yıl sürdü. 1993- Vergi numaralı yaşam başladı. 1994- Besteci Sadi Hoşses 82 yaşında öldü. 1998- Yeni Vergi Yasası kabul edildi. 1999- Ses sanatçısı Sevim Tuna öldü. 2000- Sinema sanatçısı Kemal Sunal, film çekimi için Trabzon'a gitmek üzere bindiği uçakta kalp krizi geçirerek vefat etti. |
4 TEMMUZ ~ Tarihte Bu Gün 1546- Osmanlı donanmasında Kaptanı Deryalık yapmış Barbaros Hayrettin Paşa öldü. 1776- Amerikan Bağımsızlık Günü: Amerikan Kongresi, Britanya'dan bağımsızlığını ilan etti. 1848- Karl Marx ve Friedrich Engels'in yazdığı Komünist Manifesto yayımlandı. 1932- İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, otomobiliyle Ankara'dan İstanbul'a giden ilk kişi oldu. 1934- Fransız fizikçi ve Nobel ödülü sahibi Marie Curie öldü. 1936- Atatürk, Mimar Seyfi Arkan'a projelendirilen Florya Deniz Köşkü'nde 4 Temmuzda denize girdi. Yazlık bir konut olarak aynı yılın 14 Ağustosunda kullanıma açılan köşk; Atatürk tarafından 1936'nın yaz aylarında da uzunca bir süre kullanılmış, aralarında İngiliz Kralı VIII. Edward'ın da bulunduğu kimi önemli konuklar burada ağırlanmıştı. 1946- ABD, Filipinlerin bağımsızlığını tanıdı. 1954- İstanbul Dolmabahçe Stadı'nda kadınlar arası futbol maçı yapıldı. 1976- İsrail komandoları, Filistinlilerin kaçırdığı uçaktaki 100 rehineyi Uganda'nın Entebbe Havaalanı'nda bir operasyonla kurtardı. 1977- Yazar Esat Mahmut Karakurt 75 yaşında öldü. 1994- Türkiye'nin Atina Büyükelçiliği Müsteşarı Ömer Haluk Sipahioğlu, uğradığı silahlı saldırıda öldü. 1997- ''Pathfinder'' keşif aracı, Mars yüzeyine indi. 1997- Ankara 1 Numaralı DGM'de görülen Sivas davasında savcı, 38 sanık için idam istedi. 1998- Grekoromende ilk kez düzenlenen Dünya Uluslar Kupası'nda Türkiye şampiyon oldu. 2002- Yunanistan polisi, 27 yıldır faaliyette bulunan terör örgütü ''17 Kasım''ın ilk kez bir üyesinin tutuklandığını açıkladı. 2003- Yazar Tomris Uyar vefat etti. 2003- Anıtkabir'in mimarlarından Yüksek Mimar Prof. Dr. Ahmet Orhan Arda öldü. |
5 TEMMUZ 1811. Venezülla Bağımsızlık Günü. Simon Bolivar, Venezüella'nın İspanya'dan bağımsızlığını ilan etti. 1924. 42 ülkenin katıldığı Olimpiyat Oyunları günü Paris'te açıldı. Almanya olimpiyatlara katılmadı. 1932. Portekiz'de faşist rejimin başkanlığına Antonio de Oliveria Salazar getirildi. 1938. Türk Birlikleri Hatay'a girdi. Fransızların ilan ettiği sıkıyönetim kaldırıldı. 1939. Enver Paşa'nın çocuk ve torunlarının vatandaşlığa alınmaları ve yurda dönmelerine izin veren yasa çıktı. Aynı gün, Valilerin Cumhuriyet Halk Partisi il başkanlığı görevlerine son verildi. 1945. İngiltere'yi 2. Dünya savaşında zafere götüren Winston Churchill seçimleri kaybederek başbakanlıktan ayrıldı. 1946. Fransız modacı Louis Reard, iki parçalı mayoyu tanıttı. Mayonun adı, Amerika Birleşik Devletleri'nin atom bombası patlattığı Pasifik'teki Bikini Adası'ndan geliyor. 1950. Radyoda dini program yayınlama yasağı kalktı. 1952. 7. Uluslararası Kadın Hukukçular Konferansı İstanbul'da başladı. 1954. Memur Tasfiye Yasası, çıktı. Artık; memurlara bir süre için işten el çektirebilecek ya da emekli edilebilecek. 1971. Gazeteci İlhan Selçuk ve Oktay Kurtböke birer yıl hapse mahkum oldu. 1961. Fransız askerleri Cezayir'de göstericilere ateş açtı; 80 ölü. 1964. Emekli Albay Talat Aydemir idam edildi. Aydemir, 22 Şubat 1962'de darbe girişimi nedeniyle emekli edilmişti. Aydemir, girişimini 21 Mayıs'ta tekrarlayınca yargılandı, idama mahkum oldu. 1967. İsrail Savunma Bakanı Moşe Dayan 5 Temmuz 1967'de , Gazze'yi ilhak ettiklerini açıkladı. 1971. Türkiye'nin Ortak Pazar'a geçişini öngören katma protokol Meclis'te kabul edildi. 1973. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) "Eurovizyon Kulübü" üyesi oldu. Artık dünya olaylarını naklen yayınlanabilecek. 1974. Bakanlar Kurulu Türkiye'de haşhaş ekimi yasağını kaldırdı. 7 ilde haşhaş ekimi yapılabilecek. Karar Amerika Birleşik Devletleri'nin tepkisine yol açtı. Başbakan Bülent Ecevit "Nerede ne ekeceğimize kimse karışamaz" dedi. 1976. Devlet güvenlik mahkemelerinin kaldırılması mücadelesi çerçevesinde; Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) yönetimi "Devlet Güvenlik Mahkemeleri sıkıyönetimsiz sıkıyönetim demektir" uyarısında bulundu. 1977. Pakistan Genelkurmay Başkanı Ziya ül Hak darbe yaptı ; Başbakan Zülfikar Ali Butto tutuklandı. 1978. İstanbul'da Atatürk Eğitim Enstitüsü müdür yardımcısı vurularak öldürüldü, Şehremini'de bir kahve tarandı; 3 kişi öldü, Ankara Valiliği polis dernekleri Pol-Der ve Pol- Bir merkezlerini kapattı. 1984. 250 milletvekili silah almak için başvurdu. 1987. Avusturya polisi Viyana'da bulunan Alpaslan Türkeş'ten ülkeyi derhal terk etmesini istedi. Türkeş Viyana'dan Paris'e geçti. 1988. Bakanlar Kurulu Fethiye, Gökova ve Köyceğiz Dalyan kıyılarını özel koruma bölgesi ilan etti. 1991. Mesut Yılmaz hükümeti 153'e karşı 265 oyla güvenoyu aldı. 1993. Tansu Çiller hükümeti 184'e karşı 247 oyla güvenoyu aldı. 2000. Kapatılan Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan'a "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçundan verilen 1 yıllık hapis cezası Yargıtay'da onaylandı. Necmettin Erbakan ömür boyu siyasi yasaklı oldu. Bugün Doğanlar: 1889. Fransız şair, romancı, ressam ve film yönetmeni Jean Cocteau. 1911. Fransa cumhurbaşkanı (1969-1974) Georges Pompidou. Bugün Ölenler: 1987. Profesör Dr. İdris Küçükömer. Yön ve Ant dergilerinde yazdığı yazılarla Türkiye'de kapitalist gelişmenin çarpıklıkları ele alan Küçükömer, devletin "despotik" niteliğinin "sivil toplum"un gelişmesi önünde en büyük engel olduğunu savundu. Osmanlı Devletinin toplumsal formasyonu konusunda "Asya tipi üretim tarzı" kuramını gündeme getirdi. |
6 TEMMUZ ~ Tarihte Bu Gün 1517- ''Emaneti Mübareke'' adıyla anılan Hazreti Muhammed'e ait kutsal eşya, Mısır fatihi Yavuz Sultan Selim'e teslim edildi. 1535- ''Ütopya''nın yazarı, İngiliz devlet adamı Sir Thomas More, Kral VIII. Henry'yi, İngiltere kilisesinin başı olarak kabul etmediği için idam edildi. 1885- Fransız bilim adamı Louis Pasteur, kuduz aşısını buldu. 1917- Arabistanlı Lawrence, Arap isyancılarla Akabe kentine saldırdı. 1924- Dr. Safiye Ali Hanım başkanlığındaki heyet, Uluslararası Kadınlar Kongresi'ne katılmak üzere Londra'ya gitti. 1927- Şurayı Devlet (Danıştay) göreve başladı. 1965- Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Kanunu kabul edildi. 1971- Caz sanatçısı Louis Armstrong öldü. 1975- Tarihçi ve Yazar Reşat Ekrem Koçu 70 yaşında İstanbul'da öldü. 1981- Magazin ve Aktüel Haberler Ajansı (MAK AJANS) kuruldu. 1984- Türkiye'nin en eski illüzyonisti Zati Sungur 87 yaşında İstanbul'da öldü. 1991- Türkiye'nin ilk kadın valisi Lale Aytaman, Muğla'ya atandı. 1993- Erzincan'da Başbağlar köyüne saldıran teröristler, kadın erkek, çocuk demeden 28 vatandaşı öldürdü. Teröristler köyü de ateşe verdi. 1994- Gazeteci Teoman Erel trafik kazasında öldü. 1995- Ünlü yazar Aziz Nesin, Çeşme'de 80 yaşında öldü. 1995- Ankara Valiliği, Büyükşehir Belediye Meclisinin kentin simgesi Hitit Güneşi'ni değiştirme kararını reddetti. 1999- Devlet Bakanı Hikmet Uluğbay intihar girişiminde bulundu. Uluğbay, 9 Temmuzda verdiği ifadede, tetiği kendi iradesiyle çektiğini belirtti. 2003- Türkiye Turing ve Otomobil Yönetim Kurulu Başkanı Çelik Gülersoy öldü. 2005- New York Times gazetesinin muhabiri Judith Miller, Amerikan Merkezi Haberalma Teşkilatının (CIA) bir ajanının kimliğinin (Valerie Plame) basına sızdırılmasıyla ilgili soruşturmada kaynağını açıklamayı reddetti ve 85 gün hapisle cezalandırıldı. |
7 TEMMUZ ~ Tarihte Bu Gün 1828- Kars, Emin Paşa'nın teslim kararı alması üzerine Rus işgaline uğradı. 1929- Mussolini, Papa ile anlaşınca bağımsız Vatikan kuruldu. 1939- Hatay'da bir il kurulması kararlaştırıldı. 1930- ''Sherlock Holmes''un yazarı Sir Arthur Conan Doyle öldü. 1942- Başbakan Dr. Refik Saydam, İstanbul'da öldü. 1948- İdil Biret ve Suna Kan'ın yurt dışında eğitim görmelerini sağlayan ''üstün yetenekli çocuklar hakkındaki'' özel yasa çıktı. 1955- Camialtı Tersanesi'nde inşa edilen ilk şilep ''Abidin Daver'' denize indirildi. 1955- Gazeteci Yazar Ali Naci Karacan 59 yaşında öldü. 1964- Metin Erksan'ın yönettiği ''Susuz Yaz'' filmi, 14. Uluslararası Berlin Film Festivali'nde Altın Ayı ödülünü kazandı. 1993- ''Hababam Sınıfı'' serisinin yaratıcısı şair ve yazar Rıfat Ilgaz 82 yaşında öldü. 1998- Başbakan Mesut Yılmaz'ın gezisi sırasında Makedonya'da, Üsküp yakınlarındaki trafik kazasında, Devlet Bakanı Rüştü Kazım Yücelen, Milletvekili Şinasi Altıner, Gazeteci Fikret Bila, koruma polisi ve şoför yaralandı. Türk heyetinin otomobiline çarpan otodaki Makedon karı koca öldü. 2000- Yargıtay, eski milletvekili Şevki Yılmaz'a verilen 25 ay hapis cezasını onadı. 2005- Londra'da 3 metroya ve 1 otobüse intihar saldırısı düzenlendi. El Kaide'nin üstlendiği ve intihar komandolarının dışında 52 kişinin öldüğü saldırılardan sonra, 21 Temmuzda ikinci dalga saldırılar yaşandı. Bu saldırılarda can kaybı olmadı. |
8 TEMMUZ ~ Tarihte Bu Gün 1522- Kanuni Sultan Süleyman, Rodos'a çıktı. 1829- Erzurum, Salih Paşa'nın Çarlık Ordusunun teslim koşullarını kabulüyle Rus işgaline uğradı. 1833- Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında ''Hünkar İskelesi'' anlaşması imzalandı. 1919- Mustafa Kemal, resmi görevinden ve askerlikten çekildi. 1928- Ankara Hukuk Fakültesi ilk mezunlarını verdi. 1937- Türkiye ile İran, Irak ve Afganistan arasında saldırmazlık paktı (Sadabad Paktı) imzalandı. 1942- Atatürk ile Samsun'a çıkanlardan Başbakan Dr. Refik Saydam öldü. 1943- Atatürk'ün yaverlerinden ve eski milletvekillerinden Cevat Abbas Gürer öldü. 1946- Demokrat Parti, ''Yeter Söz Milletindir'' afişini bastırdı. 1948- Topraksız çiftçilere hazine topraklarının dağıtımı yasalaştı. 1950- İhracat tamamen serbest bırakıldı. 1954- Türkiye'de ilk gece maçı, Ankara 19 Mayıs Stadı'nda Gençlerbirliği ile Demirspor arasında yapıldı. 1966- Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Celal Bayar'ın cezasını hastalığı dolayısıyla affetti. 1993- Özel radyo ile televizyon işletilmesi ve kurulması serbest bırakıldı. 1996- RP-DYP Koalisyon Hükümeti güvenoyu aldı; ''Refahyol'' dönemi başladı. |
10 TEMMUZ ~ Tarihte Bu Gün 1900- Paris metrosu açıldı. 1921- Yunan ordusunun taarruzuyla Kütahya-Eskişehir muharebeleri başladı. 1923- İstanbul'da Harp Akademisi kuruldu. 1933- Sümerbank resmen faaliyete geçti. 1939- Türk Basın Birliğinin ilk kongresi Ankara'da toplandı. 1947- Hindistan'ın ikiye ayrılmasıyla oluşan Pakistan'da genel valiliğe Muhammed Ali Cinnah getirildi. 1952- Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) kuruldu. 1961- Galatasaraylı milli futbolcu Metin Oktay, İtalya'nın Palermo takımına 660.000 liraya transfer oldu. 1962- ABD, kıtalar arası haberleşmeyi sağlayacak Telstar uydusunu uzaya gönderdi. 1969- Ordu mensuplarına oy hakkı tanındı. 1971- Fas ordusunun bazı birlikleri krallık rejimine karşı ihtilal girişiminde bulundu. Ülkede cumhuriyet ilan edildi. 1977- Beşiktaşlı eski futbolcu, spor yazarı Şükrü Gülesin öldü. 1985- Yeni Zelanda'nın Auckland Limanı'nda bulunan barış örgütü Greenpeace'in ''Rainbow Warrior'' adlı gemisinde iki patlama oldu; gemi bir saat sonra battı, bir kişi öldü. 1991- Yazar Orhan Hançerlioğlu 75 yaşında vefat etti. 1992- Yazar, edebiyat tarihçisi Cevdet Kudret 85 yaşında öldü. 1994- Halk müziği sanatçısı Şemsi Yastıman 72 yaşında öldü. 1995- Siyasetçi, yazar Mehmet Ali Aybar 87 yaşında yaşama gözlerini yumdu. 1996- Ses sanatçısı Hamiyet Yüceses 84 yaşında öldü. 1996- Türksat uydusu, Fransız Guyanası'ndan uzaya fırlatılarak geçici yörüngesine yerleştirildi. 2004- Hamit Bayram'ın gözaltındayken kaçırılması olayına karıştıkları gerekçesiyle mahkemeye sevk edilen eski milletvekili Mustafa Bayram ile gözaltına alınan 7 kişi tutuklanarak cezaevine konuldu. |
Tarihte Bugün - 10.7.2006 2002 - Devlet Bakanı Kemal Derviş ile eski Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Celal Göle'nin evinde biraraya geldi. Hüsamettin Özkan, "Şimdi duygusallık da bitti, söz de bitti. DSP'den kopması için kimseye telefon etmedim. Bu olaylar benim istemim dışında oldu" dedi. 2002 - Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Bahçeli, erken seçim önerisiyle, demokrasi dışı hükümet tezgahlayanların yapmak istediği sivil darbeyi önlediğini söyledi. 2002 - Dışişleri Bakanı İsmail Cem ve Milli Eğitim Bakanı Metin Bostancıoğlu, görevlerinden ve DSP'den istifa etti. 1999 - İngiltere'nin Yorkshire bölgesindeki Ravensthorpe Kasabası'nda yaşayan ve yoksul bir yaşam süren 89 yaşındaki Rosa Harreaves'in ölümüyle ortaya çıkan yaklaşık 450 milyarlık servet, İngiliz basınında günün konusu oldu. 1996 - Türksat 1C uydusu sabaha karşı Fransız Guyanası'ndan uzaya fırlatıldı. Yörüngesine 8 gün sonra yerleşecek olan Türkiye'nin ikinci uydusunun, haberleşme, eğitim, bankacılık, data sistemlerinde daha iyi hizmet olanağı sağlayacağı ifade edildi. 1995 - THY uçak filosunun bir yıllık uçak ve sorumluluk sigortalarının Ray Sigorta tarafından yapılacağı açıklandı. En uygun fiyatı vererek açılan ihaleyi kazanan Ray Sigorta'nın, gelecek sigorta döneminde filo için 110 trilyon lira teminat verdiği kaydedildi. 1995 - Türk solunun önde gelen isimlerinden, hukukçu ve politikacı Mehmet Ali Aybar, İstanbul'da vefat etti. Türkiye İşçi Partisi'nin genel başkanlığını da yapan Aybar, 1965 ve 1969 dönemlerinde TİP İstanbul Milletvekili olarak Meclis'e girmişti. Daha sonra görüş ayrılıkları nedeniyle genel başkanlıktan ve partiden istifa eden Aybar, 1975 yılında Sosyalist Parti'yi kurmuştu. 1985 - Keban ve Oymapınar Barajları'nın 100 milyar lira tutarındaki gelir ortaklığı senetleri satışa çıkarıldı. 1972 - Keban Holding ve Ortakları Plastik Sanayi Tesisleri törenle hizmete açıldı. Keban Barajı için istimlak edilen arazilerinin bedellerini biraraya getiren ortakların kurduğu şirket tarafından yaptırılan fabrikada, çeşitli çap ve basınçta plastik su boruları, kapı ve pencere profillerinin imal edileceği açıklandı. 40 milyon liraya mal olan tesisin günlük kapasitesinin 6 bin ton olduğu ve yıllık 72 milyon lira tutarında satış yapılması beklendiği kaydedildi. 1964 - TRT Kuruluş ve Görev Yönetmeliği Yönetim Kurulu'nda kabul edildi. 1952 - Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) kuruldu. 1946 - Çatalağzı Elektrik Santrali işletmeye açıldı. 1939 - Türk Basın Birliği Birinci Kongresi yapıldı. 1932 - Türkiye Sanayi Kredi Bankası kuruldu. 1919 - Trakya-Paşaali Kongresi başladı. 1824 - Patrik Karabet, Anadolu'daki Ermeni cemiyetlerine gönderdiği talimatla, Ermeni okullarının sayısının çoğaltılmasını emretti. |
11 TEMMUZ ~ Tarihte Bu Gün 1789- Fransız devrimci Lafayette, ''İnsan Hakları ve Vatandaşlık Hakları Bildirgesi''ni, Devrimci Milli Meclise sundu. 1921- İngilizler, Suriye'de istenmeyen Faysal'ı Irak'ta kral ilan etti. 1958- İstanbul'da 1930'dan beri birleşik olan valilik ve belediye başkanlığı birbirinden ayrıldı. 1963- Türkiye'de veremle savaşın öncülüğünü yapan Prof. Dr. Tevfik Sağlam 82 yaşında İstanbul'da öldü. 1975- Eski Çin'in başkenti Xian'da 2000 yıl öncesinden kalma aslı ile aynı boyda, savaş donanımlı, kilden yapılmış 6000 kişilik ordunun heykelleri bulundu. 1977- Ünlü futbolcu, spor yazarı Şükrü Gülesin öldü. 1978- Suikasta uğrayan Doç. Dr. Bedrettin Cömert 38 yaşında katledildi. 1989- Aktör Laurence Olivier 82 yaşında öldü. 1991- Aktüel dergisi yayınlanmaya başlandı. 2005- Kanser yüzünden uzun süredir tedavi gören NTV Spor Yayınları Koordinatörü Gazeteci Kenan Onuk vefat etti. |
12 TEMMUZ.. 1906 Fransız subay Alfred Dreyfus yargılanma sonucunda beraat etti 1923 İstiklal Marşı için Ali Rıfat Çağatay’ın bestesi kabul edildi. Bu marş 1930 yılında Osman Zeki (Üngör)’ün bestesiyle değiştirildi 1932 Mustafa Kemal’in direktifleriyle Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti kuruldu 1936 İstanbul’da Türkiye-Yugoslavya milli takımlar arasında yapılan futbol maçı 3-3 sonuçlandı 1944 İstanbul Yüksek Mühendis Okulu 4169 sayılı yasayla İstanbul Teknik Üniversitesi adını aldı 1947 Cumhurbaşkanı İsmet İnönü “12 Temmuz Beyannamesi” nedeniyle görülen gerginliği yatıştırırken demokrasi konusunda güvenceler verdi 1948 İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetlerine ait altı tane Havilland Vampire tipindeki jet uçağı Atlantik’i geçti. 1949 Muş Devlet Üretme Çiftliği kuruldu 1971 Mustafa Kemal’in eşi Latife Hanım (Uşaklıgil) İstanbul’da öldü |
12 TEMMUZ ~ Tarihte Bu Gün M.Ö. 100- Romalı komutan, devlet adamı ve diktatör Julius Caesar doğdu. 1536- Düşünce ve özgürlük kavramlarının savunucularından Desiderius Erasmus öldü. 1878- Osmanlı Devleti, Kıbrıs Adası yönetimini İngiltere'ye devretti. 1923- İstiklal Marşı için Ali Rifat Bey'in (Çağatay) bestelediği eser seçildi. Bu marş 7 yıl okunduktan sonra 1930'da Osman Zeki Bey'in (Üngör) bestesiyle değiştirildi. 1925- İlk ''antika otomobil'' yarışı Münih'te düzenlendi. Yarışta, dünyanın petrolle çalışan en eski otomobili olan 1886 model Benz'i, yapımcısı Karl Benz kullandı. 1936- Berlin Olimpiyatları'nda Türkiye'ye ilk olimpiyat madalyasını, güreşte 71 kiloda üçüncü olan Mersinli Ahmet getirdi. 1960- Celal Bayar, vatana ihanet suçuyla Yüce Divana sevk edildi. 1961- Türkiye'nin, Ortak Pazar'a katılma önerisi reddedildi. 1972- Deniz Kuvvetleri'ne ait Gölcük Tersanesi'nde yapılan Berk firkateyni donanmaya katıldı. 1975- Atatürk ile iki yıl evli kalan Latife Uşaklıgil 75 yaşında İstanbul'da öldü. 1982- Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu Kemal Arıkan'ı katleden Ermeni terörist Hanping Herry Sasunyan, Los Angeles'deki yargılama sonunda 6 yıl hapisle cezalandırıldı. 1993- Arzum Onan, Avrupa Güzellik Kraliçesi seçildi. 1993- Hülya Avşar, ''Berlin in Berlin'' filmindeki rolüyle Moskova Film Festivali'nde ''En İyi Kadın Oyuncu'' ödülünü kazandı. |
13 TEMMUZ 1793- Fransız Devrimi önderlerinden Jean-Paul Marat, muhalifi Charlotte Corday tarafından bıçaklanarak öldürüldü. 1846- Hicivleriyle ünlü Şair Eşref doğdu. 1878- Osmanlı Devleti ile Rusya, Almanya, Avusturya, Macaristan, İngiltere, Fransa arasında ''Berlin Anlaşması'' imzalandı. 1882- Ressam İbrahim Çallı doğdu. 1927- Birinci ulusal mimarlık akımının önde gelenlerinden Mimar Kemalettin Bey 57 yaşında öldü. 1930- İlk Dünya Futbol Şampiyonası Uruguay'da başladı. 1936- Yazar Fatma Aliye 74 yaşında öldü. 1937- Fransa, Hatay'ın bağımsızlığını resmen ilan etti. 1949- Papa Pius, Komünist Partiye üye olanların aforoz edileceğini söyledi. 1959- Trabzon'da bir Amerikan hava üssü kuruldu. 1959- ''Lüküs Hayat'' operetinin yazarı Ekrem Reşit Rey 59 yaşında öldü. 1971- Profesör Mümtaz Soysal ile yazar Sevgi Soysal, Mamak Cezaevinde evlendi. 1976- Yumurtalık Savcısı Sefa Mutlu'yu öldürmekten sanık Yılmaz Güney, 19 yıl hapse mahkum edildi. 1979- Mısır'ın Ankara Büyükelçiliğini basan 4 Filistinli, bir polisle bekçiyi öldürdü ve büyükelçi ile öteki personeli rehin aldı. 14 Temmuzda elçilikten kaçmaya çalışan bir Mısırlı öldürüldü. Gerillalar, aynı gün FKÖ yetkilileriyle görüştükten sonra ikisi Türk üç rehineyi serbest bıraktılar. İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş'in de bulunduğu operasyonda gerillalar, 45 saat sonra rehineleri bırakarak teslim oldular. Yargılama sonunda 23 Aralık 1980'de idama mahkum edildiler. 1985- Afrika'daki açlar için ''Live Aid'' konseri düzenlendi. 1986- Öykücü ve romancı Mehmet Seyda 67 yaşında İstanbul'da öldü. 1993- Diyarbakır'da, Ergani çevresindeki kazılarda bulunan 9 bin yıl öncesine ait kumaş parçasının en eski kumaş kalıntısı olduğu açıklandı. 1994- Sinema ve tiyatro sanatçısı Ayfer Feray 66 yaşında öldü. 1995- Isparta'nın Senirkent ilçesindeki sel felaketinde 74 kişi öldü. 2002- Şair Ece Ayhan 71 yaşında İzmir'de öldü. 2005- TBMM Milli Egemenlik Onur Ödülü, törenle Prof. Dr. Gazi Yaşargil'e verildi. |
13 Temmuz 1943- Sovyetler Birliği Kursk'ta yapılan tank savaşında Almanları bozguna uğrattı. 1961- Türkiye'nin Ortak Pazar'a üyelik başvurusu reddedildi. 1962- Güneydoğu sınırındaki köylerin 25 km içeri çekilmesine karar verildi. Karara kaçakçılığın artması ve Irak'taki isyan neden gösterildi. |
Tarihte Bugün: 14 Temmuz 1789 Fransız İhtilali başladı 1942 ATILAY isimli denizaltımız eğitim dalışı yaparken Çanakkale açıklarında battı. 38 denizcimiz şehit oldu 1946 Türk Jeoloji Kurumu kuruldu 1958 Irak’ta darbe oldu. Kral Faysal, Prens Abdulillah ve Başbakan Nuri Sait öldürüldü. Cumhuriyet ilan edildi. 1965 Mariner 4, Mars’a ulaştı ve fotoğraf çekti. Fotoğraflardan Mars hakkında önemli bilgiler elde edildi 1983 Brüksel İdari Ateşesi Dursun Aksoy şehit edildi |
15 TEMMUZ 1099- Haçlılar Kudüs'ü işgal etti. 1683- Osmanlı Ordusunun Viyana taarruzu başladı. 1795- Fransız şair Rougel de Lislie'nin yazıp bestelediği ''Marseillaise'' Fransa'nın ulusal marşı ilan edildi. 1840- Osmanlı devleti ile İngiltere, Prusya, Avusturya ve Rusya arasında, ''Londra Mukavelesi'' imzalandı. Osmanlılar, Mısır'ı veraset, Suriye'yi kaydı hayat şartıyla Mehmet Ali Paşa'ya verdiler. 1904- Modern kısa öykünün en önemli ustalarından Rus yazar Anton Çehov öldü. 1908- Fransız biyolog Dr. Alexis Carrel, hayvandan hayvana ilk organ naklini yaptı. 1928- İskoç Dr. Alexander Fleming penisilini buldu. 1932- Kültür ve sanat dergisi ''Varlık''ın ilk sayısı çıktı. 1956- Kurtuluş Savaşı komutanlarından Orgeneral Cemil Cahit Toydemir öldü. 1963- Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu ile Sendikalar Kanunu kabul edildi. 1968- Bir yıl sonra yeniden İstanbul'a gelen ABD 6. Filosu, üniversite öğrencilerince protesto edildi. 1969- Türk havacılığının kurucularından Vecihi Hürkuş 80 yaşında İstanbul'da öldü. 1974- Kıbrıs'ta Yunanlı subayların yönetimindeki Ulusal Muhafız Örgütü, Cumhurbaşkanı Makarios'u devirdi ve EOKA-B lideri Nikos Sampson'u Cumhurbaşkanı ilan etti. 1975- Junko Tabel, Everest'in zirvesine çıkan ilk kadın dağcı oldu. 1980- CHP İstanbul milletvekili Abdurrahman Köksaloğlu öldürüldü. 1983- Ermeni terör örgütü ASALA'nın Paris Orly Havaalanı'nda düzenlediği bombalı saldırıda ikisi Türk 6 kişi öldü, 63 kişi yaralandı. 1997- Modacı Gianni Versace evinde ölü bulundu. 2005- Eski Basın Yayın ve Enformasyon genel müdürlerinden, Gazeteci-yazar Ömer Tarkan vefat etti. |
16 TEMMUZ 622- Hazreti Muhammed ve beraberindeki ilk Müslümanlar, hicretlerini tamamlayıp Medine'ye vardılar: ''Hicri Takvim''in başlangıcı. 1683- Viyana'ya taarruz eden Osmanlı Ordusu, Avusturya Ordusunu mağlup etti. Böylelikle Viyana kuşatması sürdürüldü. 1888- Sözleri Paris Komünü'nün yıkılmasından sonra komüncülerin mücadelesi adına Eugene Pottier tarafından yazılan Enternasyonal'i, Pierre Degeyter marş olarak besteledi. 1918- Rus Çarı Nikola ve Romanof hanedanının öteki üyeleri, Bolşevikler tarafından, Urallar'daki Yekaterinburg kasabasında öldürüldü. 1922- Gazi Mustafa Kemal, Anadolu ve Müdafaa-i Hukuk Grubu toplantısında doğal başkan, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa ise Grup Başkanı oldu. ''Misakı Milli'' temel ilke kabul edildi. 1926- İlk renkli sualtı çekimleri National Geographic dergisinde yayımlandı. 1945- ABD'de Robert Oppenheimer'ın geliştirdiği ilk atom bombası, New Mexico yakınlarında, çölde patlatıldı. 1955- Söke'de 7.0 büyüklüğündeki depremde 23 kişi öldü. 1964- Kurtuluş Savaşı kahramanlarından, eski başbakan Hüseyin Rauf Orbay öldü. 1971- Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının yargılanmasına başlandı. 1974- Türkiye, Kıbrıs'taki darbeye karşılık, İngiltere'ye iki garantör devlet olarak Kıbrıs'a müdahale önerdi. Londra'ya giden Başbakan Bülent Ecevit'in, İngiltere Başbakanı Wilson'a yaptığı öneri, kabul görmedi. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Meclisi olağanüstü toplantıya çağırdı. 1975- Atatürk'ün silah arkadaşlarından emekli general Fahri Belen öldü. 1979- Saddam Hüseyin Irak Devlet Başkanı oldu. 1994- ''Shoemaker Levy'' adlı kuyruklu yıldız Jüpiter'e çarptı; NASA çarpışmayı naklen yayınladı. 1998- 12 Eylül 1980 askeri harekatını gerçekleştirenlerden eski Jandarma Genel Komutanı emekli Orgeneral Sedat Celasun, Çanakkale'de kalp krizi sonucu öldü. |
16 TEMMUZ 1958. Ortadoğu'da görev alacak 11 bin Amerika Birleşik Devletleri askerinin İncirlik üssüne indirilmesine başlandı. 1964. Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı ( NATO) Ankara ve Atina'yı uyardı: "Türkiye - Yunanistan görüşmeleri başlamazsa askeri yardımlar dondurulur." 1965. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel Komünizmle Mücadele Derneği fahri başkanlığından ayrıldı. Sonraki gün, Adalet bakanlığı dernekle ilgili soruşturma başlattı. Aynı gün Aşık Veysel'e aylık bağlanması hakkındaki kanun kabul edildi. 1977. Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (Töb-Der) İstanbul şubesi bombalandı. 1978. Danıştay polis dernekleri Pol-Der ve Pol- Bir'i kapatma kararını durdurdu. 1990.Polis kamu çalışanlarının eylemine müdahale etti: onlarca yaralı. 1991. Askeri Yargıtay, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu, DİSK'in kapatılma kararını kaldırdı; tüm DİSK yöneticileri beraat etti. 1997. Türk Silahlı Kuvvetleri'ne casus soktuğu iddia edilen Bülent Orakoğlu tutuklandı. 2000. İngiliz bilim çevreleri dünyanın yaşayan en yaşlı canlısını buldular: 260 yaşında bir bakteri. Bugün Doğanlar: 1872. Güney Kutbu'nu keşfeden Norveçli kaşif Roald Amundsen. Bugün Ölenler: 1964. Eski başbakanlardan Rauf Orbay. Osmanlı donanmasında Hamidiye kruvazörü komutanlığı yapan Orbay Balkan Savaşı'ndaki başarıları nedeniyle "Hamidiye Kahramanı" ünvanı almıştı. 1989. Avusturyalı orkestra şefi Herbert von Karajan. |
17 TEMMUZ 1907- Resim sanatında Kübizm akımı doğdu. 1929- Hükümeti devirme iddiasıyla yargılanan Dr. Hikmet (Kıvılcımlı), Hüsamettin (Özdoğu) ve Laz İsmail 4'er yıl 6'şar ay hapse mahkum edildi. 24 sanık çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı. 1936- İspanya'da, solcu Halk Cephesi'nin seçimleri kazanması üzerine Falanj partisinin hazırladığı askeri ayaklanma patlak verdi. İspanyol Fas'ında, General Francisco Franco önderliğinde başlayan ayaklanma, kısa sürede yarımadaya yayıldı ve iç savaşa dönüştü. 1945- ABD Başkanı Harry Truman, Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin ve İngiltere Başbakanı Winston Churchill, Almanya'nın Potsdam kasabasında bir araya gelerek II. Dünya Savaşı'ndan sonra dünyanın bölüşümünü belirlediler. 1955- Dünyanın en ünlü eğlence parkı Disneyland, Kaliforniya'da açıldı. Yaklaşık 30 hektarlık bir alanı kaplayan Disneyland'de, belirli temalara göre düzenlenmiş çeşitli bölümler vardı. Disney Company, 1971'de de Florida'da Disneyworld'u açtı. 1961- Anıtkabir'in mimarlarından Prof. Emin Onat 53 yaşında öldü. 1963- Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) kuruldu. 1968- Üniversite öğrencileri, 6. Filo askerlerini dövüp denize attı. Polis eylemlerin merkezi durumundaki İTÜ yurdunu bastı; çıkan çatışmada 53 öğrenci yaralandı. 1975- ABD uzay aracı Apollo, Sovyet uzay aracı Soyuz 19 ile kenetlendi. Astronotlar, iki gün boyunca ortak deneyler yaptı. 1992- Slovak Parlamentosu bağımsızlık ilan etti. Çekoslovakya, Çek ve Slovak cumhuriyetleri adlarıyla iki devlet o |
18 TEMMUZ 1920. İlk Meclisin milletvekilleri "Misak-ı Milli" andı içtiler. 1924. Almanya'da Nazi Partisi lideri Adolf Hitler'in Mein Kampf (Kavgam) adlı kitabı yayımlandı. 1932. Türkiye, Cemiyet-i Akvam'a, yani, Milletler Cemiyeti'ne 56. üye olarak kabul edildi. 1941. Milli Savunma giderlerini karşılamak üzere tasarruf bonoları çıkarıldı. 1951. İngiltere, Türkiye'nin NATO'ya girişine onay verdi. 1953. Mısır'da cumhuriyet ilan edildi. 1959. Küba'da devrimin önderi Fidel Castro sosyalizme yönelişe direnen Cumhurbaşkanı Urritia'yı görevden uzaklaştırdı. 1968. Amerika Birleşik Devletleri'nin 6. Filo askerlerini denize atma iddiasıyla 30 öğrenci tutuklandı. İstanbul Teknik Üniversitesi rektör, dekan ve senato üyeleri tutuklamaları protesto ederek istifa etti. 1969. Başbakan Süleyman Demirel, "Birbirimizi yemeyelim. Birbirimizi yiyerek karnımızı doyuramayız," dedi. 1971. Profesör Sabahattin Eyüboğlu ve yazar Yaşar Kemal'in eşi Tilda Gökçeli tutuklandı. 1972. Çetin Altan, cumhurbaşkanına hakaret gerekçesiyle verilen bir yıllık hapis cezası için cezaevine girdi. 1979. Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) Bahçelievler Eğitim Merkezi'nde bomba imal edildiği belirlendi. Milliyetçi Hareket Partisi genel merkezi ve Gençlik Kolları arandı. 1980. Fatsa Belediye Başkanı Fikri Sönmez tutuklandı. 1981. İrlanda Cumhuriyet Ordusu, IRA taraftarlarının Dublin'deki gösterileri sırasında 120 kişi yaralandı. 1986. İnsan Hakları Derneği Ankara'da kuruldu. 1989. Emlak Bankası'nı dolandırdığı gerekçesiyle Kemal Horzum tutuklandı. 1996. Selçuk Parsadan davası başladı. Parsadan'ın dönemin başbakanı Tansu Çiller'i örtülü ödenekten 5,5 milyar lira dolandırdığı iddia ediliyor. Bugün Doğanlar: 1811. William Makepeace Thackeray. En çok Vanity Fair adlı romanıyla bilinen Napolyon dönemi İngiliz romancısı. 1883. Lev Borisoviç Kamenev. Asıl adı Lev Borisoviç Rosenfeld olan Kamanev 1917 devrimi sonrasındaki on yıl boyunca Komünist Partisi ve Bolşevik hükümetin önde gelen liderlerindi. Stalin'le düştüğü anlaşmazlık sonunda "büyük temizlik"teidam edildi. 1918. Güney Afrika'nın siyah lideri Nelson Mandela. 1922. Thomas S. Kuhn. Bilimsel Devrimlerin Yapısı adlı, 20. yüzyılın en önemli tarih ve felsefe yapıtlarından biri olan eseriyle bilinen Amerikalı bilim tarihçisi. 1933. Modern Rus ve Sovyet şiirinin önde gelen temsilcilerinden Yevgeniy Yevtuşenko. Bugün Ölenler 1817. İngiliz edebiyatının en bilinen yapıtlarından biri olan "Üç Kızkardeş"in kadın yazarı Jane Austen. 1965. Gazeteci ve yazar Refik Halit Karay. Eserleri arasında, "İstanbul'un iki yüzü", "Bugünün Saraylısı", "Guguklu Saat" yer alıyor. |
19 TEMMUZ 1670- Şarap içilmesi yasaklanan İstanbul'da bütün meyhaneler yıktırıldı. 1929- İtalyan ressam Fausto Zonaro 75 yaşında San Remo'da öldü. 1933- Denizli-Çivril'deki 5.7 büyüklüğündeki depremde 20 kişi can verdi. 1948- Gizli oy, açık sayım sistemini getiren yeni Seçim Kanunu kabul edildi. 1954- Elvis Presley, ilk albümü ''That's All Right Mama''yı çıkardı. 1966- Besteci Suphi Ziya Özbekkan öldü. 1974- İspanya'da Franco, sağlık gerekçesiyle yönetimi Kral Juan Carlos'a devretti. 1974- Türk Deniz Kuvvetlerine ait bir filo, çıkarma gemileriyle Akdeniz'e açıldı. 1979- Sandinistalar, Nikaragua'da Managua'ya girdi. 1980- 12 Mart dönemi başbakanı Nihat Erim, İstanbul'da öldürüldü. 1987- Mehmet Terzi, San Francisco Maratonu'nu kazandı. 1990- ''Karun Hazinesi''nin Türkiye'ye iadesi için açılan davada, New York Federal Mahkemesi Türkiye lehine karar verdi. Metropolitan Museum of Art yetkililerinin 363 parçalık hazineyi Türkiye'ye iade etmek istemesi üzerine anlaşmaya varıldı ve hazine Ekim 1993'te Ankara'ya getirildi. 1991- ABD Başkanı George Bush, resmi ziyaret için Türkiye'ye geldi. 1993- Van'ın Bahçesaray ilçesi Sündüz Yaylası'na saldıran teröristler, 15 çocuk ile 9 kadını katletti. 1993- İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi Genel Müdürü Ergun Göknel, yolsuzluk iddiasıyla görevden alındı. 1998- 1980'lerin ünlü bankerlerinden Yalçın Doğan, Ankara'da uğradığı silahlı saldırıda öldü. 2002- Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Yekta Güngör Özden, Cumhuriyetçi Demokrasi Partisini (CDP) kurdu. |
1898- 1968 başkaldırısını gerçekleştiren ABD ve Batı Avrupa gençliğini 20. yüzyıl Batı toplumlarının Marksist eleştiri ve Freudcu psikanaliz yordamıyla eleştirerek etkileyen Alman kökenli filozof Herbert Marcuse doğdu. 1928- Mısır'da Kral Fuat parlamenter yönetime son verdi. 1929- İtalyan ressam Fausto Zonaro, 75 yaşında San Remo'da öldü. 1933- Denizli-Çivril'deki 5.7 büyüklüğündeki depremde 20 kişi yaşamını yitirdi. 1939- Film denetimine ilişkin sansür nizamnamesi yürürlüğe girdi. 1949- Laos bağımsızlığını ilan etti. 1954- Elvis Presley, ilk albümü "That's All Right Mama"yı çıkardı. 1974- İspanya'da Franco, sağlık gerekçesiyle yönetimi Kral Juan Carlos'a devretti. 1979- Sandinistalar, Nikaragua'da Managua'ya girdi. 1980- 12 Mart dönemi başbakanı Nihat Erim, İstanbul'da öldürüldü. Aynı gün Moskova'da 22. Olimpiyat Oyunları başladı. 1987- Mehmet Terzi San Francisco Maratonu'nu kazandı. Terzi'nin derecesi 2 saat 14 dakika 7 saniye. 1993- İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi Genel Müdürü Ergun Göknel, yolsuzluk iddiasıyla görevden alındı. 1998- 1980'lerin ünlü bankerlerinden Yalçın Doğan, Ankara'da uğradığı silahlı saldırıda öldü. 2000- Liseli iki kız öğrenciye gözaltında cop ile tecavüz ettiği iddiasıyla yargılanan polis memuru Gürkan İlhan'a Hatay Emniyeti tarafından "üstün başarılı" çalışmaları nedeniyle teşekkür belgesi verildi. |
20 TEMMUZ 1402- Yıldırım Bayezid'ın komutasındaki Osmanlı ordusu, Ankara Meydan Muharebesi'nde Timur'un ordularına yenildi. 1919- Mustafa Kemal Paşa, daha Milli Mücadele'nin başında ''cumhuriyet'' kavramını dile getirdi. Mazhar Müfit (Kansu) Bey'in, Erzurum'da iken, ''Başarı takdirinde hükümet şekli ne olacak?'' sorusuna, ''Açıkça söyleyeyim: Hükümet şekli, zamanı gelince cumhuriyet olacaktır'' yanıtını verdi. 1922- Mustafa Kemal'in Başkomutanlığı, süresiz olarak uzatıldı. (Bu dördüncü ve son uzatma oldu.) 1923- Meksika'da devrimci Panço Villa, bir intikamcı tarafından öldürüldü. 1936- Boğazlar'ın Türkiye egemenliğine geçişini sağlayan Montreux Boğazlar Antlaşması imzalandı. 1947- Tiyatro sanatçısı-yazar Burhanettin Tepsi 65 yaşında öldü. 1948- Mareşal Fevzi Çakmak'ın fahri başkanlığını yaptığı Millet Partisi kuruldu. 1948- Rock şarkıcısı Carlos Santana doğdu. 1951- Ürdün Kralı Abdullah, Kudüs'te öldürüldü. 1959- Oyun yazarı Müsahipzade Celal 91 yaşında öldü. 1965- AP'nin yeni amblemi ''kırat'' oldu. 1967- Ressam Fikret Mualla 64 yaşında Paris'te öldü. 1972- Kuruluş yasası 4 Temmuz 1972'de çıkarılan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığı kuruldu. 1973- Çinli dövüş sanatları ustası ve sinema oyuncusu Bruce Lee öldü. 1974- ''Kıbrıs Barış Harekatı'' başladı. Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı hava, deniz ve kara birlikleri, Kıbrıs'a indirme ve çıkarma yaptı, belirli hedeflere doğru ilerledi. Girne'den Lefkoşa'ya kadar uzanan yolu tamamen kontrol altına aldı. Rum ulusal muhafızlarının Lefkoşa'daki üsleri bombalandı. Türk birlikleri Yeşil Hat'a dayandı. 1975- Ege Ordusu kuruldu ve komutanlığına Orgeneral Turgut Sunalp getirildi. 1976- Kıbrıs Barış Harekatı'nın 2. yıldönümü, Kıbrıs Türk Federe Devleti'nde ''Barış ve Özgürlük Bayramı'' olarak kutlandı. 1997- Avrupa Birliğinin Rum kesimiyle tam üyelik görüşmelerine karşılık; Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında ortak savunma doktrini oluşturulacağı yönünde ortak deklarasyon yayımlandı. 1997- Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde yürütülen operasyonlarda 63 terörist ölü ele geçirildi. 1998- İrticai faaliyetleri saptanan 328 vali yardımcısı ve kaymakamın görevden alınmasına ilişkin kararname, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e sunuldu. 2001- Türk atleti Ebru Kavaklıoğlu, atletizmde Grand Prix'in Monaco ayağında bayanlar 5000 metrede ikinci olarak bu yarışmada ilk üçe giren ilk Türk sporcusu oldu. 2005- İşçi Partisi (İP) Genel Başkanı Doğu Perinçek, İsviçre'nin Winterthur kentinde, basın toplantısında ''Ermeni soykırımı uluslararası bir yalandır'' dediği için savcılığa bağlı polislerce ifadesine başvurulmak üzere gözaltına alındı. 2005- Londra'daki bombalı saldırılarda ölen Gamze Günoral İstanbul'da toprağa verildi. |
21 TEMMUZ 1899- ABD'li yazar Ernest Hemingway doğdu. 1940- Litvanya, Letonya ve Estonya, Sovyetler Birliği'ne katılma kararı aldı. 1946- Türkiye'de ilk çok partili seçim yapıldı. 1969- Apollo 11 uzay aracı, dört gün sonra Ay'a ulaştı; Neil Armstrong, Türkiye saati ile 04.56'da Ay'a ayak basan ilk insan oldu. 1974- Türk jet uçakları Yunan gemisinin Baf'a personel ve malzeme götürdüğünü belirleyerek, dönmeleri için ihtarda bulundu. Yunan gemileri deniz ve havadan yapılan ihtara uymayarak, Türk donanmasına ateş etti. Kocatepe Muhribi, yanlışlıkla Türk uçaklarınca batırıldı. 1982- Türkiye'nin Rotterdam Başkonsolosu Kemalettin Demirer'e suikast girişiminde bulunuldu. Saldırganlardan biri yaralı ele geçirildi. 1992- Tiyatro ve sinema sanatçısı Yavuzer Çetinkaya 44 yaşında öldü. 1996- Grekoromende Hamza Yerlikaya, Atlanta Olimpiyatları'nda altın madalya kazandı. 1996- Türk Hava Kuvvetleri, terör örgütü PKK'nın Irak'ın kuzeyindeki en büyük kamplarından Bote'yi vurdu. 1999- MİT, terör örgütü PKK'nın 3. adamı olarak bilinen Cevat Soysal'ı 18 Temmuzda Moldova'da yakaladıktan sonra Türkiye'ye getirdi. 2000- Çeşme'deki Dünya Lazer Radyal Gençler Şampiyonası'nda Güray Zümbül, altın madalya kazanarak Türkiye'ye bu daldaki ilk Dünya şampiyonluğunu getirdi. 2005- Yönetmen, müzik yapımcısı, besteci Hulki Saner 84 yaşında vefat etti. |
Tarihte Bugun... 25 temmuz.. 1814- Robert Stevenson'un yaptığı lokomotif çalıştırıldı. 1917- Hollandalı dansöz Mata Hari, Fransız mahkemesi tarafından casusluk suçundan yargılanarak idama mahkum edildi. 1931- Cumhuriyet döneminin ilk basın yasası olan Matbuat Kanunu kabul edildi. Yeni kanun "hilafet", "saltanat", "anarşizm", "komünizm" yanlısı yayınlara ilk kez açık yasak getiriyor, hükümete de "ülke çıkarlarına ters düşme" durumunda yayınları "geçici kapatma" yetkisi tanıyordu. Basın üzerinde denetimi arttıran bu yasaya karşı çıkan tek milletvekili, gazeteci Hakkı Tarık Bey (Us) oldu. 1933- Lev Troçki sığınmacı olarak İstanbul Heybeliada'dan Fransa'ya gitti. 1934- Avusturya başbakanı Englebert Dollfuss ülkesindeki Naziler tarafından Viyana'da öldürüldü. 1936- Adolf Hitler İtalya'nın Habeşistan'ı ilhakını tanıdı. 1943- Benito Mussolini'nin iktidardan düşürülmesiyle faşizm İtalya'da yasadışı ilan edildi. 1950- Bakanlar Kurulu 25 Temmuz 1950'de Kore'ye 4 bin 500 kişilik bir askeri birlik göndermeye karar verdi. 1951- Nazım Hikmet, Türk vatandaşlığından çıkarıldı. 1975- Türkiye İncirlik dışındaki bütün Amerikan üslerine el koydu. 1978- Dünyanın ilk tüp bebeği Louise Brown İngiltere'de doğdu. 1979- Yedikule'de Abdi İpekçi Spor Kompleksi'nin temeli atıldı. 1990- Türkiye ile KKTC arasındaki pasaport uygulaması kaldırıldı. 1994- Ürdün Kralı Hüseyin ile İsrail Başbakanı Yitzak Rabin savaş durumunu sona erdiren deklarasyonu imzaladılar. 1995- Türbanlı avukatları duruşmalara sokmayan ve barodan çıkaran Gümüşhane Baro Başkanı Ali Günday öldürüldü. 2000- Bir Concorde uçağı Paris'ten kalkıştan kısa bir süre sonra düştü; 114 kişi yaşamını yitirdi. 2005- Mustafa Bumin'in yaş haddinden emekliye ayrılmasıyla boşalan Anayasa Mahkemesi Başkanlığı'na 59. turda Tülay Tuğcu seçildi. Tuğcu, Yüksek Mahkemenin ilk kadın başkanı oldu. |
26 TEMMUZ 1856- İrlandalı yazar G. Bernard Shaw Dublin'de doğdu. 1923- İskoç mühendis John Logie Baird, ilk mekanik televizyonun patentini aldı. 1926'da, Londra'daki Kraliyet Enstitüsünde televizyon gösterisi düzenleyen Logie; okyanus aşırı ilk televizyon yayınını da gerçekleştirdi. 1928- Türkçülük hareketinin önde gelen isimlerinden Tunalı Hilmi Bey öldü. 1951- Türkiye'deki ilk petrol Raman Dağı yöresinde bulundu. Petrolün değerlendirilmesine yönelik ilk proje, 1953'ün ilk aylarında açıklandı; tesisleri ABD kaynaklı bir şirket kurdu. 1952- Arjantin Başkanı Juan Peron'un eşi Eva Peron kanserden öldü. 1956- Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdül Nasır, Süveyş Kanalı'nı millileştirdi. 1967- Tunceli'nin Pülümür ilçesinde 6.0 büyüklüğündeki depremde 95 kişi öldü, 127 kişi yaralandı. 1978- Besteci ve orkestra şefi Hasan Ferit Alnar, 72 yaşında Ankara'da öldü. 1982- Eserleri arasında Etnoğrafya Müzesi ve Türk Ocağı binası bulunan Mimar Arif Hikmet Koyunoğlu 94 yaşında öldü. 1986- Oyun ve senaryo yazarı Sadık Şendil İstanbul'da öldü. 1993- Şair, yazar İbrahim Minnetoğlu İstanbul'da 73 yaşında öldü. 1995- İstanbul Altın Borsası açıldı. 2000- Eski RP milletvekili Hasan Mezarcı, Atatürk'e ve hükümetin manevi şahsiyetine hakaretten 2 yıl 6 ay hapisle cezalandırıldı. 2004- ''Gırgır'' dergisinin kurucusu, ''Avanak Avni''nin yaratıcısı karikatürist Oğuz Aral 68 yaşında Bodrum'da öldü. |
27 TEMMUZ 1612- Osmanlı padişahı IV. Murat doğdu. 1794- Fransız Devrimi'nin jakoben önderlerinden Maximilien Robespierre iktidardan düşürüldü ve Fransa Milli Meclisince tutuklandı. Robespierre 28 Temmuzda idam edildi. 1914- Avusturya, Sırbistan'a resmen savaş ilan etti; I. Dünya Savaşı başladı. 1926- Eski İttihatçı ve İzmir suikastı girişimi sanıklarından Kara Kemal, yakalanmak üzereyken saklandığı tavuk kümesinde intihar etti. 1953- İki milyondan fazla kişinin öldüğü Kore Savaşı sona erdi. Ateşkes anlaşması Panmuncon'da imzalandı. 1957- Kıbrıs'ta Türk Mukavemet Teşkilatı kuruldu. 1964- ABD'de siyahlar, Federal Mahkemeye başvurma hakkını elde etti. 1970- Portekiz diktatörü Salazar öldü. 1976- ABD'de bulunan CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'e, Waldorf Astoria Oteli'nde konuşurken, Kıbrıslı Rum Staviros Skopetrides tarafından suikast girişiminde bulunuldu. 1978- Ünlü piyango bayisi Nimet Abla (Özden) öldü. 1980- İran'ın devrik Şahı Rıza Pehlevi kanserden öldü. 1993- Bakanlar Kurulu, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Doğan Güreş'in görev süresinin bir yıl uzatılmasına karar verdi. 1995- Eski dışişleri bakanlarından Melih Esenbel öldü. 1996- Atlanta Olimpiyat Parkı'nda meydana gelen patlamada 2 kişi öldü. Olay yerine koşarak giden TRT kameramanı Melih Uzunyol da kalp krizi geçirerek vefat etti. 2004- Tiyatro sanatçısı Kamran Usluer 67 yaşında İstanbul'da öldü. |
27 TEMMUZ 1914- Avusturya Sırbistan'a resmen savaş ilan etti; I. Dünya Savaşı başladı. 1941- Japonya Çinhindi'ni işgal etti. 1946- Amerikalı romancı ve ozan Gertrude Stein öldü. 1953- İki milyondan fazla kişinin öldüğü Kore Savaşı sona erdi. Ateşkes anlaşması Panmuncon'da imzalandı. 1964- ABD'de siyahlar, Federal Mahkeme'ye başvurma hakkını elde etti. 1970- Portekiz diktatörü Salazar öldü. 1976- Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit'i New York'ta öldürmek isteyen Kıbrıslı Rum Stavros Skopetrides silahını ateşleyemeden yakalandı. 1978- Ünlü piyango bayii Nimet Abla (Özden) yaşama veda etti. 1980- İran'ın devrik Şahı Rıza Pehlevi kanserden öldü. 1995- Sakarya- Pamukova'daki mühimmat bölüğünde yangın çıktı, cephanelik havaya uçtu. 15 bin nüfuslu ilçe boşaltıldı. 1996- Atlanta Olimpiyat Parkı'nda meydana gelen patlamada 2 kişi öldü. Olay yerine koşarak giden TRT Kameramanı Melih Uzunyol da kalp krizi geçirerek vefat etti. 2004- Tiyatro sanatçısı Kamran Usluer, 67 yaşında İstanbul'da öldü. |
28 TEMMUZ 1794. Fransız devrimci lider Maximillien Robespiere idam edildi. 1914. I. Dünya Savaşı başladı. 1929. 48 ülke, savaş esirlerine ilişkin Cenevre Konvansiyonu imzalandı. 1950. Türk Barışseverler Cemiyeti'nin Türkiye'nin Kore'ye asker göndermesini protesto amacıyla bildiri dağıtmasına izin verilmedi, bildiriler toplatıldı. 1962. Adapazarı'nda 8 bin esnaf belediyeyi protesto etti. 1963. Kar nedeniyle, 10 aydır kapalı Beytüşşebap yolu açıldı. 1965. Amerika, Vietnam'a 50 bin asker daha gönderdi. 1969. Samsun Cezaevi'nde 800'e yakın mahkum ayaklandı. Jandarma ateş açtı: 1 ölü, 9 yaralı. 1976. Adana Ceyhan'da bir genci döverek öldüren iki polis tutuklandı. 1978. Tarım alanlarının topraksız ve az topraklı köylülere kiralanacağı açıklandı. 1979. Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) yöneticileri silahlı çete kurma iddiasıyla tutuklandı. 1983. Cumhuriyet Başsavcılığı Türkiye Huzur Partisi ve Fazilet Partisi'nin kapatılması için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. 1991. Erdal İnönü, yeniden Sosyal Demokrat Halkçı Parti, SHP genel başkan seçildi. 1992. Barcelona'da düzenlenen 25. Olimpiyat Oyunları'nda halterci Naim Süleymanoğlu 60 kiloda altın madalya kazandı. 1996. yılında bugün Emperyal gazinolarının sahibi Ömer Lütfü Topal öldürüldü. Aynı gün Muğla, Aydın ve Antalya'da çıkan yangınlarda 1300 hektar yeşil alan yandı. 1997. Gözaltında öldürülen gazeteci Metin Göktepe davası sanığı 6 polis teslim oldu. 2000: İçişleri Bakanlığı'nın hazırladığı yeni "fuhuş tüzüğü tasarısı"na göre seks işçilerinin sigortalı çalıştırılması zorunlu hale getiriliyor. Bugün Doğanlar: 1804. Feuerbach, Ludwig (Andreas) . Maddeci insani öğretisiyle Karl Marx ve çağdaşı filozoflar üzerinde bıraktığı derin etkiyle bilinen Alman filozof ve ahlakçı. 1887. Fransız sürrealist ressam Marcel Duchamp. 1902. Sir Karl Popper. Bilginin zihnin deneyimiyle geliştiği inancına dayanan antideterminist metafizik öğretinin savunucusu.Avusturya kökenli İngiliz filozof. Bugün ölenler: 1741. İtalyan besteci Antonio Vivaldi. 1750. Alman besteci Johann Sebastian Bach. 1981. Kemençe virtüözü Ruşen Ferit Kam. 1989. Gazeteci, yazar Nimet Arzık. 1992. Cumhuriyet döneminin ilk kadın yazarlarından Mebrure Alevol. |
28 TEMMUZ 1402- Osmanlı sultanı Yıldırım Bayezıd (I. Bayezıd), Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilerek esir düştü; Osmanlı devletinde ''Fetret Devri'' başladı. 1499- Davut Paşa komutasındaki Türk Donanması komutanlarından Burak Reis, Sapiyenza Adası yakınlarında karşılaşılan Venedik Donanması ile çıkan çarpışmada şehit düştü. 1808- Padişah III. Selim, İstanbul'da IV. Mustafa'nın emriyle boğularak öldürüldü. 1821- Arjantinli general Jose de San Martin, Lima'ya girerek Peru'nun bağımsızlığını ilan etti. 1920- Meksikalı isyancı Panço Villa teslim oldu. 1921- Kütahya'da toplanan Yunan Savaş Meclisi, Ankara'ya yürüme kararı aldı. 1929- 48 ülke, savaş esirlerine ilişkin Cenevre Konvansiyonu imzalandı. 1939- Demiryolu Aşkale'ye ulaştı. 1946- İzmir Gazeteciler Cemiyeti kuruldu. 1962- Yönetmen Elia Kazan, ''America America'' filminin çekimlerine İstanbul'da başladı. 1992- Barselona'da yapılan 25. Olimpiyat oyunlarında, halterci Naim Süleymanoğlu 60 kiloda şampiyon oldu. 1996- Emperyal gazinolarının sahibi Ömer Lütfi Topal, aracıyla evine giderken açılan çapraz ateş sonucunda öldürüldü. 1997- Metin Göktepe davası sanığı 6 polis teslim oldu. 2000- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kapatılan RP'nin genel başkanı Necmettin Erbakan'ın, hakkındaki hapis cezasının durdurulması için yaptığı başvuruyu reddetti. 2002- TÜPRAŞ yakınındaki Akçagaz Dolum Tesisleri'nde yangın çıktı. 2.5 saatte kontrol altına alınabilen yangın, 3 trilyon lira zarara yol açtı. 2005- Umut Operasyonu'na ilişkin davada, Ferhan Özmen ağırlaştırılmış müebbet cezasına çarptırıldı. Davada 2 sanık 6'şar yıl 3'er ay, 4 sanık 3'er yıl 1'er ay, 1 sanık da 3 yıl 9 ay hapis cezasına mahkum edildi. |
29 TEMMUZ 1832- İbrahim Paşa komutasındaki Mısır ordusu, Osmanlı ordusunu yenilgiye uğrattı. 1856- Ünlü besteci Robert Schumann öldü. 1890- Hollandalı ressam Vincent Van Gogh öldü. 1948- 14. Olimpiyat Oyunları Londra'da başladı. Türkiye, 6 altın, 4 gümüş ve 2 bronz madalyayla olimpiyat beşincisi oldu. 1950- Kore'ye asker gönderilmesini protesto eden Türk Barışseverler Cemiyetinin Başkanı Behice Boran ve Genel Sekreter Adnan Cemgil tutuklandı. 1951- Galatasaray kulübünün kurucularından Ali Sami Yen öldü. 1958- Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) kuruluşu ABD Kongresinde onaylandı. 1960- Eski başbakanlardan Hasan Saka 74 yaşında İstanbul'da öldü. 1965- Dünya Daktilo Şampiyonası'nda Türkiye birinci oldu. 1981- İngiltere Prensi Charles, Lady Diana Spencer ile evlendi. 1989- İran'da Devlet Başkanlığı seçimini Haşimi Rafsancani kazandı. 1992- Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı emekli Oramiral Kemal Kayacan, biri kadın üç terörist tarafından, Göztepe'deki evinde uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü |
30 TEMMUZ 1811. Meksika'da Rahip Hidalgo kurşuna dizildi. Hidalgo bir yıl önce Meksika'da bağımsızlık hareketini başlatmıştı. 1908. İstanbul Cibali Tütün Fabrikası işçileri greve çıktı. 1929. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal'e suikast girişimi iddiasıyla yargılanan Kadriye Hanım ve arkadaşları beraat ettiler. 1940. Yozgat'ta deprem: 12 köy yıkıldı, 300 ölü, 360 yaralı. 1945 Trakya'da Almanlar adına casusluk yaptıkları iddiasıyla yargılanan 15 kişi ölüm cezasına mahkum edildi. 1946. Kazım Orbay genelkurmay başkanlığından istifa etti, yerine Salih Omurtak atandı. 1947. Demokrat Parti Kütahya Milletvekili Adnan Menderes'in Meclis'te yaptığı konuşmayı yayımlayan Tasvir, Demokrasi, Demokrat İzmir, Yeni Asır gazetelerinin sahipleri ve yazı işleri müdürleri tutuklandılar. 1953. Demiryolları devlet işletmesi haline getirildi. 1956. Ordu, Giresun ve Trabzon'da Cumhuriyet Halk Partililerin siyasi toplantı yapmalarına izin verilmedi. 1966. Amerika Birleşik Devletleri uçakları Kuzey ve Güney Vietnam arasındaki askerden arındırılmış bölgeyi bombaladı. Aynı gün İngiltere Almanya'yı 4-2 yenerek Dünya Futbol Şampiyonu oldu. 1973. Üniversiteye giriş sınavı sorular satıldığı için iptal edildi. 1975. Atatürk'ün İş Bankası'ndaki hissesini denetleme yetkisinin Cumhuriyet Halk Partisi'ne ait olduğu karara bağlandı. 1977. Türkiye Basketbol Genç Milli Takımı Avrupa şampiyonu oldu. 1978. Balıkesir Cezaevi'nde solcu koğuşunu basan ülkücüler 2 kişiyi öldürdüler. Aynı gün Milliyetçi Hareket Partisi Genel Sekreter Yardımcısı Yaşar Okuyan "İktidar iş başında kalmakta inat ettiği sürece daha çok kan dökülecektir" dedi. 1981. Mamak Askeri Cezaevi'nde açlık grevi yapanlardan 16'sı hastaneye kaldırıldı. 1987. Mekke'de Hac sırasında İranlılar Amerika Birleşik Devletleri aleyhine gösteri yaptı. Suudi polisi ateş açtı ; çok sayıda İranlı ve Suudi öldü. 1988. Fethiye ve Gökova körfezleriyle Dalyan kıyıları özel çevre ve koruma bölgesi ilan edildi. Bölgedeki inşaatlar durduruldu. 1992. İstanbul, Ankara, Adana büyük şehir ve ilçe belediyeleri ile Trabzon Belediyesi'nde çalışan yaklaşık 43 bin işçi greve başladı. Aynı gün, Barcelona'da düzenlenen 25. Olimpiyat Oyunları'nda 62 kiloda güreşçi Akif Pirim altın madalya kazandı. 1993. Merkez Bankası Başkanı Rüşdü Saraçoğlu,"Bir şey yapamaz hale getirildim" diyerek görevinden istifa etti. 1995. Çeçenistan ile Rusya arasındaki savaşa son veren bir dizi anlaşma Grozni'de imzalandı. 1998. Üniversite sınavlarının tek basamaklı olması Yüksek Öğretim Kurulu, YÖK Genel Kurulu'nda onaylandı. Bugün Doğanlar: 1818. Emily (Jane) Brontë. Yazdığı tek roman "Uğultulu Tepeler"le dünya çapında ün kazanan İngiliz şair ve romancı.Bronte'nın eseri pek çok dile bu arada Türkçe'ye de çevrildi. 1863. Amerikalı otomobil sanayicisi Henry Ford. Bugün ölenler: 1784. Ansiklopedi yazarı Denis Diderot. 1898. Almanya'yı birleştiren "kan ve demir" politkasıyla ünlü Almanya başbakanı Otto von Bismarck. 2000. Yazar, çevirmen Zeyyat Selimoğlu. Sanatçı "Direğin Tepesinde Bir Adam" adlı hikaye kitabıyla 1969 Sait Faik Hikaye Armağanı'nı, "Koca Denizde İki Nokta" adlı kitabıyla 1973 Türk Dil Kurumu Hikaye Ödülü'nü, "Derin Dondurucu İçin Öykü" adlı eseriyle 1995 Haldun Taner Öykü Ödülü'nü aldı. |
31 TEMMUZ 1560- Piyale Paşa, Tunus'un Cerbe Adası'nı ele geçirdi. 1886- Ünlü Macar piyanist ve besteci Franz Liszt 75 yaşında öldü. 1908- II. Abdülhamit döneminde resmi bir göreve dönüşen ''hafiyelik'' resmen ortadan kaldırıldı. 1921- Yunan Kralı Konstantin, Eskişehir'e geldi. 1922- İstiklal Mahkemeleri Kanunu TBMM'de kabul edildi. 1922- Türkiye'nin ilk resmi spor teşkilatı olan Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı kuruldu. 1932- Keriman Halis, Belçika'da Dünya Güzellik Kraliçesi seçildi; Atatürk kendisine ''Ece'' soyadını verdi. 1932- Almanya'da 230 milletvekilliği alan Naziler birinci parti oldu. Sosyal demokratlar 133, komünistler 89 milletvekili çıkardı. 1936- İspanya'da General Franco'nun faşist güçleri Madrid'i kuşattı. 1944- ''Küçük Prens'' adlı eseriyle ünlü Fransız pilot ve yazar Antoine de Baint-Exupery, Akdeniz semalarında keşif uçuşu sırasında kayboldu. 1949- Veliefendi Hipodrumu'nda seyirciler at yarışlarına hile karıştırıldığı iddiasıyla hakem kulesini ve tribünleri yaktı. 1952- Türkiye'nin ilk sendikal konfederasyonu olan Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) kuruldu. 1959- Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) adaylığı için resmen başvurdu. 1971- ABD'li astronotlar David Scott ve James Irvin, ay yüzeyinde 4 tekerlekli bir araçla gezdiler. 1980- ASELSAN ilk Türk telsizini üretti. 1980- Silahlı saldırıya uğrayan Atina Büyükelçiliği İdari Ataşesi Galip Özmen öldü. 1996- Gazetelerin promosyon faaliyetlerini kültürel ürünler dışında sınırlama getiren yasa kabul edildi. 1997- İş adamı yazar Feyyaz Tokar 66 yaşında İstanbul'da öldü. |
31 TEMMUZ 1914. Demokratik sosyalizmin kurucularından Jean Jaures öldürüldü. 1932. Almanya'da 230 milletvekilliği alan Naziler birinci parti oldu.Sosyal demokratlar 133, komünistler 89 milletvekili çıkardılar. Aynı gün Türkiye Güzeli Keriman Halis Belçika'da Dünya Güzellik Kraliçesi seçildi. 1945. "Sosyal demokrat" ve "Günizm" adlı partileri kurmak isteyenlerin başvurusu reddedildi. 1949. Veliefendi Hipodromu'nda seyirciler at yarışlarına hile karıştığı iddiasıyla hakem kulesini ve tribünleri yaktı. 1952. Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) kuruldu. Türk-İş Türkiye'nin ilk sendikal konfederasyonudur. Üreticiler, ilan edilen üzüm, incir, fındık ve pamuk fiyatlarından memnuniyetleri nedeniyle Başbakan Adnan Menderes'e teşekkür telgrafları çektiler. 1959. Türkiye Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) üyelik için resmen başvurdu. Kısa adı ETA olan Bask Yurdu ve Özgürlüğü örgütü de aynı gün kuruldu. 1962. Paris'te "Türkiye'ye Yardım Kulübü" kuruldu. Dokuz ülkeli konsorsiyum Ortak Pazar ve Avrupa Yatırım Bankası ile işbirliği yapacak. 1964. Amerika Birleşik Devletleri uydusu Ranger 7, Ay yüzeyinin yakından çekilmiş fotoğraflarını yolladı. 1965. Alpaslan Türkeş Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi genel başkanlığına seçildi. Aynı gün, İngiliz televizyonunda sigara reklamları yasaklandı. 1966. Chicago, New York ve Cleveland'da ırkçı gösterilere polis müdahale etti. Sonuç: 6 ölü, 84 yaralı. 1969. Türkiye'de bira sanayiinin gelişmesi nedeniyle Emniyet Müdürlüğü birayı alkollü içki saymamaya karar verdi. 1971. Amerikalı astronotlar Davit Scott ve James Irvin ay yüzeyinde 4 tekerlekli bir araçla gezdiler. Aynı gün, ekonomik nedenlerle Yeni Gazete ile Yeni İstanbul gazeteleri yayın durdurma kararı aldılar. 1972. 154 sanıklı Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu (Dev-Genç) davası İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi'nde başladı. 1980. Türkiye'nin Atina Büyükelçiliği İdari Ataşesi Galip Özmen ile kızı Neslihan Atina'da silahlı saldırı sonucu öldürüldü. 1983. Sosyal Demokrasi Partisi'nin (SODEP) veto edilen eski genel başkanı Erdal İnönü SODEP'ten milletvekili adayı olacağını açıkladı. 1986. Bazı Sosyal Demokrat Halkçı Partililer hakkında Kürtçe konuştukları gerekçesiyle soruşturma açıldı. 1987. Askeri cezaevi ve tutukevlerindeki baskıları protesto için tutuklu ve hükümlülerin açlık grevleri devam ediyor. Tutuklu ve hükümlü aileleri Adalet Bakanlığı önünde oturma eylemi başlattı. 1990. Bakkallar ve Bayiler Federasyonu kola boykotundan sonra yabancı içki ve sigara satmama kararı aldı. 1986. Gazete promosyonlarına kısıtlama getiren yasa tasarısı Meclis'te kabul edildi. 1998. Dünya Gençleri'nin Bergama Buluşması gerçekleşti ; 25 ülkeden yaklaşık 2 bin genç bir araya geldi. 2000. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer , 9 Eylül Üniversitesi Rektörlüğü'ne Emin Atıcı'yı atadı. Atıcı Yüksek Öğrenim Kurulu listesinde üçüncü sıradaydı. Bugün Doğanlar: 1912. Monetarist ekonominin kurucusu Milton Friedman. Bugün Ölenler: 1986. Besteci ve piyanist Franz Lizst. 1990. Sinema oyuncusu Hüseyin Peyda. |
1 Ağustos.. 1063- İlk Selçuklu devleti hükümdarı Tuğrul Bey öldü. 1521- Osmanlı orduları, Belgrad'ı kuşatma altına aldı. 1571- Lala Mustafa Paşa, Magosa'ya girerek Venedik Cumhuriyeti egemenliğindeki Kıbrıs'ı ele geçirdi. 1840- İlk Türkçe gazete Ceride-i Havadis yayımlanmaya başlandı. 1931- New York'tan uçarak Yeşilköy'e inen Russel Boardman ve John Polando adlı havacılar Yalova'da Mustafa Kemal Paşa tarafından kabul edildi. 1933- İstanbul Darülfünunu'nun yerini üniversite aldı; İstanbul Üniversitesi kuruldu. 1936- Berlin Olimpiyatları, Hitler'in de katıldığı seremoniyle açıldı. Amerikalı siyahi atlet Jesse Owens, oyunlarda tüm rekorları alt üst ederek dört altın madalya kazandı. 1950- Türkiye, NATO'ya girmek için yaptığı başvuruyu yineledi. 1971- Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) kuruldu. 1975- Helsinki Nihai Senedi (Helsinki İnsan Hakları Sözleşmesi) imzalandı. 1977- Süleyman Demirel'in başbakanlığında kurulan ve MSP ile MHP'nin koalisyon ortağı olarak katıldığı İkinci MC Hükümeti güvenoyu aldı. 1978- ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisinde alınan kararla, Türkiye'ye uygulanan silah ambargosu şartlı olarak kaldırıldı. 1988- Trafikte ceza puanı uygulamasına başlandı. 1993- Terör örgütü PKK'nın, Batman'ın Sason ve Hakkari'nin Çukurca ilçelerinde giriştiği iki saldırıda 178 er şehit oldu, 29 er yaralandı. 2001- İş adamı Üzeyir Garih öldürüldü. 2001- Azerbaycan, Sovyetler Birliği'ne bağlı iken kabul ettiği Kril alfabesinden; 1920'lerin başında bağımsız iken kısa süre uyguladığı Latin alfabesine yeniden geçti. 2002- ABD, bazı Güneydoğu Asya ülkeleriyle kapsamlı terörle mücadele anlaşması imzaladı. 2005- Suudi Arabistan Kralı Fahd, uzun bir hastalık dönemi ve 23 yıllık iktidarın ardından 84 yaşında öldü. Yerine 1955'ten bu yana fiilen krallığı yöneten 82 yaşındaki veliaht Prens Abdullah Bin Abdülaziz geçti. Savunma Bakanı Sultan Bin Abdülaziz ise veliaht prens oldu |
1 AĞUSTOS 1571. Lala Mustafa Paşa Venedik Cumhuriyetine ait Kıbrıs adasını zapt etti. 1929. Yunanistan'da genel grev 1933. İstanbul Üniversitesi kuruldu. 1936. Adolf Hitler Berlin Olimpiyatları'nı açtı. 1942. Almanlar Stalingrad'dan Krasnodar'a uzanan demiryolunu kapattılar. 1947. İstanbul Türk Musikisi Yüksek Sanatkarlar Cemiyeti kuruldu. 1950. Türkiye Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'na (NATO) başvurdu. 1951. Yabancı Sermaye Yatırımlarını Teşvik Kanunu çıktı. 1957. Kıbrıs Mücadelesi Ulusal Örgütü (EOKA) Kıbrıs Türklerine karşı bir bildiri yayımladı. Bildiri, adanın taksimi durumunda Türk-Yunan savaşı çıkacağını ileri sürdü. 1958. Karikatürist Nehar Tüblek, uluslararası "Altın Hurma" ödülünü kazandı. 1969. Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Mehmet Ali Aybar, "Türkiye'de sosyalizm, geniş halk kitlelerinin bilinçlenmesi ve seçim yoluyla iktidara gelmeleri sonucunda kurulacaktır" dedi. Aynı gün, İstanbul'da işçiler Türk Demir Döküm Fabrikasını işgal etti. 1971. Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), kuruldu. Derneğin "Türkiye'nin demokratik ve planlı yoldan kalkınması ve Batı uygarlık seviyesine ulaşmaya hizmet amacıyla kurulduğu" açıklandı. Aynı gün Çetin Altan gıyabında 1,5 yıl hapse mahkum oldu. 1975. Aralarında Sovyetler Birliği'nin de bulunduğu 35 ülke Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (OSCE) Helsinki Zirvesi'nde, Helsinki Nihai Senedi olarak anılan insan hakları sözleşmesini imzaladı. 1980. Siyasi nedenlerle10 ilde 24 kişi öldürüldü. 1987. Ayetullah Humeyni'nin çağrısıyla Amerika Birleşik Devletleri'ni protesto eden İranlı hacılarla Arabistan polisi çatıştı, 402 kişi öldü. 1989. Açlık grevinin 35. gününde Eskişehir Özel Tip Cezaevi'nden 312 tutuklu ve hükümlü Nazilli ve Aydın cezaevlerine nakledildiler. Nakilde 2 tutuklu öldü, 4 tutuklu yaralandı. Bugün Doğanlar: 1744. Jean Baptiste Pierre Antoine de Monet Chevalier de Lamarck. Darwin teorisi tarafından çürütülen, sonradan kazanılmış özelliklerin kuşaktan kuşağa geçemeyeceği düşüncesini biyolojiye yerleştirmesiyle tanınan Lamarkizmin kurucusu Fransız biyolog. 1819. Herman Melville. Başyapıtı Moby Dick (1851) ile ünlü, deniz romanlarıyla tanınan Amerikalı kısa öykü yazarı. Bugün Ölenler: 1982. Gazeteci yazar Kemal Zeki Gençosman. |
2 AĞUSTOS 1491. 509 yıl önce Museviler din değiştirmedikleri için İspanya'yı terke zorlandılar. Musevilerin büyük bir kısmı Kemal Reis'in kadırgaları ile İstanbul'a geldiler ve Osmanlı topraklarına kabul edildiler. 1865. Lewis Carroll'un yazdığı Alice Harikalar Diyarı'nda ilk kez basıldı. 1926. Bozkurt gemisi ile Fransız Lotus gemisi Ege Denizi açıklarında çarpıştı; Bozkurt gemisi battı, 8 kişi öldü. 1937. İzmir'de bir petrol deposunda yangın: 17 işçi yandı. 1939. Adalet Bakanlığı halk önünde idam yapılmayacağına dair bir genelge yayımladı. 1944. Meclis Almanya ile siyasi ve iktisadi ilişkileri kesti. 1955. Zonguldak'ta sel: 3 ölü, 560 ev ve dükkan sular altında. 1961. Cumhuriyet Halk Partisi Gençlik Kolları 1. Kurultay'ı toplandı. Türkiye'nin ilk siyasi gençlik kurultayı. 1967. Anayasa Mahkemesi Çetin Altan'ın dokunulmazlığını kaldırma kararını iptal etti. 1969. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreteri Bülent Ecevit, "İlericilik-gericilik tartışması dinsel değil, ekonomik bir çekişmedir" dedi. 1975. İstanbul Taksim'deki Sheraton Oteli açıldı. Açılışı Başbakan Süleyman Demirel yaptı. 1979. Renault ve Tofaş fabrikalarında parça yokluğundan üretim durdu. Aynı gün Devrimci İşçi Sendikaları Genel Başkanı Fehmi Işıklar Diyarbakır'da tutuklandı. 1980. İtalya'da Bologna istasyonunda bomba patladı; 84 kişi öldü. Eylemi sağcı Devrim Birlikleri örgütü üstlendi. 1987. Türkiye'de kan kanserli bir hastaya ilk kemik iliği nakli yapıldı. 1990. Irak Kuveyt'i işgal etti. 1997. Cizre'de, bir düğünde bir korucunun el bombası patlayınca diğer korucular sağa sola ateş ettiler: 9 ölü, 57 yaralı. Yetkililer olayın kaza değil, kişisel öç amaçlı olduğunu açıkladı. Bugün doğanlar: 1924. Siyah Amerikalı yazar James Baldwin. 1932. "Arabistanlı Lawrance" filmiyle üne kavuşan İrlandalı aktör Peter O'toole. Bugün ölenler: 1921. Dünyaca ünlü tenor Enrico Caruso. 1930. Tiyatrocu, komedyen Ahmet Fehim Efendi. 1976. "Metropolis" filminin yaratıcısı Alman yönetmen Fritz Lang. 1999. Eski Hva Kuvvetleri Komutanı ve İçişleri Bakanı İrfan Özaydınlı. |
2 AĞUSTOS 1492- İspanya'da, Musevilere dinlerini değiştirmeleri, aksi takdirde ülkeden ayrılmaları için verilen süre sona erdi. İspanya Musevilerinin çoğu, Kemal Reis'in kadırgalarıyla İstanbul'a geldi ve Osmanlı Devleti'nce hoşgörüyle karşılandı. 1875- Dünyanın ilk buz pateni pisti Londra'da açıldı. 1914- Almanya, Rusya'ya savaş ilan etti. 1914- Osmanlı Devleti ile Almanya arasında işbirliği anlaşması imzalandı. 1914- Osmanlı Devleti seferberlik ilan etti. 1921- İtalyan tenor Enrico Caruso öldü. 1922- Telefonun mucidi Alexandr Graham Bell öldü. 1926- ''Lotus'' adlı Fransız gemisi, Türk sularında ''Bozkurt'' adlı Türk gemisine çarparak batmasına yol açtı. 1930- Yönetmen, tiyatro ve sinema sanatçısı Ahmet Fehim 74 yaşında öldü. 1944- Türkiye, İngiltere ve ABD'nin önerisi üzerine Almanya ile siyasal ve ekonomik ilişkilerini kesti. 1945- II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'sına yön vermek için Potsdam'da bir araya gelen ABD Başkanı Harry Truman, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Joseph Stalin, görüşmelerini tamamladılar. Almanya, konferansta Amerikan, İngiliz, Fransız ve Sovyet komutanlarınca yönetilecek dört ayrı işgal bölgesine ayrıldı. 1959- Diyarbakır'da ''Sinan I'' petrol kuyusu işletmeye açıldı. 1990- Irak'ın Kuveyt'i işgali üzerine, Kuveyt Emiri Şeyh Cabir es-Sabah Suudi Arabistan'a kaçtı. 1996- Hakkari'nin Şemdinli ilçesinde operasyona çıkan güvenlik kuvvetlerine teröristlerce pusu kuruldu. Çatışmada 6 er ile 5 korucu şehit oldu. |
3 AĞUSTOS 1071- Selçuklu orduları, Sanduk Bey komutasında; Bizans İmparatoru Roman Diyojen'in Malazgirt ve Ahlat'a gönderdiği kuvvetleri geri çekilmeye zorladı ve daha sonra Karahas'taki savaşta Bizans güçlerini dağıttı. 1492- Cenovalı Kristof Kolomb, İspanya'nın Palos Limanı'ndan üç gemiyle Hindistan'a ulaşmak, yeni kıtalar keşfetmek amacıyla yola çıktı. 1924- Üzerlerinde ''Türkiye Cumhuriyeti'' yazısını taşıyan bronz 10 kuruşluk paralar tedavüle çıktı. 1948- Türkiye Serbest Güreş Milli Takımı, Londra Olimpiyatları'nda birinci oldu. 1954- Ünlü Fransız yazar Colette 81 yaşında öldü. 1955- Samuel Beckett'in oyunu ''Godot'yu Beklerken'' ilk kez Londra'da sahnelendi. 1957- Tiyatro ve sinema sanatçısı Talat Artemel 56 yaşında öldü. 1960- Aralarında Genelkurmay Başkanı Orgeneral Ragıp Gümüşpala'nın da bulunduğu 235 general ve amiral, emekliye sevk edildi. (Bu işleme tabi tutulanlar, daha sonra ''Eminsular'' diye anıldı.) 21 Ağustosta 3400 subay daha emekli edildi. 23 Ağustosta 400 polis emekli edildi, 600'ünün yeri değiştirildi. 1977- Kıbrıs Rum yönetimi lideri Başpiskopos Makarios, kalp krizi geçirerek öldü. Spiros Kipriyanu, geçici olarak Rum yönetimi liderliğine getirildi. 1988- Sovyetler Birliği, Kızıl Meydan'a inen Alman pilot Mathias Rust'u serbest bıraktı. 2001- Lahey'deki Savaş Suçları Mahkemesi, Bosnalı Sırp General Radislav Kristiç'i, Srebrenica'da insanlığa karşı suç ve savaş suçu işlediği gerekçesiyle 46 yıl hapis cezasına çarptırdı. 2002- AB'ye uyum çerçevesinde kabul edilen yasayla ''savaş ve yakın savaş tehdidi'' dışında idam cezası kaldırıldı. 2004- ''Hocaların Hocası'' Ordinaryüs Prof. Dr. Sulhi Dönmezer 86 yaşında İstanbul'da vefat etti. 2005- Tiyatro sanatçısı Mete Sezer, karaciğer yetmezliği yüzünden Ankara'da öldü. |
| Saat: 20:28 |
©2005 - 2026, MsXLabs - MaviKaranlık