NTV'DEN EVRÝM MASALLARI


NTV Kanalýnda yayýnlanan "Ýnsan Vücudu" adlý belgesel, evrim teorisini izleyicilere empoze etmeye yönelik yoðun bir propagandayla dolu. Ancak propaganda, evrim teorisinin bilim dýþý bir efsane olduðunu kanýtlamaktan baþka bir iþe yaramýyor.

18 Eylül 2002 tarihinde NTV kanalýnda, BBC'den alýnan The Human Body (Ýnsan Vücudu) isimli bir belgeselin ilk bölümü yayýnlandý.
Ýnsan vücudunun tanýtýldýðý programda, insanýn sözde evrimi, izleyiciye hiçbir delil sunulmadan masalsý bir üslupla anlatýldý. Koyu bir propaganda niteliðindeki belgesel, gerçekte evrim teorisinin bilimsel dayanaklardan tamamen yoksun olduðunu gösteriyordu. . Aþaðýda söz konusu belgeselde yer alan yanýlgýlar bilimsel olarak açýklanmaktadýr:
NTV'nin Bakteri Masalý
NTV'nin evrim masallarý " Ýlkel dünyada ilk olarak bakteriler vardý, sonra bu bakterilerden bitkiler ve hayvanlar evrimleþti" cümlesiyle baþlýyordu. Oysaki "ilkel dünyada bakteriler vardý" cümlesinin bir anlamý yoktur, çünkü mesele o bakterilerin nasýl var olduðudur. NTV'deki belgeseli hazýrlayanlar, izleyicilerinin "bakteriler de kendi kendine ortaya çýkýyordur herhalde" gibi yüzeysel bir aldanýþla konuya bakacaðýný düþünerek bu kritik soruyu geçiþtirebileceklerini sanýyor olabilirler. (Veya daha vahimi, kendileri böyle bir yüzeysellik içinde olabilirler.) Ama gerçekte en basit bakterinin kökeni bile, evrim teorisi için üstteki cümleyle geçiþtirilemeyecek kadar büyük bir "sorun"dur.
Bakterilerin kökeni evrim teorisi için sorundur, çünkü teori canlýlýðýn ilkel dünyada rastgele kimyasal reaksiyonlarla doðduðunu ileri sürmektedir, ama en basit bakteride bile hiç bir kimyasal reaksiyonla açýklanamayacak kadar kompleks bir organizasyon ve "bilgi" vardýr.
Bu bilgiyi biraz inceleyelim: Bir bakterinin 2000 civarýnda geni vardýr. Her bir gen ise 100 kadar harf (þifre) içerir. Bu da bakterinin DNA'sýndaki bilginin en az 2 milyon harf uzunluðunda olmasý demektir. Bu hesaba göre tek bir bakterinin DNA'sýnýn içerdiði bilgi, her biri 100 bin kelimelik 20 romana denktir. (1) Bu durumda, tek bir bakterinin dahi tesadüfen oluþmasý veya tesadüfi etkenlerle evrimleþmesi kesinlikle mümkün deðildir. Bu kadar çok bilgi içeren bir yapýya rastgele yapýlacak bir müdahale bakterinin tüm çalýþma sistemini bozacak kadar önemlidir. Bakterilerin gen þifrelerinde bir aksaklýk olmasý ise, çalýþma sistemlerinin bozulmasý, ve dolayýsýyla ölümü anlamýna gelir.
New York Üniversitesi kimya profesörü ve DNA uzmaný Robert Shapiro, sadece basit bir bakteride bulunan 2000 çeþit proteinin rastlantýsal olarak meydana gelme ihtimalini hesaplamýþtýr. Elde edilen rakam, 1040.000'de 1 ihtimaldir. (2) (Bu sayý, 1 rakamýnýn yanýna 40 bin tane sýfýr gelmesiyle oluþan akýl almaz bir sayýdýr.)

Cardiff Üniversitesi'nden, Uygulamalý Matematik ve Astronomi Profesörü Chandra Wickramasinghe bu sayý karþýsýnda þu yorumu yapar:

Bu sayý (1040.000) Darwin'i ve tüm evrim teorisini gömmeye yeterlidir. Bu gezegenin ya da bir baþkasýnýn üzerinde hiçbir zaman (hayatýn doðabileceði) bir ilkel çorba olmamýþtýr ve yaþamýn baþlangýcý rastlantýsal olarak gerçekleþemeyeceðine göre, amaçlý bir aklýn ürünü olmalýdýr. (3)

Ýngiliz matematikçi ve astronom Sir Fred Hoyle ise, tüm bu sayýlar karþýsýnda þöyle demektedir:

Aslýnda, yaþamýn akýl sahibi bir varlýk tarafýndan meydana getirildiði o kadar açýktýr ki, insan bu açýk gerçeðin neden yaygýn olarak kabul edilmediðini merak etmektedir. Bunun (kabul edilmemesinin) nedeni, bilimsel deðil, psikolojiktir. (4)

Görüldüðü gibi en basit bakterinin dahi evrimcilerin iddia ettikleri gibi tesadüfen meydana gelmesi imkansýzdýr. Hatta, evrim teorisi basit bir bakteriyi oluþturan 2000 çeþit proteinden tek bir tanesinin dahi tesadüfen nasýl oluþtuðunu açýklayamamaktadýr. Dolayýsýyla, "önce bakteri vardý, sonra bakteriden bitkiler ve hayvanlar oluþtu" demek, hiçbir bilimsellik içermeyen büyük bir aldatmacadýr. Zaten NTV belgeselini hazýrlayanlar da bunun farkýnda olacaklarki, ilk bakterinin nasýl oluþtuðu konusuna hiç girmeden, masallarýna "nasýl olduysa yeryüzünde belirmiþ olan bakterilerle" baþlamýþlardýr.

Ayrýca, evrimcilerin bu evrim hayallerine gösterebildikleri tek bir delil yoktur; bakterilerle ilk bitki ve hayvan formu olduðunu iddia ettikleri canlýlar arasýnda hiçbir ara geçiþ formu bulunmamaktadýr ve bunu kendileri de itiraf etmektedir. Bu evrimcilerden biri ülkemizin önde gelen evrim savunucularýndan Prof. Dr. Ali Demirsoy'dur. Demirsoy bu konuda þu itirafta bulunur:

Evrimde açýklanmasý en zor olan kademelerden biri de bu ilkel canlýlardan, nasýl olup da organelli ve karmaþýk hücrelerin meydana geldiðini bilimsel olarak açýklamaktýr. Esasýnda bu iki form arasýnda gerçek bir geçiþ formu da bulunamamýþtýr. Bir hücreliler ve çok hücreliler bu karmaþýk yapýyý tümüyle taþýrlar, herhangi bir þekilde daha basit yapýlý organelleri olan ya da bunlardan birinin daha ilkel olduðu bir gruba veya canlýya rastlanmamýþtýr. Yani taþýnan organeller her haliyle geliþmiþtir. Basit ve ilkel formlarý yoktur. (5)

Çevreleri deðiþtikçe bakterilerin evrimleþtikleri yanýlgýsý

NTV'nin Söz konusu belgeselinde, bakterilerin zaman içinde deðiþime uðradýðý ve bunun sonucunda daha kompleks yaþam formlarýnýn ortaya çýktýðý öne sürülmektedir. Bu da hiçbir bilimsel temeli olmayan bir hayalgücü ürününden baþka bir þey deðildir. Bakteriler yaþam süreleri çok kýsa olan ve dolayýsýyla tek bir bilim adamýnýn binlerce neslini gözlemleyebildiði canlýlardýr. Bu nedenle evrimciler yýllarca bakterileri sayýsýz mutasyona uðratmýþlar ancak tek bir bakteri neslinde dahi evrim gözlememiþlerdir. Fransa'nýn en ünlü zoologlarýndan, 35 ciltlik Traité de Zoologie ansiklopedisinin editörü ve Fransýz Bilimler Akademisi'nin (Académie des Sciences) eski baþkaný Pierre-Paul Grassé, bakterilerin evrimi geçersiz kýlan deðiþmezliði hakkýnda þunlarý yazar:

"Bakteriler... çok sayýda üremeleri nedeniyle, en çok mutant (mutasyon geçirmiþ canlý) ortaya çýkaran canlýlardýr. Ancak bakteriler... kendi türlerine çok büyük bir sadakat gösterirler. Escherichia coli bakterisinin mutantlarý çok dikkatli bir biçimde incelenmiþtir ve bu konuda çok iyi bir örnektir. Okuyucular da kabul edecektir ki, evrimi kanýtlamak ve mekanizmalarýný keþfetmek için örnek olarak seçilen bu canlýnýn bir milyar yýldýr hiçbir deðiþime uðramamýþ olmasý son derece þaþýrtýcýdýr. Eðer evrimsel bir deðiþim meydana getirmiyorlarsa, bu canlýlarýn geçirdikleri bunca mutasyonun ne anlamý vardýr? Sonuçta, bakterilerin ve virüslerin geçirdikleri mutasyonel deðiþimlerin, belirli bir genetik ortalamanýn etrafýnda dönüp dolaþan kalýtsal dalgalanmalardan baþka bir þey oluþturmadýklarý ortaya çýkmaktadýr; biraz saða, biraz sola dalgalanma olmakta, ama nihai bir evrimsel deðiþim yaþanmamaktadýr.. (6)

Kýsacasý eðer mutasyonlar bakterilerde evrim saðlasaydý, bunun örneklerinin laboratuvarlarda görülmesi gerekirdi. Oysa durum bunun tam aksidir.
Küçük deðiþikliklerin zaman içinde evrime neden olduðu yanýlgýsý
Belgeselde evrimcilerin klasik iddialarýna yer verilmekte ve organizmalarda meydana gelen küçük deðiþikliklerin milyarlarca yýllýk zaman içinde biriktiðini ve organizmalarýn türlerinin deðiþmesine neden olduðu öne sürülmektedir. Oysa, bu iddianýn hiç bir bilimsel dayanaðý yoktur.
Söz edilen "tek tek, küçük, farkedilmeyen deðiþiklikler" mutasyonlardýr. Çünkü evrim teorisinin deðiþime neden olarak gösterebildiði tek mekanizma mutasyonlardýr.
Mutasyonlar; canlýlarýn genetik þifrelerinde, radyasyon, kimyasal etkiler gibi birtakým dýþ etkenler nedeniyle meydana gelen bozulma ve deðiþmelerdir. Saðlýklý bir canlýnýn genetik yapýsý kusursuz bir düzen ve dizilime sahiptir. Mutasyonlar ise DNA üzerinde %99 zararlý ve tahrip edici, %1 ise etkisiz role sahiptir. Mutasyonlar canlýdaki genetik bilginin kayýtlý olduðu DNA dizilimlerini parçalar, yok eder veya yerlerini deðiþtirirler; mevcut bilgiyi ortadan kaldýrýrlar. Radyasyonun sebep olduðu mutasyonlarýn genler üzerindeki zararlý etkisinin güncel örneklerinden birkaçý Hiroþima, Nagasaki ve Çernobil vakalarýdýr. Bu felaketlere maruz kalanlarda meydana gelen genetik mutasyonlar sonucunda, sayýsýz insan ve canlý hayatýný kaybetmiþ, pek çoðu sakat kalmýþ, daha sonra gelen jenerasyonlarda dahi özürlü bireyler dünyaya gelmiþtir.

Amerikalý genetikçi B. G. Ranganathan mutasyonlarýn canlý organizmalara verdiði zararý þöyle açýklar:

Mutasyonlar küçük, rastgele ve zararlýdýrlar. Çok ender olarak meydana gelirler ve en iyi ihtimalle etkisizdirler. Bu dört özellik, mutasyonlarýn evrimsel bir geliþme meydana getiremeyeceðini gösterir. Zaten yüksek derecede özelleþmiþ bir organizmada meydana gelebilecek rastlantýsal bir deðiþim, ya etkisiz olacaktýr ya da zararlý. Bir kol saatinde meydana gelecek rastgele bir deðiþim kol saatini geliþtirmeyecektir. Ona büyük ihtimalle zarar verecek veya en iyi ihtimalle etkisiz olacaktýr. Bir deprem bir þehri geliþtirmez, ona yýkým getirir. (7)

Dolayýsýyla, doðada canlýlara küçük küçük farkedilmeyen yararlý deðiþiklikler kazandýracak bir mekanizma bulunmamaktadýr. NTV'nin masalsý bir anlatýmla, detaylara girmeden bu konuyu geçiþtirmesinin nedeni, bu deðiþimin nasýl gerçekleþtiðini kendisinin de bilmemesinden kaynaklanmaktadýr.
Türlerin birbirlerinden evrimleþtiði yanýlgýsý
Evrimcilere göre bütün canlýlar birbirlerinden türemiþlerdir. Önceden var olan bir canlý türü, zamanla bir diðerine dönüþmüþ ve bütün türler bu þekilde ortaya çýkmýþlardýr. Teoriye göre bu dönüþüm yüz milyonlarca yýllýk uzun bir zaman dilimini kapsamýþ ve kademe kademe ilerlemiþtir.
Oysa eðer evrimcilerin bu iddialarý doðru olsaydý, yani NTV'nin iddia ettiði gibi, balýklar sürüngenlere, sürüngenlere kuþlara... evrimleþmiþ olsaydý, iddia edilen uzun dönüþüm süreci içinde sayýsýz "ara türler"in oluþmuþ ve yaþamýþ olmalarý gerekirdi.
Örneðin geçmiþte, balýk özelliklerini hala taþýmalarýna raðmen, bir yandan da bazý sürüngen özellikleri kazanmýþ olan yarý balýk-yarý sürüngen canlýlar yaþamýþ olmalýydý. Ya da sürüngen özelliklerini taþýrken, bir yandan da bazý kuþ özellikleri kazanmýþ sürüngen-kuþlar ortaya çýkmýþ olmalýydý. Bunlar, bir geçiþ sürecinde olduklarý için de, sakat, eksik, kusurlu canlýlar olmalýydý.
Geçmiþte yaþamýþ olduklarýna inanýlan bu teorik canlýlara "ara geçiþ formu" adý verilir. Eðer gerçekten bu tür canlýlar geçmiþte yaþamýþsa, bunlarýn sayýlarýnýn ve türlerinin milyonlarca hatta milyarlarca olmasý gerekir. Ve bu canlýlarýn kalýntýlarýna mutlaka fosil kayýtlarýnda rastlanmasý gerekir. Çünkü bu ara geçiþ formlarýnýn sayýsýnýn bugün bildiðimiz hayvan türlerinden bile fazla olmasý ve dünyanýn dört bir yanýnýn fosilleþmiþ ara geçiþ formu kalýntýlarýyla dolu olmasý lazýmdýr. Bu gerçek Darwin tarafýndan da kabul edilmiþtir.

Ancak bu ara geçiþ formlarýnýn fosilleri bir türlü bulunamamaktadýr ve Darwin de bunun farkýndaydý. Bunun teorisi için büyük bir açmaz oluþturduðunu da görüyordu. Bu yüzden, Türlerin Kökeni kitabýnýn "Teorinin Zorluklarý" (Difficulties on Theory) adlý bölümünde þöyle yazmýþtý:

Eðer gerçekten türler öbür türlerden yavaþ geliþmelerle türemiþse, neden sayýsýz ara geçiþ formuna rastlamýyoruz? Neden bütün doða bir karmaþa halinde deðil de, tam olarak tanýmlanmýþ ve yerli yerinde? Sayýsýz ara geçiþ formu olmalý, fakat niçin yeryüzünün sayýlamayacak kadar çok katmanýnda gömülü olarak bulamýyoruz... Niçin her jeolojik yapý ve her tabaka böyle baðlantýlarla dolu deðil? Jeoloji iyi derecelendirilmiþ bir süreç ortaya çýkarmamaktadýr ve belki de bu benim teorime karþý ileri sürülecek en büyük itiraz olacaktýr. (8)

Darwin'den sonra da evrimciler bu ara geçiþ formlarýný bulamadýlar. Bilimsel bulgular, evrim teorisinin öngörülerinin aksine, canlýlarýn yeryüzünde birdenbire, eksiksiz ve kusursuz bir biçimde ortaya çýktýklarýný gösterdi. Ünlü Ýngiliz paleontolog (fosil bilimci) Derek W. Ager, evrim teorisini benimsemesine karþýn bu gerçeði þöyle kabul eder:

Sorunumuz þudur: Fosil kayýtlarýný detaylý olarak incelediðimizde, türler ya da sýnýflar seviyesinde olsun, sürekli olarak ayný gerçekle karþýlarýz; kademeli evrimle geliþen deðil, aniden yeryüzünde oluþan gruplar görürüz. (9)

Bir baþka evrimci paleontolog Mark Czarnecki ise þu yorumu yapar:

Teoriyi (evrimi) ispatlamanýn önündeki büyük bir engel, her zaman için fosil kayýtlarý olmuþtur... Bu kayýtlar hiçbir zaman için Darwin'in varsaydýðý ara formlarýn izlerini ortaya koymamýþtýr. Türler aniden oluþurlar ve yine aniden yok olurlar. Ve bu beklenmedik durum, türlerin yaratýldýðýný savunan argümana destek saðlamýþtýr. (10)

Peki, ara geçiþ formlarýnýn bulunamayýþý ve bunun evrim teorisi için çok büyük bir problem olduðu açýk bir gerçekken, NTV ve diðer bazý evrimciler nasýl olur da hiçbir delilleri yokken "balýklar sürüngen oldu, sürüngenler kuþ oldu" masalýný anlatmaya devam edebilmektedirler? Bu sorunun cevabý, Science dergisindeki bir makalede þöyle açýklanýr:

Evrimsel biyoloji ve paleontoloji alanlarýnýn dýþýnda kalan çok sayýda iyi eðitimli bilim adamý, ne yazýk ki, fosil kayýtlarýnýn Darwinizm'e çok uygun olduðu gibi bir yanlýþ fikre kapýlmýþtýr. Bu büyük olasýlýkla ikincil kaynaklardaki olaðanüstü basitleþtirmeden kaynaklanmaktadýr; alt seviye ders kitaplarý, yarý-popüler makaleler vs... Öte yandan büyük olasýlýkla biraz taraflý düþünce de devreye girmektedir. Darwin'den sonraki yýllarda, onun taraftarlarý bu yönde (fosiller alanýnda) geliþmeler elde etmeyi ummuþlardýr. Bu geliþmeler elde edilememiþ, ama yine de iyimser bir bekleyiþ devam etmiþ ve bir kýsým hayal ürünü fantaziler de ders kitaplarýna kadar girmiþtir. (11)

Science dergisinde açýklandýðý gibi NTV'nin bilim dýþý iddiasýnýn arkasýnda "tarafsýz olamama, hayal kurma" gibi etkenler bulunmaktadýr. NTV, evrim fantazilerini bir masal gibi izleyiciye sunmuþ ve "prense dönüþen kurbaða" masalýný anlatýr gibi, "insana dönüþen bakteriler, kuþ olan sürüngenler, karaya çýkan balýklar"masalýný anlatmýþtýr.
NTV Haeckel'in Sahtekarlýðýný Neden Hala Bilim Gibi Gösteriyor?
NTV'nin Ýnsan Vücudu belgeselinde, insan ve balýk embriyolarý karþýlaþtýrýlmakta ve yýllar önce bilim literatüründen çýkarýlmýþ "Rekapitülasyon" teorisini, bilimsel bir gerçek gibi gösterilmektedir. Rekapitülasyon terimi, evrimci biyolog Ernst Haeckel'in 19. yüzyýlýn sonlarýnda ortaya attýðý "Bireyoluþ Soyoluþun Tekrarýdýr" (Ontogeny Recapitulates Phylogeny) teorisinin özet ifade biçimidir.
Haeckel tarafýndan öne sürülen bu teori, canlý embriyolarýnýn geliþim süreçleri sýrasýnda, sözde atalarýnýn geçirmiþ olduklarý evrimsel süreci tekrarladýklarýný iddia eder. Örneðin, NTV'nin insan ve balýk embriyolarýný ekrana getirerek iddia ettiði gibi, insan embriyosunun, anne karnýndaki geliþimi sýrasýnda önce balýk, sonra sürüngen özellikleri gösterdiðini, en son olarak da insana dönüþtüðünü öne sürer.
Oysa bu teorinin tamamen hayal ürünü bir senaryo olduðu yýllar önce ortaya çýkmýþtýr. Ýnsan embriyosunun ilk dönemlerinde ortaya çýktýðý iddia edilen sözde "solungaçlarýn", gerçekte insanýn orta kulak kanalýnýn, paratiroidlerinin ve timüs bezlerinin baþlangýcý olduðu anlaþýlmýþtýr. Embriyonun "yumurta sarýsý kesesi"ne benzetilen kýsmýnýn da gerçekte bebek için kan üreten bir kese olduðu ortaya çýkmýþtýr. Haeckel'in ve onu izleyenlerin "kuyruk" olarak tanýmladýklarý kýsým ise, insanýn omurga kemiðidir ve sadece bacaklardan daha önce ortaya çýktýðý için "kuyruk" gibi gözükmektedir.

Bunlar bilim dünyasýnda herkesin bildiði gerçeklerdir. Evrimciler de bunu kabul ederler. Neo-Darwinizm'in kurucularýndan George Gaylord Simpson, "Haeckel evrimsel geliþimi yanlýþ bir þekilde ortaya koydu. Bugün canlýlarýn embriyolojik geliþimlerinin geçmiþlerini yansýtmadýðý artýk kesin olarak biliniyor" diye yazar. (12) American Scientist'te yayýnlanan bir makalede ise þöyle denmektedir:

Biyogenetik yasasý (Rekapitülasyon Teorisi) artýk tamamen ölmüþtür. 1950'li yýllarda ders kitaplarýndan çýkarýldý. Aslýnda bilimsel bir tartýþma olarak 20'li yýllarda sonu gelmiþti. (13)

New Scientist dergisindeki 16 Ekim 1999 tarihli bir makalede ise þunlar yazýlýdýr:

Haeckel'in keskin yasasýnýn yanlýþ olduðu yakýn bir zaman sonra gösterildi. Örneðin, erken insan embriyosunun hiçbir zaman bir balýk gibi solungaçlarý yoktur ve embriyo hiçbir zaman eriþkin bir sürüngene ya da maymuna benzer evrelerden geçmez. (14)

Konunun daha da ilginç bir baþka yönü ise, Ernst Haeckel'in aslýnda ortaya attýðý Rekapitülasyon teorisini desteklemek için çizim sahtekarlýklarý yapmýþ olmasýdýr. Haeckel, balýk ve insan embriyolarýný birbirine benzetebilmek için sahte çizimler yapmýþtýr. Bunun ortaya çýkmasýndan sonra yaptýðý savunma ise, diðer evrimcilerin de benzeri sahtekarlýklar yaptýðýný belirtmekten baþka bir þey deðildir:

Bu yaptýðým sahtekarlýk itirafýndan sonra kendimi ayýplanmýþ ve kýnanmýþ olarak görmem gerekir. Fakat benim avuntum þudur ki; suçlu durumda yanyana bulunduðumuz yüzlerce arkadaþ, birçok güvenilir gözlemci ve ünlü biyolog vardýr ki, onlarýn çýkardýklarý en iyi biyoloji kitaplarýnda, tezlerinde ve dergilerinde benim derecemde yapýlmýþ sahtekarlýklar, kesin olmayan bilgiler, az çok tahrif edilmiþ þematize edilip yeniden düzenlenmiþ þekiller bulunuyor. (15)

Ünlü bilim dergisi Science da, 5 Eylül 1997 tarihli sayýsýnda, Haeckel'in embriyo çizimlerinin bir sahtekarlýk ürünü olduðunu açýklayan bir makale yayýnlamýþtýr. "Haeckel'in Embriyolarý: Sahtekarlýk Yeniden Keþfedildi" baþlýklý yazýda þöyle denmektedir:

Londra'daki St. George's Hospital Medical School'dan embriyolog Michael Richardson, '(Haeckel'in çizimlerinin) verdiði izlenim, yani embriyolarýn birbirine çok benzedikleri izlenimi yanlýþ' diyor... O ve arkadaþlarý Haeckel'in çizdiði türdeki ve yaþtaki canlýlarýn embriyolarýný yeniden inceleyerek ve fotoðraflayarak kendi karþýlaþtýrmalarýný yapmýþlar. Richardson, "Anatomy and Embryology" dergisine yazdýðý makalede, 'embriyolar çoðu zaman þaþýrtýcý derecede farklý görünüyorlar' diye not ediyor.

Kýsacasý, Haeckel'in çizimlerinin bir sahtekarlýk olduðu henüz 1901 yýlýnda ortaya çýkmýþ olmasýna raðmen, NTV gibi evrim savunucularý, bu teoriyi bilimsel bir gerçek gibi izleyiciye sunmakta, evrim aldatmacasýný sürdürmeye çalýþmaktadýr.
Ýçi Boþ Ýfadeler, Ýzleyiciyi "Büyülemeye" Çalýþan Boþ Sözler
"Evrim mucizesi", "evrim bu olaðanüstü deðiþimi baþardý", "evrimin þekillendirdiði insan vücudu" gibi ifadelere, evrimci kaynaklarda sýk sýk rastlanýr. NTV de bu ifadeleri bolca kullanmýþ, son derece renkli ve çarpýcý görüntülerle birlikte "evrim mucizesi" telkinini vermeye çalýþmýþtýr. Ancak NTV'nin kullandýðý bu ifadeler incelendiðinde, bunlarýn ne kadar içi boþ, hiçbir þey ifade etmeyen ve açýklamayan, tamamen bilimsel delilden yoksun olduklarý görülmektedir.
NTV, bu içi boþ cümleleri kullanarak ard arda birçok iddia sýralamýþ, tahmin edileceði üzere, bunlarýn hiçbirinin nasýl gerçekleþtiðini, hangi evrim mekanizmalarýnýn bu deðiþimleri nasýl meydana getirdiðini açýklamamýþtýr. Ýþte NTV'nin açýklamadýðý daha doðrusu açýklayamadýðý için süslü ifadelerle geçiþtirdiði konulardan bazýlarý:
o NTV, "gördüðünüz gibi sularda ilk bakteriler vardý, sonra bunlar daha kompleks canlýlara evrimleþti" demiþ, ancak cansýz maddelerle dolu dünyada ilk bakterilerin o sularda nasýl belirdiðinden hiç söz etmemiþtir. Çünkü bunu ne NTV ne de diðer evrimciler bilmemektedirler.
o NTV, "bakterilerin içinde bulunduðu çevre deðiþtikçe, daha kompleks hücre gruplarý oluþmaya baþladý" demiþ, ancak tek bir hücrenin bile tesadüfen evrim mekanizmalarý ile nasýl oluþabildiðinin henüz büyük bir muamma ve evrim teorisinin en büyük çýkmazý olduðundan söz etmemiþtir.
o NTV, "balýklar sürüngenlere evrimleþti" demiþ ancak suda solungaçlarý ile nefes alýp verebilen, karada nefes alabilmek için bir akciðeri olmayan, yürümek için ayaðý olmayan bu canlýnýn nasýl olup da karaya hemen uyum saðladýðýndan, hangi evrim mekanizmalarý ile hangi organlarýnýn nasýl evrimleþebildiðinden hiç söz etmemiþtir. Çünkü, bu evrimciler için büyük bir sorundur ve bunu hiçbir sözde evrim mekanizmasý ile açýklayamamaktadýrlar.
o NTV, "sürüngenler kuþ oldu, sürüngen pullarý kuþ tüylerine dönüþtü" demiþ, ancak böylesine imkansýz bir evimleþmenin nasýl gerçekleþtiðinden yine bahsetmemiþtir. Çünkü, sürüngenlerin kuþlara tesadüfi mutasyonlarla evrimleþmesinin imkansýz olduðu, sürüngen pullarýnýn ise kuþ tüyleri ile tamamen farklý yapýlara sahip olduðu ve birbirlerine dönüþmelerinin mümkün olmadýðý evrimciler tarafýndan da bilinen bir gerçektir.
o NTV, kulak kemiklerinden sözederken "evrimin binlerce yýldýr inanýlmaz yöntemlerle þekillendirdiði bir yer" ifadesini kullanmýþ ancak bu yöntemlerin neler olduðundan hiç sözetmemiþtir. Çünkü böyle bir yöntem ne NTV ne de diðer evrimciler tarafýndan bilinmemektedir.
o NTV, " Ýþitme yanýnda dengemizi ve iki ayaðýmýz üzerinde yürümemizi saðlayan kulaðýn diðer bölümleri, ellerimiz, kollarýmýz ve bütün vücudumuz evrim sayesinde þekilenmiþtir" demiþ, ancak evrimin tüm bu kompleks organlarý nasýl þekillendirdiðinden hiç sözetmemiþtir. Çünkü evrim teorisi indirgenemez kompleksliðe sahip organlarýn nasýl oluþtuðunu açýklayamaz.
o NTV, "Nasýl yaþadýðýmýz, vücudumuzun þekli gibi kararlar, daha ilk insan ortaya çýkmadan milyarlarca yýl önce verildi" demiþtir. Ancak milyarlarca yýl sonra oluþacak olan insanýn gözünün, kulaðýnýn, kalbinin, beyninin nasýl olacaðýna kimin karar verdiðini, cansýz maddelerle dolu dünyada bu kadar olaðanüstü bilinçli, akýllý ve organize sistemler için kimlerin planlar yaptýðýný açýklamamýþtýr. Acaba, NTV bu sorularýn cevabýný verebilecek midir? Yani ilkel dünyada, kusursuz tasarýma sahip insan vücudu ile ilgili planlarý, hangi þuursuz, akýlsýz ve bilgisiz atomlar yapmýþ olabilir?

Görüldüðü gibi, NTV'nin evrim propagandasý son derece temelsizdir, akýl, mantýk ve bilimle hiçbir ilgisi olmayan iddialar bilim kisvesi altýnda izleyiciye sunulmuþtur. NTV, evrim teorisinin tüm bu iddialarý gerçekte açýklayamadýðýnýn farkýnda olacak ki, evrim hikayesini anlatmaya baþlamadan önce, bu hikayenin "inanýlmasý güç bir hikaye" olduðunu vurgulamýþ ve þöyle demiþtir:

Vücudumuz günlük hayatý mümkün kýlan mucizenin yanýnda bizden büyük bir sýr daha saklar. Ýnanýlmasý daha güç olan bu sýr þu anki halimize nasýl geldiðimizin hikayesidir.

Yaþamýn volkanlarýn, sülfürlü sularýn olduðu bir ortamda kendiliðinden baþladýðý yanýlgýsý
Evrim teorisinin ne kadar saçma ve mantýksýz olduðunu görmek için NTV'deki belgeselde yeralan þu iddianýn incelenmesi yeterlidir: NTV'deki belgeselde, Amerika'daki termal sularýn bulunduðu Yellowstone Parký görüntüye gelmekte ve "eðer 3 milyar yýl önce burada olsaydýnýz ilk canlýlarýn nasýl oluþtuðuna tanýklýk ederdiniz" denmektedir. Madem canlýlarýn oluþumuna tanýklýk etmek evrimcilerin iddia ettiði gibi bu kadar kolaydýr, öyle ise neden evrimciler bu tür yerlerde ilk canlýlýðý oluþturmak için deneyler yapmamaktadýrlar?
Üstelik, bu deneylerde evrimciler diledikleri koþullarý oluþturabilir, diledikleri malzemeleri kullanabilirler. Hatta, ilkel dünya koþullarýndaki baþýboþ, rastgele etkenleri bertaraf edebilir, rastgele mutasyonlar deðil, bilinçli bilinçli bir þekilde yönlendirilmiþ mutasyonlarý kullanabilirler. Ve hatta, onlara hazýr proteinler, aminoasitler ve canlýlýk için gereken fosfattan karbona kadar her türlü malzemeyi kullanma izni de verilebilir. Bunun yanýnda, eðer "zamana ihtiyacýmýz var" diyorlarsa, bu deney alanýný milyarlarca yýl boyunca birbirlerine miras býrakabilirler. Dünyanýn en önde gelen evrimci bilim adamlarý, bu deneye katkýda bulanabilir.
Ne var ki, tüm bu tanýnan imkanlara raðmen evrimciler böyle bir yerde, gülleri, kaplanlarý, kartallarý, güvercinleri, kelebekleri, muhabbet kuþlarýný, kedileri, incir aðacýný, dutlarý, portakalý, domatesi, limonu, karpuzu, menekþeleri, ayçiçeðini, film yapýmcýlarýný, yazarlarý, atom mühendislerini, beyin cerrahlarýný, üniversite öðrencilerini, kendini oluþturan hücreleri inceleyen biyoloji profesörlerini, üniversite rektörlerini, devlet baþkanlarýný, ressamlarý, mimarlarý oluþturamazlar. Deðil burada sayýlanlarý, bu deney alanýnda tek bir hücre bile meydana getiremezler.

Prof. Hoyle, bir evrimci olmasýna raðmen bu gerçeði þöyle itiraf etmiþtir:

Eðer maddenin, organik (cansýz) sistemleri hayata doðru iten bir temel prensibi olsaydý bunun varlýðýnýn laboratuvarda kolaylýkla kanýtlanabilir olmasý gerekirdi. Ýlkel çorbayý temsil etmek üzere, örneðin bir yüzme havuzunu ele alýn. Bunu biyolojik olmayan özellikteki kimyasallarla istediðiniz gibi doldurun. Ýstediðiniz gazý üzerine pompalayýn veya arasýndan isterseniz hoþunuza giden herhangi bir çeþitte radyasyon verin. Deneyin bir sene sürmesine izin verin ve o 2.000 enzimden (canlý hücreler tarafýndan üretilen proteinler) kaç tanesinin havuzda ortaya çýkacaðýný görün. Ben cevabýný vereceðim, böylelikle deneyi yapmanýn zaman, zorluk ve masrafýndan kurtulmuþ olursunuz. Muhtemelen amino asitlerden ve diðer basit organik kimyasallardan oluþan, kahverengimsi çamurdan baþka hiçbir þey bulamayacaksýnýz. Bu iddiadan bu kadar emin nasýl olabilirim? Eðer tam tersi olacak olsaydý, bu deney þimdiye kadar çoktan yapýlmýþ olurdu ve eðer yapýlsaydý dünya çapýnda çok iyi bilinip ünlü olurdu. Bunun maliyeti ise Ay'a bir adamý yerleþtirmeyle karþýlaþtýrýldýðýnda çok önemsiz kalacaktýr. (16)

Sonuç
NTV, sonuç alamayacaðý bir evrim propagandasýnýn içine girmiþtir. Ýzleyiciye hiçbir delil sunmadan, hikaye anlatýr gibi, "burada bakteriler vardý, sonra bunlar evrimleþti ve en sonunda insan oldu, bu evrimin büyük bir mucizesidir" diyerek, insanlarý evrime inandýrmaya çalýþmak boþ bir çabadýr. Çünkü günümüzde, ortaokul çocuklarý dahi evrim hikayelerini ciddiye almamakta, hatta komik bulmaktadýr. Umarýz NTV, belki de sadece çarpýcý görüntülerinden etkilenerek aldýðý ve yayýnlamaya karar verdiði bu belgeselin, gerçekte bilimsellikten oldukça uzak anlatýmlar içerdiðini farkeder ve bu belgeselin yayýnýna son verir. Söz konusu belgeselin diðer dizileri devam ettiði takdirde, bu sitede belgeselde yeralan yanýlgýlar bilimsel olarak açýklanmaya devam edecektir.

ARALIK 2000
Bugün dünyanýn dört bir yanýndaki Müslüman ülkelerde çok þiddetli çatýþmalar, savaþlar ve karmaþa devam etmektedir. Bosna-Hersek'te, Arnavutluk'ta, Cezayir'de, Tunus'ta, Çad'da, Eritre'de, Mýsýr'da, Afganistan'da, Keþmir'de, Doðu Türkistan'da, Çeçenya'da, Endonezya'da, Tayland'da, Filipinler'de, Burma'da, ya da Sudan'da dünya Müslümanlarýnýn ezilmeye, baský altýna alýnmaya ve yok edilmeye çalýþýldýðýný rahatlýkla görebiliriz. Müslümanlar Bosna'da Sýrplar, Keþmir'de Hindular, Kafkaslar'da Ruslar, Cezayir, Mýsýr, Fas, Endonezya gibi ülkelerde de baskýcý rejimler tarafýndan hedef alýnmaktadýr. Ama her nedense, birbirinden baðýmsýz gibi gözüken bu Ýslam-karþýtý güçler, hep benzer yöntemleri kullanmaktadýr ve adeta tek bir amaç için çaba yürütmektedirler. Sanki belli güçler Ýslam'ý kendilerine düþman olarak seçmiþ ve iþbirliði içinde çaba yürütüyorlarmýþ gibi...
Bu uluslararasý çabanýn ardýndan, bazý Batýlý güç odaklarý yatmaktadýr. Ýslam'ýn Batý medeniyeti için ortak bir düþman olarak algýlandýðýna ve yakýn gelecekte dünyanýn bir "medeniyetler çatýþmasý"na sahne olacaðýna dikkat çeken kiþilerden biri Amerikalý stratejist Samuel Huntington olmuþtur. CFR'nin Foreign Affairs adlý etkili dergisinin 1993 yazýndaki sayýsýnda Huntington, en büyük çatýþmanýn da Batý ve Ýslam medeniyetleri arasýnda geçeceðini yazmýþtý. Huntington'ýn sözünü ettiði bu büyük çatýþma çoktan baþladý ve Ýslam topraklarýnda çok büyük bir hýzla devam ediyor. Ýslam'ýn, dünya üzerinde adaletsiz bir düzen kuran ve Siyonizmle içiçe olan Batýlý güç odaklarý için kültürel bir tehlike oluþturacaðý bilindiði için, uzunca bir süredir Ýslam'ý zayýflatma, yoketme yöntemleri denenmekte. Son on-on beþ yýlda ise bu strateji iyice belirginlik kazandý ve yukarýda isimlerini saydýðýmýz ülkeler üzerinde uygulanmakta.
Ýslam'a karþý yürütülen bu savaþýn farklý yöntemleri vardýr. Ýslam aleyhtarý propaganda ile Ýslam'ý dejenere etme, aslýndan saptýrma çabalarý bu yöntemler arasýnda sayýlabilir. Ancak tüm bunlarýn yanýnda dünya Müslümanlarýnýn kontrol altýna alýnmalarý, zayýflatýlmalarý ve ezilmeleri de kuþkusuz Ýslam'a karþý giriþilen savaþýn önemli bir boyutudur. Hiçbir Ýslam ülkesinin güçlenmesine, istikrara kavuþmamasýna izin verilmemekte, barýþýn tesisi iç ya da dýþ müdahale ile engellenmektedir. Son yýllarda yaþadýðýmýz örnekler, Müslümanlarýn fiziksel olarak imha edilmelerinin bile söz konusu olduðunu gösteriyor. Dünyanýn en büyük Ýslam topraðý sayýlan Endonezya da, söz konusu uluslararasý plan doðrultusunda hedef seçilen ülkelerden sadece biri.
Neden Endonezya?
Eski Amerika Baþkaný Nixon Endonezya'yý "Doðu Asya'nýn en zengin doðal kaynaklarýna sahip, en zengin ganimeti!" þeklinde tanýmlýyordu. 210 milyon nüfusu, neredeyse Avrupa kadar büyük bir alana yayýlan zengin kaynaklarý, güçlü ordusu, jeopolitik konumu ve teknolojik üstünlüðü ile Ýslam dünyasýnýn en güçlü ülkelerinden biri olan Endonezya, Pasifik ile Hint Okyanusu, Ortadoðu, Afrika ve Akdeniz arasýndaki deniz ulaþýmýný kontrol edebilecek bir noktada 13 bin adadan oluþan dev bir ülke. Onlarca dil, din ve etnik yapýdan oluþuyor. Ülkenin yüzde doksanýna yakýn nüfusunu ise Müslümanlar oluþturuyor. 1943 yýlýnda Hollanda sömürgesinden kurtularak baðýmsýzlýðýný kazandý. Topraklarý tarýma oldukça elveriþli, petrol ve elmas yataklarýna sahip, dünyada en çok kalay çýkarýlan 3. en büyük ülkesi.
Sukarno, 1943 yýlýnda Endonezya Cumhuriyeti'ni ilan etti. Ancak Hollanda bu zengin sömürgesinden vazgeçme niyetinde deðildi. Hollanda ile savaþ üç yýl sürdü, üç yýlýn sonunda Hollanda hükümdarlýk haklarýný Endonezya Birleþik Devletlerine býraktý. Ancak Endonezya Birleþik Devletleri, Hollanda-Endonezya birliðinin bir parçasý olacaktý. Sukarno Java kökenliydi, Hollanda ülke yönetimini Sukarno baþkanlýðýnda, ülkenin sadece yüzde 7'sini oluþturan, Java kökenlilere býraktý. Javalar ülkede azýnlýk, fakat Hollanda bölgeye geldiði andan itibaren onlarla ticari iliþkilerde bulunan ve destek veren bir gruptu. Javalar kýsa süre içinde Endonezya'yý tamamen egemenlikleri altýna almaya ve Müslümanlarýn oluþturduðu muhalefet hareketlerini sindirmeye giriþtiler. Endonezya'nýn ekonomik ve siyasi olarak tam baðýmsýzlýðýný isteyen ve bunun için mücadele eden ülkenin en büyük adasý olan Sumatra adasýndaki Müslüman Açe halkýna yönetimde hiçbir hak tanýmaya yanaþmadýlar. Açe Sumatra adasý, Hollanda bölgeye geldiðinde baðýmsýz bir krallýktý. 16. yüzyýlda Hollandalýlara karþý Osmanlý halifesinden yardým istemiþ ve Osmanlý tebasý haline gelmiþ bir Müslüman topraðýydý. Ancak sömürgeciler giderken burayý Endonezya'ya býraktýlar ve Endonezya Açe Sumatra'yý kontrolu altýnda tutmaya baþladý.
Javalýlar 1950 yýlýnda devlet yapýsýnýn üniter bir yapýya dönüþtürüldüðünü ilan ettiler ve ada halkýnýn çýkarlarý yerine kendi yerel çýkarlarýný ön planda tutan bir politika izlemeye devam ettiler. Ülkede siyasal partilerden Endonezya Milliyetçi Partisi (PNI) Baþkan Sukarno'ya yakýnlýðýyla bilinmekteydi ve oylarýnýn % 80'ini Java bölgesinden saðlýyordu. Bu partinin karþýsýnda ülkenin en önemli siyasal güçlerinden birisi Müslümanlarýn kurduðu Masjumi Partisi'ydi (PM). O kapatýlýnca yerine Nahdatul Ulema (NU) kuruldu. Javalýlar PNI sayesinde kendi yerel çýkarlarýný Endonezya'yý oluþturan adalar halkýnýn ortak ve genel çýkarlarýymýþ gibi gösterdiler. Bunu yapmak için de, ülkenin etnik yapýsý son derece heterojen olmasýna raðmen "Endonezya milliyetçiliði" fikrini ortaya attýlar. Oysa bu gerçekte "Java milliyetçiliði"nden farklý bir þey deðildi.
Sumatra adasýnda Ýslamýn yüzyýllar boyunca bayraktarlýðýný yapmýþ Müslüman Açe halký Hollanda sömürgeciliðinin bir devamý olarak gördükleri Endonezya sömürgeciliðine karþý çýkmaya ve kendi baðýmsýz devletlerini kurmak için mücadele etmeye baþladýlar. Açe halký bu amaçla Açe Sumatra Milli Kurtuluþ Cephesi adýyla bir örgüt kurdu. Bu cephe 4 Kasým 1976'da yayýnladýðý bir bildiri ile Açe Sumatra'nýn baðýmsýzlýðýný ilan etti ve cephenin lideri Dr. Tungku Hasan di Tiro'nun liderliðinde baðýmsýz bir hükümet kurduðunu açýkladý. Ancak Endonezya hükümeti sahip olduðu dýþ desteðe güvenerek bu hükümeti tanýmadý. 1965-66 yýllarýnda ülkede çýkan karýþýklýklar neticesinde General Suharto CIA desteði ile yönetime el koydu. 1968'de ise devlet baþkanlýðýna getirildi. Bu arada çoðunluðu Müslüman 1 milyon kiþi terörist olduklarý gerekçesiyle katledildi. Dünya medyasý ve siyasý çevreleri ise, 20. yüzyýlýn en büyük katliamlarý arasýnda sayýlan ve neredeyse Stalin'in katliamlarýna eþ olan bu büyük vahþeti görmezlikten geldi.
Batýlý Güçler Suharto'nun Katliamlarýný Finanse Ettiler
Ülkemizde de çok sayýda eseri yayýmlanan Massachussetts Institute of Technology'de profesör olan Noam Chomsky, 35 yýllýk ortaklýk baþlýklý bir makalesinde Amerika ile Endonezya arasýndaki iliþkiyi þu þekilde tanýmlar:
...20 Mayýs 1998 tarihinde Madeleine Albright, Suharto'dan istifa etmesini ister ve bundan birkaç saat sonra da Suharto istifa edip, tüm yetkilerini yardýmcýsýna devereder. Ýþte bu, Amerika ile Endonezya arasýnda yarým asýra yakýn bir zamandýr devam eden iliþkinin boyutlarýný açýkça ortaya koymaktadýr.(1)
Chomsky'nin pek çok açýdan Mobutu, Morcos, Somoza ve Duvalier rejimlerine benzettiði Suharto, iktidara Amerikan desteði ile geldi ve iktidarýnýn son anlarýna kadar da bu destek sayesinde ayakta durdu. Amerikan yönetiminin bu desteðinin altýnda yatan en önemli nedenlerden biri Soðuk Savaþ süresince Endonezya'nýn SSCB karþýsýnda Uzakdoðu'da bir denge unsuru oluþturmasýydý. Bu nedenle her türlü katliama, vahþete göz yumuldu, hatta bunlarýn finansmaný bizzat Batýlý ülkeler tarafýndan saðlandý. Zaten katliamý yapan ordunun ve paralý askerlerin eðitimi de ayný güçler tarafýndan saðlanýyordu. Bu ortaklýk esnasýnda -1975 yýlýndan günümüze kadar- Washington Endonezya'ya en az 1 milyar dolarlýk silah sattý. Bunun yanýsýra milyonlarca dolarlýk askeri yardýmda bulundu.(2)
Bu yardýmlar her yönetim döneminde devam etti. Örneðin 1978 yýlýnda gerçekleþtirilen büyük katliam öncesi, Carter hükümeti Suharto yönetimine çok yüksek miktarda silah sevketti. Yeni techizatla desteklenen katliamýn bilançosu ise 200 bin ölü oldu. Sadece Amerika deðil, Ýngiltere ve Fransa'da Suharto rejimine çok büyük bir askeri ve maddi destek veriyordu. Ülkeyi sürekli ziyaret ediyor, silah satma yollarý arýyorlardý. Bu ziyaretler sonunda yaptýklarý açýklamalarda Endonezya hükümeti ile her yönde uyum içinde olduklarýný ifade ediyorlardý.(3)
Askeri yardýmlarýn yanýsýra, askeri eðitim de bu ülkeler tarafýndan saðlandý. Pentagon ülkede yaþanan þiddeti gerçekleþtiren "Kopassus" isimli özel timlerin eðitimini bizzat üstlendi. Ancak bu karanlýk iliþki dünya basýnýnda çok az yer aldý. Ancak Fransýz politik araþtýrma kuruluþu CERI'den araþtýrmacý-yazar Romain Bertrand Le Monde Diplomatique'in Ekim 1999 tarihli sayýsýnda "Batýnýn ikiyüzlülüðü/Endonezya ordusu, özel bir firma" baþlýklý yazýsýnda Endonezya'daki özel timlere dikkat çekti. Bertrand, yarým asýra yakýn bir zamandýr devam eden bu katliamlar sýrasýnda tüm þiddetin Endonezya ordusu ve bu özel timler tarafýndan yönetildiðini, organize ve koordine edildiðini söylüyor ve ordunun katliamlara bakýþ açýsýný þu þekilde açýklýyordu:
...1965-1966 yýllarýnda yapýlan ve sayýlarý 1 milyona varan katliamlar sýrasýnda da ayný þey olmuþ, ordu yanlýlarý bu olayý bir ameliyat olarak nitelendirmiþlerdi. Sadece ordu ülkenin iyiliðini düþünür ve bunun için kimleri öldürmesi gerektiðini de yine en iyi ordu bilir mantýðý yönetim üzerinde hakimdi. Bu nedenle de Açe Sumatra'da ve Doðu Timor'da yapýlan tüm katliamlar enfeksiyonla bir maddenin atýlmasý anlamýna geliyordu. Onlarýn yokedilmesi bir parazitin öldürülmesinden farksýzdý. Ülkeye zararlý bir ideolojinin ortadan kaldýrýlmasý demekti. Hatta Suharto bu olayý bir þok tedavi olarak nitelendiriyordu.(4)
Katliamlarý daha profesyonelce gerçekleþtirmek amacýyla 1965 yýlýnda kurulan ve Batýlý ülkeler tarafýndan eðitilen paralý özel ordular, daha sonra türlü düzenlemelerle daha etkin hale getirildiler. Genç gangsterlerden oluþan bu gruplar zaman içinde kim daha çok para verirse onun hizmetinde çalýþýr hale geldiler.(5) 1980 ve 1990 yýllarý arasýnda bu gruplar yeni bir düzen adýna her türlü pis iþe giriþtiler ve her türlü ahlaký deðeri gözardý ettiler. Ordu ve polis ile ortak yaptýklarý operasyonlar çok büyük þiddet olaylarýna sahne oldu. Bu dönemde her türlü profesyonel dezinformasyon, tutuklamalar, iþkenceler, faili meçhuller ve halkla mücadele adýna psikolojik savaþ yerine getirildi.(6) Ve Kopassus'lar bu eðitimin sonunda Doðu Timor'da, Ace Sumatra'da Müslümanlara karþý çok büyük katliamlar, insanlýk dýþý vahþetler gerçekleþtirdirler. Her anti-Ýslami harekette olduðu gibi bu stratejik iliþkide de Ýsrail çok önemli bir yer tutuyordu. Amerika, Ýngiltere, Fransa'nýn dýþýnda Endonezya hükümetinin arkasýndaki güçlerden biri de Ýsrail'di.
Ýsrail'den Endonezya Rejimine Stratejik Destek
Sumatra Müslümanlarýnýn yönetimi ele almalarýný ya da baðýmsýzlýk ilan etmelerini engelleyen Java güdümlü Endonezya yönetimi, bu vasfýyla belirgin bir anti-Ýslami özellik taþýmaktadýr. Uzakdoðu'da domino teorisine uygun bir biçimde geliþebilecek muhtemel bir Ýslami uyanýþýn engellenmesi açýsýndan, mevcut Endonezya yönetiminin varlýðýný korumasý zorunludur. Ýþte bu yüzden Endonezya, Ýsrail'in müttefik listesinde önemli bir yer tutmaktadýr.
Yitzhak Rabin, FKÖ ile "Gazze-Eriha" anlaþmasýnýn ardýndan Çin'e resmi bir ziyaret yapmýþ ve Çin'le olan askeri ittifaklarýný daha da güçlendirmiþti. Ancak Ýsrail Baþbakaný, Çin dönüþünde pek çok kiþinin fazla anlam veremediði bir resmi ziyaret daha yaptý ve Endonezya'ya gitti. Bu ziyaret, Ýsrail'in Endonezya ile "iyi iliþkiler" kurmak istediðinin bir iþareti olarak yorumlandý. Oysa bu yanlýþ bir yorumdu; Yahudi Devleti Endonezya ile, daha doðrusu Endonezya'yý yöneten Java rejimiyle zaten çok uzun süredir "iyi iliþkiler" içindeydi. Mossad, Müslümanlarý "terörist" ilan ederek ortadan kaldýran Endonezya ordusuna ve ordu içindeki Kopassuslara "anti-terör" dersleri vermiþti. Washington Report on Middle East Affairs konu hakkýnda þunlarý yazýyordu:
Ýsrail'le arasýndaki baðlantýyý kullanarak Washington'dan destek saðlamayý düþünen Endonezya, son dönemlerde sürpriz bir kararla doðrudan Ýsrail'e yakýnlaþmaya baþladý. Endonezya hükümeti bu çabanýn bir parçasý olarak Baþkan Rabin'i, Çin gezisinden sonra Jakarta'da konuk etti. Bu pek çok kiþi için þaþýrtýcýydý. Oysa gerçekte Ýsrail'in oldukça uzun bir süredir Endonezya'yla gizli baðlantýlarý vardý. Jakarta'da iþyeri görünümünde bir Mossad istasyonu kurulmuþ ve oldukça önemli iþler baþarmýþtý. Verilen bilgilere göre, bu Mossad istasyonu aracýlýðýyla, Endonezya güvenlik güçleri, anti-terörist (kontrgerilla) yöntemleri konusunda eðitim gördüler. Ýki ülkenin istihbarat servisi arasýnda 1960'dan beri yoðun bir bilgi alýþveriþi yaþanmaktaydý... Ýki ülke arasýnda askeri iliþkiler de var. Military Technology dergisinde 6 ay önce yayýnlanan bir habere göre, Alhit ve BVR adýndaki Ýsrailli þirketler, Sumatra Adasý'ndaki Endonezya Hava Kuvvetlerine bir tesis kurmak için yarýþýyorlar. Baþka kaynaklar, 1980'lerde Ýsrail'in, Endonezya'ya 28 tane Amerikan yapýmý Skyhawk uçaðý sattýðýný bildiriyorlar.(7)
Ýsrail ile Endonezya arasýndaki silah iliþkisi Amerikan silahlarýnýn Endonezya'ya satýþý þeklinde gerçekleþiyor. Bunun için de Ýsrail kendi ordusunu kullanýyor. Beyaz Saray'ýn Ýsrail'e verdiði silahlarla, Endonezya gibi bazý Üçüncü Dünya Ülkeleri'nin ordularý besleniyor. Bu da Ýsrail'in Amerika'dan neden bu kadar çok silah aldýðýný açýklýyor olsa gerek:
ABD hükümeti Ýsrail ile anlaþmalý olarak bir ordu besliyor ve bu ordudan Amerikan hükümetinin haberi yok, bu ordu Endonezya'ya ABD'den elde ettiði silahlarý satýyor. Pentagon yetkilileri, Ýsrail'in Endonezya'ya 16 tane A4 uçaðýný gizlice gönderdiðini tespit etti. Ýsrail ABD yapýmý savaþ uçaklarýnýn bu tip 3. Dünya Ülkeleri'ne satýþýndan 25.8 milyon dolar aldý.(8)
35 Yýldýr Kesintisiz Devam Eden Þiddet

Suharto rejiminin baþlattýðý katliamlar, 1976 yýlýndan bu yana halký rejime karþý örgütledikleri bahanesiyle Müslüman din adamlarýna yöneldi. Ülkenin birçok yerinde imamlar aileleri ile birlikte acýmasýz þekilde öldürüldü. Ülkedeki Java egemenliði ve Müslümanlara karþý uygulanan baský ve terör, hala sürüyor. Yýllardan bu yana ülkede istikrar saðlamak adý altýnda tam bir hürriyet kýsýtlamasýna gidildi. Oysa amaç, baskýlardan kurtulup, baðýmsýzlýklarýný ve haklarýný almak isteyen Müslümanlara hareket imkaný tanýmamaktý.
Suharto döneminde baþta Çinliler olmak üzere, ülkedeki azýnlýk gayri müslimler ticareti ellerinde tutmaktaydýlar. Bu dönem baský ile de olsa Endonezya yönetiminin tüm azýnlýklarý bir arada bulundurduðu bir cumhuriyet olarak varlýðýný sürdürdüðü bir dönem oldu. Endonezya bu dönem komünizme karþý önemli bir müttefik olarak görülmekte ve bütünlüðü yönünde çaba harcanmakta iken, Soðuk Savaþ sonrasý oluþan stratejik yönelimler ve yeniden tanýmlanan düþman algýlamasý Suharto'nun gözden çýkarýlmasýna neden oldu. Ülkede komünizm tehlikesi kalmamýþ, ancak Ýslami uyanýþ güçlenmeye baþlamýþtý. Ýþte "bu uyanýþý baþka yönlere kanalize etmek ve olmazsa bastýrmak" þekline özetlenebilecek yeni strateji ABD tarafýndan destek görmeye baþladý. Bu politika gayri müslüm etnik gruplar arasýnda milliyetçilik fikirlerini yaygýnlaþtýrarak ülkeyi parçalamaya yönelik çalýþmalar þeklinde baþlatýldý. Bu süreçten ilk yararlanan Doðu Timor oldu.
Açe Sumatra Müslümanlarýnýn ülkedeki en büyük azýnlýk olmalarýna raðmen, baðýmsýzlýk isteklerine yýllarca kulaklarýný týkayan batýlý ülkeler Doðu Timor'un baðýmsýzlýk çabalarýna büyük bir destek verdiler. Çünkü Doðu Timor halký Müslüman deðil, katolikti ve Endonezya'nýn kontrol altýnda tutulmasý açýsýndan büyük önem taþýyordu.
Suharto sonrasý yapýlan seçimler neticesinde Ekim 1999'da Abdurrahman Vahid devlet baþkanlýðýna getirilirken, seçimlerde en yüksek oyu alan -Sokarno'nun kýzý- Meyavati Sukarnoputri de baþkan yardýncýsý oldu. Abdurrahman Vahid tüm azýnlýklarýn üzerinde birleþtiði bir lider olarak seçimlerde ikinci parti olmasýna raðmen devlet baþkanlýðýna getirilirken, seçimlere girerken partisinin seçim listelerinin % 90'ýný Hýristiyanlardan seçen Meyavati Sukarnopotri batýlý ülke politikalarýný dengeleyecek bir isim olarak devlet baþkanlýðý yardýmcýlýðýna getirildi.
Doðu Timor'un baðýmsýzlýk isteði 30 Aðustos 1999 tarihinde yapýlan bir referandum neticesinde, halkýn % 78.5'inin isteði ile kabul edildi. Referandum sonuçlarý açýklandýktan kýsa bir süre sonra ise Doðu Timor birdenbire karýþtý. Amerika'da özel eðitim gören Endonezya askerleri ve özel timler Doðu Timor'a girdi. Birkaç ay boyunca Endonezya askerleri ve Doðu Timor milisleri arasýnda çok yoðun çatýþmalar yaþandý. Ülke insanlýk dýþý katliamlara sahne oldu ve birkaç hafta içinde –Endonezya hükümeti bu sayýyý kabul etmek istemese de- yaklaþýk on bin kiþi öldürüldü.(9)
Oysa devlet baþkaný Habibi referandumdan yana olduðunu açýklamýþ ve Doðu Timor'a baðýmsýzlýk vermeye hazýr olduðunu söylemiþti. Ancak ABD'de özel eðitim alan –emirlerini de ABD yanlýsý generallerden alan- Endonezya askerleri, Habibi'nin bu kararýna karþý çýkarak Doðu Timor'a girmiþlerdi. Çünkü Habibi'nin amacý güçlü bir federasyon çatýsý altýnda, baðýmsýzlýk talebinde olan tüm ülkeleri toplamaktý. Bu þekilde Endonezya'nýn daðýlmasý da engellenmiþ olacaktý. Ancak Amerika Endonezya'yý birlik içinde tutacak olan federasyon planlarýný bozmak istiyordu. Böylece diðer etnik azýnlýklar da rahatça kýþkýrtýlarak ülkenin parçalanmasý saðlanacaktý.
Endonezya Huzura Kavuþabilecek mi?
Bugün Doðu Timor'u Endonezya'dan koparan güçler, sadece bu yaptýklarýyla kalmýyorlar. Merkezi otoriteyi daha da zayýflatarak ordunun yönetimdeki müdahalesini artýrýp, toplumsal kaos oluþturma, ülkenin sorunlu bölgelerini teker teker Endonezya'dan koparma yönünde ciddi adýmlar atýyorlar.
Etnik ve dinî çatýþmalarýn özellikle zengin kaynaklarýn bulunduðu bölgelerde yaþanmasý ise bir raslantý deðil. Doðu Timor gibi, Batý Timor, Doðu-Batý ve Güney Kalimantan, Orta ve Güney Sulevasi, Güney ve Kuzey Sumatra, Doðu Cava, Ýriyan Jaya (Papua) ve Baharat Adalarý hem zengin kaynaklarý hem de stratejik önemleri bakýmýndan çok deðerli bölgeler. Bazýlarý zengin petrol yataklarýna sahip, bazýlarý dünyanýn en önemli kauçuk merkezi, bazýlarý yaðmur ormanlarýyla kaplý, bazýlarý ise Pasifik'le Hint Okyanusu'nu birbirine baðlayan su yollarýný kontrol ediyor. Bu bölgelerin hemen hepsinde etnik ve dini çatýþmalar yaþanýyor ve bunlar doðrudan dýþarýdan yönlendiriliyor. Öyle görünüyor ki, yeni yüzyýlýn ilk dönemlerinde Müslüman dünyanýn bu en kalabalýk ülkesinin yavaþ yavaþ parçalanmasýna þahit olacaðýz. Yine öyle görünüyor ki, Müslüman dünyadaki parçalanma süreci Endonezya ile sona ermeyecek.
Kafkaslar ve Endonezya'daki karýþýklýklar arasýnda birebir iliþkiler kurmak elbette ki mümkün deðil. Ama Balkanlarla birlikte Kafkaslarýn ve Uzak Asya'nýn Soðuk Savaþ'ýn sona ermesinden sonra sürekli karýþýyor, belki de daha doðrusu karýþtýrýlýyor olmasýnýn, hem uluslararasý, hem de bölgesel güç dengeleri açýsýndan bakýldýðýnda tesadüfi olmadýðýný görebilmek hiç de zor olmasa gerek. Dünyanýn en zengin, en verimli topraklarýna sahip Müslüman ülkeler üzerinde yazýnýn baþýnda bahsettiðimiz bir "çatýþma senaryosu" daha uzun yýllar devam edeceðe benziyor.
Temennimiz, hem Endonezyalý Müslümanlara hem de ülkedeki diðer dini gruplara barýþ getirebilecek bir çözümün kýsa sürede bulunmasý ve baþta uluslarasý Siyonizm olmak üzere anti-Ýslami güç odaklarýnýn ülke üzerindeki planlarýnýn boþa çýkmasýdýr.

http://www.alomaliye.com/haziran_06/internet.jpg “internetworldstats”ýn araþtýrma þirketi ACNielsen'e dayanarak yayýmladýðý verilere göre, halen dünyada yaþayan 6 milyar 420 milyon insanýn yüzde 13,9'u (938 milyon 711 bini) internet kullanýyor. Son 4,5 yýlda dünyada internet kullanýcýlarýnýn sayýsý yüzde 160 arttý. Fakat bu oran Türkiye'nin de içinde bulunduðu Ortadoðu'da yüzde 312, Karayipler ve Latin Amerika'da yüzde 277 ve Afrika'da yüzde 258 olarak gerçekleþti.

Ýnternetin daha önce de hýzlý geliþtiði ve bu nedenle pazarýn kýsmen doyuma ulaþtýðý Kuzey Amerika'da ise son 4,5 yýlda internet kullanýcýlarýnýn sayýsý sadece yüzde 106,7, Avusturya ve Yeni Zelanda'da yüzde 116 ve Avrupa'da yüzde 161 artabildi.

Ülkelere bakýldýðýnda ise yaklaþýk 203 milyon ile dünyada en fazla internet kullanýcýsýna sahip ABD'yi 103 milyon internet kullanýcýsýyla Çin, 78 milyon internet kullanýcýsýyla Japonya ve 47 milyon internet kullanýcýsýyla Almanya izliyor. Türkiye ise 73.5 milyon olduðu tahmin edilen nüfusuna raðmen 7 milyon 270 bin internet kullanýcýsýyla dünyada 24'üncü sýrada yer alýyor.

Yukarýdaki veriler bir bilgisayar dergisinin sitesinden alýnmýþtýr[1]. Yukarýdaki alýntýda internet kullanýmýnýn ülkemizde her ne kadar yeterince yaygýnlaþmadýðýna dikkat çekilse de artýk gerek günlük yaþantýmýzda ve gerekse iþyerlerimizle, çalýþma hayatýmýzda internet kullanýmý neredeyse vazgeçilmez bir araç halini almýþtýr.

Ýnternetin yaþantýmýza ve iþ hayatýmýza kattýðý renk ve kolaylýklar hiç þüphesiz ki yadsýnamaz. Gerçektende internet çaðýn mucizesi bir araç ve artýk alýþ-veriþten, mesleki araþtýrmalara, eþ bulmaktan iþ bulmaya kýsaca hayatýmýzýn her alanýnda Ýnternet var artýk.

Aslýnda yazýmýzýn baþlýðýnda vurgu yapmaya çalýþtýðýmýz gibi teknoloji insanlara kolaylýk ve dolayýsý ile de mutluluk getirmelidir. Ama gelin görün ki "her nimetin bir külfeti vardýr" özdeyiþi bu konuda da devreye giriyor.

Ýþyerlerinde Ýnternet kullanýmýnýn yaygýnlaþmasý iþ yaþamýna iliþkin kolaylýklarýn yanýnda iþyeri disiplinine iliþkin sorunlarý da beraberinde getirmeye baþladý. Þirket yönetimleri, Personel ve Ýnsan Kaynaklarý yöneticileri bu konudaki sorunlara çözümler aramaya giriþtiler. Çünkü çalýþanlar mesai saatlerinde bilgisayarlarýný yoðun biçimde mesajlaþma, sohbet ve iþ dýþýnda (hobi amaçlý ya da spor, aktüel vb.) amaçlar için kullanmaya baþladýlar.

Bu durum da doðal olarak iþyeri yönetimlerini çeþitli tedbirler almaya yöneltti. Artýk pek çok kuruluþta MSN, ICQ ve benzer sohbet programlarýnýn çalýþanlarýn bilgisayarlarýna yüklenmesi yasaklanýrken, iþ saatlerinde iþ amaçlý kullanýmlar dýþýndaki internet kullanýmýna sýnýrlamalar getirildi.

Aslýnda iþyeri yönetimlerini sadece mesai saatlerinde personellerinin yaþadýðý konsantrasyon kayýbý deðil güvenlik sorunlarý da bu tür önlemler almaya zorladý. Çünkü bilindiði gibi dýþardan gelen mesajlarla ve/veya indirilen programlarla virüs saldýrýlarýna maruz kalan þirketler ciddi veri kayýplarýna uðramaktadýrlar.

Ýþ yeri yönetimleri bu konuda önlem olarak neler yapmaya baþladý derseniz;

Personel yönetmeliklerine bu konuda maddeler konulmaya baþlandý ve teknoloji yardýmýyla çalýþanlarýn bilgisayarlarý izlenmeye baþlandý. Bu kurallara uymayan personele ise ihtar ve daha katý disiplin cezalarý uygulanmaya baþlandý.

Bu arada çalýþanlarýn Ýnternet aracýlýðýyla birbirlerine gönderdikleri mesajlarýn içerikleri de sorunlar yaratmaya baþladý. Bu mesajlarýn iþ saatleri içinde ve iþ ortamýnda gönderilmesi, okunmasý Ýþ yasasý açýsýndan geçerli, ya da haklý fesih nedenleri yarattýðý gerekçesiyle kimi iþverenler çalýþanlarýnýn iþ sözleþmelerini sona erdirdiler.

Hal böyle olunca konu ister istemez yüksek yargýya da taþýndý ve iþten çýkartýlma yaptýrýmýna uðrayan çalýþanlarla iþverenler arasýndaki davalar yeni içtihatlar oluþturdu.

Þimdi dilerseniz bu konuda meydana gelen çeþitli olaylara ve bu olaylara iliþkin Yüksek mahkeme kararlarýna bakalým.

Bu olayýmýz sýkça karþýlaþtýðýmýz iletim (forward) mesajlar yüzünden iþinden olan bir çalýþana ait. Ayný iþyerinde çalýþan bir iþ arkadaþýna (kadýn) yönlendirdiði bazý müstehcen içerikli mesajlar sonucunda iþveren iþçinin iþ sözleþmesini haklý nedene dayanarak sona erdirmiþtir. Bunun üzerine iþçi iþe iade davasý açmýþ ve yerel mahkeme iþçiyi haklý bularak feshi geçersiz saymýþtýr. Buna karþýn Ýþveren de kararý temyiz ederek konuyu Yüksek yargýya taþýmýþtýr. Kararý inceleyen Yargýtayýmýz aþaðýdaki gibi hüküm kurmuþtur.

"Dosyadaki bilgi ve belgelerden; bir eðitim kurumu olan davalý vakýfta bölge eðitim sorumlusu olarak çalýþan davacýnýn, davalýnýn ibraz ettiði, davacýnýn da kendisi tarafýndan çekildiðini kabul ettiði e-mail kayýtlarýndan, iþyeri bilgisayarýný kullanarak, mesai saatleri içinde ayný yerde çalýþan bir haným iþ arkadaþýna edep dýþý sözler ve resimler içeren mesajlar gönderdiði anlaþýlmýþtýr. Bizzat davacý tanýklarý bu mesajlarýn iþverence 07.01.2004 tarihinde öðrenildiðini ifade etmiþlerdir.

Bu durumda davacýnýn iþ aktinin feshi geçerli bir sebebe dayandýðýnýn kabülü gerekir. Böyle olunca davacý 4857 sayýlý Ýþ Kanunu'nun 18 ve devamý maddelerinde yer alan iþe iade hükümlerinden yararlanamayacaðýndan ayný Yasanýn 20/3 maddesi uyarýnca Dairemizce aþaðýdaki þekilde hüküm kurulmuþtur." [2]

Görüldüðü gibi yüksek mahkeme iþçinin bu davranýþýnýn her ne kadar haklý nedenle fesih sayýlamasa da geçerli nedenle fesih sebebi saymýþ ve yerel mahkemenin iþe iade kararýný bozmuþtur.

Buna benzer bir diðer örnek olay ise iþverenle mesajlaþma sýrasýnda kullanýlan Ýngilizce argo bir deyim sebebiyle meydana gelmiþtir.

Kararý birlikte inceleyelim;

DAVA VE KARAR: Davacý iþçi, iþ akdinin geçerli neden olmadan feshedildiðini ileri sürerek feshin geçersizliðine, iþe iade ile iþe baþlatmama tazminatýnýn belirlenmesini istemiþtir. Davalý iþveren ise, davacýnýn iþ akdinin Ýþ Kanunu'nun 25/II gereðince haklý nedenle feshedildiðini ileri sürerek davanýn reddini talep etmiþtir.

Mahkemece feshe gerekçe yapýlan, davacý tarafýndan iþyerinde e-posta yazýþmasýnda kullandýðý "kick their ass baby" ifadelerinin aþaðýlama, küçültme ve küfretme mahiyetinde kullanýlmadýðý gerekçesiyle feshin geçersizliðini ve iþe iadesine karar verilmiþtir.

Davacý tarafýndan e-mail'de kullanýlan "kick their ass baby" (k.....larýný tekmele bebeðim) sözcükleri her ne kadar küfür ve hakaret içermekte ise de; sert bir argo deyimi olduðu dosya içeriðinden anlaþýlmaktadýr. Ýþyerinde ve iþ saati içinde iþverenle bir konuda yapýlan yazýþmada bu þekilde argo kelimenin kullanýlmasý her ne kadar Ýþ Kanunu'nun 25/II. maddesi kapsamýnda haklý fesih hali oluþturmaz ise de bu þekildeki bir davranýþ iþyerinde çalýþma düzenini ve huzur bozucu nitelikte olup geçerli fesih hakkýdýr. Bu nedenlerle davanýn reddine karar vermek gerekir. [3]

Bu karardan da anlaþýlacaðý üzere Yargýtayýmýz bu tür mesajlaþmalara pek sýcak bakmýyor.Tüm çalýþanlara mesajýmýz; teknolojiyi kullanmak güzel ama, iþ saatlerinde internet kullanýmý ve mesaj içeriklerine dikkat teknoloji kimi zaman iþsiz kalmamýza bile neden olabiliyor.

Zerkavi’nin ölümü direniþi sona erdirir mi?
 

Irak’taki El Kaide örgütünün lideri Ebu Musab Zerkavi, dün Bakuba kendi yakýnlarýnda bir Amerikan saldýrýsýnýn ardýndan öldürüldü.

Ürdün asýllý Zerkavi, Irak’ta intihar bombalarýyla sivilleri de hedef alan pek çok vahþi saldýrýyý, adam kaçýrma ve rehinelerin kafalarýnýn kesilmesini koordine eden kiþi olarak biliniyor. Zerkavi’nin çeþitli cihat hareketlerinde savaþtýðý uzun bir geçmiþi var. Zerkavi’nin 2000 yýlýnda, el Kaide ile baðlarýný güçlendirdiði; ancak resmî olarak onlara katýlmadýðýna inanýlan Afganistan’ýn Herat kentinde kendi terörist üssünü oluþturdu. Afganistan’daki 2001’deki savaþtan sonra Irak’a kaçtý ve Kuzey Irak’ta Halepçe’de Taliban’ýn Afganistan’ýndakine benzer mini bir devlet oluþturmak için bazý köylerin kontrolünü bulunduran Kürt Ýslamcýlardan oluþan “Ýslam’ýn Askerleri” (Cund el Ýslam) olarak bilinen gölge bir örgüte katýldý. Bu grup daha sonra, Aralýk 2001’inde adýný “Ýslam’ýn Destekçileri” (Ensar el Ýslam) olarak deðiþtirdi. Irak savaþý boyunca, ABD Özel Kuvvetleri’nin ve Kürt militanlarýn buradaki ana üssü yok etmelerinin ardýndan, Zerkavi de dahil olmak üzre, Ensar el Ýslam’ýn üyeleri tüm Irak’a yayýldý.
Ýç savaþý tetiklemeye çalýþtý
Zerkavi’nin, liderliðini ilan etmemesine raðmen, Ensar’ý yönetmede kilit bir rol oynadýðýna inanýlmaktaydý. Daha sonra Zerkavi, “Birlik ve Cihat Grubu” (Cemaat el Cihat vel Tevhid) isimli bir diðer örgütü koordine etti. Sonrasýnda ise Zerkavi, Usame bin Ladin’in örgütüne baðlýlýk yemini etti ve “Ýki Nehir Diyarýnda Kutsal Savaþ için el Kaide” (Tandim Kaide Cihat fi Bilad el Rafideyn)’i kurdu ve baþýna geçti.
Irak’taki Sünni Müslümanlara yönelik saldýrýlarý koordine etmekle olduðu kadar, kendilerini ABD güçlerinin müttefiki kýlmakla suçladýðý Þia, Zerkavi grubunun spesifik hedefi haline geldi. El Zerkavi, Irak’ta iki mezhep arasýnda bir iç savaþý ateþlemeye çalýþtý; böylece Amerika’nýn ülkeye istikrar getirme çabalarýnýn altýný oymayý hedefledi. O, Irak Þia’sýnýn gerçek Müslümanlar olmadýðýný, “Amerika’nýn Irak’taki gözü ve kulaðý” olduklarýný ilan eden 33 kaset kaydý yayýnladý. Bu açýklamalarla, Irak’taki Sünni Müslümanlarý “iþgalcilerin ayaklarý altýndaki yeryüzünü ateþe verme”ye zorladý.
Zerkavi’nin Cemaat el Cihad vel Tevhid örgütünün de, Türk kamyon þoförleri Murat Yüce ve Durmuþ Kumdereli’nin katledilmesinin ardýndaki güç olduðuna inanýlmakta. 2003 yýlý Ekim ayýnda, Türk müteahhitler Mahir Kemal ve Ramazan Elbu, bir diðer kamyon þoförü, el Zerkavi’nin baðlý olduðu bir baþka grup olan Jaysh el Ensar el Sunna grubu tarafýndan infaz edildi. Zerkavi’nin þiddet taktikleri onun kendi “þok ve dehþet”i anlamýna geliyordu, dinleyenlerini boyun eðmeleri için korkutuyordu. Eylemleri, büyük gazetelerin hemen hepsinin ilk sayfasýnda yer buldu, böylece ona uluslararasý anlamda dikkatler yöneldi, bu yayýnlar sayesinde terör eylemlerini daha geniþ bir kitleye duyurdu. Sözde özgürleþtirilen Saddam Hüseyin’in Irak’ý “Korku Cumhuriyeti” olarak tanýnýyorsa, el Zerkavi’nin örgütleriyle korku Irak’ý asla terk etmemiþ demektir. Peki, ortalama bir Iraklý, bombalý bir araç içinde ya da kaçýrýlarak öldürülme korkusuyla nasýl baþa çýkabilir?
Zerkavi’nin bu saldýrýlarla, Ortadoðu’da marketlerde satýlan ya da internetten kolayca indirilebilen video kasetlerle gönderdiði mesaj, genç Müslümanlara onun Irak’taki cihadýna katýlma ilhamý üfledi. Ortaya çýkarýlan bir bilgi, Zerkavi’nin mesajýnýn Lübnanlý bir genci nasýl etkilediðini ve, her ne kadar baþarýlý olamasa da, onun ABD güçlerine karþý bir intihar saldýrýsýna giriþtiðini gözler önüne sermektedir. Zerkavi için savaþmaya gönüllü olana adam þunlarý söylemiþti: “Zerkavi tüm Müslüman gençliðine kendini adres gösterdi, Amerikalýlarýn geldiðini, tüm silahlarý ile geldiðini ve bize saldýrdýðýný ve intikamýmýzý almak için bu savaþa katýlmamýz gerektiðini, söyledi.”
Ölümü direniþi etkiler mi?
Bununla birlikte, Zerkavi’nin ölümü Irak’taki þiddet döngüsünü sona erdirmeyecektir, týpký Uday ve Kusay Hüseyin’in ölümlerinin, Saddam Hüseyin’in yakalanmasýnýn Irak’taki þiddeti sona erdirmede baþarýsýz olmasý gibi. Zerkavi’nin ölümü, el Kaide’nin motivasyonuna ve onun liderliði altýnda Irak’a savaþmak için gelen yabancý savaþçýlara bir darbe olacaktýr. Bununla birlikte, el Kaide örgütü Irak’ta, tüm Müslüman dünyasýný yönetimi altýna alacak bir halifenin zeminini hazýrlama amacýyla yeni bir hilafet kurmak için savaþýyor. Bu, liderlerinin ölmesine raðmen onlarýn savaþmaya devam etmesindeki temel güdü. El Kaide baðlantýlý savaþçýlar içinse, varlýklarýný devam ettirmeleri için cihadý sürdürmeleri en iyi seçenek. Liderlerinin ölümüne raðmen, týpký 80’li yýllarda Usame bin Ladin’in Sovyetlere karþý savaþýyla baþlayan kendini tanýmlama gibi, onlarý tanýmlayan þey de mücadeleleri. Zerkavi, onun gibi pek çok adamý üreten çevrenin bir ürünü. Yerel Ortadoðu hükümetlerinin bozulmasý, Filistin meselesi, Irak’ýn iþgali, yoksulluk, eðitim yetersizliði gibi unsurlar hayatlarýndan hoþnut olmayanlarýn Irak’ta el Kaide saflarýna katýlmasýna neden olmaya devam edecektir. Bu koþullar sürdüðü müddetçe, yeni Zerkaviler ortaya çýkarak eskisinin yerini alacaktýr.

HAK ARAYANLAR (Rauf DENKTAÞ )
1974`e kadar parolamýz "1960 antlaþmalarýndan kaynaklanan haklarýmýzdan (kurucu ortaklýk haklarýmýzdan) asla vazgeçmeyeceðiz"di.

"Kurucu Ortaklýk" haklarý "siyasi açýdan dini, dili ayrý iki eþit halkýn varlýðýný" ve "Türkiye`nin Garanti Haklarýný" içermekteydi. Taraflara "cemaat" dense de, bunlarýn ayrý self - determinasyon haklarý kabul edilmiþti. Bunlardan biri bu hakký kullanarak Kýbrýs`a sahip çýkamaz, adayý tümüyle veya kýsmen baþka bir ülkeye baðlayamazdý. Siyasi eþitliðin ve adada iki kurucu halkýn varlýðý vetolarla ve ayrý cemaat meclisleri ile olduðu kadar anayasanýn 2(1) ve (2) maddelerinde de vurgulanmaktaydý. Resmi dil Türkçe ve Rumca idi. Kýbrýs`ta yaþayan azýnlýklar ya Türk cemaatýna, ya da Rum cemaatýna kayýtlý olacaklar ve seçimlerde kayýtlý bulunduklarý cemaatýn listesinden oy kullanabileceklerdi. Bir Türk`ün Rum listesinden oy kullanabilmesi mümkün deðildi meðer ki anayasanýn 2(5) maddesine göre Türk Cemaatýndan ayrýldýðýný ve Rum Cemaatýna katýldýðýný yazýlý olarak Cumhuriyetin ilgili makamýna ve Cemaat Meclislerinin Baþkanlarýna duyurmuþ olsun! Rum Cemaat Meclisi tarafýndan bu müracaat kabul edilmeliydi.

1963`den son Rum tarafýndaki "Rum Cemaati seçimleri"ne kadar Rum`a kalýp yalakalýk yapanlar, kendi insanlarý ve milli davamýz aleyhine çalýþanlar olmuþsa da Ýbrahim Aziz`le baþlayan danýþýklý bir "dava" giriþimine ve milli þairin kýzýnýn adaylýðýna, Güneyde yaþayan Türkler arasýndan 250 kadar insanýn Rum seçimlerinde oy kullanmasýna kadar bu "milli dengeyi" bozan, "milli çizgiyi aþan" olmamýþtýr.

Rum liderliði 1960 Anayasasýndaki bu "toplumlar arasýndaki eþitlik kriteri"nin Anayasaya raðmen, Türkler tarafýndan bozulmasýna göz yummakla birþey kaybetmemiþ, çok þey kazanmýþtýr. Türklerin bu giriþimi Papadopullos`un "üniter devlet" siyasetini güçlendiren bir giriþim olarak kullanýlacaktýr. "Tek halk, tek devlet, tek egemenlik, kurumlarýn birleþmesi" Güneyde balg ibi olabiliyorsa,g eleceðin `birleþmiþ - bütünleþmiþ` Kýbrýs`ýnda niye olmasýn?" sorusu dýþ dünya indinde de büyük aðýrlýk kazanacaktýr. Diðer yandan Akritas Planý`nýn da öngördüðü ortamda, Kuzyede karma vilayet haline gelecek olan kuruluþa dolacak olan Rumlara ayný hakký vermemek için bir neden de kalmayacaktýr. Osmosis veya Üniter Devlet olgusunun doðumu iþte böyle gerçekleþecektir.

1960 Antlaþmasý ve Anayasasý Türk - Rum dengesini korumak ve eþit ortaklýða dayanan dengeyi bozmamak için hassas ilkelerden oluþmaktaydý. Enosis ile Taksim`in yasaklanmasý, Kýbrýs üzerinde Türk - Yunan gerginliðinin yaþanmamasý içinde. Menderes - Karamanlis, Zorlu - Averof ikilisi Makarios`un dizginlerini tutabilmiþ olsalardý 1960 Cumhuriyeti Türk - Yunan dostluðunun yýkýlmaz bir köprüsü haline gelebilecekti. Bunun olabilmesi için esas fedakarlýðý Türkiye yapmaktaydý. Tarih itibariyle, geopolitik ve stratejik nedenlerle olduðu kadar Ýngiliz`den önceki sahibi olarak Türkiye`nin Kýbrýs üzerinde yadsýnamayacak haklarý vardý. Bu Türk adasýnýn Yunana gitmesi için baþlatýlan EOKA tethiþ harekatý karþýsýnda Türkiye, yörede barýþ için ve NATO`nun Güney kanadý yýkýlmasýn düþüncesiyle, evvela Taksim`e (çift enosis`e) razý olmuþ, sonra da Kýbrýs`ýn Türkiye ile Yunanistan arasýnda bir barýþ köprüsü olabileceði inancý içinde garantilenmiþ ortaklýk Cumhuriyeti`ne imzasýný koymuþtu.
Bunlar hep tarih olmuþtur. Ancak "1960 haklarýmýza sahip çýkalým" demagolisini yaparak KKTC`nin temeline su akýtanlarýn bilmek istemedikleri bir gerçek vardýr. Akritas Planý`ný Megali Ýdea dosyasý ile birlikte okuyanlar eðer 1955-59 ve 1960 - 63 yýllarý ile 1963`den bu yana ceryan eden olaylarý izlemiþlerse varacaklarý tek bir sonuç "Kýbrýs`ta yaþayan iki halktan tek halk, iki milletten tek millet yaratmanýn mümkün olmadýðý ve olmayacaðýdýr" meðer ki 2006`da "Rum seçimlerine" katýlmýþ olan kendini bilmezlerin veya aldatýlmýþlarýn sayýlarý - 1960`da kurulmuþ olan devlet iki eþit birime dayanýr, bunlardan biri Türk birimidir, diðeri de Rum birimidir temel ilkesini ortadan kaldýracak kadar artmýþ olsun!
400 yýl bir arada yaþamýþ fakat bütünleþmemiþ, assimile olmamýþ bu iki eþit halk "müþterek bir devleti" fiili ve etkin garantilere raðmen ancak üç yýl yürütebilmiþlerdir çünkü uzak ve yakýn tarihleri, Kýbrýs`a bakýþ açýlarý, birbirlerini deðerlendirmeleri birleþmek bütünleþmek yönünde olmamýþtýr. Rum tarafýnýn 1800`lerde baþlayan Enosis tutkusu ve Türk`ü düþman görüþü, Kýbrýs Türklerine "dini ve milli düþman Türkiye`nin Kýbrýs`taki kalýntýlarý" gözü ile bakýþý, dil ve dinle kültür ayrýlýðý, milli köken ve milli sadakattaki ayrýlýk bütünleþmeyi engelleyen faktörler arasýndadýr.

1960 tecrübesi cesur ve belki de Türk - Yunan dostluðunu korumasý açýsýndan ideal bir denemeydi, ancak gerçekçi deðildi. Taraflardan birinin bu ideal hal çaresini ortadan kaldýrmak için ne denli kararlý olduðu kaale alýnmamýþtý. Bu garantilenmiþ ideal barýþýn Rum liderliði tarafýndan Enosis`e sýçrama tahtasý olarak kullanýlacaðýna inanýlmýþ olsaydý, bundan doðacak vahim sonuçlar da hesaba katýlarak hal çaresinin kalýcýlýðý, belki de, o zamandan Türk - Yunan hududunu Kýbrýs`tan geçirmek veya ortaklarý ayýrmak olacaðý benimsenebilecekti. Ancak kimse buna inanmak istemedi. Kimse Garantörlerden Yunanistan`ýn imzasýný çiðneyip Rum liderliðinin peþinden gideceðini düþünemedi; kimse Garantör Ýngiltere`nin kendi üslerini koruyabilmek için Kýbrýs`ta iþlenen cinayetlere göz yumup eli kanlý, cani Makarios`u meþru hükümet olarak tanýyabileceðini hayal bile etmedi. Kýsacasý kimse Kýbrýs`ta ceryan eden hazýrlýklarý, silahlanmayý, ortaklýk devletini yýkmalarý için baþlatýlan propagandayý görmedi, önemsemedi veya görüp önemsemek istemedi. Makarios, Akritas Planý`nda da itiraf ettiði gibi, "anlaþmalarýn Rum çoðunluða haksýzlýk yaptýðýný ve Anayasanýn deðiþtirilmesi gerektiðini" dostlarýna kabul ettirdikten sonra "Türkler isyan etti" yalanýný ortaya atarak silaha sarýldý. Sonuç malum.

Bu kanlý badireden Barýþ Harekatý ile kurtarýldýk. Eski Rum Bakanlardan Rolandis`in ve diðer gerçekçi Rum yazarlarýn da itiraf ettikleri gibi Rum liderler "Kýbrýs`a sahip çýkmak için" önlerine konan her uzlaþma formülünü reddettiler. Hala "Kýbrýs`ýn tümüne sahip çýkmaki çin" uðraþmaktadýrlar. Önlerinde aþýlmaz engel KKTC`dir. KKTC`ni koruyan Graantör Türkiye`nin askerleridir! Mücadele bunlardan kurtulmak içindir. Ýçte bizim tek sesten konuþamamamýzý bu maksatla kullanmaktadýrlar. "Rum seçimlerine" katýlan Türkleri de bu maksatla tepe tepe kullanacaklardýr. Hükümetimizden bu konuda ne ses çýktý, ne de seda. Bu kanunsuzluðu, bu aymazlýðý, milli davaya vurulmuþ olan bu darbeyi de hazmetmek mümkün deðildir. Herhalde bir tedbir düþünülüyor diye kendi kendimizi avutmaktayýz. Sözde "hak arýyoruz" diye zararlý yola sapmýþ olanlarý ikaz etmek hepimizin görevi olmalýdýr.

Çete imalatý, ekonomi sopasý ve AB'ye teslimat
Þemdinli, Danýþtay, Atabey iþleri, ekonomik dalgalanmayla birleþince, bizim istikrar (!) da bozuluverdi. Bu arada, 3 Ekim'den bu yana AB ile yürütüldüðü söylenen göstermelik müzakerelerde kader anýna saatler kaldýðý halde bunlarý konuþmuyor, konuþamýyoruz. Bir yanda çete operasyonlarý, öte yanda ekonomi sopasýyla ölüm fermanýmýzýn üzeri örtülmüþ oldu.

Kader aný dediðimiz, Pazartesi günü Türkiye-AB arasýndaki tek yetkili organ olan Ortaklýk Konseyi'nin toplanmasý. Buradan bir "Ortak Tutum Belgesi" çýkacak ve AB güya gerçek müzakereleri baþlatýp, sürdürmek için istekler listesini Dýþiþleri Bakaný Gül'e verecek. Bu koca listede nelerin yer alacaðý ise 3 Ekim'den çok önce, Nisan 2005'teki Ortaklýk Konseyi toplantýsýndan çýkan "Ortak Tutum Belgesi"nde belliydi. Gül de, halen kamuoyundan gizlenen bu belgeyi kabul etmiþti. Ve bugün itiraz eder görünüp, "Lüksemburg'a gitmeyebiliriz" dedikleri, liman ve havaalanlarýmýzýn Rumlara açýlmasý þartý orada açýkça vardý. Ýlave olarak "Kýbrýs Cumhuriyeti" yani Rumlarla iliþkilerin normalleþtirilmesi, NATO gibi uluslararasý kuruluþlarda Rumlara uygulanan vetonun kaldýrýlmasý da yer almýþtý. Yetmemiþ, önce ek protokolün imzalanmasý, ardýndan 3 Ekim'deki Müzakere Çerçeve Belgesi'yle de bunlar aynen kabul edilmiþti. Peki þimdi bu itiraz neyin nesi veya "kim aldatýlýyor, AB mi, Millet mi" demezler mi?

PAYLAÞIM LÝSTESÝ
Pazartesi günkü toplantýda önümüze konacak þart sadece Kýbrýs da deðil.
Dini özgürlükler adý altýnda Papaz Okulu'nun Anayasa'mýza aykýrý ve imtiyazlý þekilde açýlýp, azýnlýk vakýflarýnýn istediði ne kadar mülk varsa verilmesi, Gökçeada-Bozcaada'ya özerklik, Süryaniler ve Aleviler baþta yeni dini azýnlýklar icat edilmesi,
Demokratikleþme kýlýfýyla, Güneydoðu'daki operasyonlarýn durdurulmasý, bölücü teröre "siyasi çözüm" bulunmasý yani genel af ve TBMM'de temsilinin saðlanmasý,
Kültürel haklar kýlýfýyla, yerli Roj-TV'lerin açýlýp, Kürtçe eðitime izin verilmesi
Sivil-asker iliþkisi kýlýfýyla, TSK'nýn ülkenin iç ve dýþ güvenliðinden dýþlanmasý,

Ýfade özgürlüðü kýlýfýyla Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin bölünmez bütünlüðüne yönelik faaliyetlerin serbest býrakýlmasý gibi onlarca þart. Bu arada biz çetelerle uðraþtýrýlýrken, Yunanistan'ýn Ege gaspý ve Pontus soykýrýmý iftirasý da resmen AB gündemine sokuldu.
Peki iktidar Kýbrýs'ý tartýþýyor görünüyor da, acaba bu sayýlanlara neden sessiz kalýyor?
Ýktidar, "AB yolunda ölmek var, dönmek yok" havasýnda. Erdoðan, daha geçen hafta partisinin Meclis Grubu'nda, "AB katýlým sürecimiz ilk günkü kararlýlýk ve hýzýyla devam ediyor. Þimdi önümüzde yeni bir hedef var. Ýnþallah 12 Haziran'da, müzakere sürecinin fiilen baþlatýlmasý…" sözleriyle, AB'ye yine peþin çek verdi. Ayrýca "Türkiye'nin yeni bir baþlangýç yaptýðý" iddiasýyla, "Bu süreci de saðlam durarak, milletimizin alî menfaatlerini her þeyin üstünde tutarak, baþarýyla yöneteceklerini" anlattý. Aksini düþünenlere de, "Türkiye'nin geleceðini, birlik ve bütünlüðünü birtakým hilekârlarýn samimiyetsiz, sathi ve kirli emellerine kurban edemeyiz, etmeyeceðiz" uyarýsýnda bulundu.

Yukarýdaki þartlar, AB tarafýndan iyice saðlama alýnmýþ olarak kabul ettirileceðinden, yeni bir baþlangýç olacaðý doðru da, bunlara nasýl "milletimizin alî menfaatleri" denebiliyor? Ve acaba "birlik ve bütünlüðümüzü hedef alan gerçek hilekârlar" kimlerdir?

ÖDENEN, ÖDENECEK BEDELLER
Anlaþýlýyor ki, aylardýr sürdürülen "derin devlet" imalatlarýnýn asýl hedefi, Pazartesi günü önümüze konacak þartlarýn Türk Milleti'nin en güvendiði kurum TSK'ya, dolayýsýyla Türk Milleti'ne kabul ettirilmesiymiþ. Operasyonlarýn üzerine, sadece sýcak parayla dönen ekonominin "kriz sosunun" eklenmesiyle herkes sus-pus olmadý mý? Aylardýr þehit cenazeleri geldiði halde, Terörle Mücadele Yasasý'nýn savsaklanmasýna bile TSK'nýn ses çýkaramamasýnýn baþka izahý var mý?
Baþbakan, 12 Haziran'a sayýlý günler kala Genelkurmay Baþkaný Özkök'le acaba sadece Atabey çetesini mi görüþtü? "Yeni baþlangýcý ve ekonomik istikrarý baltalayacak" bir çýkýþ olmamasý da ele alýndý mý? Yoksa AB'ye, "TSK kontrolümüzde" görüntüsü mü verildi?
Bunlarý niye mi soruyoruz? 3 Ekim öncesinde Dýþiþleri Bakaný Gül'ün, Özkök ile Kuvvet Komutanlarýna, geliþmelerle ilgili ayaküstü brifingini hatýrladýk. Gül, "Oturulacak masada yemeðin tadýnýn alýnamayabileceðini" söylerken, iliþkilerin kopmasýnýn Türkiye'ye etkilerini de düþünmek zorunda olduklarýný anlatmýþ, bunlarýn gazeteciler tarafýndan duyulmasýna da þiddetli tepki göstermiþti. Özkök ise gazetecilerin, "masaya oturulmalý mý?" sorusuna, "Asker olarak bu sorunun muhatabý ben olmamalýyým. Devletin kurallarý vardýr. Bu kararý verecek olanlar, onun bedelini de ödeyecek olanlardýr" karþýlýðýný vermiþti.
Kararý verenler deðil, ama Türk Milleti ve TSK 3 Ekim'den beri büyük bedeller ödedi. 12 Haziran'da masaya oturulduðu takdirde daha çok bedeller de ödettirilecek. Çünkü ipler artýk resmen Brüksel'de olacak.
Ýki kiþi, Türk Milleti, TBMM ve devleti devre dýþý býrakmýþ, koca ülkeyi uçuruma sürüklüyor. Ýþte "demokrasi", iþte "yeni baþlangýç"!..

Bekir COÞKUN bcoskun@hurriyet.com.tr

http://www.hurriyet.com.tr/_yazarlar/images/2b.jpg Gözlerinizi vermeyin...

O yamaçtaki yeþil koruluk sizin.

O meþeler, kayýnlar, serviler, koca çamlar, en az onlarý seyreden gözleriniz kadar sizin.

O yamaçlardan gelen çiçek kokularý da sizin.

En az burnunuz kadar.

Deniz suyundan bir avuç alýn, avucunuz kadar sizindir.

Bir aðacýn gölgesine uzanýn, arka bahçelerden gelen böceklerin sesini dinleyin, kuþlarýn þarkýlarýna kulak verin.

O sesler sizin...

Hiç kimsenin olmadýðý kadar sizin onlar.

*

Ama Ankara'daki adam onlarý baþkasýna veriyor, yok ediyor, yaðmalatýyor, aldýrmýyorsunuz...

Yarýn 5 Haziran Dünya Çevre Günü...

Çevrenin size ait olduðunu, oranýn bedeniniz kadar sizin olduðunu bir türlü anlamýyorsunuz.

Ankara'daki adam... Suç ortaklarý bürokratlar ve cingöz yatýrýmcýlarla koylarý, kýyýlarý, ormaný, yeþil alanlarý, doðayý, çevreyi talan ediyor...

Sizin olanlarý elinizden alýyor...

Aslýnda gözlerinizin görüþünü, burnunuzun iþlevini, kulaðýnýzýn duyuþunu sizden çalýyor.

Týnmýyorsunuz...

*

Oralar Ankara'daki bakanlarýn, bürokratlarýn, avantacý belediye baþkanlarýnýn, ya da para kokusu alýp koþarak yaðmaya gelen cingöz yatýrýmcýlarýn deðil.

Sizin...

Burnunuza laðým kokularý, kulaðýnýza inþaat týkýrtýlarý geldiðinde... Baktýðýnýzda beton gördüðünüzde, duyularýnýz bir bir eksildiðinde, bunu nasýl anlamazsýnýz?..

Ormanýnýz kesildiðinde, koylarýnýz zenginlere peþkeþ çekildiðinde, nehirleriniz renkli aktýðýnda, kuþlar sustuðunda... Kulaklarýnýzýn biraz daha az duyduðunu, burnunuzun biraz daha az soluduðunu, gözlerinizin daha az gördüðünü nasýl bilmezsiniz?..

Ankara'daki adamýn bedeninizden parçalar kopardýðýný...

Aslýnda doðayý deðil, sizi yok ettiðini nasýl görmezsiniz?..

Pekiii...

Örgütlenip, çevre ve doðaya siz sahip çýkmazsanýz... Kendinizin ve çocuklarýnýzýn parça parça yok edilmesine tepki göstermezseniz...

Ýnsan nasýl "insan" olabilir a dostlar...

Kýbrýs'da Zafer Yada Hiç!
"Ýnce, uzun, ucu sözde açýk, fakat gerçekte sonunda Türkiye'ye kapanacaðý muhakkak, engebeli AB yolunda, Ankara'da nefesler tutulmuþ, Pazartesi günü Brüksel'den ne iþaret gelecek diye! Müzakerelere baþlanacak mý? Yoksa bu iþkenceli bekleme oyununa "devam" mý?.. Zaten, bu yollara gireli, ne zaman böylesine son dakika heyecanlarý yaþanmadý ki?

Brüksel'den gelen haberler, müzakerelere "baþlama" verecek "Ortak Tutum Belgesinin", henüz 25 üyenin hepsinin onayýný almadýðý… Baþlýca engel, Kýbrýs Rum Yönetimini, ek protokolün Türkiye tarafýndan uygulanmasý, yani liman ve hava alanlarýnýn Rum uçak ve gemilerime açýlmasý! Tabii, geçen bir yazýmda sözünü ettiðim o "Ortak tutum belgesi" veya geçici ilerleme raporunda iler sürüleceði belli bazý koþullara, mesela TSK ve Güneydoðu konusundaki dayatmalardan ve bunlar karþýsýnda iktidarýn ne yapacaðý þimdilik söz konusu edilmiyor... Hoþ söz konusu edilse ve Ankara itiraz etse de, ne çýkar?


KIBRIS
AB yolundaki en büyük engellerden biri de Kopenhag kriterlerinden olmadýðý halde önümüze çýkarýlmýþ olan "Kýbrýs sorunu" AKP iktidarý, AB daha doðrusu kendi amaçlarý uðruna, Kýbrýs'ý çoktan verip kurtulacak! Þimdiye kadar, bu konuda yaptýðý büyük fedakârlýklar ve verilen ödünler, Rauf Denktaþ'a karþý oynanan oyunlar malûm. Kýbrýs Türklerinin çoðunluðu Annan Planýna " evet" dedi ve bunu dedirten Mehmet Ali Talat'ý Cumhurbaþkaný seçti Rum Halký "hayýr" dedi, bunu dedirten Papadopulos son seçimlerde büyük çoðunlukla kazandý. Sadece bu çeliþki, Denktaþ'la Talat arasýndaki farký ve maalesef Rumlarla Kýbrýs Türklerinim çoðunluðu arasýndaki acý farký gösteriyor.

Ve þimdi bu oyun içinde baþka bir oyun var; Talat'ýn Amerika'da Dýþiþleri Bakaný Rice, Ýngiltere'de Blair tarafýndan "tam resmi" kabul edilmesinden sonra Berlin'de Alman Dýþiþleri Bakaný tarafýndan "yarý resmi" kabul edilmesi "zafer" olarak gösterilebiliyor ve kamuoyu kandýrýlýyor. Bunlar KKTC'nin Ýngiltere, Amerika ve Almanya tarafýndan tanýnmasý manasýna gelmezmiþ. Ama zararý yok böyle horoz þekerleriyle avutuluruz!

Kýbrýs davamýzýn mücahidi rahmetli Sedat Semavi'nin kurduðu HÜRRÝYET gazetesi Almanya ile ilgili haberi "Talat'a üçüncü kapý açýlýyor" manþetiyle verdi. Ertuðrul Özkök de, yeni göz boyama hareketi konusunda "Berlin, Cuma Saat 10.00 " baþlýklý yazý yazmýþ… Bir dostumun dediði gibi, bu da, Kýbrýs Davamýzda, 2002 Kasým ayýnda baþlatýlan "indirimli satýþ kampanyasýnýn" yeni bir reklâmý!

Bizim medyadakilerin bu aþikâr "göz boyamaya", böyle kapýlmalarý ve bu "kapýlardan" çözüm beklemeleri çok garip! Oysa Ruf Denktaþ'ýn yazdýðý gibi bu son açýlýmlar aslýnda bir süredir sürdürülen "bu mevcut durum devam edemez" hareketinin ve yeni Annan Planlarýný habercileri!

Hafýzalar da "nisyanla" malul yani özürlü! Çözümsüzlükle suçlanan eski KKTC Cumhurbaþkaný Denktaþ'a da böyle kapýlar açýlmýþtý. Almanya Denktaþ'ý 2000'de resmen davet etmiþ ve zamanýn Dýþiþleri Bakaný Joschka Fisher'le 11 Þubat 2000 Cuma günü Hamburg'da görüþmüþtü. Ama sonra ne oldu?.. Gene Annan Planý oldu!

Oynanmakta olan oyunun bir baþka boyutu da, "statüko devam edemez" uyarýlarýna þimdi Washington'dan geldi. ABD Dýþiþleri Bakan yardýmcýsý Daniel Fried, açýkça " Türkiye, AB üyelik amacýný gerçekleþtirmek için, Gümrük Birliði anlaþmasýný, Kýbrýs Rum Kesimimi de kapsayacak þekilde geniþletmeli, çözüm fýrsatýný kaçýrmamalý" demiþ ve ilave etmiþ; " Kýbrýs adasýnda Kýbrýs Cumhuriyetinden baþka herhangi bir hükümeti tanýmýyoruz, tanýmayacaðýz!"

Londra'da, Washington'da ve þimdi de Berlin'de, lütfen "yarý resmi" olarak "aðýrlanan" Talat'a ayný mesajlarýn verildiði ve bu davetlerin de, ona-dolayýsýyla Türkiye'ye bu mesajlarý vermek ve "statükoyu" Rumlar içim deðiþtirmek için verdikleri besbelli!

Hükümet bu dayatmalar karþýsýnda ne yapacak?
Kýbrýs Türkiye için, Türk milleti için, tarihi, coðrafi ve stratejik açýlardan hayati önemi ve önceliði haizdir… Hele enerji hatlarýným Orta Asya ve Orta Doðu'da, bazý projelerin uygulanmak istendiði þu baðlamda, Ýngiltere neden Kýbrýs'ta üslerini muhafaza eder? ABD neden bu adaya aþýrý ilgi gösterir? Ve buna raðmen içimizden bazýlarý "Kýbrýs'ýn Türkiye için önemi yok derler? Açýkça söylemek gerek, her halde, Kýbrýs Türkiye için, Avrupa tutkusuyla, Rumlara ikinci sýnýf vatandaþ olmaya hazýr görünen ve bunun için de Rauf Denktaþ gibi gerçek bir liderin yerine Mehmet Ali Talat gibi Rumlarla iþbirliði yapmaya hazýr birini seçen Kýbrýs Türklerinden de çok daha önemlidir. Kýbrýs konunda verilecek ödünler, iktidarýn tabutuna çakýlacak çiviler olur!

Kavramsýz, dilsiz ve eðitimsiz kaldýk
 

Kavramlar bile kategorize edildi. Bazý kavramlarý bazýlarý hiç kullanmaz. Seçtiði bir baþlýk vardýr; dava savunmasý yapar gibi, hep o baþlýðý doðrudan ilgilendiren, çaðrýþtýran bir kavramlar listesi oluþturur ve etrafýnda döner.

Mesela “sorumluluk bilinci” kavramýný modacýlar pek sevmez. (”Modacýlar” sözünü, düþünce modasý anlamýnda kullandým.) Keza disiplinle ilgili kavramlarý da sevmezler. Metot disiplini, çalýþma disiplini, otokontrol disiplini vs. gibi... Eskiden salabet-i þahsiye denilirdi, eski Yargýtay Baþkaný aynen kullanarak hakimliðin þartlarýndan biri olarak gösterdi. Hadi “kiþilik saðlamlýðý” diyelim... Sevmezler! Modacýlarýn yazý kadrosunda bu türlü kavramlar yoktur.
Peki sadece serbestlik, özgürlük, baðsýzlýk, adem-i merkeziyet, merkez kaç; nasýl bir yaþayýþ gerçekliði ifade edecek? Evrenin eþyasýnda bile yok bu; býrakýn canlýlarýný! Merkez kaç kuvveti, yörüngede kalmanýn temel þartlarýndan biri. Ama sadece o olursa, fýrlayýp çýkarsýn yörüngeden. Merkez çekimi, merkez kaç ile dengelenecek; o denge bir ölçüler manzumesi ifade edecek, sen de manzumenin sýhhat özelliklerini inceleyip düþünce üreteceksin! Uzun iþ! Zor iþ! Kolay olan þu: Ya merkeziyetin ya da adem-i merkeziyetin ifratýna sarýlýp keyfine bakarsýn. O zaman bazý kavramlar renkler, unsurlar kendiliðinden düþer; bir baþka deyiþle karþý tarafýn malý haline dönüþür; keyifli, tarçýnlý bir ezbercilikler çekiþmesinde her iki taraf da bir muvazaanýn (danýþýklý dövüþün) rehavetini yaþar.
Aslýnda bir þey daha olur: Liste dýþý býrakýlan kavramlarýn unutulmasýnýn yaný sýra, yalnýzlaþtýrýlan ve papaðan gibi tekrarlanýp duran kavramlar da basitleþir, yozlaþýr. Her iki taraf da kendi açýsýndan bunu yapar ve “kavramlar anarþisi” denilen sonuç, müþterek eserleri olur! Ayný þeyi farklý kavramlarla, ayný kavramý farklý kelimelerle ifade etmeye baþlarýz; ve en basit konularda bile bu “ortak dil” yokluðu yüzünden anlaþamayýz. Konuþuruz da anlaþamayýz; monologlar karþýlaþýr da, bundan bir diyalog verimi doðmaz. Seviye farklý olabilir; uzlaþma, bir “zaruret seviyesi”nde mutlaka gerçekleþecektir; ötesini kendi seviyelerimiz belirler! Zaruri uzlaþma, maddi bir kaçýnýlmazlýktýr. Bu bile bir anlama ve kavramlara (hür) aþinalýk þartýna baðlý.
17 yaþýnda kýz, bir gençle kaçýyor. Nasýl bir zihin yapýsý bu? Kýrsal kesim, baba-kardeþ korkusu var, ele güne bakamamak var... Çok mu sevmiþ? Yoo! Ýçgüdüsel bir zaaf. Ýtelenmiþ ve þimdi geri dönmek istiyor... Akli yönüne dikkat edin önce... Seni birtakým tepkilerin ve tehlikelerin beklediðini biliyorsun. Nasýl bir cesaret bu? Bir sürü örnek var böyle... Babacýðý diyor ki: “Baský falan yapmadýk. Okuluna giderken ben ayrýca ‘annenin verdiði harçlýk az olabilir’ deyip takviye ederdim.” Þunu soruyorum: “Sorumluluk bilinci kazandýrmak için ne yaptýnýz? Ne yaptýk?”
“Cahil olan cesur olur” tam karþýlamaz. Ortada bilgi eksikliðinden çok, düþünce yetersizliði var. Sorumluluk bilinci düþünce eðitimiyle gerçekleþir. Kullanýlmayan akýl körleþir. Ýyi incelenirse görülecektir ki; toplumda “ahlaki-manevi” yozlaþma apaçýk bir akli yetersizliði de beraberinde getirir. Ne ailede ne okulda; düþünce eðitimi, sorumluluk bilinci eðitimi verilmiyor. Medya ile, aydýn ve sanatçý eserleriyle de verilmiyor. Bu gafletin temelinde, kavram ambargolarýna dönüþen modacý saplantýlarý ve onun sonucu olan “ortak dil” yetersizliði yatýyor. Çektikleri kavram sýkýntýsý yüzünden kendilerini doðru tanýmlayamadýklarý ve de taþýdýklarý etiketlerin içleri boþ olduðu için, onlarý eleþtirirken büyük zorluklarla karþýlaþmamýz doðaldýr. Bazý hususlarý tam anlatamýyor olmamýn zaafý benden deðil, kendilerinden kaynaklanýyor; ve bu noktada tevazu anlamsýz bir þeydir. ...3,5 yaþýndaki torunum annesine soruyormuþ: “Yaramaz çocuk akýllý olmaz mý?” (Olamaz mý, demek istiyor.) Bu benim bir tavrýma cevap! Çocukla çocuklaþmak, ona büyükmüþ gibi davranabilmenin; bunu tepeden deðil de, yanýndan, yakýnýndan, hatta içinde yapabilmenin vasýtasýdýr. Ama Yasin’ciðin dahi anlayabildiðini, yani düþünce eðitimi yardýmýný, bazý büyükler bir türlü kavrayamýyor.

Burnumuzdaki halka
 

Ermeni tehcirinin sembolik baþlama tarihi olarak kabul edilen 24 Nisan yaklaþtýðýnda, her yýl ayný mizansenlerle karþýlaþýyoruz.

Söz konusu tarih Ýstanbul’dan 200 küsur entelektüelin devletçe derdest edilip sonu belirsiz bir yolculuða çýkarýlmalarýyla, Zeytun’dan Konya’ya getirilmiþ olan kafilelerin Suriye’nin Der Zor çölüne doðru yönlendirilmesinin tarihi... Ama bugün meselenin taraflarý artýk geçmiþte yaþananlarla pek de ilgili gözükmüyor. Diasporaya hakim olan Ermeni milliyetçiliði Batý dünyasýnýn siyasetini kullanarak Türkiye’ye baský yapmanýn peþinde. Türkiye ise bir yandan yurtiçinde milliyetçilik üzerinden resmi tarih görüþüne olan desteði artýrmaya çalýþýrken; diðer yandan da uluslararasý iliþkilerin izin verdiði imkanlar dahilinde iknadan zora uzanan her türlü yolla söz konusu Batý siyasetini engellemeye çalýþýyor.
Sanki kendi elimizle burnumuza taktýðýmýz ve ucundaki ipi de Batýlýlarýn eline verdiðimiz bir halkanýn esiri olmuþ gibiyiz. Çok çekildiðinde gururumuz inciniyor, isyan ediyoruz; gevþetildiðinde ise onurumuz okþanýyor, seviniyoruz. Ama halka ayný yerde durmaya devam ediyor... Bizler de burnumuzdaki halkayla etrafa gülümseyerek bir yýl daha geçirmeye razý oluyoruz.
Türkiye’nin bu durumdan çýkmasýnýn zamaný çoktan geldi. Bilinmesi gerek ki o halkayý yabancýlar çýkarýp almayacak, biz kendi yaptýklarýmýzla onu atma þansýna sahip olacaðýz. Diðer taraftan bunun kendimizi kandýrarak veya hamasetle olamayacaðý da ortada. Türkiye’nin artýk kendine karþý samimi olmasý ve diðer ülkelerin tutumunu dar kapsamlý siyasetin dýþýna çýkarak da deðerlendirmesi gerekiyor.
Bu baðlamda ilk söylenmesi gereken, 9 kiþinin imzalayýp Liberation gazetesinde yayýmladýðý bildiride de vurgulandýðý üzere, ifade özgürlüðünün vazgeçilmez bir deðer olarak savunulmasýdýr. Ancak hemen ardýndan ‘çifte standart’ meselesine nasýl yaklaþacaðýmýz geliyor. Çünkü Türkiye’de birçok kiþi Fransa’nýn çifte standartlý davranýþýna iþaret ederek kendimizi akladýðýmýzý sanýyor. Oysa baþkasýnýn çifte standart içinde olmasý bizim çifte standartlý yaklaþýmlarýmýzý meþrulaþtýrmaz ve özellikle tarih konusunda Türkiye henüz ahlaki bir standart oluþturmanýn çok ötesinde.
Diðer taraftan Batýlý ülkeler ve toplumlar açýsýndan bu parlamento kararlarýnýn tarihsel bir konuyu yasaya baðlamakla iliþkili olmadýðýný algýlamakta yarar var. Onlar kendilerince tarihsel olarak varsaydýklarý bir olayý suç haline getiriyorlar sadece. Unutmamak gerek ki, geçtiðimiz 90 yýl içinde bu konuda en az bin tane kitap, on binlerce makale yayýmlandý ve bunlarýn büyük kýsmý resmi Ermeni görüþünün dýþýndaydý. Bu süre içinde acaba Türkiye’den niçin anlamlý bir tarih çalýþmasý çýkmadý? Türk tarihçilerinin dünyada yazýlýp çizilenleri bilmemeleri söz konusu olmadýðýna göre, bu görmezden gelme tavrýný nasýl açýklayabiliriz?

Altemur KILIÇ
Atatürk'ün gözleri... Geçen akþam, kanal D'deki "Beyaz" programýnda, birileri -rivayete göre- Atatürk'ün yanýnda bulunmuþ ve O'nunla birlikte "savaþmýþ". Þimdi 102 yaþýnda ve Guiness Rekorlar Kitabýna, "en yaþlý kiþi" olarak geçmeye aday bir haným, Mustafa Kemal'in bir gözünün kör olduðunu iddia etmiþ ve bir "Profesör" de buna inanmýþ… Programýn sunucusu Beyaz bu iddia karþýsýnda ne yapacaðýný þaþýrmýþ!
Aslýnda "deli saçmasý" deyip geçmek lazým! Dilin kemiði yok. Ýnsanlar meþhur olmak için, zemzem kuyusuna iþemiþlerdi, þimdi de televizyonlarda sahne almak ve ün yapmak için, aðýzlarýna, akýllarýna geleni söylüyorlar. Fakat bu fazla oluyor!
Bir süredir, Mustafa Kemal Atatürk hakkýnda bazý internet sitelerinde ve yayýnlarda yalanlar, dedikodular dolaþtýrýlýr oldu... Mustafa Kemal'in bir oðlu olduðu iddiasýný maalesef "ciddi" dergilere de tekrarlamýþlardýr… Bunun yalan veya yakýþtýrma olduðunu, Atatürk'ün hiç çocuðu olmadýðýný,"manevi evlatlarýnýn" da hep bilinen kiþilerden ibaret olduðunu, söyleye söyleye dilimizde tüy bitti! Ama maalesef inandýramýyoruz. O'nun ezeli düþmanlarý, bu gibi uydurma iddialarla, akýllarý sýra Atatürk'ü ve hatýrasýný aþaðýlamak istiyorlar. Atatürk'ün güya bir gözünün "kör" olduðunun iddiasý da, fantezi ve iyi niyetli deðil! Ben de onlara "gözünüz kör olsun" diyorum.

MUSTAFA KEMAL "VÝZYONU"

Ýsrail Baþbakan Yardýmcýsý Þimon Peres "Atatürk 100 yýl önce Hamas gibi din esasý üzerine kurulmuþ partilerin ne olduðunu gördü ve laik-demokratik bir devlet kurdu" dedi… Cumhurbaþkaný Ahmet Necdet Sezer'in Ýsrail ziyaretinde Ýsrail devlet ve hükümet adamlarýnýn ve medyasý verdiði mesajlarla, bugün Atatürk'ün makamýnda O'nun vizyonunu sürdüren bir kiþinin bulunmasýný övdüler. Atatürk "vizyonu" uzak görüþlülüðü dünyaya örnek olacak bir aydýnlýk! Ama ülkede bu "aydýnlýðý" görmeyeler var!

KÝÞÝSEL MESELEM

Bu konu -Mustafa Kemal Atatürk konusu- O'nun hatýrasýný savunmak benim için, kiþisel bir mesele, adeta aile görevi. Ben büyük bir talih eseri, Atatürk'ü çocukluðumda yakýndan gördüm ve yanýnda oldum… Amcam -beni büyüten- Muzaffer Kýlýç, Yýldýrým Ordularý'ndan beri, Mustafa Kemal'in yanýnda olan, Samsun'da O'nunla karaya çýkan, Cumhuriyet'in ilk yýllarýna kadar sadýk yaveri idi. O'nun Kocatepe'de karda yatan fotoðrafýnda yanýnda olan amcamdýr. Babam Kýlýç Ali de 1919'da O'na, Sivas'ta iltihak ettikten sonra, ölümüne kadar yanýndan ayrýlmamýþ bir kiþi idi… Hiç çocuðu olmadýðýný onlar bana defalarca söylemiþler, "Ah, keþke kendi kýzý ve oðlu olsaydý" diye hayýflanmýþlardý.
Þimdi de Atatürk'ün bir gözünün kör olduðu iddiasý çýktý… Bunun böyle olmadýðýný çocukluðumuzda yanýnda olmuþ, O'nun tarafýndan imtihan edilmiþ eþim ve ben de biliriz! Babam ve amcam da, Mustafa Kemal'i yakýndan tanýmýþ olanlar gibi, bir gözünün kör olmasý bir tarafa, belli çevreler tarafýndan yayýlan, -tövbe tövbe- "þaþý" olduðu yalanlarýna karþý çýkarlardý! Aslýnda, merhum Celal Erikan Paþa'nýn "Komutan Atatürk" adlý muhteþem eserinde (Ýþ Bankasý Kültür Yayýnlarý -Yeni Baský-2006) yazdýðý gibi, Mustafa Kemal'in gözü kör, hatta þaþý olsa idi Harbiye'ye alýnmazdý. Fakat insanýn ta içine nüfuz eden o güzel mavi bakýþlarýnýn etkisi altýnda, bizlerin fark bile etmediðimiz, eskilerin "þehla" tabir ettikleri hafif bir göz adalesi olayý vardý.
Kaldý ki Atatürk, ezkaza "þaþý" hatta bir gözü kör olsa idi, ne fark ederdi! O'nun engin vizyonu deðiþir miydi?



ASIL KORKUM

Melodramatik olacak ama gerçek; "Zamanýn acýmasýz oraðý", insan tarlalarýnýn en önlerini veya baþka bir deyiþle, "hayatýn hiç durmayan makineli tüfeði" ön saflarýmýzý tararken, Mustafa Atatürk döneminde yaþamýþ, onu görmüþ yakýndan tanýmýþ olanlar, gittikçe çok azalýyor. Birkaç yýl sonra, hiç kalmayacaðýz!
Bizden sonra, O'nu tanýmýþ, görmüþ olanlar ortada kalmayýnca, O'nun hakkýnda daha ne yalanlar uyduracaklar, diye dehþete düþüyorum…
Ölümünden 78 yýl sonra, O'na karþý kinleri dinmedi. Bazý kýytýrýk yabancýlar, O'nun resimlerinin, sadece devlet dairelerinin deðil köy odalarýnýn ve vatandaþlarýn evlerinin duvarlarýnda oluþunun anlamýný anlayamýyorlar… Ýçerdekiler de ellerinden gelse, resimlerini indirirler, heykellerini yýkarlar ve hatta Anýtkabir'i arkeolojik müze yaparlar. Ama yapamayacaklar. Çünkü Mustafa Kemal onlardan ve gazaplarýndan çok büyük! Onun, aziz hatýrasýna, hiçbir þekilde en ufak toz kondurmamak gölge ve þüphe düþürmemek görevi, -bizlerden sonra- Türk gençlerine, Türk Ordusuna düþüyor!

LATÝFE HANIM VE KILIÇ ALÝ

Bu yazýyý yazdýktan sonra yeðenim Nilgün Ketenoðlu, Ayþe Arman'ýn HÜRRÝYET'in Cumartesi ekindeki köþesinde "Latife Haným Sohbeti" baþlýklý ve okuyuculardan gelen mesajlarý içeren yazýsýna dikkatimi çekti. Yýlmaz Þ. adýnda soyadýný gizleyen bir kiþi ve anlaþýlan bilgisi olmadýðý halde babama aðýr kelimelerle dil uzatmýþ. Mustafa Kemal, güya, babamýn vb.. arkadaþlýðýný, Latife hanýmla aile hayatýna tercih etmiþ… Bu yalanlara cevap vermeye tenezzül bile etmem. Babamýn Atatürk'ün ölümüne kadar en güvenilir arkadaþý olduðu belge ve anýlarla sabittir. Ölümünden önce, isim anamý Latife Hanýmefendiyi Ayazpaþa'daki evinde ziyaret edip elini öptüm ve Latife Hanýmefendi de bana, babama sevgilerini iletmemi söyledi.
Anlaþýlan "Latife olayýný" kullanmak da Atatürk'e ve anýsýna dil uzatmanýn bir yolu!

Avrupa Birliði, Türk medyasýný tehdit ediyor
 

Türk medyasýnýn bir çýkýþ yolu bulmasý gerekiyor; çünkü AB süreciyle yeni bir döneme giriyor. Onca teknolojik üstünlük ve tecrübeye raðmen hâlâ büyük problemlerle boðuþtuðu ortada; ancak geciktirilmiþ problemlerin yakýnda beklemeye tahammülü kalmayacak.

Güven bunalýmýný bir an önce aþmasý gerekiyor mesela. Aksi halde dünya devi medya markalarýnýn karþýsýnda tutunmasý çok zor. Manipülasyon gölgesinden tez elden çýkmasý, ideolojik körlük ve þartlanmýþlýktan sýyrýlmasý þart. Ýþin aslýna bakarsanýz; meslek içi büyük deðiþimi gerçekleþtirecek beyin gücü ve bu güce emanet edilmiþ altyapý da var bu ülkede. Belki iç dinamikleri yeniden gözden geçirmek, Türkiye þartlarýný yeniden masaya yatýrmak, Türk okurunun profilini bir daha mercek altýna almakta yarar var. Bu arada Türk gazeteciliðini uluslararasý standartlara çekme gibi bir ideale de ihtiyaç olduðu kesin. Böyle bir ufuk çizgisinin hem aydýnýmýzýn zihni altyapýsýnda yeri vardýr; hem de daha soðukkanlý hedeflerin oluþmasýnda. Ortaya konulacak avantajlar söz konusudur. Nasýl ki Avrupa Birliði (AB), önemli bir standart geliþtirme projesine dönüþmüþtür bu ülkede; aynen öyle de uluslararasý bir kýsým disiplinler ve ilkelerin meslek standardý gibi kabul edilmesi bizdeki iç kalite direniþini kýracaktýr.
“AB üyesi ülkelerin tek bir medya modeli yok ki!” deneceði muhakkak. Zaten biz de bir medya modellemesi yapalým demiyoruz. Birtakým ayrýntýlarý cýmbýzlayýp “bak onlarda bu var, bizde niye yok?” þeklindeki basit ve içi boþ mukayeselerin iþe yaramayacaðý da aþikar. Zaten “Batý taklidi” diye eleþtirilen kopyacýlýk da budur. Kastýmýz, Türkiye’nin dinamiklerinden uzaklaþan, hatta onlarý bir kenara iten ve dolayýsýyla içinde “aþaðýlýk psikolojisi” bulunan bir kopyacýlýk deðil. Tam aksini düþünüyoruz; Türkiye’nin bütün avantajlý durumlarýný bir kenara yazalým; sonra bizden önce yola çýkmýþ, dolayýsýyla bize göre çok mesafe almýþ dünya tecrübesinden istifade edelim.
WAN toplantýsýna yansýyan gerçekler
Böylece Türk gazeteciliði çabuk mesafe alsýn. Daha açýk söylemek gerekirse, dünya medyasýnýn bazý hayati tecrübelerini göz ardý ettik, zaman kaybettik; bugün dünya medyasý yarýnlarý inceden inceye konuþuyor, planlýyor, bu fütüristik planlamalarýn -hayali öngörülerini bir kenara býrakarak- dýþýnda kalýp istikbali de yitirmemeliyiz…
Yukarýda arz ettiðim ifadeler, dört gün boyunca Moskova’da takip ettiðim Dünya Gazeteler Birliði (WAN) ve Dünya Editörler Forumu (WEF) toplantýlarý sonrasýnda bende hasýl olan bir kýsým düþünceler. Moskova’da gerçekleþtirilen programýn hülasasý bile çok uzun yer tutar. O yüzden kýsa deðinmelerde bulunmakta fayda olduðunu sanýyorum.
Dünya medyasý da sýkýntýlý aslýnda. Sürekli tiraj kaybediyor gazeteler. Nüfusun yaþlý bir kitleye dayanmasý, genel ortalamada çok büyük bir yekun tutmayan ancak bu haliyle bile umut vesilesi sayýlan gençlerin elektronik medyaya daha büyük ilgi göstermesi Batý medyasýný yeni arayýþlara itiyor. Dünya medyasý ilk þoku atlatmýþ gözüküyor ve teknolojiyle klasik medya mecralarýnýn çatýþtýrýlmasýndan vazgeçiyor. Hatta teknolojinin sunduðu yeni ortamlarýn bir avantaj haline getirilmesi için çalýþýyor. Bunu yaparken kendini yeniden tanýmlamaya, yeni okur profilleri belirlemeye, okur taleplerini yeni formatlarla karþýlamaya gayret ediyor. Türkiye’de durum biraz daha farklý. Nüfusumuz genç ve gençlerin gazeteleri Batý’daki kadar boþlamasý -en azýndan þimdilik- söz konusu deðil. Bu avantajýn yayýn yöneticilerimiz tarafýndan iyi kullanýlmasý, gençliðin zaafýndan yararlanmayý gerektirmiyor. Çünkü o tür bir kullaným, kalýcý bir okur kitlesi oluþturmadýðý gibi, gazete okuma bilincini de pekiþtirmiyor. Sayfalardaki dinamizmin teknolojik imkanlarla bütünleþtirilmesi yeni imkanlar da sunacaktýr…
AB’ye hangi dünya markamýzla hazýrýz?
Tam bu noktada durup þu soruyu sormak gerekiyor: Dünya medyasý ilkeli ve prensipli yayýncýlýðýn oluþturduðu dünya markalarýyla yeni arayýþlar içindeyken Türk medyasý nerede? Ýtiraf etmek gerekiyor ki Türkiye’nin henüz dünya markasý olmuþ bir gazetesi, bir televizyonu, bir radyosu yok. Oysa bugün hangi ülkeden bahis açýlsa o ülkeye dair birkaç markayý dünya çapýnda zikretmek mümkün. Fransa’da, Almanya’da, Ýngiltere’de durum böyle de, Amerika’da farklý mý? Hayýr. Amerika dendiðinde akla, dünyaca tanýnan ve referans sayýlan The Wall Street Journal gibi, The New York Times gibi, The Washington Post gibi markalar geldiði gibi eyaletler zikredildiðinde bile lokal yapýsýný aþmýþ dünya çapýnda markalar geliyor. Boston Globe, Chicago Tribune, Los Angeles Times gibi gazeteler belli bir eyalette daðýtýldýðý halde dünya markasý olma özelliði taþýyor. Türkiye’nin bu ölçekte bile dünya markasý olmuþ gazetesi, televizyonu, radyosu, internet sitesi, haber ajansý, haber dergisi yok. Bizim ajanslarla Associated Press’i, Reuters’i, Agence France Presse’i hâlâ ayný deðerde bir yere oturtamýyoruz. The Economist gibi, Der Spiegel gibi, Newsweek gibi, Time gibi dergiler çýkarýlamýyor bu ülkede. Çýkarýlamaz mý?
Medya için kaçacak yer kalmýyor
Elbette bu seviyede dergi çýkarýlabilir. Mesela Aksiyon Dergisi dünya markasý olmaya namzet haliyle dergi haberciliðinde umut sürecini tamamlayabilirse dünya çapýnda bir haber dergisini aratmayacak kadar güzel bir haber dergimiz olabilir. Tabii ki ucuz pazarlama tekniklerine, magazinin her þeyi ezip geçen baskýsýna, okuma sevdasýndan uzak insanlarýmýzýn bilgi yüklü dergilere karþý gösterdiði ilgisizliðe direnebilirse…
Ufukta AB’nin silueti belirmiþ, AB standartlarýnýn ayak sesleri saðýr sultanlarý bile rahatsýz edecek kadar duyulur hale gelmiþtir. Times, Independent, The Guardian, Le Monde’dan, Le Figaro gibi gazetelerden alýnacak çok dersler var. Bu tip referans gazetelerin dünü, bugünü ve yarýna dair umutlarýndan, daha doðrusu projelerinden çýkarýlacak dersler de var. Bu arada Daily Mirror gibi, Bild gibi, New York Post gibi gazeteleri örnek alacak kurumlara da rastlanabilir. Bu tip gazeteleri model olarak alan gazetelerin hem yayýn kimliklerini yeniden belirlemeleri gerekiyor hem de hedef okur kitlelerini. Hem Independent gibi olayým, okur beni referans kabul etsin hem Bild gibi olayým bilumum podyum dedikodularýndan siyasetin en hassas konularýna uzanayým derseniz olmaz. Daha doðrusu alaturka bir þey olur ve bununla dünya markasý oluþturulamaz.
Yol ayrýmýnýn eþiðinde Türk medyasý tam bir yol ayrýmýnda. AB süreci her konuda insanýmýzý belli bir standarda zorlayacak. Medyanýn buna gözlerini kapamasý mümkün deðil; yabancý rakiplerden kaçýnmasýnýn mümkün olmadýðý gibi. Moskova’da bir araya gelip dört gün boyunca tartýþan medya sahipleri ve yayýn yöneticilerinin gündemleri ile Türkiye’deki muadillerinin gündemi çok farklý mesela. Bu fark ürkütüyor insaný. Bir tarafta geleceðin medyasý üzerine kafa yoran, yatýrým yapan ve gücünü güvenilirlikten alan dev markalar; öbür tarafta hâlâ siyaset ve toplum mühendisliðine soyunmuþ ve bu yüzden bir türlü lokal marka sürecini bile aþamamýþ Türk medyasý. Türkiye cephesindeki ideolojik þartlanmýþlýk, gazeteciliðin dünya standartlarýna kavuþmasýný engelleyen Çin Seddi gibi bir þey. Þu ana kadar “küçük de olsa bizim olsun” deyip kendi ülke sýnýrlarýmýz içinde hapsettiðimiz gazetecilik içeriden dýþa doðru yeni markalar üretemedi. Bu böyle devam ederse dýþarýdan içeriye doðru sarkan markalar fiili bir istintak oluþturacak. En güzeli, dýþtan gelecek ve gücünü hayatýn pratiðinden alacak baskýlardan önce Türk medyasýnýn kendine çekidüzen vermesi adýna sansasyondan, manipülasyondan arýnmasý, siyasi þartlanmýþlýktan vazgeçmesi, halkla barýþmasý gibi icraatlarý hayata geçirmesidir. Bu olmazsa AB süreci Türk medyasý için ciddi bir tehdittir. Vatandaþ, “gazete gibi gazete” diye tanýmlanan referans kaynaklarýný -ki bu kaynaklar da Irak Savaþý’nda aðýr yara almýþtýr ve bu yaranýn tedavisi için çýrpýnýr- gördükçe, Türk medyasýndan çok daha ötesini isteyecektir.

AB VE ONURUMUZ
Baþbakan Recep Tayyip Erdoðan, AB konusunda,"Onurumuzdan en ufak parça koparýlamaz, onurumuzdan ödün vermeyeceðiz" buyurmuþlar… Þimdiye kadar, yýllardýr AB uðruna milli çýkar ve deðerlerimizden ve Kýbrýs konusunda "verilenler" ne idi? Bugün, "tarama sürecinin" bilim ve teknik "dosyasý" formalite gereði "açýlýp kapanacak" ve AB Bakanlar Konseyi müzakerelerin baþlamasý için "start" verecekken, Dýþiþleri Bakaný Abdullah Gül'ün Lüksemburg'a gitmek için, kýytýrýk Rum yönetimi Bakanýnýn keyfinin olmasýný beklemesi, "onurlu" bir durum mudur? Aslýnda, daha 2004'ün Aralýk ayýnda "Müzakereler baþlýyor" derken ve 17 Ekim 2005'te de "baþladý" diye zafer bayramý ilan ederken, Ek Protokol konusunun, yani liman ve havaalanlarýnýn Rumlara açýlmasýnýn bir gün karþýmýza getirileceði malûm idi. Hatta bu ve Rumlar hakkýndaki koþullar 1999'daki Helsinki Bildirisi'nde de yazýlý idi! Ama Hükümet, bir çok konularda yaptýðý gibi "günü ve zevahiri kurtarmak" için, bu konunun askýda kalmasýna razý olmuþtu. Ýþte þimdi Rumlar bu koþulu, iliþkilerin normalleþtirilmesi ve yönetimlerinin Türkiye tarafýndan tanýnmasýný dayatýyorlar… Konseydeki "iyi polisler" -Ýngiltere ve Avusturya- hatta bugün dostluk þarkýlarý söyleyen Yunanistan, Rumlarý ikna etseler Hükümet bunu da büyük baþarý sayacak.. Ama, bu koþullardan vazgeçilmeyecek ve gene dayatýlacak. Ýþ esastan bozuk ve "onur" kýrýcý!


ONURUMUZDAN PARÇALAR

Onur kýrýcý olan sadece bu da deðil. Ünlü Joost Lagandjik cenaplarý, "AB yolu Diyarbakýr'dan geçer" demiþ. Güneydoðu- Kürt sorunu çözülmeli diyor… Hatýrlatalým; bir zamanlarýn Baþbakaný, -aslýnda AB Komiseri- Mesut Yýlmaz da böyle demiþti ve ne o, ne de sonraki ve þimdiki hükümetler Avrupalýlarýn Güneydoðu konusundaki söz ve dayatmalarýný "onur kýrýcý" bulmadýlar… Onurumuzdan "parçalar" deðil "kayalar" götürüldü ve götürülmekte! Lüksemburg'da bugün yapýlacak ve Gül'ün de, belki katýlacaðý Türkiye-AB Ortaklýk toplantýsýnda "Þemdinli vurgusu" yapýlacak bu olayýn aydýnlatýlmasý talep edilecek, Savcý Ferhat Sarýkaya'nýn meslekten ihraç edilmesi sorgulanacakmýþ! Ve tabii, tutum belgesinde de baþköþede TSK'nýn durumu. "Komutanlarýn Hükümetten icazet ve müsaade almadan konuþmamalarý þartý, Ruhban Okulu'nun açýlmasý, Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu'nun baðýmsýzlýðý" talepleri de var… Kimse, bugün "onurdan" söz eden bu adamlara, Türkiye'nin sömürge olmadýðýný hatýrlatmýyor. Yoksa "onurun" anlamý mý deðiþti?
Biz, Atatürk döneminde yetiþirken ve Ýsmet Paþa'nýn Lozan'da Düyunu Umumiye ve Kapitülasyonlara karþý verdiði baþarýlý mücadeleyi, Osmanlý döneminde "Büyük Devletlerin" güya ýslahat diye, dayatmak istediklerini okurken, milli "ONURU" baþka türlü bellemiþtik…

AB'den sorumlu veya "sorunlu" Devlet Bakaný Ali Babacan, müzakereler ve üyelik süreci konusunda, "Bu yolda, sýkýntýlar, sorunlar olacaktýr ama siz sonuna bakýn!" buyurmuþlar. Bu "ucu açýk, ince-uzun", taþlar ve engebelerle dolu, Avrupalýlar tarafýndan uzaktan kumandayla patlatýlan mayýnlar döþeli yolda, tökezleyerek ilerlerken Baþbakan, Dýþiþleri Bakaný ve Babacan "sonun" -sonucun- hayýrlý olacaðýný garanti edebiliyorlar mý? En sonunda, Türkiye'yi bütün deðer ve çýkarlarýndan arýndýrdýktan sonra, "yol buraya kadar, siz gerekenleri yapmadýnýz" veya "bizim sizi hazmetmemize imkân yok, halklarýmýz sizi istemiyor" derler ve "tam üyelik kalmadý, baþka bir þey verelim" diye, Türkiye'yi
kendilerine uydu yapmaya kalkarlarsa -ki muhakkak öyle olacak- Babacan ve AKP ne yapacak? O zaman bu kiþiler nerede olacaklar? Tutun kellerin perçeminden!


YANITSIZ KALAN SORULAR

Hiç yanýtýný alamadýðým sorular var. Türk milletinin geleceðini, var oluþunu on beþ yýl boyunca bu "yollarda" bir takým Avrupalýlara emanet etmek ne kadar doðru? Hükümetin, Türk milletinin var oluþu ve geleceði üzerinde böyle bir kumar oynamaya hakký var mý? Refah Partisi sözcüsü iken TBMM'de ayný endiþeleri, ateþli hitabetiyle dile getirmiþ olan Abdullah Gül, þimdilerde neden ve nasýl bu kadar deðiþti, AB yoluna girdi? Baþbakan nasýl deðiþti? Hidayete mi erdiler, yoksa amaçlarý ve bugünkü çýkarlarý mý bunu gerektiriyor?

Bu yolda, Avrupalýlarýn oynadýklarý oyunlara ve bütün onur kýrýcý dayatmalarýna Türkiye'nin milli çýkarlarýna ve "onuruna" ters düþtüðü belli olduðu halde, "Avrupa yolunda" ýsrar edenler ve AB'ye taraftar olanlar -Türk halký- bu kadar gafil veya Aziz Nesin'in tabiriyle aptal olamayacaklarýna göre "nedirler?" Kendi amaçlarýný yabancýlarýn emelleriyle "tevhit" edenlere gafilden de öte ne demek gerekeceðini anlamak için, Mustafa Kemal'in "Gençliðe Hitabesini" okuyunuz…
AB kriterlerinde, Türkiye'nin yararýna olacak reformlar var ve bunlar Mustafa Kemal'in iþaret ettiði çaðdaþ uygarlýk düzeyine ulaþmak hedefiyle ayný. Ama bu reformlarý, ancak AB sömürge komiserlerinin sopasý altýnda, AB kapýlarýnda bekleyerek mi yapmamýz lazým? Eðer öyle ise, "onurlu" ve baðýmsýz bir millet ve devlet olmak hakkýný kaybetmiþiz demektir.

BU NASIL DEHA!...

Ülkemizde yabancýlar cirit atýyor. "Fink" atmak için yani "serbestçe gezip dolaþmak" için gelen turistleri deðil, "cirit" atmak için gelenleri kastediyorum. Buradaki cirit de, ata sporu deðil tabii ki.
Birçok uzmanýn defalarca vurguladýðý art niyetli, bölücü düþünceli, karýþtýrýcý (provokatif) yabancýlarý kastediyorum.


"ÜLKEMÝZDE PEK ÇOK YABANCI PARASI DOLAÞIYOR"

Bu yabancýlarla birlikte, pek çok "yabancý parasý" da dolaþýyor.
Bunlarýn amacý ne?
Propaganda yapmak!..
Amaçlarý ne?
"Ulusal hareketi" baþarýsýz kýlmak ve "ulusal istekleri" felç etmek!..
Peki, bunu baþarýrlarsa ardýndan ne yapacaklar?
Yurdun bazý önemli parçalarýný ele geçirecekler!..
Yok caným!.. Türkler ne güne duruyor? Bunlar boþ hikâyeler, paranoyalar..
Öyle deðil. Çünkü, her çaðda, her ülkede ve her zaman çýktýðý gibi, Türkiye`de de yüreði ve siniri zayýf, bilinçsiz insanlar kadar, bilinçli ama bu bilinçlerini kiþisel varlýk ve çýkarýný ulusunun zararýnda arayan alçaklar var!..
Ýyi ama, bir Doðu sorunu var. Bunu görmezden mi geliyorsunuz?
Doðu sorunu, düþmanlarýmýz tarafýndan yönlendiriliyor. Bunlar, zayýf noktalar arayýp bulmada pek ustadýrlar.
Bunu nasýl yapabiliyorlar?
Bu iþi düpedüz örgüt durumuna getirmiþlerdir.

"BÜTÜN ULUS, HER TÜRLÜ ENGELÝ SÜPÜRECEKTÝR!"

Peki, Türk Ulusu ne yapýyor?
Bütün ulus, kutsal varlýklarýný kurtarma ülküsüyle çýrpýnýyor.
Ulusun baþarýlý olmasý mümkün mü?
Elbette. Bütün ulus, her türlü engeli kesinlikle kýrýp süpürecektir!..

Bu görüþler bana ait deðil. Bugün de söylenmedi.
Okurken, bugünü yaþadýðýnýza eminim. Oysa, bu sözler, tam 79 yýl önce Atatürk tarafýndan söylenmiþti.
Þimdi, Atatürk`ün Nutuk`taki sözlerini, topluca okuyalým ve dersler çýkaralým. Bakýn tam olarak ne söylüyor?
"Þurada acýklý bir gerçek olarak bildireyim ki, ülkemizde pek çok yabancý parasý ve bir çok propaganda dolaþýyor. Bunun amacý, pek açýktýr ki, ulusal hareketi baþarýsýz kýlmak, ulusal istekleri felce uðratmak, Yunan, Ermeni isteklerini ve yurdun bazý önemli parçalarýný ele geçirme amaçlarýný kolaylaþtýrmaktýr. Bunun yanýnda, her çaðda, her ülkede ve her zaman çýktýðý gibi, bizde de yüreði ve siniri zayýf, bilinçsiz insanlarla vatansýz ve ayný zamanda kiþisel varlýk ve çýkarýný yurdun ve ulusunun zararýnda arayan alçaklar da vardýr. Doðu sorununu yönlendirme ve zayýf noktalar arayýp bulmada pek usta olan düþmanlarýmýz, ülkemizde bu iþi düpedüz bir örgüt durumuna getirmiþlerdir. Ama kutsal varlýklarýný kurtarma ülküsüyle çýrpýnan bütün ulus, bu dayanç ve savaþým yolunda her türlü engeli kuþkusuz ve kesinlikle kýrýp süpürecektir." (Nutuk, ADD yayýný, Ankara 2006, s.442.)

Ülkemiz üzerinde o gün mevcut olan sömürgeci emeller, bugün de aynen sürüyor. O günü anlatan Mustafa Kemal Atatürk, bugüne de ders veriyor.
Atatürk, zaten her sözü yýllar sonrasýnda da geçerli olduðu için dâhi deðil mi?.. Bunu bizden daha iyi bilen Avrupa Birliði de o yüzden "Atatürk`ün resimlerinden, fikirlerinden vazgeçin, AB yolunda engeli kaldýrýn" demiyor mu?..

Ýsrail’i boykot edenleri takdir etmeliyiz
 

Kaderin cilvesi: Uluslararasý çapta bir boykot baþlatan bir devlet eþ zamanlý olarak, paralel bir kampanyayla, kendine karþý bir boykotla karþýlaþýyor.

Kendi gözünde, ilki kendisinin düþman olarak gördüklerine yöneltildiði için milyonlarca kiþinin yaþamýna ciddi anlamda zarar vermeyi meþru gören bir boykotken, ikincisi kendi akademik fildiþi kulesine zarar verme ihtimali bulunan diðer boykot zatýna yöneltildiði için nazarýnda meþruiyetten yoksun. Bu, ahlakî açýdan bir çifte standarttýr. Ýsrail’in gözünde Filistin Otoritesi’ne karþý, hayati ekonomik yardýmý engellemeyi, demokratik yollarla ve yasal seçimlerle seçilmiþ liderleri de içeren boykot kampanyasý neden hoþ görülebilir bir önlem olarak görülürken ve üniversitelerine yönelik boykot neden engelleniyor?
Ýsrail, boykot silahýnýn yasadýþý olduðunu iddia edemez. Kendisi bu silahý kapsamlý þekilde defaatle kullanýyor ve Refah’tan Cenin’e kadar tüm kurbanlarý acý veren koþullar altýnda mahrumiyetten muzdarip oluyor. Geçmiþte, Ýsrail dünyaya Yaser Arafat’ý boykot etme çaðrýsýnda bulundu ve þimdi de Hamas hükümetini boykot etmelerini istiyor ve bu hükümet aracýlýðýyla bölgedeki tüm Filistinlileri. Ve Ýsrail buna etik bir problem olarak bakmýyor. Aylardýr on binlerce kiþi bu boykot nedeniyle maaþlarýný alamadý; ancak Ýsrail üniversitelerine bir boykot çaðrýsý yapýldýðýnda, bu boykot birdenbire meþruiyet dýþý bir silah oluveriyor!
Ýsrail’e yönelik boykot çaðrýsýnda da ahlakî bir çifte standart bulunmaktadýr. Ýngiltere’deki Yüksek Eðitim ve sonrasýnda Ulusal Öðretmenler Birliði ile Kanada’da Kamu Çalýþanlarý Birliði Ýsrail’i boykot etme karar aldý; ancak kendi savaþ suçlarýný ve iþgalleri protesto etmede benzer þekilde hareket etmiyorlar (Ýngiltere ordusunun Irak iþgali ve Kanada’nýn Afganistan iþgali). Yine de, bir avuç da olsa Ýsrail’de insan haklarýný savunan ve iþgale karþý çýkanlar bu iki örgüt tarafýndan atýlan adým için teþekkür etmeli. Ýsrail’de iþgale karþý çýkanlar, iþgale karþý savaþmak için dýþ gruplarýn yardýmýný almamayý yeð tuttu. Dünyaya kendi ülkenizi boykot etme çaðrýsý yapmak kolay bir þey deðildir. Kendilerini Refah’taki yýkýcý buldozerlerin önüne atan ve bedelini yaþamlarýyla ödeyen cesur vicdanlý Rachel Corrie, James Miller ve Tom Hurndall’a hiç ihtiyaç olmasaydý keþke. Bu genç yabancýlar, Ýsraillilerin yapmasý gereken tehlikeli ve hayati bir iþi yapmýþtý.
Ayný þey, Ýsrail’in üyelerinin sýnýrlarý içine sokmasýna izin vermediði Uluslararasý Dayanýþma Hareketi gibi organizasyonlar çerçevesinde iþgalin kurbanlarýna yardým saðlamak ve iþgali protesto etmek için hâlâ bu topraklarda bulunan birkaç barýþ eylemcisi için de geçerli. Keþke Ýsrailliler onlarýn yerine savaþmak için seferber olsaydý. Birkaç ýlýmlý grup dýþýnda, Ýsrail’de iþgale karþý bir protesto ve seferberlik yok. Bu nedenle, geriye sadece dünyanýn yardýmýný umut etmek kalýyor. Dünya, Ýsrail’in kendi sýnýrlý yöntemlerinden kurtulmasýna yardýmcý olabilir. Batýlý devletlerin etkin bir biçimde devam etmesini destekledikleri bir iþgal durumunda, karþý olduklarýný deklare etseler bile, bu misyon sivil örgütlere düþüyor. Örneðin içinde Yahudilerin de bulunduðu Amerikalý bir grup avukat, Refah’ta evleri yýkmada dozerleri kullanýlan Caterpillar þirketini boykot etme çaðrýsý yapmýþtý, bunun için onlara teþekkür edilmeli. Ayný þey üniversitelerin boykotunda da geçerli. Ýngiltere’de bir üniversitenin öðretim görevlileri iþgale karþý çýkmak için Ýsrail’i boykot ettiðinde de bu hareketi takdir etmeliyiz...

Doðan Heper
 

http://www.milliyet.com.tr/sabitimg/06/gazete/yazar/ic/k_heper.gif

Türk-Yunan konfederasyonu

YUNANÝSTAN-Türkiye konfederasyonu.
Az daha kurulacaktý.
Ne zaman?
Aþaðý yukarý bundan 50 yýl önce, yani yarým asýr oldu.
Devlet hayatýnda yarým asrýn lafý mý olur?
Menderes ile Karamanlis'ten söz ediyorum.
Türkiye'de o yýllarda Adnan Menderes baþbakandý.
Komþumuz Yunanistan'da da sözü geçen adam Karamanlis'ti.
Ýki ülke arasýnda öyle bir dostluk baþlamýþtý ki bunu Menderes kelimesinin Yunancadan, Karamanlis'in de Karaman'dan gelme, yani Türkçe olma tesadüfüne bile baðlayanlar vardý.
Ýþte bu dostluk havasý bazýlarýnýn aklýna Türk-Yunan konfederasyonunu bile getirmiþti.
***
Dora Bakoyannis Basýn Konseyi'nin düzenlediði "Türk-Yunan Medya Konferansý"nda konuþurken bunlarý düþünüyordum. Eskiye, yarým asýr önceye gittim geldim.
Oysa, kürsüdeki Yunan Dýþiþleri Bakaný Atatürk'le Venizelos dostluðundan söz ediyordu.
Bense içimden "Daha yakýna gel, daha yakýna" diyordum.
***
YUNANÝSTAN Dýþiþleri Bakaný Bayan Bakoyannis, benim hayalimdeki yumuþak kadýn deðil. Konuþmasýndan, sözlerinin satýr aralarýndan anladýðým, fedakârlýklarýn çoðunu Türkiye'den bekliyor.
Batý Trakya'da demokratikleþme onun gündeminde deðil. Oysa oradaki Türklere hâlâ "Müslüman azýnlýk" diyenler çoðunlukta.
Atina'da Müslümanlar için yeterli ibadethane var mý? Bunlardan bahis yok.
Ama Patrikhane ve Ruhban Okulu konularýna Bakoyannis'in konuþmasýnda yer var.
Bunlar örnek, ama dikkat çekici deðil mi?
***
YUNAN politikacýlarýn birçoðuna raðmen Türk ve Yunan halký birbirini seviyor.
Bu iki halký tarihte ve bugün zaman zaman bazý politikacýlar birbirine düþürdü.
Tesadüfe bakýn ki bunu iki ülkede son günlerde yapýlan iki anket de gösteriyor.
Atina'nýn büyük gazetelerinden birinin yaptýðý anket, Yunanlýlarýn çoðunluðunun, "Türkiye ile bir sorun istemediklerini ve Türk halký için iyi düþündüklerini" ortaya koydu.
Bir Yunanlý kuruluþ da Ýstanbul'da Türkler arasýnda bir anket yaptý. Bu ankete katýlanlarýn yüzde 73'ü de "Biz Yunanlýlarý çok severiz" cevabýný verdi.
Hürriyet'e göre bunu Gül, Bakoyannis'e söyleyince, Yunanlý Bakan þaþýrýyor.
Bu iki anket de gösteriyor ki, Türk-Yunan halklarýnýn birbiriyle bir problemi yok.
Ýki halkýn, iki ülkenin konfederasyonu bile acayip karþýlanmamalý.
Ah bir de þu arabozucu politikacýlar olmasa...

Asena'ya cevap

Baþbakan'ýn desteklediði "Ailem Türkiye" projesi evliliði teþvik ediyor. Ama bir dansözümüz adeta buna karþý.
Dansöz Asena, "Evlilik gibi çirkin bir þeyi asla yapmam" diyor.
Koca buldu da...

SATILIK MALIMIZ BÝTTÝ

Hatay'ýn binde 5'i (yüzde yarýmý) yabancýlara satýlýnca, Tapu Kadastro Müdürlüðü, ikinci bir emre kadar, yabancýya satýþlarý durdurdu.
Oysa bankalarýmýzýn bugün yüzde 47'si yabancý kontrolüne girdi, bu kontrol yakýnda yüzde 70'e çýkacak.
Bunu kim durduracak? Durduracak mý?

YENÝYE BAK
Eskiyi býrak...

Baþbakan Erdoðan partisinin Ankara kongresinde konuþtu.
Ben de izledim.
Gördüm ki, Baþbakan hep eskileri yerin dibine batýrýyor. Kendi dönemini onlarýn dönemiyle mukayese ediyor, göklere çýkarýyor.
Onlarýn Türkiye'yi iyi idare ettiklerini kimse söylemiyor ki.
Eskiler ülkeyi iyi idare etseler, ekonomiyi yolunda götürseler zaten gitmezler ve AKP de iktidara gelemezdi.
Demek ki halk onlarý cezalandýrdý. Oy vermedi. Öyleyse Erdoðan kendi döneminden söz etmeli, mukayeseler yapmalý.
Ve o bu mukayeseyi yapmasa da biz vatandaþlar yapýyoruz.
Gördüðümüz o ki, Erdoðan ve hükümeti bu ülkeyi lüzumsuz bir gerilim ortamýna sokmuþtur. Ve iyi gittiðini zannettiðimiz ekonomi tepetaklak olmuþtur. Döviz fiyatý yalnýz Türkiye'de 5 yýl önceki seviyeye fýrlamýþtýr. Dünyadaki hareketten bu farklýdýr. Merkez Bankasý hem faizi yükseltmiþ hem de dövize müdahale etmek zorunda kalmýþtýr.
Þimdi, Erdoðan'ýn "bu durumu düzelteceðini" söylemesi, anlatmasý, izah etmesi yerine eskiyi çekiþtirmesine ben anlam veremiyorum.

ÇANAKKALE
Bir resim ve vatan

Bir tapu dairesinde, müdürün odasýndaydým.
Bana gazeteciyim diye torpil yapýldýðýný sanmayýn. Her iþi olan bu küçük odaya giriyordu.
Müdür 31 yýldýr bu müessesede çalýþýyormuþ. "Emekli olmamasýnýn sebebinin baþka bir il üniversitesinde okuyan oðlu olduðunu" söyledi. Ve "Geçen gün oðlumu ziyarete gittim ona bir hediye götürdüm" dedi.
Masasýnýn gözünden, bir gazete büyüklüðünde rulo halindeki fotoðraf kâðýdýný açtý ve gösterdi.
Bir gazetemizde çýkmýþtý. Çanakkale'de savaþan iki askerimiz. Üst, baþ parça parça. Ayakta bir þey yok ama bakýþlarýndan düþmana meydan okuduklarý anlaþýlýyor.
"Ýþte bu resmi büyütüp oðluma götürdüm. Biz bu ülkeyi sokakta bulmadýk" dedi.
Gözlerim yaþardý.
Bu olayý bana, hafta sonu, yani tapu müdürünü tanýdýktan 2 gün sonra Çanakkale'de 1. Ordu Komutaný Orgeneral Ýlker Baþbuð'un sözleri hatýrlattý.
Ýlker Baþbuð Paþa þunlarý söylüyor: "Türkiye'yi güçlü kýlacak yol, farklýlýklarý öne çýkarýp yapay ayrýmlar yaratarak deðil, Çanakkale destanýnýn yaþandýðý, þehitlerin kanýyla sulanan bu topraklarda görüldüðü gibi, ortak deðerleri öne çýkararak olur."
Ortak deðerler o fotoðrafta var...

HIÇKIRIK!

Þu AB, ne füsunkâr bir dilbermiþ ki,bazýlarý bütün iþkence ve istiskallere raðmen, tutkusundan kurtulamýyorlar! Medyada, son Lüksemburg olaylarýný haberlerinin veriliþ yöntemine hayret ve dehþetle bakýyorum. Yabancý gazetelerde olay gerçekçi bir þekilde verilir ve deðerlendirilirken, gazete ve televizyonlarýmýzýn çoðu, bu acý ve omur kýrýcý durumu örtbas etmek, hafifletmek için ývýrýyorlar, kývýrýyorlar!. Neredeyse ,, hükümetin baþarýsý, "Avrupa Yolunda" büyük bir adým olarak gösterecekler! Brüksel, AB muhabirleri, bu olaya ve sonucuna, Reuters muhabirinin yaptýðý tanýmlamayý koyamadý, açýkça "Damokles kýlýcý, Türkiye`nin tepesinde tutulacak" diyemedi! …

AB yolunun Lüksemburg "tökezlemesinin" en ilginç tanýmlamasýný ve yorumunu RADIKAL gazetesi Genel Yayýn Yönetmemi ve köþe yazarý Ýsmet Berkan yaptý ; "HIÇKIRIK" diyor, "AVRUPA HÝÇKIRIKLARI" !.. Ne "hýçkýrýðý" yahu? Nerdeyse öksürükten týkanýp, boðulacaktýk. Ve görünüþ o ki önümüzdeki on, on beþ yýllýk "ucu açýk" süreçte böyle, 69-70 kez, hýçkýrta hýçkýra boðulmak tehlikesi geçireceðiz! Bu iþkenceye deðer mi?

"Hýçkýrýk" Kerime Nadir`in bir romanýn adý idi… Sýrada verem öksürüðü, "ince uzun yolda " ince hastalýktan", veremden ölmek var! Madem ki eski roman isimleri aklýmýza geliyor, ben de baþka bir aþk romanýný, Savfet Nezihi`nin, sonunda öksüre öksüre, veremden ölen "Zavallý Necdet"ini hatýrlatayým! Þimdi "zavallý" olan kim? AKP iktidarý mý, yoksa Türk milleti mi?

Berkan` "Avrupa yolculuðunda birkaç gündür yaþanan türden çok sýkýntý" yaþanacaðýný söylüyor ve bu sýkýntýlarý doðum sancýlarýna benzetiyor! Doðacak çocuðun bir ucube olmasý veya "düþük yapýlmasý" ihtimalini göz ardý ederek, "hýçkýrýklar" diye küçümsediði bu sancýlarý, aðrýlarý, týpta olduðu gibi kasmanýn, sýnýrlandýrmanýn çarelerini arýyor…

Asýl kriz
Berkan`a göre ve dün Rum Dýþiþleri Bakanýnýn uyardýðý gibi, asýl "hýçkýrýk" krizi, 15 Ekim`de Avrupa Komisyonu`nun "Ýlerleme Raporu" açýklanýnca ve bunda da Kýbrýs` ta Rum yöneteni tanýmak ve liman ve hava alanlarýný Rum gemi ve uçaklarýna açmak þartý hatýrlatýlýnca ! Sonra da, Aralýk ayýnda yapýlacak AB zirvesinde en "hýçkýrýktan" öte en aðýr ve boðulmamýzla sonuçlanacak "en aðýr kriz", müzakerelerin askýya alýnmasý ve AB üyeliðimizin ret edilmesi! Ama dün yazdýðým gibi Türkiye`yi, bir yerlerine çapalamak ve istediklerini böyle yaptýrmak istemeler! Hýçkýrýklardan öksürüklerden kurtuluþ yok!


Yabancý gazetelerin manþetlerinde ifade edildiði gibi: Türkiye uçurumun eþiðinden döndü ama, "þimdilik"!


Bir Alman gazetesinin yorumu: "Müzakerelerin baþlamasý abes, Türkiye üyeliði hak etmiyor", amaç Türkiye`yi býktýrýp, kendi isteðiyle üyelikten vazgeçirmek… FINANCIAL TIMES; "Müzakereler her an çökebilir"


Durum vaziyeti bu… Brüksel sevdalýlarý, "Zavallý Necdet" gibi, AB aþkýyla, hýçkýra hýçkýra, öksüre öksüre yollarýnda devam etsinler, ama bu iþkence Türk milletine reva mý? Türk milleti "zavallý" ve çaresiz dedðildir!

Türkçe Olimpiyatý
 

Yarýn Ýstanbul’da muhteþem bir yarýþma var. Yarýþmadan öte bir þey bu. Dünyanýn 84 ülkesinden gelen renkleri, dilleri, dinleri farklý 355 öðrenci 4. Türkçe Olimpiyatý’nda buluþtular.

Kýzýlcahamam Asya Termal Tesisleri’ndeki ön elemeler bitti ve yarýn Ýstanbul Gösteri Merkezi’nde finaller yapýlacak. Bu yerin adý daha önce My Showland idi. Sahibi, “Türkçe Olimpiyatý’na ev sahipliði yapýyoruz, adýmýz yabancý.. bu ne tezat!” deyip örnek bir karar aldý. Bu, organizasyonun ilk bereketi.
Türkçe Olimpiyatý’nýn ilki 2003 yýlýnda 17 ülkenin katýlýmýyla yapýlmýþtý.
Geçen yýl katýlan ülke sayýsý 41, bu yýl ise 84. Birkaç gündür televizyon kanallarýnda yarýþma için gelen bazý öðrencilerin konuþmalarýný, þiirlerini, þarkýlarýný dinliyorum. Onlarla konuþan spikerler, program yapýmcýlarý, daha önce yaþamadýklarý belli olan bir heyecan sergiliyorlar. Eminim, onlarý seyreden herkes heyecanlanýyor, seviniyor, yeni ufuklara doðru içlerinde umutlar tazeleniyordur.
Türkçenin bir dünya dili haline gelmesinin dirilttiði bu umutlar, heyecanlar, tam da bizi toplum olarak kamplara, kutuplara ayýrmaya çalýþanlarýn estirdiði karamsarlýk havasýnda nasýl da deðerli.. nasýl da güven verici.
TBMM Baþkaný Sayýn Bülent Arýnç’ý gönülden tebrik etmek gerekiyor. Bu organizasyona baþtan beri sahip çýktý. Gittiði her yurtdýþý seyahatte o ülkede bulunan Türk okullarýný ziyaret etti. Önceki gün de bir müjde verdi.
Önümüzdeki yýldan itibaren Türkçe Olimpiyatý’nda baþarýlý olan öðrencilere Meclis olarak da ödül vereceklerini açýkladý. Belki görev süresi dolmadan Sayýn Cumhurbaþkaný’mýz da devletimizin ve milletimizin ortak gurur kaynaðý olan bu organizasyonun yöneticilerini kabul edip kutlayacaktýr.
Bu Türkçe Olimpiyatý nereden doðdu? Bildiðiniz gibi bugün dünyada yüze yakýn ülkede 500 civarýnda Türk eðitim kurumu bulunuyor. Türk ilköðretim okullarý ve liselerinde her yýl on binlerce öðrenci Türkçe öðreniyor. Türkçe hýzla bir dünya dili haline geliyor ve 5-6 stratejik dil arasýna Türkçe de giriyor.
Düþünebiliyor musunuz, sadece Batý Avrupa’dan Çin’in doðusuna kadar olan coðrafyada deðil, Kuzey ve Güney Amerika’da, Avustralya’da, Güney Afrika’da, Filipinler’de, Vietnam’da adýný burada sayamayacaðýmýz yüze yakýn ülkede bir yeni nesil Türkçe ile anlaþýyor/kaynaþýyor, Türkçe ile dost oluyor, dostluklar kuruyor. Sevginin, saygýnýn þuur altlarýna en fazla yer ettiði bir yaþta Türk öðretmenlerini, belletmenlerini seviyorlar. Yarýþmalara katýlmak için geldikleri ülkemizi geziyor, güzelliklerimize hayran kalýyorlar.
Türk okullarýnýn ilk mezunlarý pek çok ülkede, üniversiteleri (hem de öðrendikleri Ýngilizce sayesinde de Avrupa ve ABD’nin gözde üniversitelerini) bitirip ülkelerine dönerek bürokraside, iþ hayatýnda, uluslararasý þirketlerde önemli yerlere geliyorlar. Bu insanlar, öðrendikleri Türkçe sayesinde, sevdikleri Türk öðretmenler sayesinde birer Türkiye gönüllüsüdür. Bu tarihî olay belki de yüzyýlýmýzýn en büyük aydýnlanmasýdýr. Zira bu yeni nesil, terör ve kültürel farklýlýklarýn getirdiði çatýþma ortamýnda, ayný sýralarda sevgi soluyarak, hoþgörü soluyarak, sulh adalarýnda yetiþerek barýþa ve huzura susayan dünyamýzýn yeni kahramanlarý olacaktýr. Onlarý yarýn ben de seyredeceðim. Biliyorum herkes gibi ben de gözyaþlarýmý tutamayacaðým. Yine biliyorum ki mutluluktan en çok aðlayanlar; onlarý yetiþtiren fedakâr öðretmenler, bu okullarýn açýlmasý için himmetlerini esirgemeyen gönüllüler ve onlarý muhabbet fedaileri ilan edip, tavsiyeleri ile yüreklendiren o yiðit adam olacaktýr

ATATÜRK VE AB

AB uðruna "sivilleþtirildikten" sonra, "milli güvenlik" konusunda asýl iþlevini kaybeden MGK'nýn, sivil Genel Sekreteri Yiðit Alpogan, Atatürk'ün Doðumunun 125.Yýldönümü vesilesiyle, deðerli akademisyenlerin katýldýðý, "Türkiye'nin Avrupa Birliði'ne üyeliðinin, Atatürk'ün çaðdaþlaþma düþüncesi çerçevesinde deðerlendirilmesi" konulu bir panel düzenlemiþ.

Gerçekten de þu baðlamda, Atatürk'ün "çaðdaþ uygarlýk düzeyine" ulaþmak hedefi ve reformlarý ile AB "süreci" ve "kriterlerinin uygulanmasý" arasýndaki benzerlikleri -ve fakat daha fazla olan çeliþkileri- ortaya koymak ve bu konudaki maksatlý bir yanýltmaya son vermek gerekiyor… Zira Mustafa Kemal'in hedef ve reformlarýyla, AB sürecinin ayný olmadýðý muhakkak!

Bir defa Mustafa Kemal, bilhassa "Avrupa medeniyeti düzeyi" dememiþ, "Muasýr medeniyet seviyesi" demiþti. Arada bir fark olduðunu özellikle göstermek istemiþti.
Ancak Atatürk, eðer bugünlerde yaþasaydý, Avrupa camiasýnda ve örgütünde olmak isterdi. Ama asla bugünkü hali ve koþullarýyla deðil. AB yolu bugünkü hali ile Atatürk'ün gösterdiði yol deðil!

Mustafa Kemal Avrupalýlarýn ve "Batýnýn" ne olduðunu bizim hakkýmýzda ne düþündüklerini, "Türk" fobilerini ve bize neler ettiklerini çok iyi bilirdi. Fakat o baðlamda, Kuzeyimizdeki "Rus ayý sarmasý" tehdidi karþýsýnda, Batý ile Avrupa ile uzlaþmanýn en uygun seçenek ve dýþ politika gereði olduðunu anlamýþtý…

O yaþasaydý, "Balkan Birliðini" kurmaktaki ayný vizyonuyla, öncülüðüyle, kiþisel prestiji ve Batýlýlaþma reformlarýnýn motivasyonuyla, bir Avrupa "Birliði"nin de "kurucusu", Türkiye de "kurucu" üye olurdu. Herhalde, Atatürk bu yolda onurumuzdan, milli çýkarlarýmýzdan ve deðerlerimizden ödün vermeyi asla kabul etmezdi! .

Prof. Dr. Duygu Sezer'in panelde söylediði gibi "Atatürk'ün çaðdaþlaþma düþünce ve uygulamalarý Avrupa Birliði felsefesiyle örtüþür." Ve Prof. Dr. Haluk Günuður'un dediði gibi de, üyelik baþvurusu 1978'de yapýlsaydý, üyeliðimiz engele uðramdan, bu dinamiklerle gerçekleþirdi. Ama bu hava, içimizde ve Avrupa'da ortaya çýkan baþka durum ve emellerle bozuldu, Avrupalýlarda ataerkil "Türk korkusu" güncel sebeplerle, "genç Türklerin gene Viyana kapýlarýna dayanmasý korkusu" olarak yeniden ortaya çýktý. Kýbrýs meselesi, Ermeni meselesi, Güneydoðu üzerinde hesaplar aðýrlýk kazandý. Türkiye'ye karþý, baþka hiçbir adaya herhalde Yunanistan'a ve Kýbrýs Rum yönetimine konulmayan engeller kondu. Prof. Dr. Ünsal Yavuz "Lozan'ýn sorgulanmasýna Sevr'in diriltilmesine çalýþýlýyor" diyor. Bu þartlarda Avrupalýlarýn "iyi niyetine" inanmak ve "iyimserliðe" kapýlmak, kökten yanlýþ!

Bugün gelinen noktada, boyuna "tren kazalarý" veto oyunlarý ve "Ortak Tutum Belgesi, Ýlerleme Raporlarýyla" dayatýlmak istenen koþullar önümüzdeki on, on beþ yýllýk sürecin sýkýntýlý geçeceðini ve sonra da hüsranla sonuçlanacaðýný gösteriyor…

AKP Hükümetinin, AB yolunda anlaþýlmaz, iyimserlikteki ýsrarýna karþýlýk, Avrupa'dan gelen bütün iþaretler önce Kýbrýs konusunun Ekim toplantýsýnda dayatýlacaðýný "siz KKTC'nin tecridini kaldýrýn, biz de limanlarý, alanlarý açarýz" sözlerinin kös dinlendiðini, asýl maksadýn Rum yönetimini tanýtmak ve sonra da KKTC'yi kaldýrmak olduðunu ve sonunda yeni çýkarýlan "hazým kapasitesi" kriterinin dayatýlacaðýný gösteriyor… Hükümetin anlaþýlmaz ýsrarýnýn sebebi ne? Çünkü siyasi kaderini AB'ye baðlamýþ durumda! Atatürk asla TC'nin ve milletinin kaderini yabancýlarýn iradesine baðlamazdý!

AKP Hükümeti "tren kazalarýna" raðmen süreçte ýsrara, Abdullah Gül bu ýsrara TSK'yý da ortak etmek çabasýnda… Gül, hükümetin "Kýbrýs politikasýnda ve AB reformlarýnda TSK'nýn payý var" demiþ. Ben Genelkurmay Baþkaný'nýn bir zamanlar AB üyeliðinin Mustafa Kemal'in hedefi olduðu hakkýnda söylediklerinin bunca olaydan sonra artýk geçerli olmayacaðýný sanýyorum... TSK'nýn, stratejik vizyonu ve Atatürk bilgisi bu kadar kýt olamaz… TSK kendi gücünü kýsmak isteyen AB'ye taraftar olamaz!

MGK panelinde hocalar sonunda, "kýrmýzý çizgide", Atatürk yolunda ve saðduyuda birleþmiþler. Lozan dengeleri, toprak bütünlüðü, Ermeni soykýrýmýnýn kabulü ve Kýbrýs konusunda koþullar dayatýlýrsa -ki dayatýlmakta- AB yoluna Türkiye'siz, Türkiye de Atatürk'ün yoluna, Avrupa'sýz devam eder! Artýk olacaðý -olmasý gereken de- budur!

Üç Çeçen Cumhurbaþkaný da Ruslar tarafýndan öldürüldü.

Çeçenistan'ýn seçimle gelmiþ üçüncü cumhurbaþkaný olan Arslan Mashadov'un da Ruslar tarafýndan öldürülmesiyle 1996'dan bu yana Çeçenistan'ýn üç cumhurbaþkaný da Rusya tarafýndan katledilmiþ oluyor.
Çeçenistan'ýn SSCB daðýldýktan sonra baðýmsýzlýðýný ilan eden ve Çeçen baðýmsýzlýðýnýn sembolü haline gelmiþ olan Çahar Dudayev, eski baþkan Yeltsin'in emriyle düzenlenen çok sayýda suikastten baþarýyla kurtulduktan sonra 1996 yýlýnda uydu telefonuyla konuþurken, telefon kodlarýný öðrenen Rus gizli servisi tarafýndan düzenlenen bir operasyonda hava kuvvetlerine ait uçaklar tarafýndan füzeyle öldürüldü. Çeçenistan'ýn baðýmsýzlýk ilanýný tanýmayan Rusya 1995 yýlýnda ülkeyi iþgal etmiþti. Baþkent Grozni'de uzun süre direnen Dudayev daðlarda Rus ordusuna karþý büyük bir direniþ hareketi sürdürüyordu. Dudayev'den sonra yerine Zelimhan Yandarbiyev geçti. Yandarbiyev o zaman Yeltsin'in danýþmaný olan General Aleksandr Lebed'in çabalarý sonucu Kremlin'de Yeltsin'le barýþ anlaþmasý imzaladý. Bu olaydan beþ yýl sonra Lebed esrarengiz bir helikopter kazasýnda ölecekti.
Çecenistan'da yapýlan seçimlerde Yandarbiyev'in yerine Dudayev zamanýndan beri Çeçen ordusunun Genelkurmay Baþkaný olan Arslan Mashadov seçildi. Ancak Çecen hareketi içinde El Kaide ve Vahhabiler'le iþbirliði yaptýðý iddia edilen gruplarýn Daðýstan'daki devlet dairelerine saldýrýlarýný bahane eden Rusya, yeni seçilen Putin'in isteðiyle Çeçenistan'ý ikinci kez iþgal etti.
Mashadov ise Grozni'den daðlara çekilerek Ruslar'a karþý gerilla savaþý baþlattý. Çeçenler bu direniþ sýrasýnda Gürcüstan-Çeçenistan sýnýrýndaki Pankisi vadisinden yardým alýyorlardý. Ancak hem bu yardýmýn kesilmesi hem de bazý Çeçenler'in terör eylemlerine baþlamasýyla Putin özellikle Moskova'daki tiyatro baskýnýndan sonra acýmasýzca davranmaya baþladý. Bu sýrada gerçekleþen 11 Eylül saldýrýsý Bush ile Putin arasýnda teröre karþý savaþ mutabakatý oluþturdu. Mashadov ve savaþan Çeçen güçleri önce ABD desteðinden yoksun kaldýlar, daha sonra Avrupa Birliði örgütleri tarafýndan dýþlandýlar.
11 Eylül'ün getirdiði terörizmle mücadele havasýndan yararlanan Kremlin, geçen yýl Katar'da yaþayan ikinci cumhurbaþkaný Zelimhan Yandarbiyev'e suikast düzenledi. Yandarbiyev ve korumalarý ölürken, Katar hükümeti suikasti gerçekleþtiren Rus büyükelçiliðindeki iki görevliyi tutukladý.
Ancak Rusya'nýn baskýlarý sonucu katiller bir süre sonra serbest kalarak, Rusya'ya döndüler. Böylece sýrasýyla Çeçenistan'da yasal seçimlerde halk tarafýndan seçilen 3 cumhurbaþkaný da Ruslar tarafýndan öldürüldüler. Mashadov'un özelliði de laik ve Ýslamcý Vahhabi Çeçen gruplarýna karþý olmasý idi. Ancak Rus iþgali için ittifak içinde savaþýyorlardý. Mashadov'un ölümü ile Moskova Çeçen direniþinin son cumhurbaþkanýný da ortadan kaldýrmakla direniþ baþsýz býrakmýþ oldu.
Bundan sonraki geliþmeler Kafkaslar'da nasýl bir seyir izleyecek? Dünyadan dýþ desteði olmayan Çeçen ulusal baðýmsýzlýk mücadelesi, görünen o ki Usame bin Ladin ve El Kaide ile iþbirliði yapan gruplarýn tam yönetimine girecek. Bu da Rusya'ya yönelik terörist intihar eylemlerini daha etkili, korkulu hale getirebilir.
Çeçen intihar timlerinin Beslan eyleminden sonra artýk hedef gözetmeden saldýracaklarýný görmek için kâhin olmak gerekmez. Ancak Rusya, Mashadov'u öldürmekle Gürcüstan üzerindeki baskýsýný daha da artýrmaya baþlayacak. Novorosisk petrol boru hattýnýn artýk fazla tehdit altýnda olduðunu düþünmeyecek. Çünkü sonuçta Mashadov seçimle gelmiþ, yasal bir cumhurbaþkaný idi.
En azýndan dünya kamuoyu tarafýndan tanýnýyordu. Yarýn barýþ masasýna oturduðunda en azýndan siyasi aðýrlýðý olacaktý. Bütün bunlar bir yana býrakýldýðýnda Çeçen-Rus savaþý, yaþadýðýmýz dönemin en korkunç savaþýdýr. Nüfusu 1,5 milyon olan Çeçenistan'da iki savaþ boyunca ölen Çeçen sayýsý 500 bine ulaþmýþ durumda. Çeçenistan'da erkek ölümleri ile 1 erkeðe 4 kadýn düþüyor. Çeçenler açlýk, Rus ordusunun cinayetleri ve daha birçok olay karþýsýnda artýk ulus olarak ortadan kalkma tehlikesi ile karþý karþýyalar.

M.A.Erbil Ve Beþinci Kol Faaliyetleri

Beþinci kol; “Ajanlýk, casusluk, psikolojik savaþ gibi faaliyetlerdir”. Klasik düzende ordular dört kol halinde yürüdükleri için, bir toplumu içten çökertmeye yönelik faaliyetlere "beþinci kol" denmektedir.

Beþinci kol (fifth column); “ellerindeki her türlü araca baþvurarak bir ulusun dayanýþmasýný ve bütünlüðünü yok etmeye çalýþan yýkýcý hareketlerdir”. Ülkelerin ve toplumlarýn bünyesinin silahsýz yöntemlerle zayýflatýlarak kontrol edilmesini çöküntüye uðratýlmasýný hedefler. Nazi Almanya’sý ve Sovyetler Birliði tarafýndan yoðun olarak kullanýlmýþtýr. Günümüzde ABD’nin, “Açýk Toplum Enstitüsü” gibi kuruluþlar üzerinden “beþinci kol faaliyetleri” uyguladýðý, hedef ülkeleri sivil toplum örgütleri, gazeteler televizyon kanallarý, siyasi partiler kanalýyla yapýsal deðiþimlere hazýrladýðý bilinmektedir.

“Beþinci Kol faaliyetleri önce ruhunu, sonra bedenini çürütme faaliyetleridir. Aile içinde kavga çýkarýr. Fikir farklýlýklarýný çatýþmaya dönüþtürür. Þantaj kullanýr, dedikodu çýkarýr, filmler, kumar, fuhuþ, içki düþkünlüðü gibi konularý kullanýr”

Ülkemizde son yýllarda toplumu yozlaþtýrmaya dönük eylem ve organizasyonlarda ciddi artýþ vardýr. Milletin ruhunu teslim almaya, bünyesini çürütmeye yönelik tehditler yoðunlaþmýþtýr. Ahlaki normlarýmýzý, aile yapýmýzý ve kültürel kodlarýmýzý yýkmaya matuf saldýrýlar, tecavüzler had safhadadýr. Üstelik bu ahlaksýzlýklar ve terbiyesizlikler “özgürlük”, “medenilik”, “modernleþme” adýna savunulmakta; bu türlü pespayeliklere itiraz edenler “geri kafalý”, “irticacý” olmakla itham edilerek psikolojik baský altýna alýnmaktadýr.
Beþinci kol faaliyetlerinin Truva atý, en önemli aracý medyadýr. Ülkemizdeki basýn yayýn organlarý aile yapýsýný bozan, ahlak anlayýþýný erozyona uðratan, gençleri kötü alýþkanlýklara özendiren yayýnlarda yarýþ halindedirler. Türk toplum yapýsýnda yeri olmayan insan tipleri, aile modelleri ve sosyal iliþkiler medya tarafýndan idolleþtirilmektedir. Dizilerde ve reklâmlarda verilen “tip”ler ortalama Anadolu insanýnýn ne fizyolojik, ne ekonomik, ne de kültürel özelliklerini taþýmaktadýr. Ekranlar toplumu yozlaþtýrmaya dönük kurgularla doludur. Türk medyasýnda dürüst, çalýþkan insanlara ve adalet, fazilet duygularýný besleyen yayýnlara nadiren rastlarsýnýz. Kolay kazanma, kýsa yoldan þöhret olma, cinsellik medyamýzýn pazarladýðý en muteber mamullerdir. Bu durum arabesk kültürünü ve garibanizmi körüklemektedir.

Türkiye’de yaþanan kepazelikler sýradan ahlaksýzlýklar olarak düþünülmemelidir. Bu tür faaliyetler toplumu dejenerasyon çabalardýr. Þöhret budalasý zavallý insanlar ekranlara taþýnmakta, malzeme olarak kullanýlmakta, basýn da bu tür faaliyetleri yönlendirmektedir. Hamakatýndan veya þöhret sevdasýndan dolayý istismar edilenler yanýnda birileri hedefli ve maksatlý bu iþeri organize etmektedir. Manken ajanslarý, güzellik yarýþmalarý gibi gençlerin takýldýklarý aðlarýn irdelenmesi ve iþlevlerinin gözden geçirilmesi gerekmektedir. Sadece aktüel taraflarý ele alýnan infiallerin, intiharlarýn, dramlarýn sosyologlarca ve bilim adamlarýnca incelenmesi gerekmektedir.

Son yýllarda gençliði deforme etme, toplumu atomize etme faaliyetleri hýzlanmýþtýr. RTÜK’ün tedbirleri sevindirici ise de bu tür problemlere “bir devlet politikasý” geliþtirilmesine ihtiyaç vardýr. Konu gündeme geldiðinde “kadýn haklarý istismarcýlarý”, kiþisel özgürlük diye ortaya atýlan “ruh katilleri” hemen meydana çýkacaktýr. Böyle durumlarda ciyak ciyak baðýranlara, ortalýða vaveyla salanlara dikkat edin. Bunlar ülkemizde beþinci kol faaliyeti yapanlarýn beyni deðilse bile kullandýklarý elleri, ayaklarýdýr. Demokrasi, özgürlük liberallik gibi argümanlarý toplumlarý çürütmek için kendilerine kalkan yaparlar. Demokrasi genç kýzlarýn iðfaline, uyuþturucu pazarlamaya, alkolizme, pornografiye müsaitse demokrasidir bunlar için. Ýtiraz edenleri hangi devirde yaþýyoruz? bu ne kafa? diye haþlamaktan da geri kalmazlar.

Son yýllarda Batý dahil bütün insanlýk cinsellik, pornografi, uyuþturucu, alkolizm gibi toplumlarý kanser eden organize beþinci kol faaliyetlerine muhataptýr.
Türkiye’de ve dünyada “bunlarý kim organize eder? Böyle saçma þey mi olur ?” Diye aklýnýza gelebilir.
Ýnsanlýðý çürüten beþinci kol faaliyetlerini yürütenler; kendilerini insanlýðýn efendisi, bütün insanlarý kendilerine hizmetle mükellef köleler olarak görenlerdir.....

Hep övündüðümüz saðlam aile yapýmýz ve toplumumuz büyük bir saldýrýyla karþý karþýyadýr. Cinsellik, uyuþturucu, alkolizm toplumun temellerini kemirmektedir. Ahlak ilkeleri ve deðer yargýlarý bombardýman altýndadýr.
Ekranlarda M. Ali Erbil’in “don indirmesi”, Hülya Avþar’ýn “popo pançaklamasý”, beþinci kol faaliyetimidir tartýþýlabilir. Ancak toplumun deðer yargýlarýna, ahlak anlayýþýna saldýrý olduðu muhakkaktýr.
Duyarlý bütün vatandaþlarýmýzýn bu tür saldýrýlara demokratik tepki vermesi bir toplumsal görevdir.

ÖSS, Gürüz ve karneler
 

http://www.milliyet.com.tr/sabitimg/06/gazete/yazar/ic/k_guclu.gif
ÖSS, Gürüz ve karneler

Milyonlarca gencin ve milyonlarca ailenin kâbusu haline gelen ÖSS dün gerçekleþti. Ýki aþamalý ÖSS, ilk kez uygulandýðý için sürprizler vardý. Özellikle bilgiye dayalý ikinci bölüm sorularý, adaylarý çok zorladý. Eski mezunlarýn pek çoðu tam anlamýyla þoke oldu.
Her yýl olduðu gibi, yine çok sayýda tartýþmalý soru var. Hemen her kafadan bir ses çýkýyor. Ýptal olur mu? Olursa kaç soru iptal edilir ve bu durum adaylarý nasýl etkiler?
Ýþte bu sorularýn cevabýný, bu konudaki en yetkin isim ve karar verici olan ÖSYM Baþkaný Prof. Dr. Ünal Yarýmaðan'dan aldýk.
Prof. Yarýmaðan'a göre, iptali gerektiren bir durum yok. Belki bir Kimya sorusu. O kadar. Ama ona da incelendikten sonra karar verilecekmiþ.
Peki onca gürültü niye kopuyor? Bu konuda, testlerle yatýp testlerle kalkanlarý sorumlu tutuyor. Öðrencilerin kafasýný karýþtýran onlar diyor.
ÖSYM Baþkaný Prof. Yarýmaðan'nýn bu konudaki deðerlendirmesi þöyle:
"Her soru birkaç kez gözden geçiyor. Her defasýnda farklý uzmanlar inceliyor. Ama yine de gözden kaçan bir þeyler olabilir. Daha önce de iptaller olmadý mý? Oldu. Ama bilimsel yanlýþlar ve hatadan çok, algýlamada ortaya çýkan eksiklerden kaynaklandý. Bu yýlki sorularda þu an için iptali gerektiren bir yanlýþlýk görülmüyor. Ama her uyarýyý dikkate alýyoruz. Tartýþmalý tüm sorular uzmanlar tarafýndan yeniden incelenecek ve duruma göre gereken yapýlacak..."

Gürüz bir âlem!
Önce akþam Habertürk'te Melih Meriç'in konuðuyduk. Basýn Kulübü'nde biz gazetecilerin karþýsýnda YÖK eski baþkaný Kemal Gürüz vardý.
Gürüz'ü 20 yýldýr tanýrým. Daha doðrusu tanýdýðýmý sanýrdým. Ama programda gördüm ki, onu tanýmak için daha bir 20 yýlýn geçmesi gerekiyor.
Hele hele Cumhurbaþkaný Sezer ile ilgili anlattýklarý, beni þoke etmeye yetti de arttý.
YÖK baþkanýyken, Sezer'in cumhurbaþkaný seçilmemesi için kampanya yapmýþ. "Onu o koltukta görmemek için elimden geleni yaptým ama yine de seçildi. Çok çalýþtým ama olmadý" diyor.
Bir YÖK baþkaný nasýl böyle açýktan açýða cumhurbaþkanlýðý seçiminde taraf olabilir ki? Hadi oldu, bunu canlý yayýnda göðsünü gere gere nasýl anlatabilir ki? Þimdi Gürüz'ün bu ifþaatlarýný dinledikten sonra, Sezer'in Gürüz'e, YÖK'e ve üniversitelere karþý neden bu kadar mesafeli olduðu çok daha net anlaþýlabiliyor.
Fener Rum Patriði Bartholomeos ile yaptýðý Ruhban Okulu pazarlýðý da ilginçti. "Ýstanbul Üniversitesi'ne baðlanmasý konusunda anlaþmýþtýk. Demirel gidince o iþte ortada kaldý." Yani Sezer bozdu demeye getirdi.
Gürüz bu, her þeyi der. YÖK'ü eleþtirdim diye beni defalarca mahkemeye verdi. Ama dün kendisi baþta Çankaya, hükümet, YÖK, ÖSYM, siyasi partiler, önüne kim çýkarsa verdi veriþtirdi. Hem de ne eleþtiri!
At gözlüklerini çýkardý sanmýþtým. Ama sanki deðiþen hiçbir þey yok. Oysa dünyanýn en sevimli insanlarýndan biri. Bir de þu takýntýlarý olmasa!..
Oyunu da CHP'ye verecekmiþ. Hayýrlý olsun...

Hoþ geldin tatil!
Okullar kapanalý haftalar oldu. Ama resmi kapanýþ dün gerçekleþti. Bakanlýk aklýnca karneleri dün vererek yasal süreyi doldurdu. Oysa okullarda mayýs sonundan itibaren ders yapýlmadýðýný saðýr sultan bile duydu.
Öðrencilere yaz tatili boyunca bol bol kitap okumalarýný öneriyoruz. Özellikle de OKS ve ÖSS gibi giriþ sýnavýna girecek olanlar, kitap, gazete, dergi ne bulurlarsa okusunlar. Bol bol da bulmaca çözsünler. Sýnavlar için iyi egzersiz oluyor.
Velilere gelince, kötü karnelere hiç kýzmayýn. Bu bir anlamda sizin de karneniz. Yýl boyunca ne ektiyseniz, onu biçtiniz...
Özetin özeti: Aðustosta not yükseltme sýnavýna girecek olanlar, birkaç hafta dinlendikten sonra yeniden dersbaþý yapsýnlar. Yoksa telafisi güç olur...

Ýranlý kadýnlarýn cenneti
 

http://www.milliyet.com.tr/sabitimg/06/gazete/yazar/ic/k_cetiner.gif

Ýranlý kadýnlarýn cenneti
http://www.milliyet.com.tr/2006/06/22/yazar/resim/c.jpg
Ýran'ýn Rýza Þah dönemi baþvekillerinden biri Tahran sarayýnda bir davet sýrasýnda Büyükelçimizle sohbet ederken... Türkçe þöyle söylüyor:
- Bizim Ýran ilginç ülkedir. Devlet davetlerinde iþler Farsça yürür, Farsça konuþulur. Yazýþmalar Arapçadýr. Ama gelin görün ki, evlerde Türkçe konuþulur!..
Ýran'a birkaç kez gittim. Ben de ayný durumu gördüm. Tahran'ýn, Tebriz'in ve diðer büyük þehirlerin orta sýnýf ve üst sýnýf insanlarý genellikle Türk asýllýydý veya evliliklerle karýþmýþ ama konuþma dilini kaybetmemiþti.
Kraliçe Süreyya ve sonra Kraliçe Diba Azeri Türk kökenliydiler. Tam anlamýyla konuþmasalar bile, biraz zorlayýnca dillerinin çözüldüðünü bizzat görmüþümdür.

Bilerek konuþmayanlar

Bir gün polisin takibinden kaçarak Tahran'dan uçakla Tebriz'e gitmiþtim. Ünlü Kapalýçarþý'da dolaþýyorum, sanki Ýstanbul'da bizim Kapalýçarþý'da gibiyim.Tüm esnaf, alýcý, satýcý herkes, Azeri lehçesiyle ne de tatlý Türkçe konuþuyordu.
Ama birtakým Ýranlýlar vardýr... Türkiye'yi anlar, konuþur, bir þey sorarsanýz "Bilmiyorum" der ki, bu da malum "küçüklük kompleksi"!

Türkiye cennetin kapýsý

Þimdi bakýyorum, Türkiye Ýranlýlar, özellikle Ýranlý kadýnlar için cennetin kapýsý. Bu yýl 500 bin turist gelecekmiþ Ýran'dan.
Çoðu kadýndýr herhalde. Ýran'da rahatça paralarýný harcayacak giyim zevkini gösterecek yer yok gibi. Ama Türkiye'de var ve Türkiye en yakýn kapý. Antalya, Ýstanbul, Bodrum Avrupa'nýn tatil köþelerinden defalarca daha eðlenceli, konforlu.
Ýran'da baþýný ört, saçýný kapat baskýsýndan kurtulup, mayolarýný giyip bu hanýmlar da erkekler gibi niçin denizden yararlanmasýnlar?
Bu ayný zamanda kadýnýn güçlü erkeðin baskýsýna karþý patlamasýdýr!

Çarþaftan bikiniye

Yalnýz Ýran deðil, Ortadoðu ülkelerinin hepsinde ayný kaynaþma var. Suudi Arabistan'da da. Ama örtbas edilmeye çalýþýyorlar.
Ülkelerinden ayrýlýp geziye giden çarþaflý prenseslerin, uçaða girer girmez nasýl soyunduklarýný, Arap prenslerinin kafayý nasýl çektiklerini bilmeyen mi var?
Ýran Cumhurbaþkaný Yardýmcýsý "Ýsterseniz Ýran'da baþýnýzý açabilirsiniz" demiþ gazeteci Elif Korap'a.
Kadýnlarýn saçlarýný, yüzlerini ortaya çýkarabilmek için otoriteyi zorladýklarý belli. Ama hangi aktüalite filminde baþý açýk Ýranlý kadýn gördünüz?
Cumhurbaþkaný izin verse bile, Mao'nun kýzýl muhalifleri gibi mollalar kim bilir nasýl parçalar bu kadýnlarý?
Burada Türk basýnýna düþen milli bir görev var. Ýranlý hanýmlarý mayolu fotoðraf çekmeye zorlamasýnlar, kalkýþmasýnlar... Her türlü çýkarýmýza aykýrý bir hareket olur bu!
Hem de Ýranlý hanýmlara yazýk. Baþlarýna ne geleceðini kimse kestiremez. 500 bin turist sýfýra iner.

Üçüncü adam
 

Özgüveni olmayan toplumlarýn çoðu zaman seyretmekle yetindikleri hayatlarýný düzenlemek üzere kurtarýcý beklemeleri bilinen bir olgu.

Ama insan bu kavruk toplumlarýn da, hiç olmazsa yaþadýklarý tarihsel deneyimin ardýndan bir miktar olgunlaþmalarýný, kendilerine daha kritik bir gözle bakmalarýný ve yeni bir kurtarýcý beklemektense niye kurtarýcý bekler halde olduklarýný düþünmelerini bekliyor. Aslýnda Türkiye toplumu bu eþiði çoktan geçti. Artýk halkýn büyük bölümünde her türlü kurtarýcýya karþý kuþkulu bir bakýþ olduðu gibi, tarihsel þahsiyetlerin de çok daha soðukkanlý bir eda ile algýlandýðýný görüyoruz. Ýþin ilginç yaný toplumun bu zihinsel açýlýmýndan rahatsýz olanlar var... Kendilerini geriye itilmiþ, alan kaybetmiþ hisseden; devletçiliði ideolojik bakýþlarýnýn merkezi haline getirmiþ olan ve giderek ruhsal olarak da kabalaþan bir ‘elit’in bugünlerde yeniden kurtarýcý arayýþý içinde olduðuna tanýk oluyoruz. Bunda þaþýrtýcý bir yan yok... Çünkü kurtarýcýlar, her ne kadar ‘toplum’ ve ‘ülke’ adýna iþler yapsalar da; toplumsal dokunun doðal olarak ürettiði siyaset alanýný ister istemez tahrip eder; bu alaný daraltýp belirli bir zümrenin eline verirken siyaseti de tekelleþtirirler. Çünkü kurtarýcýlar kendi kurtarýcýlýklarýna fazlaca inandýklarý ölçüde, toplum için neyin iyi ve doðru olduðunu da bildiklerini düþünür ve kendi çevrelerindeki az sayýda insanýn ülkeyi temsil ettiðini sanýrlar.
Gerçekte kurtarýcýlarýn toplumun çeperinde kalmýþ ‘elit’ açýsýndan çekiciliði de burada: Kurtarýcýlarýn etrafýndaki grubun üyesi haline gelerek kiþisel kariyer elde etmek mümkün olduðu gibi, toplumun geniþ kesimlerini siyaset dýþýna itmek de bu sayede gerçekleþebiliyor. Dolayýsýyla kurtarýcý ihtiyacý ne zaman nüksederse, bilin ki ‘devletin þu veya bu niteliðine’ tehdit oluþturduðu söylenen tehlikenin ardýnda, asýl mesele demokrasiden rahatsýz olan kesimlerin varlýðýdýr... Nitekim bugün de Cumhurbaþkaný Sezer’in etrafýnda gündeme gelen ‘üçüncü adam’ tartýþmasý ayný otoriter zihniyetin magazinel bir üslupla siyasete yansýmasýndan baþka bir þey deðil. Fikri sorulan malum zevata bakýlýrsa Sezer ‘laik demokratik cumhuriyetin savunucusu’ hatta ‘sahibi’ olduðu için bu sýfatý hak ediyor olsa da, böyle adlandýrýlmasý pek yakýþýk almazmýþ... Kritik nokta hemen herkesin ‘üçüncü adam’lýðý bir iltifat olarak görmesinde. Oysa bir demokrat için bunun pek de onur duyulacak bir unvan olmadýðý açýk.
Nitekim yýllar önce ‘tek adam’ ve ‘ikinci adam’ sýfatlarýný baþlýða taþýyarak Mustafa Kemal ve Ýsmet Ýnönü’nün biyografilerini yazan Þevket Süreyya Aydemir, kullandýðý metaforun ardýndaki gri alanýn farkýndaydý. Çünkü bu tabirler kitaplarda hem söz konusu kiþinin ülke siyaseti açýsýndan yerine, hem de siyaset yapma usulü açýsýndan kiþinin karakter özelliklerine gönderme yapýyordu. Mustafa Kemal siyaseti tümüyle kendi iradesi altýna almýþ, yönettiði bürokratik hiyerarþinin tek hakimi olarak kendini tescil ettirmiþ, bu hiyerarþiyi ‘toplumsallaþtýrarak’ ekonomik ve sosyal alaný da elitize etmiþti. Ama ayný zamanda arkadaþlarýyla iliþkisinde ve tüm karar alma süreçlerinde fýrsatçý bir yaklaþým kullanmaktan kaçýnmamýþ, otoritesini paylaþmamaya özen göstermiþti. Ýnönü ise sadece siyasetin arka alanýnda gezinen, konjonktürün imkanlarýný kollayan biri deðil; ayný zamanda siyasi dizginlere belirli bir mesafeden hakim olmayý, kiþisel risk almamayý seçen bir karakterdi... Bu arka plan önünde herhalde ‘üçüncü adam’ olacak kiþinin de sýrasýný bekleyen, ilkeli davranýþlarýn maliyetini bilen, sönük ve silik bir görev adamý olmasý beklenir. Bilemiyorum Sezer böyle biri mi? Ama eðer öyle görenler varsa söz konusu sýfatý kullanabilirler...

ETYEN MAHÇUPYAN
Zaman Gazetesi Köþe Yazarý

Hangi cumhuriyet? (1)
 

Demokratik cumhuriyet fikrinden ziyade totaliter cumhuriyet fikrine yakýn duran çevreler, bazý tezleri mütemadiyen tekrar ediyorlar. Olabildiðince çok tekrarýn tezlerini doðru hâle getireceðini veya onlara itiraz edilmesini imkânsýzlaþtýracaðýný sanmalarý bunun baþ sebebi olsa gerek.

Basitleþtirilmiþ ve bilinçaltýna iþleyecek þekilde formüle edilmiþ propaganda esasen totaliter sistemlerin propaganda yöntemidir. Totaliter propaganda, hap hâline getirilmiþ fikirlerin basit ifadelerle devamlý olarak tekrarýna ve fikirlerin temsil ettiði þeylere karþý tehdit teþkil ettiði ileri sürülen bir düþman yaratýlmasýna dayanýr. Türkiye’deki cumhuriyetçi propagandanýn, siyaset psikolojisi açýsýndan bir analize tabi tutulursa, birçok bakýmdan totaliter özelliklere sahip olduðu kolayca tespit edilecektir.
Ne var ki, totaliter propaganda tarzý uzun vadede kendi kendini tahribe yol açacak özellikleri de bünyesinde taþýr. Devamlý tekrar, beyin yýkamayý ancak geçici bir süre için baþarabilir. Zaman ilerledikçe etkili olmasý ve iþe yaramasý için propagandanýn dozu mecburen artýrýlýr. Bu, ufak miktarlarla uyuþturucu kullanmaya baþlayan kimsenin tatmin olmak için her seferinde daha fazla uyuþturucuya ihtiyaç duymasýna benzer. Ancak, propaganda sýnýr tanýmaz ve her aný iþgal eder þekilde yoðunlaþtýkça, geniþleyip derinleþtikçe, insanlar söylenenlerin hayatýn gerçekleriyle çakýþmadýðýný, ilgi alanlarýyla sýnýrlý da olsa, anlar. Sonunda, propagandayý ciddiye almamaya baþlar. Propagandanýn þifrelerini çözücü yol ve yöntemler geliþtirir. Meselâ, söylenenleri tersinden okur, propaganda malzemesine sýradan bir gürültü veya görüntü muamelesi yapar. Yirminci yüzyýlýn totaliter rejimlerinde olan buydu. Türkiye’de totaliter cumhuriyet propagandasý sahasýnda olmakta olan da önemli ölçüde budur.
Cumhuriyetin kurucusu da sahibi de halktýr
Türkiye’deki propaganda mekanizmasý taklit ettiði totaliter sistemlerdeki kadar geliþmiþ ve incelmiþ olmamakla beraber, ülkenin egemen cumhuriyet söylemi ve bu söylemi çeþitli unsurlarýyla halka taþýmada kullanýlan yol ve yöntemler ve bu esnada sergilenen tarzlar totaliter sistemlerdekilere birçok bakýmdan benzemektedir. Ancak, ülkemizde hem totaliter propagandanýn komikliðe ve toplumu terörize etmeye varacak ölçüde abartýlmasý hem de açýk toplum alanýnýn klasik totaliter sistemdekilere göre daha geniþ olmasý sayesinde insanlar totaliter propagandanýn pompaladýðý bilgi ve görüþlere teslim olmamakta, onlarý devamlý sorgulamakta ve alternatif kaynaklardan edinilen bilgi ve görüþlerle karþýlaþtýrmakta ve test etmektedir. Bu yüzden, totaliter cumhuriyetçiler, bütün çabalarýna raðmen, toplumu arzu ettikleri ölçüde manipüle edememekte, beyinleri tam olarak ve geri dönüþü olmayacak þekilde yýkayamamaktadýr. Bu baþarýsýzlýk onlarý çok öfkelendirmekte ve propagandayý koyulaþtýrmaya itmektedir. Sonuçta totaliter cumhuriyetçiler fasit bir dairenin içinde dolanýp durmaktadýr.
Türkiye’deki totaliter cumhuriyetçi propagandanýn kodlarýný çözmek için önce tarihle sonra egemen cumhuriyet fikriyle ilgili bazý yanlýþlarý düzelterek iþe baþlamak gerekmektedir. Ýlkiyle ilgili olarak söylenmesi gerekenler þunlardýr: Türkiye Cumhuriyeti’ni ordu deðil, sivillerden-politikacýlardan müteþekkil TBMM kurmuþtur. Cumhuriyet Halk Partisi de cumhuriyetin kurucusu deðildir. Tersine, erken cumhuriyetteki totaliterleþme eðilimlerinin ve niyetlerinin bir sonucu olarak CHP kurulmuþtur. Bu partinin bir devlet partisi olarak görülmesinin sebebi de budur. O, dönemin tek particilik ruhuna uygun þekilde, siyasî gücü tekel altýnda tutmanýn ve toplumu dönüþtürmenin aracý olarak tesis edildi. Ortaya, klasik anlamda bir parti olarak deðil, toplumun kýlcal damarlarýna kadar nüfuz edecek, partiyle devleti aynýlaþtýracak, egemen kesim içinde elit dolaþýmýný saðlayacak bir að olarak çýktý. Bu yüzden, CHP, aynen iki cumhuriyetin kavgasý gibi, kendi içinde kavgalý bir partidir. Bir yanda totaliter dönemin mirasýný demokrasi çaðýnda yaþatmaya çalýþan CHP ve diðer yanda demokratik kurallara uymaya ve gerçek bir demokratik siyasal parti olmaya çalýþan CHP. Bu parti 1946-50 sürecinde ve bir ara Ecevit’in liderliðinde totaliter yanýný, tamamen tasfiye edemese bile, bastýrma çabasýna girmiþ; ancak tam manasýyla muvaffak olamamýþtýr. Þimdi de parti lideri Baykal, CHP’nin demokratik yüzünün kuvvetlendireceðine dair emareler vermektedir. Ancak, bu hususta iyimser olmak için henüz vakit çok erkendir.
Cumhuriyet fikriyle ilgili olarak ise þu noktalarýn altý çizilmelidir: Cumhuriyet, rejim türleri arasýnda bir türdür, Tanrýsal bir yaratýk, vazgeçilmez bir tarz, hiçbir zaman hata yapmayacak bir kavrayýþ deðildir. Ýnsanî geliþme cumhuriyetle zirveye varmýþ ve adeta noktalanmýþ gibi konuþmak ve yazmak insanî birikimin zenginliðinden ve geliþim sürecinden haberdar olmayýþýn iþaretidir. Tarihte cumhuriyetlere atfedilebilecek iyi þeyler de olmuþtur, kötü þeyler de. En kötü despotizmlerin bazýlarý, gerek uzak geçmiþte gerekse 20. yüzyýlda, cumhuriyet rejimleri adýna, cumhuriyet rejimleri tarafýndan yapýlmýþtýr. Her dönem ve her yer için insan haklarýyla, günümüzde demokrasiyle harmanlanmayan cumhuriyet tatbikatlarý, hem mahallî hem evrensel ölçekte insanlara çok zarar vermiþtir. Esasen, yalnýz baþýna býrakýlmýþ cumhuriyet fikrinde gayri medenî bir nüve vardýr. Cumhuriyet bir ideal vatandaþ (erdemli insan) nosyonu etrafýnda kaba zoru (polis-ordu) ve kurumsallaþtýrýlmýþ ince zoru (mecburî, merkeziyetçi eðitim) kullanarak insanlarý tek tipleþtirme peþinde koþar. Nasýl temellendirilirse temellendirilsin, tek tipleþtirme amacý gayri meþrudur ve tek tipleþtirme çabalarýnýn yolunu kesecek þekilde insan hak ve özgürlüklerini peþinen saygý göstermeyen ve bu hak ve özgürlüklerle sýnýrlandýrýlmaya razý olmayan hiçbir cumhuriyet tercihe ve saygýya layýk olamaz.
Ýkinci olarak, bizim cumhuriyetimize övgünün aþýrý abartýldýðýnýn altý çizilmelidir. Bizdeki cumhuriyetçi propaganda sanki Türkiye Cumhuriyeti insanlýk tarihinde kurulan ilk cumhuriyetmiþ ve kendi tarihimizde de cumhuriyetin kurulmasýndan önce beþ para eder bir þey yokmuþ havasýný basmaktadýr. Oysa, Türkiye’nin cumhuriyeti gelmiþ geçmiþ birçok cumhuriyet arasýnda bir cumhuriyettir. Ne eþsizdir ne de biriciktir. Üstelik, bu sayfalarda daha önce yayýmlanan yazýlarýmda vurguladýðým gibi, 80 küsur yýllýk tarihi bir bütün deðildir, birbirini nakzeden iki döneme ayrýlmaktadýr.
Abartýlý cumhuriyet propagandasý doðasý gereði cumhuriyeti bir araç olmaktan çýkarmýþ, bir amaç hâline getirmiþtir. Ne yazýk ki bu, Türkiye’de baþka alanlarda da vuku bulan bir þeydir. Demokrasi de, laiklik de, din de bir araç olmaktan uzaklaþtýrýlýp amaç hâline getirilmekte ve onlar insana hizmet edeceklerine insanlar onlarýn aracý, hizmetkârý durumuna düþürülmektedir. Bunun neticesi, elbette, bazen yozlaþma bazen de baskýcýlýk olmaktadýr.
Üçüncü nokta, Türkiye’de mütemadiyen cumhuriyetin bitmez tükenmez bir tehdit ve tehlike altýnda olduðu propagandasýnýn yapýlmasýna raðmen, ciddî bir tehlikenin ve tehdidin mevcut olmamasýdýr. Türkiye’de cumhuriyet fikrine ve cumhuriyet rejimine karþý çýkan kiþi ve gruplar, bildiðim kadarýyla pek yoktur. Keþke olsaydý, olabilseydi, olmasýna müsaade edilseydi; meselâ, cumhuriyet rejimi yerine anayasal monarþiyi savunanlar bulunsaydý ve onlarla cumhuriyet fikrini savunanlar tartýþsaydý. Bu özellikle totaliter cumhuriyetçilere çok fayda saðlardý; böylece hem sadece slogan tekrarý yapmaktan kurtulma yolunda bir müþevvike sahip olur hem de eninde sonunda demokrasinin cumhuriyetten daha mühim olduðunu kavrarlardý.
Cumhuriyetin tehdit altýnda olduðu sanrýsý
Ülkede cumhuriyet rejiminin gerekliliði konusunda olmasa bile bu rejimin nitelikleri üzerinde bir tartýþma var olabilir. Ýslamcý entelektüeller bir Ýslamî cumhuriyet talep ederken, benim gibi liberal demokratlar bir demokratik cumhuriyetten yana tercihte bulunabilir. Kimileri de totaliter cumhuriyeti yüceltebilir. O zaman, mesele, cumhuriyetin olmasýndan veya olmamasýndan çok, onun niteliklerinin neler olacaðý veya olmayacaðýdýr. Bu hususlarý belirttikten sonra ülkemizdeki totaliter cumhuriyet propagandasýnýn öne çýkardýðý bazý noktalarla ilgili deðerlendirmelere geçebiliriz. Bu çerçevede ilk olarak temas edilmesi gereken, galiba, laiklikle cumhuriyet ve demokrasi arasýndaki iliþkidir. Açýktýr ki, ne laiklikle cumhuriyet ne de cumhuriyetle demokrasi arasýnda zorunlu bir beraberlik iliþkisi vardýr. Laik olan (Tunus, SSCB) ve olmayan (Ýran) cumhuriyetler vardýr. Laiklikle cumhuriyet arasýnda mecburî bir iliþki bulunmadýðý teorik olarak da ispat edilebilecek bir gerçektir. Ýlgi çekici bir nokta, dinî cumhuriyetlerin durumunda dinin yeri belliyken, dini reddetme veya bastýrma adýna yola çýkan bazý ülkelerde bu çabanýn bir tür politik-seküler dine vücut vermesidir. Tunus ve SSCB gibi ülkelerde seküler dinler ve klasik dinlerin yerini bu dinlerle kaplama çabasý içinde çýrpýnan “seküler-dinci” politik-bürokratik elitler doðmuþtur. Türkiye’de de durum bir ölçüde budur. Eldeki bütün bilgiler ve veriler laiklikle cumhuriyet arasýnda, bizim totaliter cumhuriyetçilerimizin sandýðý gibi, tek yönlü bir iliþki olmadýðýný göstermektedir. Ayný þey cumhuriyet ile demokrasi iliþkisi için de doðrudur. Bir demokrasi cumhuriyet olabilir de, olmayabilir de. Demokratik dünyanýn en kýdemli bazý ülkeleri cumhuriyet deðildir. Uzun zaman cumhuriyet olan bazý ülkeler ise hiç demokrasi olmamýþlardýr. Bir yerde cumhuriyet kurmanýn orada ayný anda demokrasi kurmak anlamýna gelmediðini gösteren yýðýnla örnek vardýr. Türkiye’nin tecrübesi de bu örnekler arasýna sokulabilir. Cumhuriyet demokrasinin kurulmasýný bazen zorlaþtýrabilir. Türkiye’de tek parti cumhuriyeti döneminin demokrasiye geçiþte kolaylaþtýrýcý bir iþlev mi yoksa zorlaþtýrýcý bir iþlev mi üstlendiði ilgilenmeye deðer bir araþtýrma konusudur. Laiklik ile demokrasi iliþkisi yukarýda ele aldýðýmýz iliþkilerden daha çetrefildir. Unutmamalýyýz ki, Batý’da laiklik, liberal demokrasinin henüz tesis edilmediði bir dönemde, bir zaruretten doðdu. Bu zaruret toplumsal barýþýn tesis edilmesiydi.

Rauf DENKTAÞ
Tanýma-Tanýtma

Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti`ni tanýtma yoluna çýkarsak Annan Planýna EVET demekle elde etmiþ olduðumuz manevi yücelikleri kaybederiz" endiþesi içinde yaþayanlar bu yüceliklerde kalma gayretinin bizi teslimiyete götüreceðini herhalde yakýn bir gelecekte göreceklerdir. Hiç olmazsa temennimiz budur. Ancak bu yüceliklerde seyrederken de Kýbrýs`la ilgili gerçekleri dünyaya anlatmaya devamda yarar vardýr. Kýbrýs meselesi, 1955`ten hesap edersek 51 yýlý aþkýn bir meseledir. Bu meselenin baþlangýcýnda görevde olan diplomatlarýn çoðu çoktan ebediyete kavuþmuþtur. Konuya sonradan intikal edenlerin çoðu da emekli olmuþtur. Genç elemanlar ise Rum ve Yunan ikilisinin etkin propagandasý altýnda "Kýbrýs`taki Türk iþgalinden"; Kýbrýslý Türklerin Rum kardeþleri ile birleþme istediðinden" baþka bir þey bilmemektedirler. Bizim gençlerimizin çoðu da bilmeyenler kafilesinin içindedir.

Geçenlerde kitaplýðýmý karýþtýrýrken Prof, Oberling`in Kýbrýs Trajedisi ( The Cyprus Tragedy) adýný verdiði 47 sayfalýk kitapçýðý elime geçti. 1989`da Rüstem Kitapevi tarafýndan yayýnlanan bu eseri yeniden bastýrýp yaymak gerekmektedir. Türkçe`sini yaptýrýp okullarda okutmakta da yarar vardýr. Gençlere yakýn tarihimiz "aman barýþçýlýðýmýzda kuþku duyulmasýn" diye tam olarak okutulmuyor.

Yunan darbesi nedeni ile adayý Ýngiliz üslerine sýðýnarak terk eden Baþpiskopos Makarios Klerides ile devam eden görüþmelerimizden hiç de memnun deðildi. Nüfus mübadelesi anlaþmasýna büsbütün kýzmýþtý. Buradaki vekili Baþ Papaz da " Bu mübadele hata olmuþtur. Mübadele yapýlmamalýydý. Gerilla savaþý yaparak iþgalciyi adadan çýkartabilecektir" görüþündeydi. Makarios`un adaya döndüðü takdirde Türk askerinin adadan çýkacaðýna ve her þeyin Barýþ Harekâtýndan bir gün önceki duruma döneceðine inanmaktaydýlar. Nihayet Marios 7 Arakalýk 1975`de adaya döndü ve derhal "Cumhurbaþkaný" olarak göreve baþladý. Ýþte Oberling herkesin unuttuðu önemli bir noktaya parmak basmakta ve Makarios`un bu þekilde göreve baþlamasýnýn 1960 Anayasasýna aykýrý olduðunu hatýrlatmaktadýr. Anayasaya göre Cumhurbaþkaný herhangi bir nedenle görevinden 75 günden fazla uzaklaþmýþsa göreve býraktýðý yerden devam edemez. Yeniden seçilmesi gerekir. Dolayýsý ile ABD ile Garantör Ýngiltere`nin darbeden önce ve sonra "meþru Cumhurbaþkaný ve meþru hükümet" olarak tanýyýp tanýttýklarý Makarios Ýdaresinin boyun eðeceðimiz bir idare olmadýðý kanýtlanmýþ olmaktadýr. Kýbrýs Türk Federe Devleti iþte bu kanunsuzluða boyun eðmeyeceðimizin bir kanýtý ve Federal bir anlaþmayý kurmak yönündeki samimiyetimizi gösteren bir adýmdý. Makarios bizim de Cumhurbaþkanýmýz olarak adaya dönmüþ olmuyordu.

Makarios adaya döner dönmez. Atina`da sürgündeyken yaptýðý beyanatý tekrarladý: Coðrafyaya dayalý bir anlaþmayý asla kabul etmeyecekti. Klerides gereksiz tavizler vermiþti. Kýbrýs Helenizmi teslim rekabeti sayesinde Türkiye`ye baský yapýlacak ve Türk askeri adadan çekilecek, her þey 20 Temmuz 1974 öncesine dönüþecektir. Bu nedenle 1977`ye kadar Türk tarafý ile temastan kaçýndý. 1977`de basýn yolu ve adayý ziyaret etmiþ olan Alman devlet adamlarýnýn kanalý ile Makarios`u benimle buluþmaya zorladým. Ýlk buluþmamýz 27 Ocak 1977`de oldu. 53. yaþ günümdü. Makarios beni kutladý ve kaç yaþýnda olduðumu sordu. 33 yaþýndayým dedim. Makarios "biraz daha yaþlýsýn sanýrým" deyince "seninle Enosis yüzünden mücadele ettiðim yýllarý yaþadým saymýyorum, artýk yaþamak istiyorum" dedim. Görüþmeler bu hava içinde baþlamýþtý. Þubat`ta BM Genel Sekreteri Kurt Waldheim Kýbrýs`a geldi ve görüþmelerde Makarios`la dört maddelik anlaþmayý yaptým. Coðrafyaya dayalý bir anlaþmayý asla kabul etmeyeceðini söyleyen Makarios "Ýki bölgeli, iki topluma dayalý federal bir ortaklýðý" kabu letmek zorunda kalmýþtý. Fakat çok yaþamadý. Bazýlarýna göre böyle bir anlaþmayý kabul ettiði nedeniyle kahrýnda öldü; bir BM Askeri komutana göre "hudutlardaki Türk bayraðý yüreðine oturmuþ" ondan ölmüþ! Ve 2006`da bizi gayrý meþru Rum idaresine yamalamak isteyenlere bu gerçekleri duyuramýyoruz. Diðer tarafta Rum propagandasý alabildiðine yürütülmekte! Kanunsuzluða karþý direniþ, haktýr. "Üniter devlet" diyenlerin karþýsýnda Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti`nin varlýðý da hak ve hakikattir. Kýbrýs meselesi gerçeklere göz yumarak halledilemez. Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti`nin varlýðý inkar edilemez bir gerçektir.

Savaþmak Kader Deðil
 

DÜNYA artýk eskisi kadar güvenli bir yer deðil. Çünkü dünya artýk kendisini dünyaya ait bir þey gibi hissetmeyen insanlarýn ön plâna çýktýðý bir yer. Dünya artýk eskisi kadar güvenli bir yer deðil. Doðru! Çünkü dünya artýk dünyanýn kendilerine ait bir þey olduðunu düþünenlerin hâkimiyetinde bir yer.

Bu karmaþýk cümleler daha açýk olarak þunu söylemektedir: uygarlýk süreci denen þey, her þeyin (insanýn, bütün bir varlýðýn) tepe tepe kullanýlabileceði, sahip olunabileceði, üzerlerinde her türlü tasarrufa gidilebileceði kabulüne gelip dayanmadýðý bir dönemde insanlar kendilerini varlýða ait hissediyorlardý. O zamanlar insanlar bu dünyaya aitti, dünya onlarýn deðil onlar dünyanýndý. Ait olduklarý dünyayý, dünyalarýyla birlikte bütün bir evreni içine doðduklarý bir ev gibi algýlýyorlardý. Anne babalarýnýn evlerinde, o evlerin odalarýnda dolaþýr gibi, bu evrenin içinde dolaþýr, onun dilini öðrenmeye çalýþýrlardý. Çok eski bir zamandan bahsediyoruz; insanlýðýn çocukluk evreninden, bir masumiyet çaðýndan… Hani çocuklar her þey karþýsýnda hayrette kalýrlar ya, iþte insanlýk da o çocukluk evresinde, her bir þeyin bir ruhunun olduðunu düþünüyordu; güneþin, topraðýn, suyun, hayvanlarýn, insanlarýn, bütün bir varlýðýn ‘deðerli’ olduðunu düþünüyordu. Dünyanýn ‘giz’i vardý ve insanlar bu ‘giz’in peþindeydi. Dünyaya sahip olmak deðil, dünyayý anlamak esastý. Maksat, dünyayý harcamak/tüketmek deðil, dünyadan yararlanmaktý. Ýnsan dünyanýn dilini öðreniyor, sonra kendini buna uyarlýyordu. Güneþin doðuþuyla birlikte evden çýkýlýr, batmasýyla da eve dönülürdü. Dünyada cari kanunlar insaný ve hayatý yoðuruyordu, insan dünyayý baþka bir þeye dönüþtürmüyordu.

Dediðimiz gibi bu çok eskidendi. O günlerin/zamanýn üzerinden asýrlar geçti. Þimdi o masumiyet çaðýndan çok uzaktayýz. Ýnsanlýk epey ‘yaþ’landý; çocuk büyüdü, büyükçe bir þey oldu. Þiþti! Ýnsanlar artýk dünyaya ait deðil, ona sahipler. Dünya, bir laboratuar nesnesi gibi iðdiþ edilmiþ, büyüsü müyüsü kalmamýþ. Ruhsuz bir nesne gibi kesilip biçiliyor. Güneþin, topraðýn, suyun, bitkinin, hayvanýn, insanýn aþkýn bir tarafý kalmamýþ sanki. Her þey tepe tepe harcanýyor. Ýnsan artýk tek egemen, her þey onun elinde þekilden þekle giriyor. Ýnsanýn önünde eðildiði bir þey kalmýþ sadece: güç!.. Kim ve ne ‘güç’lü ise, insan ona koþuyor, onun önünde eðiliyor. Hem gücün karþýsýnda boyun kýrýyor, hem de o gücün sahibi olmak istiyor. Ona sahip olduktan sonra da, önünde eðilecek baþlar arýyor. Bunun için ayaða kalkýyor, yürüyor, gidip buluyor, bulduðunu vuruyor. Güçlü devletler daha az güçlü devletleri dize getiriyor, güçlü þirketler daha az güçlü þirketleri piyasadan siliyor, güçlü bireyler daha az güçlü bireyleri silikleþtiriyor. Bireyler, þirketler, devletler daha da güçlü olmanýn yollarýný arýyor. Hayat, kýyasýya bir savaþa dönüþmüþ. Ülkeler, ülkelerin sözcüleri daha çok barýþ deseler de, hepsi yatýrýmýn çoðunu savaþa yapýyor. Herkes daha büyük ve güçlü bir ordunun sahibi olmak peþinde. Silahlar ve ordular büyüyüp yerlerinde duramaz hâle gelince, kýpýrdamak, kýpýrdayýp harekete geçmek istiyorlar. Geçiyorlar da… Güç sahibi olmak düþü her bir ülkeyi sarýnca, her bir ülke diðer bir ülke için bir tehdit unsuru oluyor. Ülkeler teyakkuza geçiyor; ülkelerin bayraklarý, temsil ettikleri inançlar, medeniyet perspektifleri ‘düþman’ olabilme ihtimalini taþýr hâle geliyorlar. Yoðun güvensizlik sisi içinde düþman insanlar, ülkeler, uygarlýklar hareketleniveriyor. Ufacýk bir kýpýrdanma, bir göz yanýlsamasý, büyük bir tehdit gibi algýlanýp ordular harekete geçiyor.

Savaþa yatmýþ bir dünyadan bahsediyoruz. Çok açýk ki, bu savaþan dünyanýn orta yerinde kalmýþ durumdayýz. Görüyor ve yaþýyoruz ki, bu süreç bu gerçeklik bizi öldürüyor. Ýnsaný öldürüyor, dünyayý yaþanmaz hâle getiriyor, küresel bir kýyamete davetiye çýkarýyor. Oysa daha yaþanýlýr bir dünyadýr istediðimiz. Öyle deðil mi?
Bu küresel savaþýn mikro dünyalardan baðýmsýz olduðu düþünülemez. Ýnsana raðmen bir savaþ sürdürülemez. Bugün bütün bir dünyaya bulaþmýþ görünen savaþ meþruiyetini mikrodan, yani insandan almaktadýr. Bu savaþýn izini sürdüðümüzde insana varacaðýz; baþta insanda kýmýldanan bazý eðilimlerin çok sonra savaþa dönüþtüðünü göreceðiz. Eðer savaþ, bir dünya hâkimiyeti kavgasýysa, dünyanýn kaynaklarýna sahip olma mücadelesiyse, dünyayý, dünyada olaný sahiplenme düþüne yatan insandan gücünü alýyor demektir. Dünyayý ve dünyada olaný kendine ait kýlmak, kendine ait kýldýðý þey üzerinde hâkimiyet kurmak, onu arzularý istikametinde istediði gibi kullanmak en merkezi sapmadýr. Uçlarýnda kýzýl ve kanlý savaþlar açan dal, bu merkezi sapmadan boy vermektedir.

Masum gibi duran, ama üzerindekileri sýyýrýnca masumluðu þüpheli hâle gelen ‘sahip olmak’ duygusundan bahsediyorum. Bizim olmayan, bir süre sonra çekip gittiðimiz dünyanýn þusu ve busunu sahiplenmemiz, sahiplendiklerimizi baþkasýna kapatmamýz, bunlarý arzularýmýz istikametinde kendimize hasretmemiz bugünkü küresel savaþýn kaynaðýdýr diye düþünüyorum. Sahip olduklarýmýzýn baþta dünyaya gönderiliþimizin konumunu bozduðunu, bizi yoldan çýkardýðýný, sonra etrafýmýzdaki iliþkiyi savaþa dönüþtürdüðünü söylüyorum.




Nasýl yoldan çýkýyoruz ve yoldan çýkanlar olarak savaþý nasýl baþlatýyoruz?

Ýçine býrakýldýðýmýz varlýðýn bâtýnýnda saklý hikmeti keþfetmemiz, kendimizi bu hikmete uyarlamamýz, dünyayý sahiplenmek deðil onda kendimizi ‘ol’durmamýz gerekirken, ona sahip olma kavgasýna tutuþuyoruz. Olmayacak bir þeyi yapýyoruz. Olmuyor çünkü bir süre sonra dünyadan düþüyoruz. Dünya yerinde kalýyor, biz ise yer deðiþtiriyoruz. Ona sahip olma evreninde içimiz baþkalaþýyor. Biz ve içine býrakýldýðýmýz dünya ‘bir’ininken, bizim de bir þeylerin sahibi olabileceðimizi sanýyoruz. Sahip olduklarýmýz üzerinde iktidar kuruyor, hafiften tanrýcýlýk oynuyoruz. Tanrý olmayanýn tanrýcýlýk oynamasý onun yoldan çýkmasý anlamýna geliyor.

Sahip olduklarýmýzla yoldan çýkýyor, sonra garip bir þekilde sahip olduklarýmýza esir oluyoruz. Kendimiz için sahiplendiklerimize çalýþmaya baþlýyoruz. Yanlýþlýklar arka arkaya diziliyor: Kendimize ait kýldýklarýmýzý yitirmemek adýna bunlarýn etrafýna çitler yükseltiyor, bu çitler bizleri diðer insanlardan ayýrýyor, kendimizden uzak býraktýðýmýz insanlar elimizdekilere göz dikmiþ yabancýlar oluyor. Biz sahiplendikçe ve sahiplendiklerimizi sadece kendimize açtýkça, aradaki çitlerle ‘yabancý’laþtýrdýklarýmýz daha az þeyden faydalanýyorlar. Paylarý azalýnca, yani onlar da beslenemeyince, gözlerini elimizdekilere dikiyorlar. Sahiden tehlike olmaya baþlýyorlar. O zaman silahlar ediniyoruz. Onlar böyle kötü kötü bakýp üzerimize gelince de, silahlarýmýza mermiler sürüyoruz. Filmin son karesi, parmaklarýmýzýn tetiklediði silahlarýn ucunda biten ölü(m)ler oluyor.

‘Sahip olmak’ denen insanlýk durumunun üzerindeki masumiyet elbisesi çýkarýldýðýnda bunu görüyorum: Yoldan çýkma, arkasýndan savaþ…


Ýçinde savaþýn geçmediði bir hayat, savaþmayan bir dünya mümkün mü?
Sahiplikten vazgeçersek, sahipliði emaneti taþýmaya çevirirsek, ‘tanrý’ deðil insan olursak, bütün iktidarlardan So yunursak, haddimizi bilirsek niye mümkün olmasýn

Hangi cumhuriyet? (2)
 

Laisist propagandanýn inanmamýzý istediði gibi laiklik aklýn ve ilmin geliþmesinin bir sonucu olarak varlýk alanýna girmedi. Aklýn ve bilimin geliþmesi üzerindeki olumlu tesirleri, onun yan sonuçlarýydý.

Ana ihtiyaç din farklýlýðýnýn kamu otoritesini dinler arasýnda taraf olmaya itmesini ve böylece siyasî gücün din lehine veya aleyhine bir baský aracý hâline gelmesini engellemekti. Laikliðin bir doktrin olarak geliþtiði dönem ayný zamanda klasik insan haklarý doktrininin de doðmaya baþladýðý dönemdi. Bu iki paralel geliþme siyasî düþünce tarihinde, J.Locke’un yazýlarýnda izlenebilir. Ýnsan haklarý ve laiklikle paralel bir diðer geliþme ise siyasî yönetimin rýzaya dayanmasýydý. Daha doðrusu, zaten var olan rýza anlayýþý bir arayýþa dönüþmek ve yeni yol ve yöntemlere kavuþmak üzereydi. Buna, bir süre sonra temsilî demokrasi adý verilecekti. Dolayýsýyla, laiklik deðil insan haklarý fikrinin doðmasý, geliþmesi ve yerleþmesi medenî geliþmenin dinamosuydu. Laiklik insan haklarýnýn hizmetine koþulan bir anlayýþtý. Ýnsan haklarý (meþru müdafaa dýþýnda) hiçbir þekilde insanýn hayatýna, malýna, hürriyetine zarar verilmemesini talep eden genel bir ilke iken, laiklik farklý bir dinden veya ayný dinin farklý yorumundan olduðu gerekçesiyle insanýn hayatýna, malýna ve özgürlüðüne zarar verilmemesini gerektirmekteydi. Yani, insan haklarý daha genel, laiklik daha özeldi. Bunun bugün için de geçerli olduðu söylenebilir. Ana ilke insan haklarýdýr ve insan haklarýnýn kabullenildiði ve haklarý koruma mekanizmalarýnýn saðlam biçimde tesis edildiði bir yerde laikliðin hedeflediði sonuçlar zaten doðacaktýr ve laikliðin ayrýca vurgulanmasý bir ek kazanç getirmeyecektir.
Ancak, laiklikle insan haklarý arasýndaki bu iliþki sýk sýk gözden kaçýrýldýðýndan ve laiklik evrensel kabul gören bir ilke hâline geldiðinden, demokrasiden bahsederken laikliðin ayrýca ve özellikle vurgulanmasýnda bir mahzur yoktur. Tabiî biraz ihtiyatlý olmak kaydýyla. Ýngiltere, Ýsveç ve Yunanistan gibi ülkelerde tesis edilmiþ bir devlet dini var ve bu ülkeler yine demokrasi. Buna bakarak, klasik anlamda laik olmayan ülkelerde de devletin dinler arasýnda maksimum ölçüde tarafsýz olmasýnýn veya tarafsa bile diðer din gruplarýnýn temel hak ve özgürlüklerini ihlâl etmemesinin medenî bir ülke olmaya yeteceði söylenebilir.
Laiklik üzerinden yapýlan baský...
Öyleyse, diyebiliriz ki, laiklikle demokrasi arasýnda pozitif bir iliþki kurabilir. Ancak, bu, her laiklik anlayýþýnýn demokrasiye uyacaðý anlamýna gelmez. Gerçekten, birçok ülkedeki laiklik anlayýþ ve tatbikatý oralarda demokrasinin kurulmasýna engel olmaktadýr. Türkiye de bir ölçüde bu kategoriye girmektedir. O yüzden, ancak, özgürlükçü, barýþçý laikliðin demokrasiyle uzlaþabileceðini ve demokrasinin geliþmesine yardýmcý olabileceðini vurgulamak gerekir. Bu anlamda laiklik, devletin din sebebiyle veya din yüzünden insanlar arasýnda ayrým ve baskýcýlýk yapmamasý, siyasî iktidarý kullanma (yönetme) hakkýnýn dinden gelmemesi, pozitif hukukun genel anlamda bir dine veya dinî yoruma dayanmamasýdýr. Bu tür bir laiklik özgürlükçü, demokratik laikliktir ve demokrasiyle uyumlu ve demokrasiyi teþvik edicidir.
Bu özelliklere sahip olmayan laiklik hem otantik anlamda laiklik olmaktan bir hayli uzaktýr hem de demokrasiye destek vermek bir yana ona engel olur. Bazý “Ýslâm ülkeleri”nin ve Türkiye’nin durumu budur. Buralarda laiklik bir hayat tarzý, hatta bir seküler din, topluma istenilen þekli vermenin yolu ve ideal (çaðdaþ, laik) birey yaratmanýn aracý olarak görülmektedir. O yüzden, dinler arasý savaþý-çatýþmayý önlemek demek olan laikliðin kendisi bir çeþit dine dönüþmekte ve dinlerle savaþa tutuþmaktadýr. Laikliðin halk tarafýndan olmasý gerektiði gibi benimsenmemesinin, siyasî kültürümüzde kök salamamasýnýn ana sebebi budur. Nitekim, ülkemizde, laiklik bir barýþ deðil çatýþma, birleþtirme deðil bölme aracýdýr. Mamafih, bu yalnýzca bizim problemimiz deðildir, baþka ülkelerde de deðiþik þekillerde ve belli ölçülerde tezahür etmektedir. Nitekim, yakýnda Liberte Yayýnevi tarafýndan yayýmlanacak olan “Din Özgürlüðü ve Laisite” adlý muhteþem kitabýnda Jeremy Gunn, Fransa’da laisite ve ABD’de din özgürlüðü ilkesinin sanýldýðý kadar birleþtirici ve özgürleþtirici olmadýðýný göstermektedir.
Türkiye tipi laiklik bu tarz bir eleþtiriye tabi tutulunca, hemen, bizim laikliðimizin eþsiz, benzersiz, bize mahsus olduðu ileri sürülmekte ve baþka ülkelerin laiklikleriyle karþýlaþtýrýlmamasý istenmektedir. Kuþkusuz, laiklik, her ülkede, bazý özgül renkler ve tatlar alabilir; ama bu, laikliðin tamamen mahallî olabileceði anlamýna gelmez. Laiklik genel bir ilkedir ve dünyanýn neresine giderseniz gidin taþýmasý gereken evrensel özellikler vardýr. Eðer mahallî renk ve ögeler bu evrensel özellikleri bastýrýyorsa, orada laiklik deðil baþka bir þey söz konusudur veya bu þey her ne ise evrensel ölçütlere uyarak tashih edilmeli veya onu laiklik olarak adlandýrmaktan vazgeçilmelidir.
“Hangi Cumhuriyet?” sorusuna bütün bu açýklamalardan sonra daha iyi cevap verebilecek konumdayýz: Elbette demokratik cumhuriyet. Totaliter cumhuriyet anlayýþýnýn onu tercih etmemizi deðil ondan kaçmamýzý gerektirecek özellikleri ve sonuçlarý olduðunu hem kendi ülkemizdeki hem baþka yerlerdeki tecrübelerden öðrenebilecek durumdayýz. Demokratik cumhuriyeti tercih edersek, bu, ister istemez, bizi egemen cumhuriyet anlayýþýnýn ilkeleri ve deðerleri denilen þeyleri yeniden deðerlendirmeye, hatta sorgulamaya iter.
Cumhuriyet ilkelerindeki sorun
Cumhuriyet ilkeleri, hiç þüphesiz, altý ok deðildir. Altý ok CHP’nin ilkeleridir. CHP elbette bu ilkeleri savunmakta özgürdür; ama onlarýn herkesin benimsemesi gereken ilkeler olduðunu hiçbir þekilde iddia edemez. Hele hele onlarýn devlet zoruyla topluma dayatýlmasýný talep etmeye hiç hakký yoktur. Baþka kiþi, grup ve partilere altý oku benimsemedikleri için yöneltilen eleþtiriler gülünçtür. Bu istikametteki bütün baskýlar ise zorbalýktýr.
Demokratik cumhuriyetin ilkeleri Anayasa’nýn 2. maddesinde sayýlan ilkeler olabilir: Laiklik, demokratiklik, sosyal devlet oluþ ve hukuk devleti oluþ. Ancak, bu ilkelerin de iyi anlaþýlmasý ve doðru yorumlanmasý gereklidir. Laiklik, özgürlükçü-demokratik laiklik olmalýdýr, totaliter laiklik deðil. Bu laiklik en küçük azýnlýk olan bireyden baþlayarak dinî gruplarý veya ayný dinin farklý gruplarýný birbirlerinin baský ve saldýrýlarýna karþý gerekirse devlet eliyle korumayý esas almalý; ama hiçbir zaman, bizde olduðu gibi, devlet eliyle bir din anlayýþý yaratmayý veya dine þöyle veya böyle bakan, onu þu veya bu þekilde yaþayan bireyler yetiþtirmeyi hedeflememelidir.
Demokratik cumhuriyetin baskýn ögesi cumhuriyet deðil demokrasi olmalýdýr. Demokrasi hem insan hak ve özgürlüklerinin tesis edilip korunmasý, hem yönetimin rýzaya ve katýlýma dayanmasý, hem yönetimin þeffaf olmasý ve hesaba çekilebilmesi olarak anlaþýlmalý ve uygulanmalýdýr. Türkiye’de yaþadýðýmýz için, silahlandýrýlmýþ bürokrasinin sivil denetime tabi tutulmasý ve politikacýlarýn emri altýnda olmasý gerektiði ayrýca ve bilhassa vurgulanmalýdýr.
Demokratik cumhuriyette sosyal devlet ilkesi piyasa ekonomisini boðacak, uygulamalarýna meþruluk saðlayacak þekilde daraltýlmamalýdýr. Piyasa ekonomisi hem insan haklarýnýn hem demokrasinin zarurî temellerindendir. Devlet-kamu otoriteleri ekonomik alaný iþgal etmeye, bireylerin ve birey birliklerinin iktisadî faaliyetlerine keyfî müdahalelerde bulunmaya, vatandaþlarýný negatif ve pozitif diskriminasyona tabi tutmaya hevesli ve muktedir olmamalýdýr. Ýyi tanýmlanmýþ kriterlere göre zaruret hâli içinde olduðu objektif olarak tespit edilen kiþi ve gruplara faktör fiyatlarýný (piyasalarý) çarpýtmadan, kamu kaynaklarýný yaratan kimselerin rýzasý hilafýna olmadan, onlarý muktedir hâle getirecek þekilde veya onlar muktedir hâle gelene kadar geçici maddî destek saðlanmalýdýr. Sosyal devletin ikinci ayaðý organize ve geniþ çaplý müdahaleyi gerektiren tabiî afetlerde kamu organlarýnýn ve imkânlarýnýn vatandaþlara yardýmcý olmak üzere devreye sokulmasýdýr.
Hukuk devleti veya hukukun hâkimiyeti medeniyetin elzem, vazgeçilmez gereðidir ve günümüzde demokratiklik ve demokratik laiklikle iliþkili bir ilkedir. Kanunlarýn genel, soyut, eþit olmasý, geriye yürümemesi, kanunsuz suç olmamasý, âdil yargýlanma hakký, baðýmsýz ve (devlete karþý da) tarafsýz yargý, kanun yapma sürecinin açýk, parçalý, kademeli ve kanundan etkileneceklerin katýlýmýna açýk olmasý hukukun hâkimiyetinin gerekleridir. Özgürlükçü, barýþçý, demokratik laiklik; doðrudan demokrasinin kimi araçlarýyla takviye edilmiþ; ama özel alaný daraltmayan liberal temsilî demokrasi; devleti bir hayýr organýna çevirme görünümü altýnda kayýrmacý bir devlet cihazý yaratmayan ve toplumsal dokuyu tahrip etmeyen bir sosyal devlet; ve bilgili, âdil, bilge yargýçlarla iþleyen ve evrensel standartlara uygun bir mevzuata sahip bir hukuk devleti bir cumhuriyeti kýymetli ve tercihe þayan kýlacak unsurlardýr. Böyle bir cumhuriyet, demokratik bir cumhuriyettir. Bunun tersi ise totaliter cumhuriyettir. Ben, bir liberal olarak, totaliter cumhuriyeti deðil, demokratik cumhuriyeti tercih etmekteyim. Ya siz?

Bu kadarý da fazla!
 

Farkýnda olduðunuzdan eminim; son günlerde “tartýþmalý haber” sayýsý her geçen gün artýyor. Bu haberlerin bir kýsmý yalanlanýyor ve tekzibe maruz kalan yayýnlarýn arkasýnda durulamýyor.

Diðer bir kýsmý ise “abartýlý” bulunuyor ve olayýn tek taraflý, hatta yönlendirmeli bir þekilde verildiði ortaya çýkýyor. Yakýn siyaset tarihimiz þahittir ki “tartýþmalý haber” sayýsýndaki artýþ, pek hayra alamet deðildir. Perþembe günkü Cumhuriyet’in baþlýðý “YAÞ öncesinde yýpratma çabasý” þeklindeydi. Habere göre Genelkurmay Adli Müþavirliði, Þemdinli davasýndaki mahkumiyetle ilgili bir “deðerlendirme” yapmýþtý. Gazetede “aceleyle alýnan kararýn hukuka uymayan birçok yönü olduðu” ileri sürüldüðü ve kararýn “Askeri Þûra öncesi askeri yýpratmaya yönelik olduðu” iddia ediliyordu. Genelkurmay Baþkanlýðý, web sitesinde Cumhuriyet’i þu cümleyle yalanladý: “Halen yargý süreci devam eden bir konuda yapýldýðý ileri sürülen deðerlendirmeyle ilgili haber gerçeði yansýtmamaktadýr.” Cumhuriyet, üç yýl önce de Genelkurmay tarafýndan yalanlanmýþtý. “Genç subaylar rahatsýz” manþetine yer verilmiþ ve Genelkurmay Baþkaný Hilmi Özkök, bu haberi hem tekzip etmiþ hem de, “Darbe dedikodularýný üretenleri lanetliyorum.” demiþti. Bu haberler çok tartýþýlýr, çünkü...
“Olabilir, bu meslekte bu tarz hadiseler yaþanýr” diyerek konuyu savsaklamak mümkün; ancak “gerçekleri yansýtmadýðý” iddia edilen haberler ne Genelkurmay ile sýnýrlý ne de Cumhuriyet Gazetesi ile. Alelacele yazýlan bilgilerde gözlenen artýþ tehlike sinyalleri veriyor. Bu tarz gazeteciliðin faturasýný çok aðýr ödedi Türk basýný. Bir kez daha ayný hatayý iþlemek için makul bir gerekçesi de kalmadý. “Tartýþmalý haberler” diye geçiþtirilen bilgilerin odaðýnda ordumuzun olmasý; ya da rejim krizini çaðrýþtýracak tahriklerin bulunmasý da hoþ bir manzara oluþturmuyor. Zira, bu tarz habercilik sýkýntýlý dönemlerin fýrsat avcýlarýna yarýyor; bu ülkeye, bu ülkenin kurumlarýna deðil. Önce bir gazetede yer alan, ardýndan internet sitelerinde hýzla yayýlan ve bazý gazetecilerin atýþmasýna neden olan “Bazý bakanlar Büyükanýt’ýn kararnamesini imzalamayacak” haberi de haftanýn “tartýþmalý” konularý arasýndaydý. Bir zamandan beri Ankara’da “kulis yazýlarý” kaleme alýnýyor. Bu tür yazýlar merak uyandýrsa bile bazen ciddi iletiþim kazasýna da sebep olabiliyor. Bol bol da tekzip yiyor kulisçiler. “N’apalým, adý üstünde: Kulis” diyerek meseleyi hafife indirgemek doðru olmaz. Çünkü kulis bilgileri -hele askerî konularý içeriyorsa- bazen tehlikeli bir yönlendirme savaþýna da neden oluyor. Nitekim Sabah’ýn Genel Yayýn Yönetmeni Fatih Altaylý, kararname haberiyle ilgili, “Bunun olur tarafý yok. Çünkü burada önemli olan Baþbakan’ýn ne düþündüðü...” diyerek meseleyi yorumladý ve bahsedilen konunun zayýf bir ihtimal, hatta “dedikodu” olduðunu yazdý. Mesele belki daha saðlýklý bir yorum çizgisine oturdu; ama bir bardak suda fýrtýna da kopmuþ oldu. Bir sürü þey boþuna yazýldý, çizildi, konuþuldu...
Neden baþladý, kim baþlattý tam bilmiyorum; bir de “TRT’den domuzlu çizgi filme sansür” haberleri damgasýný vurdu gündeme. O kadar apar topar yapýlmýþ ki haber, þimdi meselenin aslýný anlatmak bile zor. Baþta New York Times olmak üzere pek çok yabancý haber kaynaklarý da bu bilgiye yer vermiþ. TRT Genel Müdür Vekili Ali Güney’in yaptýðý açýklama gerçekten þaþýrtýcý: “Winnie the Pooh adlý çizgi filmi biz daha almadýk ki sansüre uðrasýn.” Dünyaca ünlü AFP haber ajansýna, New York Times’a gel de anlat bakalým gerçeði. Ne diyeceðiz, “Efendim, daha satýn alýnmamýþ bir çizgi filmin sansürü mü olur” desek bile iþ iþten geçmiþ sayýlmaz mý?
Ülkenin kimyasýný bozan haberler
Kaldý ki domuz figürlü oyuncaklar bile her ülkede çok alýcý bulmuyor; kültürel gerçekliðin ticarî pazarlama ile kesiþtiði böyle bir tabloda her þeyi sansür kabul etmek de kolaycýlýða kaçan bir yorum olsa gerek. Üretici de, pazarlamacý da satacaðý ürünün kültürel ve sosyal alan biçimine de bakýyor. Üstelik bu sadece Türkiye’de deðil, dünyanýn her yerinde böyle iþliyor. Gerçek olmayan bir bilgi üzerine Türkiye’yi bu kadar sýkboðaz etmenin bir anlamý da yok üstelik. Bu kadar büyütülecek bir meseleyse, Walt Disney ile görüþtüklerinde TRT’ciler teklif etsin bari, bakalým domuz kahramanlý çizgi filmleri Ýsrail devlet televizyonuna alacak mý? Satýlýr, alýnýr; bu baþka bir konu. Sorumluluðu üzerine alan yetkisini de kullanýr, alacaðý tepki halk ile kurum arasýndaki iletiþim titizliðidir. Bu köþede bunun üzerinde durmuyoruz; habercilik meselesinin detayýna deðiniyoruz. “Domuza sansür” demeden önce, haberde adý geçen kurumun da görüþünü almak; hatta sivil toplum kuruluþlarýnýn ve tabii ki vergileriyle TRT’yi ayakta tutan vatandaþýn da görüþünü almakta fayda var.
Örnekleri sýralarken inanýn yorgun düþtüm. O kadar çok ki! Manþetlerde, iç sayfalarda, neredeyse her yerde, her gazetede. Basýn tarihine geçmeyi hak eden þu müze haberine bile temas etmek istiyorum aslýnda; ama mümkün mü? Hani üç gazetede birden manþet olan Bodrum Müzesi haberi var ya; inanýn bu haber, “en tartýþmalý haber” dalýnda ödüle aday gösterilmeli. 500 yýllýk yazýya sansür yapýlmýþ ve sil emri verilmiþ güya. Kim iddia ediyor bunu? Çok önemli deðil kimin iddia ettiði. Bu ülkede herkes bir þeyler iddia edebiliyor ve akla hayale gelmedik bir suçlama ile medyayý yönlendirebiliyor. Önemli olan þu: Suçlanan kiþi ya da kurumdan görüþ alýnmasý gerekiyor. Ancak böyle yapýldýðýnda bir olayýn taraflarý karþýlýklý dinlenmiþ ve gerçeðe ulaþýlmýþ olabilir. Nitekim bu haberin neþrinden hemen sonra anlaþýldý ki müzedeki yazý 500 yýllýk tarihî bir deðer taþýmýyor. 13 yýl önce yazýldýðý da iddia ediliyor. Haberin kesin bir yargýdan -ki bu yargýnýn rejim sorununa dönüþmesi kaçýnýlmazdý- “tartýþmalý haber” boyutuna taþýnmasý, bir günlük mesele oldu. Bütün gazeteler ilk bilgiyi sorgulamaya baþladý mecburen. Ve son darbe: 18 Haziran’da Makine Teknisyeni Behçet Dinçer, Bodrum Müzesi’ndeki “Tanrý’nýn bulunmadýðý yer” yazýsýný dönemin müze müdürü Alpözen’in emriyle yazdýðýný itiraf etti. Makine teknisyeni “Yaz deyince sakýnca görmedim.” diyor ve “Ben tarihten anlamam.” ifadesini de ekleyerek savcýlýða dilekçe veriyordu. N’oldu þimdi? Onca insan tarafýndan yazýlan yazýlar, internet sitelerinde yer alan “flaþ flaþ”lar, TV’lerde yer verilen “canlý konuklar” boþuna mý nefes tüketmiþti? Bir haberi manþet yaparken sorup soruþturmak çok mu zor?
Az daha unutacaktým; bir de “Bediüzzaman’ýn cesedi Kýbrýs’ta denize atýldý” iddiasý var. Sanki yeni bir iddiaymýþ gibi dile getirilmesi tuhaf. Herkesin bildiði gibi bu daha önce de söylenmiþ, ancak mesnetsiz, þahitsiz, delilsiz bir dedikodu olarak kapanmýþtý. Bir kitabýn promosyonu olsun diye bir düþünce adamýna yapýlan zulmün üzerinden “tartýþmalý haber” yapmak yanlýþ. Bilemiyorum, bu tür kirletilmiþ bilgiler kýskacýndan nasýl kurtulur bu ülke? Sanýrým bu cinnet koridorundan da örselene örselene geçecek bu millet ve bu arada daha çok “tartýþmalý haber”ler servis edilecek. Allah bu millete acýsýn...
Toparlamak gerekirse; kimin ne yazdýðý, kimin hangi manþeti attýðý beni ilgilendirmez. Neticede herkes kendi yazdýðýnýn hesabýný verir okuruna ve kamu vicdaný en adil mahkemelerden daha adildir. Ancak “tartýþmalý haber” ülkenin kimyasýný bozacak özellikler taþýyorsa, artýk bu durum herkesi ilgilendirir. Çünkü bu tür haberler yüzünden sadece gazeteciliðin onuru ayaklar altýna alýnmýþ olmaz; ayný zamanda ülkenin istikbali kararýr. Buna kimsenin hakký yok sanýrým.
Okur mesajýndan köþe yazýsý olur mu?
Ýnternet sayesinde okur, gazetesine ulaþabiliyor ve düþüncelerini yöneticilerle paylaþabiliyor. Bu durumdan en çok nasibini alan da yazarlar. Okurdan kimi zaman tebrik ve tebcil geliyor, kimi zaman da tenkit ve hatta tahrik de gelebiliyor. Yazarlýðýn doðasýnda var bu tür tepkiler. Yazdýklarýmýzý beðenenler de çýkacak, beðenmeyenler de. Ne var ki bazý köþe yazarlarý okur tepkisini bir yumak yapýp köþesinde neþrediyor. Özellikle tartýþmalý bir konu kaleme alýnmýþsa, yazýnýn incitici bir boyutu varsa, bazý tepkilerin dozu kaçýyor. Herkesin baþýna geliyor bu. Bu arada karþý fikre saygýsý olmayan kiþiler de çýkýyor ve iþi hakarete kadar götürebiliyor maalesef. Hakaret mesajlarýný toparlayýp bir köþe yazýsýnda neþretmek ne kadar doðru? Buna iletiþim uzmanlarýnýn ve gazete yöneticilerinin cevap aramasý gerekiyor. Çünkü gelen mesajýn gerçekten bir okur tepkisi mi; yoksa müfteri bir zümrenin tezviratý mý olduðunu bilemiyoruz. Bazen bir kampanya açar gibi birileri de çirkin mesajlar gönderebiliyor. Belki de bir aklý evvel bir internet kafeden onlarca mesaj gönderiyor. Bu mesajlara güvenilmez ki bunlar üzerine yeni bir yorum yazýsý yazýlabilsin.
Okur mesajlarýndan oluþan köþe yazýlarý moda olma yolunda. Bir çýrpýda on yazarýn böyle yaptýðýný “Bak görüyor musunuz nasýl tepki alýyorum” deyip sonra öfkeye öfkeyle cevap verdiðini hatýrlýyorum. “Sanal gerçeðin yanýlsamalarýndan hareketle birileri bizimle dalga geçiyor olmasýn” demeden de edemiyorum. Bu meseleyi tartýþmak, makul bir prensibe baðlamak, gazeteciliði önemseyenler için ilginç bir baþlangýç noktasý olabilir...
Kültürümüzün baðrýndan Mehtap’a çýkmak
Televizyonlarda neden kültür programlarý yok? diye sýzlanýrken “bir kültür kanalý”nýn doðum sancýlarýna þahit olduk. Mehtap adýyla yayýna baþlayan televizyon kanalý, reyting canavarýna teslim-i silah etmeden kendine yeni bir kulvar açýyor. Ne güzel! Türkiye’deki tematik kanal boþluðunu haber kanallarý doldurmaya çalýþtý. Çok da güzel örnekler çýktý ortaya. NTV’nin baþarýsýný, CNN Türk’ün çýkýþýný, SKY Türk’ün gayretini, TGRT Haber’in çabasýný görmezden gelmek mümkün deðil.
Ancak hayat sadece haberden oluþmuyor. Kültürel zenginliðin ekrana yansýmamasý büyük bir eksiklik; hele Türkiye gibi muazzam bir kültür hazinesinin üzerinde asude bir hayat düþlüyorsanýz... Mehtap TV’nin web sitesine (www.mehtap.tv) bir göz attým. Gerçekten umut verici. Belli ki bu kanalý düþünenler iþi ciddiye almýþ ve daha ilk günden doyurucu programlar ve ehil kadrolarla yeni bir vizyon ortaya koymuþ. Düþünce ve kültür dünyamýzýn pek çok önemli simasý Mehtap’ta buluþmuþ mesela. Sanattan, edebiyattan, mimariden, müzikten, felsefeden... Kültür zenginliðimizi yansýtan her þeyden bir parça bahsediyor Mehtap. Hemen herkesin belli bir oranda reytinge boyun eðdiði ve magazinciliðe kaydýðý bir dönemde ‘Mehtap’a çýkmak’ kolay bir þey olmasa gerek. Bu güzel gayreti can u gönülden alkýþlýyor, emeði geçenleri tebrik ediyorum. Þimdi sýra “eðlence kanallarýndan” bîzar olduðunu sýkça dile getiren halkýmýzda. Göstersinler ki “halk istediði için böyle bayaðý yayýn yapýyoruz” demek, magazini parlatanlar için geçerli bir gerekçe deðil.

‘Avrupa Ýslamý’ ne demek?
 

Son zamanlarda sýkça kullanýlmaya baþlayan “Avrupa Ýslamý” (ya da “Euro-Ýslam”) kavramýnýn yekpare bir biçimi olduðunu söylemek zor olmasa gerek.

Ancak kavrama verilen anlamlarýn bu çeþitliliðine raðmen, onun hayatiyet kazanmasýna vesile olan þartlarýn o kadar da yekpare olmadýðýný söylemek de zor deðil. Bu þartlar genelde Müslüman göçmenlerin Avrupa’daki varlýklarýna baðlý olsa da, her halükarda “Avrupa Ýslamý” kavramýna biçimini olmasa bile rengini veren hususlarý “liberal” baþlýðý altýnda toplamak mümkün. Çünkü Müslüman göçmenlerin Avrupa’daki varlýklarýnýn kýsa tarihine kýyasla Müslümanlýklarýnýn “sorunlu” addedilmeye baþlanmasý henüz tarih olamayacak bir niteliðe sahip.
Öte yandan, her ne kadar Avrupa’daki göçmenlerin Müslümanlýklarýnýn “sorunlu” olarak algýlanmasý 11 Eylül, Madrid ile Londra’daki bombalamalar, bunun yanýsýra da Hollanda’da Theo van Gogh’un öldürülmesi gibi olaylarla birlikte anýlmaya baþlansa da; buna Danimarka’da baþlayan “karikatür krizi” ya da Fransa’daki “baþörtüsü” tartýþmalarý ile göçmen gençlerin “ayaklanmasý” gibi hadiseler eklense de, temelde “Avrupa Ýslamý” kavramýnýn adý anýlan geliþmelerle iliþkisinin dolaylý olduðunu iddia etmek, birçoklarý için þaþýrtýcý gelmesine raðmen, o kadar zor deðil. Sözü edilen olaylarýn “konjonktürel” önemlerini göz ardý etmek anlamýna gelmez bu; ancak “Avrupa Ýslamý” kavramý, “konjonktürel” olamayacak denli Ýslam’ý, en azýndan Avrupa topraklarý ve en önemlisi de “kimliði” için(de) dönüþtürücü bir niteliðe sahip. Hatta, “Avrupa Ýslamý” kavramýnýn Avrupa’yý da bir anlamda yuttuðu söylenen “globalleþme” tezleri açýsýndan yorumlama çabalarýný da “konjonktürel” kýlacak denli bir “dönüþtürücü” nitelik bu.
Ýslam’ý teste tabi tutmak...
Ne var ki bu dönüþmenin hangi yollarla yapýlacaðý konusundaki fikirlerin çeþitliliði “Avrupa Ýslamý” kavramýna yekpare bir biçim vermekten uzak olduðu halde, niye yapýlmasý gerektiði konusu o kadar çeþitli deðil. Her þeyden önce, bir taraftan kavramýn “kültürel”, “dinî (teolojik)” ve “kimlikler” açýlarýndan meþrulaþtýrýlmaya çalýþýldýðýna þahit olmaktayýz; diðer taraftan ise meþrulaþtýrýlsýn ya da meþrulaþtýrýlmasýn, kavramýn ifade ettiði hususlar fiiliyatta gerçekleþsin ya da gerçekleþmesin, onun sadece Avrupa’da yaþanan Ýslam’ý deðil, genel anlamda Ýslam’ý “teste tabi tutmak” için bir vesile olarak kullanýlmak istenmesine de. Dolayýsýyla, bir “Avrupa Ýslamý” var mý yok mu tartýþmasýndan ziyade, bu kavramýn performatif gücünün olup olmadýðý (ki olduðu açýk) daha önem taþýyor.
Daha geçenlerde, malum karikatürleri yayýnlayarak “kriz”in çýkmasýna yol açan Danimarkalý gazete editörünün, “Aslýnda amacýmýz Müslümanlarý rencide etmek deðildi. Gerçi onlarýn tepki göstereceðini biliyorduk; ama bu karikatürleri yayýnlayarak onlarýn ifade özgürlüðü karþýsýnda daha makul tepkiler vermelerini saðlamaya dönük bir amacýmýz vardý.” mealinde bir açýklamasý oldu. Bu açýklama tam da sözünü ettiðimiz performatif gücün ne gibi bir “kuvve”si olduðunu gösterecek denli önemli. Kýsaca ifade etmek gerekirse, “söz edimi” (speech act) teorisyenlerinin ortaya attýklarý, konuþmanýn sadece betimleyici bir yanýnýn olmadýðý, ayný zamanda icra edici (performatif) bir yanýnýn da bulunduðu þeklindeki tezlerine dayanan bu “performatif” taraf, güçlü bir þekilde yeniden formüle edilebilirse, liberal “ifade özgürlüðü” bir anlayýþý sarsabilecek yanlarý olan; sözün ve ifadenin, sadece kiþinin kendi düþüncesini baþkalarýna aktararak betimleme deðil, ama ayný zamanda bizzat bir fiil olarak gerçekleþme vasýtasý olduðunu ortaya koyan bir niteliðe sahip. Bu anlamda, malum karikatürlerin düþünce özgürlüðü baðlamýnda deðerlendirilemeyeceðini, aksine bizzat fiil olarak Müslümanlara karþý saldýrý anlamýna gelebileceðini iddia etmek için kullanýlabilecek bu performatif unsur, karikatürlere karþý çýkanlarýn tepki ve eylemlerinde hiç söz konusu edilmeyerek harcandý; ancak editörün karikatürleri yayýnlama amacýný açýklarken ifade ettiði gibi, ister bilinçli isterse de bilinçsiz bir biçimde, iþin bir parçasý olarak karþýmýza çýkýyor: Müslümanlar tarafýndan kendilerine bir saldýrý olarak görülen karikatürler, yayýncýsý tarafýndan Müslümanlarýn üzerinde performatif bir etkiye sahip olacak bir biçimde, onlara yönelik bir icra ediciliði içerecek bir þekilde, onlarýn ileride benzer vakalarda ifadenin performatif gücünü uygulayanlarýn amaçlarýna matuf olarak hareket etmelerini saðlamak için bir vesile olarak kullanýlýyor.
Avrupa’nýn anlamak istemediði...
Ýþte “Avrupa Ýslamý” kavramýnýn da böyle performatif bir tarafý mevcut: piercing yaptýrmýþ baþörtülü bir genç kýz, sadece piercing yaptýrmýþ baþörtülü bir genç kýz olabilecekken, kendisinin bile haberi olmadýðý “Performasyon savaþlarý”nýn nesnesi yapýlarak “Avrupa Ýslamý” için meydana sürülüyor ya da yakýnlarda Hollanda’da yaþanan “peçe tartýþmalarý”nda olduðu gibi, sayýlarý piercing yaptýrmýþ baþörtülü genç kýzlardan bile daha az olan peçeliler, ayný “Avrupa Ýslamý”na neden gerek duyulduðunun dayanaðý olabiliyor. Hem de her halükarda “bireyin kutsallýðý” tezini baþtacý etmiþ “liberal” gelenek tarafýndan. Unutmayalým ki daha yakýnlarda Hollanda’da hükümetin bilimsel danýþma kurulu tarafýndan “Dynamiek in Ýslamitisch Activisme” (Ýslami Aktivizmin Dinamiði) adýyla yayýnlanan rapor, 14 ayrý Ýslam ülkesindeki “Ýslami aktivizm”in baþka þeyler yanýnda, “bireyleþtirici” yönleri olduðu için demokrasi ve insan haklarý açýsýndan “olumlu” olduðu sonucuna varmýþtý. Bu açýdan, ister Bessam Tibi tipi “liberal”, ister (kavrama karþý tavrý çekinceli de olsa) Tarýk Ramazan tipi “teolojik”, isterse de birçok sosyal bilimcide görülen “kimlik” sorunu etrafýnda deðerlendirilen “sosyolojik” çözümlemelerce tanýmlansýn, “Avrupa Ýslamý” kavramý, her þeyden önce, bir din olmasý gerekirken birçok baþka þeye indirgenen Ýslam üzerinde performatif yanlarý aðýr basan bir kavram. Fundamentalizm korkusu, uluslararasý terörizm, politik Ýslam gibi yan unsurlarla desteklenmesine; 11 Eylül ya da van Gogh cinayeti gibi hadiselerle yoðrulmasýna; Avrupa’daki Müslüman göçmenlerin hal ve tavýrlarýný çözümleme gayesi içinde gösterilmesine raðmen, tabiatý itibarýyla, yekpare olduðu varsayýlan “Avrupa kimliði”nin kendisini yeniden tahkim etmeye çalýþmasýna matuf bir proje. “Avrupa Ýslamý” kavramýnýn yekpare olmamasýna raðmen, kavramý doðuran þartlarýn o kadar çeþitlilik arz etmemesinin arkasýndaki neden de, iþte bu durum. Bu anlamda, belki de bu kavramýn baþka bir kavramla, son zamanlarda çeþitli Avrupa ülkelerinde “dýþardan imam getirilmesi”ne son verilmesi, bunun yerine imamlarýn çeþitli eðitim kurumlarýnýn bünyesinde açýlan “Ýslam ilahiyatý” bölümlerinde yetiþtirilmesi çabalarýna; bu çabalarýn “entegrasyon”un daha saðlýklý bir biçimde yürütülmesi amacýný saðlamaya dönük olmasýna bakýlarak, “entegrasyon ilahiyatý” kavramýyla yer deðiþtirmesi hayli yerinde görünüyor. Böylelikle, “Avrupa Ýslamý” kavramýnýn, bir din üzerindeki hiç de hoþ olmayan performatif unsurlarýnýn (mesela, “Kalvinist Müslümanlar” ya da “Ýslam’ýn reforme edilmesi” gibi icralarýn) belki de önüne geçilmiþ olur.

CEVHERÝ GÜVEN

Sezer,Rusya Ve Katerina Meselesi

Cumhurbaþkaný Ahmet Necdet Sezer üç günlüðüne Rusya’ya gidiyor. Bu ziyaret Rusya Federasyonu’na Cumhurbaþkaný seviyesinde yapýlan ilk ziyaret olma özelliðini taþýdýðý için önemli.

Ziyaretin baþlamadan TOBB’dan isyan nidalarý yükseldi. Türk iþadamlarýnýn yoðun faaliyette bulunduðu Rusya’ya Sezer’in hiçbir iþadamý götürmemesiydi þikayete neden olan.

TOBB Baþkaný tepkisini, “Putin, Sezer’in daveti üzerine yaptýðý Türkiye ziyaretinde, bir iþadamý ordusu da getirmiþti. Sezer ise iþadamsýz gidecek” sözleriyle dile getiriyor.

Bu güncel polemiði bir tarafa býrakýp, Türk-Rus iliþkilerindeki en kadim polemiðe geçiyorum: Katerina-Baltacý iliþkisine.

Son günlerde sýký bir popüler tarih okumasý yapma gayretindeyim. Tabi ki gözdem; Ýlber Ortaylý. Dolayýsýyla Katerina-Baltacý meselesini Ortaylý’dan öðrendiðim þekliyle size anlatacaðým...

Efendim, III. Ahmet devrinde Baltacý Ocaðý’nda yetiþen Mehmet Paþa, Rus Çarý Petro ile savaþýyor. Rusya’dan darbe yemiþ Kýrým Haný, Ýsveç Kýralý 12. Karl ve Polonya Kralý, Osmanlý’yý destekliyorlar. Tabi manevi olarak.

Ancak kuþatma uzuyor, Petro’nun kuvvetlerine nihai darbeyi indirecek teknik imkan yok Baltacý’da. Uzun savaþlara alýþýk olmayan Yeniçeriler arasýnda disiplinsizlik te baþlýyor bu arada. Petro’da ise çemberi yaracak kuvvet kalmamýþ.

Kýrým Haný ve Ýsveç Kralý 12. Karl ve Polonya Kralý, Serdar-ý Ekrem Baltacý Mehmet Paþa’yý direnme ve son darbe için iknaya çalýþýyorlar. Ancak durumu ölçüp biçen tecrübeli Baltacý onlara kulak asmýyor ve kuþatmayý kaldýrýyor.

Prut Barýþý ile Petro 1699’daki bütün kazançlarýndan vazgeçiyor. Yani Karlofça Antlaþmasý ile elde ettiði Kýrým’daki Azak kalesinden. Rusya için bu kale çok önemli çünkü sýcak denizlere açýlmak için fýrsat.

Rusya’nýn Azak kalesini boþaltmasý ve diðer tavizlerinden daha fazla þey isteyen Kýrým Haný, Ýsveç Kralý ve Polonyalý müttefikler bu barýþtan memnun olmuyorlar. Ýstanbul’da kendileri gibi düþünenlerle, Baltacý’yý sevmeyenlerle birlik olup Padiþahý kýþkýrtýyorlar. Çar’ýn adamý Þapirov’un, Baltacý Mehmet Paþa’ya mücevherler getirdiði ve Katerina’yý peþkeþ çektiði Padiþah’a çeþitli kanallardan ihbar ediliyor ve çok yoðun söylenti baþlatýlýyor. Sonunda Baltacý kelleden oluyor.

Hiçbir belge ve delille Baltacý-Katerina iliþkisini ispatlayabilen yok. Tamamen tevatürden ibaret. Hatýrlarsanýz Ertuðrul Özkök te Rusya Devlet Baþkaný Putin’e ayný soruyu sormuþtu. Soru cevabý bire bir aktarýyorum:

“Özkök: Bir tek Katarina olayý var. Bize öðretirlerdi; Plevne savaþý sýrasýnda Gazi Osman Paþa, Katarina ile iliþkisi olduðu için savaþý kaybetti diye.

Putin: Bizde ise bu olay baþka türlü biliniyor. Rus ordusu kuþatma altýndayken, Katerina kuþatmayý yönetene rüþvet vermiþ. Tüm kadýnlarýn takýlarýný zorla toplatmýþ kendi mücevherleriyle birlikte paþaya rüþvet olarak vermiþ. Böylece Türk kuvvetleri Rus askerlerini savaþmadan serbest býrakmýþ. Bu olaydan sonra Petro, özel olarak kadýn niþaný çýkartmýþ. Adýný da 'Kutsal Katerina' koymuþ. Petro Moskova'ya döndüðünde ilk eþini manastýra sürgüne gönderip, Katerina'yý kendisine eþ olarak aldý.”

Bu gezide de ayný konu gündeme gelir mi; bilemiyorum. Ama Ýlber Ortaylý’ya göre mücevher konusunda da ortaya ciddi delil koyabilen yok.

Ýsrail bir devlet gibi davranmýyor
 

Devlet sadece güç üzerine kurulu bir yapý deðildir. Devletleri güçlü yapan onlarýn baþkalarýný ezebilme düzeyi de deðildir.

Devletleri terör örgütlerinden ve diðer oluþumlardan ayýran en önemli özellikleri belli ilkeler üzerine kurulu olmalarýdýr. Kýsa dönemde saf güç en önemli unsur gibi görünse de meþruiyetini ilkelerinden almayan hiçbir devlet uzun dönemde güvende kalamaz. Ýsrail, bunun tipik bir örneðidir. Filistin karþýsýndaki neredeyse sýnýrsýz gücüne, dünyanýn en ‘süper güçlerini’ arkasýna almasýna raðmen Ýsrail ayný zamanda dünyanýn en baþarýsýz devletidir. Çünkü hâlâ devletin ne anlama geldiðini anlayabilmiþ deðildir. Çünkü hâlâ en temel güvenlik sorunlarýný dahi çözebilmiþ durumda deðildir. Filistin’e verdiði zarar nedeniyle Filistin sorununda Ýsrail’in baþarýlý olduðu yanýlgýsý genel olarak kamuoyunda hâkimse de her gün bir patlama veya saldýrý korkusu içinde yaþayan hiçbir devlet baþarýlý sayýlamaz.
Terörü besleyen ana nedenler...
Ýsrail, Hamas’ý bir terör örgütü olarak görüyor ve bu nedenle Hamas, Arap dünyasýnýn en demokratik, belki de tek demokratik seçimiyle iktidara geldiði zaman sadece Filistinlileri suçlamayý tercih etti. ‘Teröristlerden hükümet olmaz’ söylemi ilk bakýþta haklý gibi dursa da Ýsrail, Filistin’e terör dýþýnda fazla bir alternatif býrakmadýðýný, hatta terörü bizzat kendisinin uygulamakta olduðunu fark etmedi. Oysaki Hamas’ýn kurulmasýna maddi yardým da dahil destek veren bizzat Ýsrail’in kendisiydi. Ýsrail daha baþýndan itibaren yaný baþýnda istikrarlý ve dengeli bir Filistin Devleti’nin kurulmasýna razý olmadý. Diðer bir deyiþle sorun sadece Ýsrail’in var olma hakkýnýn tanýnmasý deðildi. Sorunun diðer yüzünde Ýsrail’in Filistinlilerin var olma hakkýný tanýmasý sorunu bulunuyordu. Eðer Ýsrail sorunu bu yönüyle ele alabilmiþ olsaydý kýsa sürede iktisadi açýdan kendisine baðýmlý; fakat görünüþte baðýmsýz bir Filistin devleti oluþturabilirdi. Böylece Mýsýr gibi veya Ürdün gibi, hatta onlardan daha uyumlu bir Filistin devleti kurulmuþ olurdu ve Ýsrail de Arap iþgücünü kullanarak tüm Ortadoðu pazarlarýna hâkim olabilirdi. Fakat kendisi de terörle kurulmuþ bir devlet olarak ve uzunca bir süre aþýrýlarýn dümende olduðu bir yapýlanma olarak Ýsrail, uzun süre sadece yok etmeyi düþündü. Her bir savaþý bir sonraki savaþa ve geniþlemeye hazýrlýk basamaðý olarak gördü. Oysa uluslararasý iliþkilerde tek taraflý bir güvenlik olamaz. Eðer gerçek anlamda ve kalýcý bir güvenlik istiyorsanýz komþularýnýzýn da kendilerini güvende hissedeceði bir barýþ kurmak zorundasýnýz. Ýkinci Dünya Savaþý sonrasýnda yeniklerin de sisteme dâhil edilmesinin mantýðý budur. Ýsrail ise her savaþ sonrasýnda Arap komþularýný aþaðýladý ve asýl barýþý kurabileceði ýlýmlý Arap liderlerin daha baþarýsýz olabilmesi için savaþtý. Ýdealist ve dinci Yahudi baþbakanlar, ilk yýllarda Tevrat’ýn hedef gösterdiði topraklarý iþgal etme hayaliyle yanýp tutuþtular.
Araplarýn yenilgileri büyüdükçe ýlýmlýlarýn Arap siyaset sahnesindeki inandýrýcýlýðý da azaldý. Çözümsüzlüðün çözüm halini aldýðý bu ortamda bir yandan yenilgi, diðer taraftan yolsuzluklar ýlýmlý Arap siyasetini, ýlýmlý dini yaklaþýmlarý ve Arap milliyetçiliðini bitirdi. Artýk Filistin’de baðýrmadan konuþabilmek mümkün deðildi. Arafat’ýn geldiði en son durumu bir gözünüzde canlandýrýnýz. Bir odaya mahkûm edilen Arafat, kendisini bile savunacak durumda deðildi. Bir mumun gölgesinde dünya liderlerinden yardým dileniyordu. Tablo öylesine acýklýydý ki dönemin Türk Baþbakaný Bülent Ecevit dahi Ýsrail’i ‘soykýrým’ yapmakla suçluyordu. Hamile kadýnlar kontrol noktalarýnda doðum yapmak zorunda kaldý, küçük çocuklar terör zanlýsý diye öldürüldüler, aþaðýlanma ve hakaret Filistin sokaklarýnýn kaderi haline geldi. Filistin’e bir tek liman veya bir tek havaalaný dahi verilmedi. Filistin, etrafý tel örgüler ile çevrili bir açýk cezaevine dönerken, Ýsrail fareyi köþeye sýkýþtýrmýþ kedi misali ahlak ve hukuk kurallarýndan arýnmýþ bir tutum içine girdi. Kendi içinde demokratik bir hukuk devleti olan Ýsrail, Filistin’i bir tür ‘safari parký’ gibi gördü. Üstelik bu politikalarýný Ýsrail lobisi sayesinde Amerika’dan da onaylattý. Bu ortamda ‘ýlýmlý’ Filistinli siyasetçilere de kendi halklarýna benzeri politikalarý uygulama hakký tanýndý. ‘Devlet’ hakký olmasa da, ‘otorite’ olma hakký verilen Arafat ve adamlarý, kýsa sürede Filistin Otoritesi’nde hapishaneler kurdular ve buralarý dünyanýn önemli iþkencehanelerinden biri haline getirdiler. Ýsrail hapishanelerinden kurtulanlar El Fetih’in eline düþtü. Ýsrail’in lütfedip geçmesine izin verdiði dýþ yardýmlar ve gümrük vergileri, Arafat’ýn adamlarýnýn (Kuveyt Çetesi de denir) elinde çarçur edildi. Arafat öldüðünde býraktýðý milyonlarca dolarlýk mirasý paylaþmak bile zordu.
Yukarýdaki tabloya bakýldýðýnda Hamas’ýn, yani radikalizmin, yolunu Ýsrail’in ve onun izin verdiði Filistin siyasetinin açtýðý rahatlýkla görülebilir. Canýndan baþka kaybedecek bir þeyi kalmamýþ bir halk, adeta ölüm hakkýný kullanmaya baþladý. Hamas’ýn intihar saldýrýlarýnýn bir boyutu da çaresizliktir. Ýsrail’in intihar saldýrýlarýna tepkisi de çok sert oldu. 15-16 yaþýnda çocuklarýn yaptýðý saldýrýlarýn ardýndan, saldýrganlarýn evi tanklar ile yerle bir edildi. Oysa suç bireyseldir. Ailesini veya baþka kimseleri baðlamaz. Ýsrail, suç ile hiçbir ilgisi olmayan, sadece ölen çocuklarý için aðlayan ailelerin evlerini bir gecede yerle bir etmiþtir. Bu intikamdýr ve tipik bir terörist yaklaþýmýdýr. Bir militanýn evini tanklarla ezip geçen bir devlet bunun karþýlýðýnda en azýndan o mahalledeki herkesi karþýsýnda bulur, yüzlerce intihar saldýrganýný yaratacak bir ortama neden olur.
Ýsrail’in ‘terörist örgütleri andýran’ yaklaþýmý bununla da sýnýrlý kalmamýþ ve tespit ettiði kiþileri havadan füzeler ile tek tek öldürmüþtür. Haklarýnda arama emri dahi bulunmayan birçok önemli isim, oturduklarý dairelerinde veya bir taksinin içinde tek tek infaz edilmiþtir. Bir kiþiyi öldürmek için gerektiðinde kalabalýk bir caddeye füze atýlmýþ, bir zanlýyý vurabilmek için bir apartman komple havaya uçurulmuþtur. Dikkat ederseniz, burada suçlu suçsuz ayrýmý yoktur. ‘Kurunun yanýnda yaþlar da yansýn’ yaklaþýmý vardýr. Sadece geçtiðimiz haftalarda birçok çocuk ve suçsuz Filistinli, Ýsrail’in bu tür saldýrýlarý sonucu hayatýný kaybetmiþtir. Ýsrail’in bir plajý nasýl kana buladýðý hâlâ hafýzalardadýr. Bu tabloya bakýldýðýnda El Kaide’nin intikamcý ve toptancý terör yaklaþýmýný Ýsrail politikalarýnda da açýkça görmek mümkündür.
Kýsacasý Hamas, bir alternatifsizliðin ürünüdür. Terörse de, þiddetse de, aþýrýlýksa da Filistinlilere býrakýlan tek çýkýþ kapýsýdýr. Aldýðý % 50’den fazla oy bunun açýk göstergesidir. Dahasý gözlerden kaçsa da, diðer siyasi gruplar da hýzla Hamas’a benzemektedirler. Artýk El Fetih ile Hamas militanlarý arasýndaki farký anlayabilmek çok zordur. Her ikisi de ölmek ve öldürmekten bahsetmektedir, her ikisinin de elinde Ýsrail’in ellerine tutuþturduðu silahlar vardýr (15 gün önce Ýsrail, El Fetih’e silah yardýmýnda bulundu) ve her ikisinin de gözlerinde ümitsizlik vardýr.
Ýsrail dünya barýþýný tehdit ediyor... Seçimlerden bu yana Ýsrail ve Batý dünyasý Filistin’e yardýmlarý kesti. Maaþlar aylardýr ödenemiyor. Maksat Hamas’ý köþeye sýkýþtýrmak ve sonra da kaçmasýný saðlamak. Halka ‘iþte Hamas’ýn size hiçbir yararý olmadý’ demek. Oysa Filistinliler köþeye sýkýþalý çok oluyor. Hamas’ýn iktidarda tutunamamasý Hamas’ý bitirebilir belki; fakat kýsa sürede yeni Hamas’larý ortaya çýkarýr. Ayrýca Hamas’ý da geri dönülmez bir þekilde terörün içine çeker. Nitekim bunun iþaretlerini de almaya baþlýyoruz. Kendisine hiçbir yol býrakýlmayan Hamas köþeye sýkýþtýrýlmýþ bir ‘kedi’ misali yerin altýndan tüneller kazarak Ýsrail askerlerine saldýrdý. Ýsrail plajlarda çocuklarý katlederken, Hamas militanlarý da bir Ýsrailli askeri kaçýrdý. Öldürdüðü Filistinli çocuklar için ‘iþ kazasý’ açýklamasý yapan Ýsrail, öldürülen ve kaçýrýlan kendi askeri olunca dünyayý ayaða kaldýrdý. Önce Ýsrail savaþ uçaklarý baðýmsýz bir devletin, yani Suriye’nin, devlet baþkanýnýn konutunun üzerinden tahrik uçuþlarý yaptý. Devamýnda Gazze topraklarýna tanklar ve askerlerle girdi. Bu da yetmedi, Hamas hükümetinden aralarýnda bakanlar da bulunan 64 yetkiliyi rehin aldý. Bu da kesmedi, bu kez de yaklaþýk 1,5 milyon Filistinlinin kullandýðý elektriðin % 40’ýný saðlayan elektrik santralýný bombaladý. Santralýn bombalanmasý sonucu sular da kesildi. BM’ye göre toplu ölümler dahi olasý. Ve Ýsrail hâlâ tatmin olmuþ gibi durmuyor. Çünkü intikam hýrsýyla hareket ediyor. Teröristler intihar saldýrýsý düzenliyor, Ýsrail onlarýn evlerini ve ailelerini vuruyor. Teröristler Ýsrail’in kamu binalarýna saldýrýyor, Ýsrail, Filistinlilerin elektrik santralýný yok ediyor. Teröristler asker rehin alýyor, Ýsrail ise bakan ve bürokratlarý rehin alýyor. Suikast, infaz, gasp, rehin alma, binalara saldýrý vs... Teröristler ile Ýsrail arasýndaki çizgi iyiden iyiye inceliyor. Ýsrail devlet gibi davranmýyor, bu nedenle devlet gibi muamele görmekte de zorlanacak. Filistin ise zaten bir devlet deðil. Kendisine karþý terör yöntemleri kullanýldýðý sürece o da daha fazla terörü bir yöntem olarak kullanacak. Hamas, çatýþma sahasýna geri dönüyor. Diðer Filistinli siyasi gruplar da Hamas’ýn yanýna. Bunun faturasýný ise sadece Ýsrail ve Araplar ödemeyecek. Aþýrýlýk tüm Ýslam dünyasýnda prim yapmaya ve meþruiyet sahasý bulmaya baþlarken, fatura tüm dünya barýþýna kesilecek.

Ekonomi haberciliðine dikkat!
 

Medyada ekonomi haberleri artýyor. Ekonomi sayfalarýnýn ve programlarýnýn ilgi alaný geniþliyor. Bunlar yetmiyor; müstakil ekonomi gazeteleri, ekonomi dergileri sürülüyor piyasaya.

Arz-talep dengesi içinde ortaya çýkan bu yükseliþin sosyal bir gerçekliði olmalý. Elbette var. Hemen herkesin ekonomik hareketlilik ile yakýndan ilgisi var artýk. Daha doðrusu, ekonomideki geliþmeler hemen herkesi derinden etkiliyor. Eskiden ekonomi haberleri sýnýrlý sayýdaki iþvereni ve bürokratý bir derece ilgilendiriyordu. Þimdi öyle mi? Ekonomi, hayatýn her alanýna bu kadar nüfuz etmiþse medyanýn bu sahalardan kaçmasý düþünülemez. Ancak, eski mantýk ve usullerle de ekonomi haberciliði yapýlamaz. Çünkü sorumluluðu artmýþtýr medyanýn...
Eski bir refleksin gölgesinde
Gazetecilerin zihnî reflekslerine yapýþmýþ eski ve biraz da batýl bir inanç var: “Negatif haber caziptir, okutur. Pozitif haber sýkýcýdýr, ilgi çekmez.” YANLIÞ! Modern gazeteciliðin dünya tecrübesi, bu kadim zihniyetle mücadele etmeye çalýþýyor. Hâlâ tahterevallinin negatif kýsmýnda seyrediyor habercilik; ancak pozitif haberlerde artýþ olduðu da aþikâr. Artýk gazete yöneticileri eskisi kadar “Ne yapalým, okur cinayet gibi, hýrsýzlýk gibi kötü haberleri daha çok okuyor” demiyor. Gücünü hayatýn bizzat kendinden alan ve sosyal hayata olumlu sinyaller gönderebilen haberlere de yer veriliyor. Okur da belli bir oranda alýþtý bu duruma. Gerçek hayattan derlenmiþ baþarý hikâyelerinde en azýndan kendini bulabiliyor, somut örneklerden kendine dersler çýkarabiliyor. Þüphesiz ille de pozitif haber verilecek diye gerçeðin sýnýrlarýný zorlamamak gerekiyor; ancak þu da bir gerçek ki pozitif haber, öyle sanýldýðý gibi çok uzaklarda deðil, hayatýn tam göbeðinde.
Negatif haber konusunda ekonominin daha hassas bir durumu var. Çünkü gereksiz yere yaþanan her sýkýntýnýn bedelini herkes ödemek zorunda. Gerçeðin hudutlarýný zorlayan her bilgi, okura karþý yapýlmýþ büyük bir haksýzlýktýr. Sadece okura ya da seyirciye mi? Hayýr! Ülkeye, ülkenin geleceðine yapýlmýþ harakirilerden söz ediyoruz. Nasýl medya, gerçekleri sorumlu olduðu insanlardan gizleyemez; aynen öyle de sorumlu basýn, gerçek olmayan bilgileri de -ki o bilgilere çapraz kontrolleri yapýlmamýþ kulis bilgileri dâhildir- dilediði gibi kullanamaz. Hatta bilginin doðru olmasý yetmez; abartýsýz da olmasý þarttýr! Haberdeki bilgi özünde doðru olabilir; ancak haber üzerindeki abartý o doðru bilgiyi de, o bilgiyi habere dönüþtüren markayý da güvenilmez kýlabilir. ‘Mübalaða, zýmnî (gizli) bir yalandýr’ sözü ne kadar veciz ve titiz bir kuralý iþaretler! Çünkü abartý, sansasyon maksadýyla yapýlýr ve bununla gazetenin daha okunur, televizyonun daha seyredilir hale gelmesi planlanýr. Doðrudur. Kýsa süreli yüksek reyting ya da tiraj elde edilse bile, med-cezir bittiðinde medyadaki aðýr hasarýn vahim olduðu görülür...
Ekonomi sadece ekonomi deðil artýk
Türkiye kritik bir zaman tüneline girmiþtir. 11 ay sonra Çankaya Köþkü yeni bir kiracýyý kabul edecek mesela. Kiracý diyorum; çünkü hiç kimseye tapulu deðil o makam. Kimler geldi, kimler geçti. Üstelik Çankaya nöbet deðiþimleri genellikle sancýlý oldu. Bu seferki durum biraz farklý. Daha önceki seçimler siyasî kriz doðurmuþtu. Þimdiki durum sadece siyasetin alanýný daraltmýyor. Bu hassas duruma bakmaksýzýn yürütülen bazý yayýnlara anlam vermek kolay deðil. Ayný gemide bulunmanýn kaçýnýlmaz dayanýþma yollarý üzerine ortak akýl arayýþlarý varken, gemiyi bir ucundan delmenin makul bir izahý olamaz.
Hemen her mevzu çatýþma alanýna taþýnýnca her geliþme tabii seyrinden çýkýyor. O yüzden sadece reis-i cumhur seçimi deðil, Türkiye’nin önünde daha pek çok eþik var. Hiçbir demokratik ülkede bu kadar aðýr hissedilmeyen tensiplerin sürekli gündemde tutulmasý da ekonominin normal seyrini bozabilir. Seçim üzerine koparýlan fýrtýna bir baþka handikap. Erken seçim olsun diye akla hayale gelmedik tezgâhlar kuruldu maalesef. Hýrçýnlýðý cinnet seviyesine kadar götüren birileri için ne ekonomik istikrarýn bir önemi var ne de siyasî istikrarýn. Onlar bilseler ki bazý meþum gayretleri yüzünden Türk insaný bir asýr boyu ýstýrap çekecek, yine de gözlerini kýrpmadan menhus yollarýna devam edecek. Her ülkede böyle hasta ruhlar vardýr; ama bu tip adamlarýn bizdeki kadar güçlü irtibatlarý yoktur. Bizde psikolojik harp tekniklerinde uzmanlaþmýþ kiþi ve gruplar rol alýr içten çökertme senaryolarýnda...
Siyaset üzerinden ekonomiyi vurmak
Demek istediðim þu ki Türkiye’de ekonominin dinamikleri hâlâ gücünü siyasetin istikrarýndan alýyor. O yüzden sýcak gündem haberciliði ciddi bir sýnavdan geçiyor. Siyasetin en temel esprisi halkýn tercihine gösterilen saygýdýr. Yani, son seçimlerden büyük bir halk desteði ile çýkan AK Parti’yi halk sandýkta ya ödüllendirecek ya da cezalandýracak. Buna tahammül etmeyen, faþizmin dik âlâsýný savunuyor demektir. Bir zamanlar sandýktan zaferle çýkan Demokrat Parti, Adalet Partisi, Anavatan Partisi þimdi nerede? Halk, partileri zirveye çýkarmasýný bildiði gibi oradan indirmesini de bilir. Buna razý olmamak, buna tahammül etmemek; hatta daha ileri giderek toplum mühendisliðine soyunmak, halka saygýsýzlýktýr.
Tabii ki medya iktidarýn yanlýþlarýný yazacak. Ancak hata avcýlýðý yaparken gerçeklerin hududunu aþýrý derecede zorlayarak kendini de gülünç duruma düþürmeyecek. Kritik eþikler üzerine yapýlan vurgulu yayýnlar, manipülasyon kokuyor. Düþünebiliyor musunuz, dünyada ekonomik bir hareketlenme yaþanýyor, bundan Türkiye de olumsuz etkileniyor ve bir kýsým “ekonomi uzmaný” neredeyse zil takýp oynuyor. Kasýntýlý pozlar eþliðinde yapýlan “analizler”i dinliyorsunuz; yorumlar ekonominin kendi iç dinamizminden almýyor gücünü. Tamam, ekonomi ile siyasetin gündem kesiþmesi tarihte görülmedik kadar iç içe girmiþtir; fakat siyasî intikam ile siyasî yorum arasýndaki uçurumu da görmek þart! Siyasî intikam duygusuna ekonomi urbasý giydirdiðinizde söyledikleriniz “ekonomi analizi” olmuyor...
Aslýnda Türkiye’de gazetecilik daha saðlýklý bir noktaya gidiyor. Hem medya yöneticileri sorumluluðu daha yakýndan hissediyor hem de halk daha katýlýmcý hale gelerek medyadan daha fazlasýný istiyor. Ayrýca Türkiye’de belli alanlarda uzmanlaþan muhabir sayýsý da artýyor. Bu meslekte önemli görevler üstlendiði halde bu durumun farkýnda olmayanlar da var. Ýdeolojik þartlanmýþlýk içinde gazetecilik yapanlarýn vay haline! Yakýn bir gelecekte insanlar, kendilerini güdümlemek isteyen medyayý daha derinden hesaba çekecek. Ýþte o zaman iþinin ehli gazeteci ile propagandist arasýndaki fark daha belirgin hale gelecek.
Ne yapmak lazým?
Ekonomi gazeteleri de saðlýklý bir yolda ilerliyor. Referans, Dünya ve Diplomatik Forum makul bir geliþim haritasý sayesinde daha etkin pozisyonlar alabilir; alacaktýr. Zaten hayatta kalmak için baþka alternatifleri de yok. Güçlerini ülke gerçeklerinden alacak, siyasetin alavere dalavere iþlerine ekonomi maskesiyle girmektense bilgi ve analize deðer vererek yeni bir okur kitlesi oluþturacaklar. Gazetelere yansýyan ekonomi sayfalarý ve ekranlarda boy gösteren programlar da öyle. Doðru bilgi-dürüst yorum tercihini yapanlarýn ufku açýk... Geçenlerde Baþbakan Erdoðan, “Bizi eleþtirin; ama yapýcý olun, yol gösterin” mealinde bir þeyler söyledi. El hak doðrudur! Eleþtiri yapmayý, sevmediði kiþi ya da gruplarýn hayalarýna tekme atmak gibi algýlýyor bazý meslektaþlarýmýz. Kamu vicdaný bu vicdansýzlýðý yakýndan görüyor ve tercih hakkýný hep mazlum durumuna düþürülmüþ kiþilerden yana kullanýyor. Önemli olan, tespitlerimizi hakperestlik içinde yapabilmek. Yüreði yeten sorunlarý dosdoðru tespit eder, tahlil eder ve daha önemlisi, çözüm önerileri sunar. Halk problemler üzerine yapýlan výdý výdýdan usandý. ‘Ýyi de, sen ne öneriyorsun?’ denildiðinde sus pus olanlarý ya da lafý eveleyip geveleyerek olaylarý baþka mecralara çekenleri dinlemek istemiyor artýk. Ekonomi haberlerine bu yüreklilik içinde bir kere daha bakmakta fayda var.
Ortak Akýl Toplantýlarý

Geçenlerde gazetemizin merkez binasýnda önemli konuklarýmýz vardý. ‘Ortak Akýl Toplantýlarý’ baþlýðý altýnda gerçekleþtirilen toplantýnýn ana konusu ekonomiydi. O yüzden altý kiþilik süper bir ekiple bir araya geldik. Ekonomideki son geliþmeler ve çýkýþ yollarý üzerine beyin fýrtýnasý yaptýk. Meselenin deðiþik açýdan masaya yatýrýlmasý, konuya deðiþik açýdan yaklaþanlarýn bir masa etrafýnda Türkiye fotoðrafý çekmesi ve hepsinden önemlisi, çözüm önerileri adýna deðiþik fikirlerin makul bir düzlemde çözüm paketine dönüþmesi önemliydi.
Katýlýmcýlar listesine bakar mýsýnýz lütfen: SPK Baþkaný Doðan Cansýzlar, ÝSO Baþkaný Tanýl Küçük, TÝM Baþkaný Oðuz Satýcý, MÜSÝAD Baþkaný Ömer Bolat, TUSKON Baþkaný Rýzanur Meral, Merrill Lynch ekonomisti Mehmet Þimþek. Oturumu Marmara Üniversitesi öðretim üyesi Ýbrahim Öztürk yönetti. Konuþmalar iki bölümden oluþuyordu. Birinci bölümde tespitler ortaya konulacak, ikinci bölümde de herkes net çözüm önerilerinde bulunacaktý. Gerçekten de planlandýðý gibi oldu. Hem ekonominin deðiþik pencerelere akseden yüzünü gördük hem de somut çözüm önerilerini. O kadar ki, toplantý öngörülen süreyi aþtýðý h alde herkes büyük bir zevk almýþ olmanýn keyfiyle program bitsin istemiyordu.
Toplantýya gazetemizin imtiyaz sahibi Ali Akbulut, genel yayýn editörlerimiz ve ekonomi sayfasýnda çalýþan arkadaþlarýmýz katýldý. Belki bundan sonraki toplantýyý merkez binamýzýn sinema salonunda yaparak hem daha çok katýlýmý temin edeceðiz hem de daha deðiþik sorular yöneltme imkâný bulacaðýz. Yaklaþýk üç saat süren Ortak Akýl Toplantýlarý’nýn ilkini bugünkü gazetenizde okuyacaksýnýz. Baþta Ekonomi Editörümüz Turhan Bozkurt olmak üzere yayýndaki arkadaþlar, bu toplantýnýn hemen her ayrýntýsý ile yakýndan ilgilendi. Sonuçta ortaya bir metin çýktý. Konuyla ilgili insanlara ve kurumlara yol göstereceðinden eminim...

Ýsrail’i durduracak güç yok mu?
 

‘Ýktidar bozar, mutlak iktidar ise kesin bozar’

19. yüzyýl tarihçisi Lord Acton ve onun bu ünlü sözü, Ýsrail’in Filistinlilere yönelik tepkisinin ölçü tanýmaz bir seviyeye ulaþmasýyla birlikte aklýma geldi.

Yaz Yaðmurlarý Operasyonu, seçilmiþ Filistin hükümetini yok etme çabasýyla Hamas üyesi milletvekillerinin ve yetkililerinin rehin alýnmasýyla farklý bir boyut aldý. Gazze elektrik þebekesini bombalamak 1.4 milyon Gazzeliyi elektriksiz, susuz ve yaz sýcaklarý iyice artarken kanalizasyonsuz býraktý. Gazze’deki köprüye saldýrý, ulaþýmý imkansýz hale getirdi, sadece silahlý müfrezeler ve dev buldozerler için durum öyle deðil. Filistin Ýçiþleri Bakanlýðý üzerine hedefli saldýrý binayý küller içinde býrakýrken, gerekçe olarak bu binanýn “terör eylemlerini planlama yeri olarak kullanýlmasý” gösterildi. Ve bir kez daha elektrik kesintisi nedeniyle hastaneler kaos içinde býrakýlýrken, ilaç ve gýda temini engellendi. Gazzeliler, Ýsrail iþgal güçlerinden yeni saldýrýlarý bekliyor.
Filistin’e müdahale önceden planlanmýþ
Olmert, mart ayýnda seçildiðinde binlerce mermi Gazze’ye ateþlendi, 85’in üzerinde kadýn ve çocuk dur durak bilmeyen saldýrýlar nedeniyle yaþamlarýný yitirdi. Yüzlercesi sakatlandý. Bu olaylarý bir perspektife koymak için, 2000 yýlýndan bu yana lise ya da kolej deneyimleriyle kýyaslanabilecek Kassam roketleri 8 Ýsraillinin yaþamýna mal oldu. 2000 yýlýndan bu yana, Ýsrail saldýrýlarýnda ölen Filistinlilerin sayýsý ise birkaç yüzü geçti. Havadan, karadan ve denizden yapýlan bu öldürmeleri meþrulaþtýrmak için sýk sýk Kassam füzelerine odaklanýldý. Ýsrail’in Yaz Yaðmurlarý Operasyonu, iki Ýsrail askerinin öldürülmesi ve tank topçusu diðerinin kaçýrýlmasýyla direkt baðlantýlý gibi sunuluyor. Bununla birlikte, Haaretz gazetesi, Hamas hükümet yetkililerinin rehin alýnmasý planýnýn haftalar önceden yapýldýðýný duyurdu. Aksine, Filistinlilerin asker kaçýrma eylemi Gazze plajýndaki katliama ve ölenlerin çoðu çocuk olan diðer saldýrýlara bir tepkiydi. Onca gürültü patýrtý arasýnda kaybolup giden þey, Filistinli militanlarýn Ýsrail cezaevlerinde tutuklu bulunan, iþkence gören ve suiistimal edilen 300 Filistinli çocuðun ve yüzlerce kadýnýn salýnma talepleridir.
Tutuklularýn çoðu suçsuz yere orada ya da iþkence ile itiraf belgelerini imzaladýklarý için tutuluyorlar. Toplam olarak, þu an bu hapishanelerde tutulan Filistinli sayýsý 10 bin civarýnda. Nisan ayýnda, Ýsrail güçleri Batý Þeria’nýn Tura el Garbiya kasabasýna baskýn düzenledi ve beþ yaþýndaki Motaz Habha’yý babasýnýn kucaðýndan alýp götürdü. Baba Samet, askerler cipler içinde eve baskýn düzenlediklerinde evinin önünde bir komþusuyla sohbet ediyordu. Samet, küçük oðluna sýký sýký sarýldý, askerler onu dövüp yere yatýrdýlar ve ellerini kelepçelediler ve jipe bindirdiler. Oðlunu da, babasýnýn yanýna bindirip “tutukladýlar”. Gittikleri istikamet Shaaked askeri üssü idi, orada bir hücreye kapatýldýlar ve kötü muameleye maruz kaldýlar. Çocuk resmi olarak Ýsrail askerlerine taþ fýrlatmakla suçlandý. Geç saatlerde baba ve oðlu salýverildi ve karanlýkta evlerine yürüyerek gönderildi. Samet ve Motaz Habha’nýn öyküsü göreceli de olsa mutlu sonla bitti. Bir ay önce, New York’ta “Made in Filistin” adýndaki Filistin sanat sergisine katýldým. Sanatçýlardan birisi anýlýyordu, onun bir dizi resmi asýlmýþtý, Ýsrail askerlerinin kendilerine taþ fýrlatan çocuklara ateþ açma “sporunu” gösteren bir resim…
Lord Acton’un sözleri, ABD Yüksek Mahkeme’sinin, neo-muhafazakarlarýn kontrolündeki Bush-Cheney yönetiminin bastýrýlamaz güç açlýðýna ve belki de Ýsrail’in eylemlerine fren olabilecek bir karar sonrasýnda bir kez daha aklýma geldi. Mahkeme, Guantanamo’daki tutsaklarýn yargýlanmasý için kurulan askeri mahkemelerin ABD yasalarý ve Cenevre Konvansiyonu’na aykýrý olduðu ve Guantanamo Üssü’ndeki tutsaklarýn askeri mahkemede yargýlanmasýnýn yasadýþý olduðu hükmüne vardý.
Cenevre konvansiyonunun üçüncü maddesine göre tüm tutuklulara hiçbir fark gözetmeksizin eþit muamele edilmelidir. Ayýca, þartlar ne olursa olsun hayata veya beden bütünlüðüne kasýtlar, bilhassa her þekilde katl, zulüm, azap ve iþkenceler; rehin almalar, þahýslarýn haysiyet ve þerefine tecavüzler, özellikle küçük düþürücü ve alçaltýcý muameleler yasaklanmýþtýr. Karar, CIA’in Guantanamo üssünde ve baþka yerlerde tutulan tutuklulara karþý, iþkence kullanýmýný da içeren sorgulama rejimini hedef alýyor. Bu karar ayný zamanda, Bush’un normalde sivil mahkemelerde yargýlanan suçlarý askeri mahkemelere taþýmayý öngören, teröre karþý özel bir komisyon oluþturma planlarýný da yasadýþý ilan ediyor. Eðer bu sürecin iþletilmesine onay verilseydi, kurulacak olan özel komisyon herhangi bir yerde herhangi bir suçlu tarafýndan iþlenen herhangi bir suçu teröre karþý savaþla birleþtirebilecekti.
Yüksek Mahkeme’nin bu kararý, demokrasiye ve insan haklarýna inanan bizim gibiler için tam zamanýnda çýktý. Ülkemizi yeniden “eskiye götürmek” için bize bir tutamaç verdi. Bu hüküm, Amerikan gücünün koridorlarýndan içeri süzülüp giren ve son zamanlarda yönetimi ve Kongre’yi istediði yere eðip büken Ýsrail’e de bir uyarý hizmeti görmeli. Aslýnda, Pentagon ve Dýþiþleri Bakanlýðý’ndaki kilit konumlarý ellerinde tutan neo muhafazakarlar, ABD ve müttefiklerini Irak’a karþý savaþ kaosunun içine saplayan yalanlar ve yanlýþ anlatým aðý yarattýlar. Bugün, AIPAC ve onlarca organizasyon, Ýsrail lobisinin Demokratlar ve Cumhuriyetçi partiler üzerinde boðucu bir hakimiyeti olduðuna vurgu yapýyor. Kendilerine karþý çýkanlarý cezalandýrýyorlar ve politik anlamda yok ediyorlar. Bu gerçek ýþýðýnda, Yüksek Mahkeme’nin kararýnýn Filistinlilere yönelik Ýsrail despotizmi üzerinde etkili olabilecek mi?
Bush’u durduran karar ve Filistin...
Son zamanlarda, Birleþik Devletler ve Avrupa Birliði, Ýsrail’in seçilmiþ Hamas hükümetinin ve Filistin yönetiminin terörist olduðu yönündeki kararýný takip etmekte. Bu terör listesi sadece milletvekillerini ve yetkilileri deðil ayný zamanda, doktorlarý, hemþireleri ve diðer saðlýk çalýþanlarýný, sokaklarý temizleyen, çöp toplayan belediye iþçilerini, sekreterleri, polisi de içeriyor. Filistin yönetiminin 160 bin çalýþaný ve insani ihtiyaçlarý karþýlama amacýyla hizmet veren Hamas yardým ekipleri de dahil herkes terörist ilan edilmiþ durumda. Þunu eklemekte de fayda var; Hamas yardým aðý son aylarda pek çok Filistinlinin yaþamýný kurtaran bir iþlev üstlenmektedir; onlara gýda, ilaç ve diðer hayati malzemeleri temin etmektedir. Ancak, Batýlý güçlere göre, bu insanlar terörist ve yardýmlarý da terör eylemleri olarak niteleniyor. Bir Amerikalý olsanýz ve bu dýþlanmýþ kiþilerden biriyle temas halinde yakalanmýþ olsanýz, soruþturmaya uðrayabilirsiniz. Ýsrail’in retorikleri, Ýsrail’in öldürmelere ve Filistin’in su kaynaklarýný, en verimli arazilerini çalmaya devam ederken, Hamas’ýn 16 aydýr sürdürdüðü ateþkes gerçeðine raðmen gözleri kör etmiþ durumda. Eski Ýsrail Baþbakaný Benyamin Netenyahu (Bibi), 35. Siyonist Kongre nedeniyle Kudüs’teydi. Þöyle diyordu: “Ýsrail silahlý güçleri, tüm nüfusu silecek ateþ gücüne sahip. Tüm Gazze’yi yok edebilirdik. Ancak bunu yapmýyoruz!” Hamas’ý iktidara getiren 25 Ocak seçimlerinden kýsa bir süre sonra, Ýsrail Savunma Bakaný Þaul Mofaz, 31 Filistinlinin yaþamýna mal olan saldýrýlarý ve baskýnlarý savundu. Bunun, seçimlere karþý Ýsrail’in misilleme stratejisinin bir parçasý olduðunu söyledi. Mofaz, Filistin halkýnýn kendi hükümetlerini Ýran ve Suriye ile birlikte “þer ekseninin” bir parçasý yaptýklarýný bile iddia etti. Yeni atanan Savunma Bakaný Amir Peretz de Mofaz’ýn ayak izlerini takip ediyor. Hükümet Cenevre Sözleþmesi’nin maddelerini ihlale devam ediyor, sanki uluslararasý hukuk ayaklarýnýn altýndaki çöplükmüþ gibi...

IMF ve TÜRKÝYE (2002)
Dr.Mahfi EÐÝLMEZ
Bu makalede IMF’nin yapýsýný, çalýþma biçimini, destek türlerini ayrýntýlarýyla ele alýrken bir yandan da Türkiye ile olan iliþkilere deðineceðiz. Türkiye ile ilgili konularý sonda ele almak yerine, izleme kolaylýðý saðlamak için, ilgili bölümün içine koyu renk zeminle koymayý tercih ettim.
IMF’nin Kuruluþunun Temel Nedenleri
1929 Dünya ekonomik Bunalýmý kapitalist sistemin karþýlaþtýðý en büyük bunalýmdýr. Milyonlarca insan iþini kaybetmiþ, ülkelerin milli gelirleri gerilemiþ, ekonomiler küçülmüþ, karþýlýklý ticaret büyük ölçüde sekteye uðramýþtýr. Pek çok ülke altýn ve döviz rezervlerini koruyabilmek için ithalat kýsýtlamalarýna ve paralarýný devalüe etmeye yönelmiþlerdir. Bazý ülkeler yabancý parayla iþlem yapýlmasýný yasaklamaya baþlamýþlardýr. Sonuçta uluslararasý ticaret hýzla daralmýþ, istihdam ve yaþam standartlarý düþmeye baþlamýþtýr.
Dünya ekonomisinin bu büyük bunalýmdan çýkýþý büyük ölçüde Ýngiliz iktisatçý John Maynard Keynes’in formüle ettiði devlet müdahaleleri yoluyla olmuþtur. Keynes 1936 yýlýnda yayýmladýðý Ýstihdam, Faiz ve Para Genel Teorisi adlý kitabýnda, sonradan Keynesyen ekonomi ya da karma ekonomi adýyla anýlacak olan devlet müdahalelerinin formülünü ortaya koymuþtur. Deflasyonist bir geliþmeden depresyona geçen kapitalist dünya ülkeleri ekonomiye devlet müdahalesi yapmak suretiyle ekonomilerini canlandýrmýþtýr.
Canlanmanýn ilk sonuçlarýnýn alýnmaya baþlandýðý sýralarda II. Dünya Savaþý çýkmýþtýr. Savaþýn çýkýþý büyük ölçüde Almanya’nýn ekonomik bunalýmdan gördüðü zararýn nedenlerine dayalýdýr. Savaþýn sonlarýna doðru dünya kapitalizminin karþýlaþacaðý bu tür bunalýmlarý daha kolay atlatabilmek için uluslararasý bir iþbirliðine gitmenin ve bunu kurumsallaþtýrmanýn gerekli olduðu anlaþýlmýþtýr. Bu çerçevede üç uluslararsý kurum tasarlanmýþtýr. Ýlki bir para fonu, ikincisi Avrupa’nýn savaþ sonrasýnda yeniden imarýný gerçekleþtirecek bir banka ve üçüncüsü de dünya ticaretinin bu gibi durumlarda daralmasýný önleyecek bir ticari iþbirliðini saðlyacak olan dünya ticaret örgütü. Her üç kurumun tasarlanmasýnýn temel dayanaðý dünya ticaretinin geliþtirilmesidir. Kapitalizmin temel önermelerinden birisi uluslararasý ticaretin uluslararasý refahý artýracaðý önermesidir.
Para fonu, geçici ödemeler dengesi sýkýntýlarý çeken ülkelerin bu sýkýntýlar nedeniyle ithalat kýsýtlamalarýna gitmemelerinin saðlanmasý için destek vermek üzere tasarlanmýþtýr. Dýþ denge kriziyle karþýlaþan ülkelerin ilk baþvurduklarý yol ya miktar kýsýtlamalarý ya da tarifeler (gümrük vergileri ve benzerleri) yoluyla ithalat kýsýtlamasýna gitmektir. Bu yolla dýþ ticaret açýklarýný ve dolayýsýyla cari denge sorunlarýný çözmeye çalýþýrlar. Oysa bir ya da bir kaç ülkenin bu þekilde ithalat kýsýtlamasýna gitmesi diðer ülkelerde de benzeri uygulamalarýn zincirleme olarak yürürlüðe sokulmasýna yol açarak dünya ticaret hacminin daralmasýna neden olur. Bu geliþme ise uluslararasý refahý düþürür. O helde bu tür ödemeler dengesi sýkýntýsýna giren ülkelere kurulacak bir para fonu aracýlýðýyla destek saðlanýrsa dünya ticaretinde daralma oluþmasýnýn ve dolayýsýyla uluslararasý refahýn gerilemesinin önüne geçilmiþ olur.
II. Dünya Savaþý, Avrupa ülkelerinde büyük yýkýntýlara yol açmýþtýr. O nedenle tasarlanan Dünya Bankasý ilk aþamada Avrupa’nýn yeniden imarý için kredi vermek üzere düþünülmüþtür. O nedenle de adý Uluslararasý Yeniden Yapýlanma ve Kalkýnma Bankasý (International Bank of Reconstruction and Development – IBRD) olarak konulmuþtur. Avrupa’nýn yeniden yapýlanmasý saðlanamdýðý takdirde kapitalizmin canlanmasý ve uluslararasý ticaretin yeniden düzene girmesi beklenemzdi. O nedenle de ABD savaþ sonrasýnda Avrupa ülkelerine Marshall Yardýmý adý altýnda önemli miktarda yardýmda bulunmuþtur.
Tasarlanan üçüncü kurum dünya ticaret örgütüdür. Ya da o zaman Ýngiltere ve onun temsilcisi Keynes tarafýndan önerilen adýyla Uluslararasý Ticaret Örgütü (International Trade Organisation - ITO).
Böylece Para Fonu ödemeler dengesi sýkýntýlarýný çözmek ve dolayýsýyla ithalat kýsýtlamalarýný önlemek; Dünya Bankasý Avrupa’lý ülkelerin savaþtan kaynaklanan sýkýntýlarýný çözmek ve onlarýn dünya ticaretinde etkin rol almasýný saðlamak; Uluslararasý Ticaret Örgütü de uluslararasý ticarette standart kurallarý geliþtirerek ticaretin kurallarýný belirlemek ve keyfi uygulamalarý önlemek üzere kurulmak üzere planlanmýþtýr.

Medeniyetler ittifaký ve engeller
 

Kabul etmem gerekir ki, -medeniyetlerin- “ittifaký (alliance)” kelimesi ile askeri çaðrýþýmlarý nedeniyle bazý zorluklar yaþýyorum; “topluluk (community)” kelimesi belki de daha iyi olabilirdi.

Ve medeniyetlere bakýþ perspektifimizin günümüzdeki Ýbrâhimî eksenden, özellikle Ýslâm ve hem Hýristiyan hem de laik unsurlarýyla Batý’ya ilaveten güneydeki Hindu ve Budist medeniyetler ile Çin ve Japon medeniyetlerini ve sayýsýz diðer medeniyetleri de içine alacak þekilde daha da geniþletileceðini umuyorum. Harvard profesörlerinden siyaset bilimcisi Samuel Huntington’un ortaya koyduðu daha kasvetli bir arkaplandan söz etmeliyiz. Geçtiðimiz günlerde kendisiyle Berlin yakýnlarýndaki Schloss Neuhardenberg’de tartýþtýk. Gerçekte onun sýklýkla referans verilen Medeniyetler Çatýþmasý (The Clash of Civilizations) baþlýðý Etikettenschwindel ile ifade edilenin yanlýþ bir kullanýmýndan ibarettir. Kitap medeniyetler hakkýnda deðil, önemli bölgeler hakkýndadýr, medeniyetlerin ismi kullanýlmakta fakat medeniyet analizlerine yer verilmemektedir. Bölgeler önemlidir, fakat onun bölgeler arasýndaki ekonomik, siyasî ve askeri kapasite ve niyetler hakkýndaki deðerlendirmeleri ABD’nin suiistimal, hakimiyet ve askeri hazýrlýklarýný araþtýrmanýn dýþýnda býrakmaktadýr.
Huntington yanýlýyor, çünkü...
Kitapta “medeniyetler çatýþmasý”nýn bulunmayýþý bu fenomenin mevcut olmadýðý anlamýna gelmez. Fakat bu temelde -burada Ýbrâhimî dinler olarak tanýmlanan- Batý’nýn diðerlerine karþýtlýðý þeklini almýþtýr. Hýristiyanlýk (313’te) Roma Ýmparatorluðu’nun resmi dini haline geldikten sonra yayýlmýþ ve vahye dayalý bir din olarak (622’de) ortaya çýkan Ýslâm zaten (476’da) yýkýlmýþ olan Batý Roma Ýmparatorluðu’nun yerine Kasablanka ile Mindanao arasýndaki boþluðun önemli bir kýsmýný doldurmuþ ve nihayet (1453’te) Doðu Roma Ýmparatorluðu’nu içine almýþtýr. Daha sonra Hýristiyanlýk geniþleyerek Amerika kýtasýna, Afrika’nýn çoðuna ve Asya/Pasifik bölgeleri ile Rusya’ya yayýlmýþtýr. Hem Ýslâm ile Hýristiyanlýk arasýnda Haçlý Savaþlarý (1095-1291), hem de Hýristiyanlarýn kendi aralarýnda savaþlar (1618-1648) yapýlmýþtýr.
Yakýn zamanlarda Ýslâm. Hýristiyanlýk/tan daha hýzlý geliþmektedir ve ayný zamanda ilk Ýbrâhimî din olan Yahudilik de, Hýristiyanlýk tarafýndan maruz býrakýldýklarý son derece kötü durumlardan sonra yayýlmada ikinci hale gelmiþtir. Globalleþme gibi medeniyetler çatýþmasý da yeni bir þey deðildir, fakat esas itibarýyla Ýbrâhimî inançlar arasýnda ve etrafýnda gerçekleþmektedir. Bütün diðerlerine hakim olmaya, hatta ortadan kaldýrmaya, (sadece tek gerçek inanç olan) kendi tekilci ve (herkes için) evrensel inançlarý adýna onlarýn dinlerini deðiþtirmeye veya katletmeye meyillidirler. Belki de bu Huntington’un tezinin baþlýðýný seçerken yanýlmasýnýn da sebebidir. Belki de dinlerin (sekülarizm de unutulmasýn) ayrýlýðýndan daha da önemli olan þey kendi içlerindeki katý veya mutedil mezhep ve yorumlar þeklindeki bir ayrýlýktýr. Bunlar kaynaðý tarihin sisleri arasýnda kaybolmuþ olan karmaþýk öðretilerdir. Seçip tercihte bulunmak için imkan vardýr. Ýnsanlar kendi iç dünyalarýna tesir eden þeyleri iþitirler. Bazýlarý bütün diðer insanlara karþý seçilmiþ kiþiler ve halklarý bulunan hâkim ve aþkýn bir Baba Tanrý anlayýþýný seçer; baþkalarý ise insanlýk ile tabiatý bir gören, her yerde hazýr ve nazýr olan baðýþlayýcý bir Anne’yi tercih eder. Aþkýnlýkta baðýþlayýcýlýk ve baðýþlayýcýlýkta aþkýnlýðýn da bir kýymeti vardýr.
Trafalgar/Waterloo ile iki dünya savaþý tarafýndan da teyit edildiði gibi, iki yüzyýldan beri bu dünyaya Hýristiyan Batý’nýn tek bir kolu, yani Anglo-Amerikanlar hakim olmuþtur. Bunun en önemli ürünü, Hýristiyanlýk gibi bütün zamanlar ve zeminler için yegane doðru öðreti olduðunu iddia eden global kapitalizmdir. Fakat bunun içinde de iki farklý kol ve yorum bulunmaktadýr. Her þeyin üzerinde bulunan fiyat etiketleri ve sermayeyi üstteki zengin insanlara, zengin ülkelere ve özellikle zengin ülkelerdeki zengin insanlarýn ceplerine aktaran kapitalizm korkunçtur. Altta ise 50 milyon yokluk çekmekte ve açlýktan, önlenebilir ve tedavi edilebilir hastalýklar nedeniyle -günde yaklaþýk 100.000 kiþi- etiketlerdeki bedelleri ödeyemediði için hayatýný kaybetmektedir. 2030 yýlýnda bir milyar civarýndaki insanýn ekonomik sýðýnmacý olarak yollara düþtüðüne þahit olabiliriz. Ve kapitalizmin bizleri bütün dünyayý kuþatan bir aðýn parçasý haline getirerek neyi üreteceðimiz ve tüketeceðimiz hususunda uçsuz bucaksýz bir özgürlük saðlamasý ne kadar da harikadýr.
Katý kapitalizm katý sekülarizmin bir ürünüdür. Adam Smith, Laplace gibi “Benim o hipoteze ihtiyacým yok” diyerek Tanrý’ya yer vermeyen bir dünyayý tasvir etmiþ, fakat görünmeyen el ile pazar mekanizmasýnýn bir zilyon egoizmi tek bir diðergamlýða dönüþtüreceði varsayýlmýþtýr. Bu dramatik hipotez gerçeðe yakýn olsaydý bizim þimdi egoizmin bulunmadýðý bir cennette yaþýyor olmamýz gerekirdi. Yaþamlarýný kurallara göre düzene koyabilen bir kýsým insan yükselirken bunu yapmayý beceremeyenler batmaktadýr.
Bunun gerisinde katý ABD Hýristiyanlýðýný hissedebiliyoruz: Batmanýzýn sebebi sistem deðil, sizin kendi kiþisel yetersizlikleriniz ve Tanrý’nýn parmaðýdýr. Ve burada bir baþka katý sekülarizmin, yani darwinizmin varlýðýný hissediyoruz, Türlerin Kökeni’ndeki altbaþlýðýn “Yaþam Savaþýnda Doðal Seleksiyon veya Uygun Olan Irklarýn Korunmasý” olduðunu hatýrlayalým. Tanrý tarafýndan seçilenlerden Tabiat tarafýndan seçilenlere ve her ikisi tarafýndan seçilenlere geçiþ küçük bir adýmdýr. Kiþilerin ve halklarýn güç ve ayrýcalýklarýný meþrulaþtýrmak için seçilmiþliðin kullanýlmasý açýsýndan durum aynen devam etmektedir.
Ýslam’ý diðer dinlerden ayýran özellikler
Ýslâm ise farklýdýr. Budizm’de olduðu gibi faizin yasaklanmasý ve zekat vermek gibi prensipleriyle makul bir ekonomi, inancýný yaþamak ve yaymak için mücadele etmek gibi temel inanç esaslarýndan biridir. Katý bir Ýslâm ancak kâfirlere karþý olan tutum ve davranýþlarda görülebilir ki, bu belki de istikrarlý ve daha müreffeh olan Medine döneminden ziyade sýkýntýlý Mekke döneminde bulunabilir. Ýsa’nýn “Aranýzda fakirler her zaman bulunacaktýr, fakat beni her zaman bulamayacaksýnýz.” (Matta, 26; 11) þeklindeki kaderci söylemi kabul edilmez. Bunun yerine “Eðer onlar barýþa meylederlerse siz de barýþ isteyin ve Allah’a güvenin.” (Sûre 8, ayet 61) prensibi mevcuttur. Bu kolaylýkla yapýsal barýþý, öldürmeyen, aksine hayatý koruyan bir ekonomiyi de içine alacak þekilde geniþletilebilir. Bu “benimle olmayan kâfirlerle/komünistlerle/teröristlerle beraberdir” vb. þeklindeki katýlýktan oldukça farklýdýr. Mutedil bir Hýristiyan ekonomisi hakkýnda neler söylenebilir? Bu kesinlikle mevcuttur, aynen Mammon’a karþý açlarý doyuran ve hastalara bakan Ýsa gibi. Temel insan ihtiyaçlarý ve haklarýna yoðunlaþan ýlýmlý seküler anlayýþýn idareye hakim olmasý için de pek çok þey gerçekleþtirilmiþ, ayný þekilde hümanizm Ýskandinav sosyal demokrat refah devletleri, Batý Avrupa sosyal kapitalizmi ve Doðu Avrupa sosyalizminde geçmiþte bir dönem bir ifadesini bulmuþtu. Günümüzde ise bu anlayýþ, petrol gelirlerini bütün ülkede serbest ve ucuz gýda kaynaklarý oluþturmak için kullanan, malý mülkü olmayan yerlilere toprak ve traktör daðýtan mesihi Hugo Chavez ile Venezuellalý hekimlerin müdahale etmekten korktuklarý Caracas’ýn kenar mahallelerindeki hastalýklarla ilgilenen Castro’da karþýlýðýný bulmaktadýr. Öyleyse, katý Hýristiyanlýk’taki hiddetin tabiata aykýrýlýðý aþikardýr; ABD’nin her ikisini de öldürmek için sarf ettiði çabaya ve Pat Robertson tarafýndan yapýlan uyarýya bakýnýz.
Temel engellere gelince...
Sonuç: Katý Hýristiyanlýk ile Ýslâm arasýnda ancak dinin katý yorumlarý iþin içine dahil olduðunda bir çatýþma potansiyeli mevcuttur. Ilýmlý Hýristiyanlýk, Ýslâm ve sekülarizmin iþbirliði ve karþýlýklý öðrenmesi ile kolaylýkla tabiatla uyum içerisinde ýlýmlý ve hayatý güzelleþtiren bir ekonomi oluþturulabilir. Bunun sýnýrlarý sadece gök ve yerdir. Müsaade ederseniz somut bir örnek ile son vereyim. TRANSCEND’in (TRANSCEND - A Peace and Development Network for Conflict Transformation by Peaceful Means) Meksika bölümünün faaliyet gösterdiði Chiapas’da fakirlik kol gezmektedir. Yerli bir kadýn o gün için çocuklarýna yiyecek almasýna yetecek kadar bir para ile sabahlayabilir, fakat buna ilaveten öksürmekte olan kýzýný doktora götürecek kadarýna sahip deðildir. Bu durumda, o katý sekülarizme tabi olacak ve kýzýnýn saðlýksýz olduðu için ölmesine razý olacaktýr. Ýyi bir toplum hiç kimseyi temel ihtiyaçlar arasýnda bir tercihle karþý karþýya býrakmamalýdýr.
Kapitalizm ise ona ******lik ve kendisinin/veya kocasýnýn hýrsýzlýk yapmasýndan baþka bir alternatif býrakmamaktadýr ki, bunlarýn her ikisi de kabul edilemez. Doktorun muayenehanesini de temizleyemez, zaten ayný sefaleti yaþayan diðerleri, komþularý tarafýndan yeterince temizlenmiþtir. Öyleyse ne yapabilir?
Bir çözüm, kapitalizme aðýr bir istihdam unsurunun ilave edilmesidir. Belli saatlerde bebek bakýcýlýðý gibi ücretsiz hizmetler vereceðini belirten ve buna karþýlýk hangi þekilde olursa olsun belli saat ücretsiz hizmet alma hakký saðlayan bazý makbuzlara sahip olacaktýr. Doktor onun elindeki makbuzu kabul ederek bunu bir araba tamircisine verebilecektir. Ýlaç veya yedek parça gibi bir meta gerektiðinde ise nakit veya biraz pazarlýk gerekecektir. Kural bir saatin karþýlýðýnda bir saat þeklindedir. Doktor kabul etmediðinde bir baþka doktora müracaat edebilir. Bu þekilde Gandi’nin meþhur “okyanus dalgalarý” gibi iþlemler dalga dalga geniþleyecektir. Burada neye sahibiz? Çalýþabilecek derecede saðlýklý olan herkesin saygýnlýðý. Çalýþmak isteyen fakat ücretiyle çalýþarak emeðini paraya tahvil edebileceði bir iþi olmadýðýndan yaþamýný sürdürmek için gerekli olan bedeli ödeyemeyen kiþileri temel ihtiyaçlarýný karþýlamayan bir sistemin anlamsýzlýðýndan kurtarmak için bir yolumuz var. Spekülasyona davetiye çýkarmayan faizsiz bir sistemimiz var. Kýsacasý, daha makul bir ekonomi için gerekli temel bileþene sahibiz.

Londra saldýrýlarýnýn ardýndan ne deðiþti?
 

Bir yýl önce, 7 Temmuz 2005 sabahý saat 9 ile 10 arasýnda, dört intihar bombacýsý ölümcül bombalarýný Londra’nýn kalabalýk toplu taþým sisteminde patlattý.

Bu patlamalar 52 kiþinin hayatýný kaybetmesi ve 770’den fazla kiþinin de yaralanmasýyla sonuçlandý. Bu saldýrýlarda beyazlar, beyaz olmayanlar, Britanyalý olanlar ve yabancýlar, bir dine mensup olan ya da olmayan tüm insanlar kurbandý. Günün en yoðun banliyo saatlerinin en kalabalýk noktasýna ulaþtýðý anda gerçekleþtirilen bu saldýrý, azami karýþýklýk ve fiziki zarar vermek üzere tasarlanmýþ merhametsiz bir eylemdi. Birçok açýdan teröristler eylemlerinde baþarýsýz oldular. Ancak gene de belirli bir etkileri oldu. Fakat bu etki, belki de hesaba katmadýklarý bir etkiydi. Birleþik Krallýk’ýn dört bir yanýnda yaþayan tüm Müslümanlar tek bir bayrak altýnda birleþti: “Bunlarý Bizim Adýmýzla Yapamazsýnýz”. Birleþik Krallýk ve dünyanýn dört bir yanýndaki insanlar, aþýrýcýlarýn özgürlüklerini ellerinden almalarýna izin vermemek konusunda sessiz bir kararlýlýk içerisinde omuz omuza durarak bu vahþeti kýnadý.
Müslümanlarýn saðduyusu
Bir yýl geçti ve Londralýlar hâlâ toplu taþým sistemini kullanýyor. Turistler hâlâ Britanya’nýn baþkentine akýn ediyor. Camiler, kiliselerin, mabetlerin ve sinagoglarýn yanýnda yükselmeye devam ediyor. Londra’nýn tiyatro, kulüp ve restoranlarý hâlâ özgürlüklerinin tadýný çýkartmaya kararlý insanlarla doluyor. Ve Birleþik Krallýk’ýn sokaklarýnda, farklý inanç ve görüþlere sahip insanlar hâlâ birbirleriyle konuþup ideallerini paylaþabiliyor, dostluk kurabiliyor. Hükümetimiz bugünün Britanya’sýný oluþturan diðer din gruplarý ve etnik topluluklar ile olduðu gibi, 7 Temmuz’dan çok daha önce de Britanya’daki Müslüman cemaat ile iletiþim halindeydi. Müslümanlar yüzyýllardan beri Britanya’nýn ve Britanyalýlarýn yaþam tarzýnýn ayrýlmaz bir parçasý olmuþtur. 1940’larda Britanya hükümeti, Birinci Dünya Savaþý’nda bayraðý altýnda savaþan binlerce Müslüman adýna Londra’da yaptýrýlan ilk caminin inþasýna 100 bin Ýngiliz Sterlini (bugünün parasýyla 3,5 milyon Ýngiliz Sterlini) baðýþta bulunmuþtur. Birleþik Krallýk’ýn seçkin eðitim kurumlarýndan Oxford ve Cambridge üniversitelerinde 17’nci yüzyýldan bu yana Arap Bilimleri Kürsüsü bulunmaktadýr.
Bugün Britanyalý Müslümanlarýn nüfusu neredeyse iki milyona ulaþtý. Bu kiþiler, Lordlar Kamarasý’nda hak sahibi soylular ve Avam Kamarasý’nda ise milletvekilleri olarak yer almaktadýr. Benim de memleketim olan ve ayný zamanda en önde giden Müslüman mülki amirlerimizden birinin belediye baþkanlýðýna getirildiði Derby’nin de aralarýnda bulunduðu birçok þehirde 200’ü aþkýn Müslüman mülki amir bulunmaktadýr. Avukatlar, doktorlar ve sektörel sanayi liderleri olarak sunduklarý katkýlardan Cambridge’te eðitmen olarak saðladýklarý katkýlara kadar, Birleþik Krallýk’taki Müslümanlar, Britanya’yý Britanya yapan o sosyal dokunun en önemli ilmeklerinden birini oluþturmaktadýr. Ve bu katký durmaksýzýn artmaktadýr: Birleþik Krallýk hükümeti daima Müslümanlarýn ve diðer azýnlýklarýn ulusal hayatýmýzda aktif bir rol oynamalarýný saðlamaya çalýþmýþtýr ve çalýþmaktadýr.
Bunun yaný sýra hükümetimiz aþýrýcýlýkla, iþsizlik ve okullardaki düþük baþarý oraný gibi konularla mücadelesini sürdürmeye de kararlýdýr. Hükümet olarak aþýrýcýlarýn doðmasýna meydan okumalarý adýna Britanyalý Müslümanlar ile nüfuz sahibi alimler arasýnda daha geniþ çaplý bir fikir alýþveriþini teþvik etmeye çalýþýyoruz. Bakanlarýmýz ve üst düzey yetkililerimiz, günümüzde genç Müslümanlarýn karþýlaþtýklarý bazý sorunlarý ilk aðýzdan duymak ve bu sorunlarla ilgilenebilmek amacýyla Britanya’daki Müslüman cemaat ile yürütmekte olduklarý toplantýlara devam etmektedir. Beklendiði üzere, bu görüþmelerde özellikle Müslümanlýk dünyasýna yönelik dýþ politikamýz ile ilgili konular ortaya atýldýkça, birçok tartýþma da gündeme gelmektedir.
Irak politikamýz devam edecek...
Irak ve Afganistan’daki durum gerek Müslümanlarý gerekse diðerlerini ilgilendirmektedir. Zira yürütülmekte olan çabalarýn baþarýsýzlýða uðramasý, bölgelerindeki barýþ beklentileri için bir felaket anlamýna gelecektir. Geçtiðimiz günlerde Afganistan’ýn Helmand vilayetine göndermiþ olduðumuz birliðin amacý, Afgan halký onlarca yýldýr ilk kez barýþ dolu ve aydýnlýk bir geleceði umut edebilsin diye sorunlarla mücadele etmekte olan bu ülkede istikrarý saðlamaya çalýþmaktadýr. Meslektaþým, uluslararasý kalkýnmadan sorumlu Bakan Hilary Benn, temel hizmetlerin ve altyapýnýn saðlanmasý ve çiftçilerin yasal tarým ürünleri üretmelerine yardýmcý olacak kredilerin temini için bu vilayete ilave bir 30 milyon Ýngiliz Sterlini daha yardým yapýlacaðýný açýklamýþtýr. Irak’ta yeni seçilen Irak hükümetinin kurulmasýný memnuniyetle karþýlýyor ve yeni hükümet aracýlýðýyla Irak’ýn kendi kendisini yönetmesini, zorbalýktan uzak, demokratik bir ulus oluþturmaya baþlamasýný büyük bir umutla izliyoruz. Bu topraklarýn her ikisinde de baskýcý ve vahþi bir yaþam tarzýný getirmeye kararlý olan düþmana karþý halkýn seçtiði yetkililer ile birlikte mücadele veriyoruz. Ve bu düþmanýn kazanmasýna izin vermeyeceðiz.
Ortadoðu’da, zorluklara raðmen, bölgedeki çatýþmanýn barýþçýl bir þekilde sonuçlandýrýlmasý yönündeki baskýlarýmýzý sürdürüyoruz. Tüm uluslararasý ortaklarýmýz ile birlikte, istikrarlý ve güvenli bir Ýsrail’in yanýnda istikrarlý ve güvenli bir Filistin devleti kurma çabalarýmýzý da sürdüreceðiz. Bugün, her zaman olduðundan çok daha fazla birbiriyle baðlantýlý olan bir dünyada yaþadýðýmýzý anlamak zorunda kaldýk. Sayýn Baþbakan’ýmýz Tony Blair’in geçtiðimiz günlerde dile getirdiði gibi “birbirine baðlýlýk -yani dünyanýn bir bölgesinde meydana gelen krizin dünyanýn her yerinde bir krize dönüþmesi gerçeði- geleneksel ulusal çýkar görüþlerini komik duruma düþürmektedir”. Bu birbirine baðlý olma durumu her birimizi çok daha büyük bir iþbirliði kurmaya zorlamaktadýr. Ancak söz konusu iþbirliðinin gerçek ortak deðerler üzerine kurulmuþ bir iþbirliði olmasý gerekmektedir.
Terör bataklýðýný kurutmak gerekir... Amaç sadece teröristleri ve korkunç ideolojilerini durdurmak deðil, ayný zamanda fakirlikle, insan haklarýnýn ihlaliyle ve günümüzde aþýrýcýlar tarafýndan son derece merhametsiz bir þekilde sömürülmekte olan kaynaðý yaratan dünyamýzýn dört bir yanýnda hissedilen adaletsizlikler ile mücadele etmek olacaktýr. Dýþ politikalar arasýndaki farklýlýklar, geçtiðimiz yýl temmuz ayýnda Londra’da gerçekleþtirilen terör saldýrýlarýný haklý çýkartmak için aþýrýcýlar tarafýndan sömürülen birçok faktörden birisidir. Bu yüzden bu saldýrýlara verdiðimiz cevap önemli olmuþtur ve gene bu yüzden bu cevap tüm dünya tarafýndan yakýndan izlenmiþtir. Aradan bir yýl geçti ve deðiþen herhangi bir þey oldu mu? Evet, tüm bu süre içerisinde, bizlerle ayný idealleri paylaþan Ýslam dünyasý ülkeleriyle iliþkilerimiz gibi, en çok önem verdiðimiz deðerlerimiz, özgürlük, hoþgörü ve adalet, çok daha güçlü hale gelmiþ ve çok daha derine iþlenmiþtir.

Genler ve Tesadüf
 

Avrupa’nýn Gazze kuþatmasýna tepkisi utanç verici
 

Ýsviçre’nin tavrý için teþekkür edilmelidir. Avrupa’da sadece, onlarýn hükümeti Ýsrail’in Gazze’de yapmakta olduðu þeyi kýnamaya cesaret etti.

Bunun toplu bir cezalandýrma olduðunu açýkladýlar. Orantýlýlýk ilkesini ihlal etti, Ýsrail ve uluslararasý hukuk tarafýndan sivillerin korunmasýný gerektiren tedbirleri yerine getirmedi.
Avrupa Birliði’nin utanç verici kýsýk sesinin aksine bir sesti Ýsviçre’ninki. Filistinlilerin iki askeri öldürmesine ve birini kaçýrmasýna karþýlýk olarak, Ýsrail elektrik þebekesini, altyapýyý ve su sistemini havaya uçurdu, köprüleri tahrip etti, gece ve gündüz çocuklarý korkutan ses bombalarý attý ve tüm bunlarý devasa bir açýk cezaevinde açlýk altýnda inleyen bir halka yaptý. Peki, AB’nin yanýtý ne oldu? Avrupalý liderleri Ýsrailli köþe yazarý Gideon Levy’nin gösterdiði cesaretin onda birini gösteremez miydi? Levy, Haaretz’deki yazýsýnda, “750 bin insaný elektrikten mahrum býrakmak meþru deðildir. 20 bin insandan evlerini terk etmelerini ve yaþadýklarý yerleri hayalet kasabalara çevirmelerini istemek de meþru deðildir. Bir hükümetin yarýsýný ve parlamento üyelerinin dörtte birini kaçýrmak da meþru deðildir. Tüm bu adýmlarý atabilen bir hükümet bir terör örgütünden ayýrt edilemez, artýk.” dedi.
Tony Blair’in tek yaptýðý þey klasik bir taraf tutmama politikasý izlemek oldu: “Yýllar geçtikçe bu meselede taraflardan herhangi birini kýnamanýn ciddi anlamda yardýmcý olmadýðý konusunda yeterince deneyim sahibi oldum.”
Ýsrail-Filistin meselesindeki Avrupa’nýn iktidarsýzlýðý elbette kökleri geçmiþe dayanan bir sorun. Hastalýðý aðýrlaþtýran olay, ocak ayýnda Hamas’ýn seçimlerde bir zafer kazanmasýndan sonra baþladý. Ýsrail’de bu olayýn, Filistin otoritesiyle iliþkisinden Arap dünyasýndaki politik Ýslam’ýn geleceðine, Müslümanlar arasýnda Batý’nýn imajýna kadarki pek çok alanda devasa bir yansýmasý oldu. Kýsaca, bu dönem diplomatik tekniðin en fazla gerektiði dönemdi. Bu kez, çabuk sonuçlara varmadan samimi bir analiz ve danýþma gerekliydi. Ýsrail’in Mahmud Abbas’la müzakere etmeyi reddetmesi nedeniyle aceleye de gerek yoktu. Ancak AB hýzlý bir biçimde ABD ve Ýsrail’in tarafýnda yer aldý ve Hamas’tan politikalarýný deðiþtirmesini talep etti, aksi halde cezalandýrýlacaðýný söyledi. Son dönemlerde ABD, AB, Rusya ve BM arasýndaki politikalarý koordine etmek için oluþturulan bir organ olan Dörtlü, diðer devletleri hizada tutmada ABD Dýþiþleri Bakanlýðý’nýn bir kolu gibi hareket etme tuzaðýna düþtü.
Bazý Avrupalý diplomatlar þimdi acele ettikleri için piþmanlýk duyuyor. Filistinlilerle temaslarý kesmede olduðu gibi yardýmý durdurma kararý da bir hataydý. Geçen ay Fransa’nýn, Gazze’ye yardýmý yeniden baþlatmak için bir mekanizma bulma giriþimi, Dörtlü’nün hatasýný kabuldeki ilk adýmdý. Hamas’la temasý reddetme de ayný ölçüde bir hataydý, özellikle Hamas bir yýldan fazla bir süre tek taraflý olarak ateþkesi sürdürürken (bu Ýsrail’in bastýrmaya çalýþtýðý bir nokta). Hamas’ýn terörist bir örgüt olarak tanýmlanmasýnýn önüne geçilmeliydi; çünkü týpký IRA, Tamil Kaplanlarý ya da ETA’da olduðu gibi hükümetler milliyetçi gündemlerde benzer eylemlerden bahsetmiþtir.
Mevcut krizin sonuçlarý net deðil. Ancak, Avrupa’nýn yararsýz bir biçimde ABD ve Ýsrail’i destekleme politikasýndan vazgeçme noktasýna gelmesiyle sonuçlanacaðý kesin. Olmert hükümeti sadece Hamas’ý deðil, ayný zamanda Mahmud Abbas’ý da yok etmeye çalýþýyor. Týpký Þaron’un ýlýmlý Filistinlileri güçsüz göstererek yok etmeye çalýþtýðý gibi. Sonuç olarak, Ýsrail þiddetten vazgeçmeli, özellikle de Filistinli liderlere suikast düzenlemekten. Bu saldýrýlarda onlarca sivil öldü. Hükümetlerin ahlaki açýdan net ve politik açýdan doðru olmasý onlara büyük etkinlik saðlar. Kýnama ve psikolojik izolasyon, seçmenleri harekete geçirebilecek gerçek zemini sunar. Ancak bu kitleler sadece Ýsrail’de deðildir. Avrupa’nýn doðru tarafta yer almasýný bekleyen küresel bir kitle var.

Ortak vizyon...
 

http://www.milliyet.com.tr/sabitimg/06/gazete/yazar/ic/k_asik.gif

Ortak vizyon...

Dýþiþleri Bakaný Abdullah Gül'ün ABD ziyareti sonucunda "Ortak Vizyon Belgesi" açýklandý... "Etkin iþbirliði","Yapýlandýrýlmýþ diyalog" gibi fiyakalý sözler içeren belgede acaba bizim iþimize yarayacak ne var?
Kýbrýs ile ilgili bölüme bakýyoruz... Aynen þöyle:
"Kýbrýs sorununa BM gözetimi altýnda adil ve kalýcý, kapsamlý ve karþýlýklý olarak kabul edilebilecek bir çözüm saðlanmasýnýn desteklenmesi ve bu baðlamda Kýbrýs Türklerinin üzerindeki izolasyonlarýn kaldýrýlmasý."
Bu mu ortak vizyon?
Dikkat buyurun... KKTC'den söz edilmiyor... "Kýbrýs Türklerinin üzerindeki izolasyonlarýn kaldýrýlmasý" sözü ise hiçbir þey ifade etmiyor... Çünkü Ankara Rumlarý tanýyýnca, adada Rum egemenliði saðlanýnca, zaten Türkler üzerindeki izolasyonlar kalkmayacak mý?
Nitekim Ortak Vizyon Belgesi'nin açýklandýðý gün NTV Televizyonuna demeç veren ABD Dýþiþleri Bakan Yardýmcýsý Dan Fried, Türkiye'nin eninde sonunda Rumlara limanlarý açmak mecburiyetinden söz ediyordu...
Türkiye'nin en büyük sýkýntýsý PKK... Gül'ün ziyaretinden çok deðil bir hafta önce, Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Nabi Þensoy, Washington Times'a verdiði demeçte, Kürdistan Demokratik Partisi ve Kürdistan Yurtseverler Birliði'ni, PKK'ya silah ve mühimmat saðlamakla suçluyor, bu iki partinin ABD'nin müttefikleri olduðunu belirtiyordu.
Ortak Vizyon Belgesi'nde PKK ile ilgili satýrlar þöyle:
"PKK ve buna baðlý örgütlerle mücadele de dahil olmak üzere terörizme karþý konulmasý..."
PKK'ya karþý ayak sürüyen ABD yeni bir söz vermiyor. Siz ABD'nin terörle mücadelesine omuz veriyorsunuz... Hem de ABD'nin terörle mücadele adý altýnda terörle ilgisi olmayan petrol ülkelerini yakýp yýkýp iþgal ettiðini bile bile...
Kýsaca; ABD'de açýklanan yeni bir teslimiyet belgesi olmasýn!..

Abdullah Gül, ABD Dýþiþleri Bakaný Condoleezza Rice'a "Condi" diye hitap ediyormuþ.
Bakalým bu samimiyetten kim karlý çýkacak...
Haldun Ertem


GS'li dedikodusu!

Polis, yaptýðý operasyonda uluslararasý bir suç örgütünü çökertmiþ...
Örgütün Türk üyeleri suçlarýný itiraf etmiþler
Fakat sanýklardan biri ýsrarla suçu reddediyor:
- Ben bu örgütün mensubu olamam, diyor baþka bir þey demiyormuþ...
- Neden olamazsýn? diye sormuþlar...
- Ben Fenerbahçeliyim, demiþ, uluslararasý hiçbir þeyin içinde olamam...


Gözü yaþlý icraat
Ýstiklal Marþý'ný baþtan sona ezbere okuyan Suðra Bul adlý 4 yaþýndaki yavrumuz bütün kabileyi pardon kabineyi aðlatmýþ. Gazetelerde bakanlarýn fotoðrafý vardý. Hepsi kameralarýn gözyaþlarýný çekmesine engel olmayacak þekilde aðlýyordu. Toplantýyý izleyen Demet Haným, bakanlarýn özellikle:
"Sen þehid oðlusun, incitme, yazýktýr, ataný.
Verme, dünyâlarý alsan da bu cennet vataný."
dizelerine gelince kendilerini tutamadýðýný anlatýyor. Bu durum sorumluluk duygusunun kabile pardon kabinemizde hâlâ ne kadar güçlü olduðunu gösteriyor...


Gözler Sezer'de
Kimi sivil toplum kuruluþlarý bir araya geldi, Terörle Mücadele Yasasý'nda yapýlan deðiþiklikleri kapsayan yasayý imzalamamasý için Cumhurbaþkaný Sezer'e çaðrý üzerine çaðrý yapýyor. Öngörülen deðiþikliklerle terörden çok düþünce, ifade, haberleþme ve basýn olmak üzere pek çok özgürlüðün ciddi þekilde tehlikeye gireceði... Adil yargýlama hakkýnýn kýsýtlanacaðý... Ýþkenceye yeþil ýþýk yakýlacaðý... DGM'lerin yeniden geri getirileceði... En önemlisi de Apo'nun bile affýnýn söz konusu olabileceði ifade ediliyor.
Olayýn daha da ilginç yaný tasarýyý hazýrlayan Adalet Bakaný Cemil Çiçek'in, "Umarým bu yasa uygulanmaz" sözleri...
Ýtirazcý STK'lara bakýyorsunuz... Ýnsan Haklarý Derneði gibi bugüne dek AKP iktidarýný "demokrat" Cumhurbaþkaný'ný "jakoben" diye niteleyenler çoðunlukta. Kader iþte...
CHP Milletvekili Orhan Eraslan'la konuþuyoruz:
- Yasa sadece silahlý örgütleri terör kapsamýna alýyor. Bu da örneðin Sivas'ta olduðu gibi insan yakarak ya da Hizbullah'ta olduðu gibi diri diri topraða gömerek veya domuz baðýyla adam öldüren dinci örgütlerin kapsam dýþý kalmasý demektir. Ayrýca basýnla ilgili düzenlemeler de son derece sakýncalý. Bir yayýn organý bir terör örgütünün yaptýðý eylemi aktardýðýnda örgüt propagandasý yapmaktan aðýr cezalara çarptýrýlabilecektir.


Kebabî
SSK emeklisi gazeteci arkadaþýmýz Alaattin Aktaþ, yýllardýr kolestrol düþürücü ilaç kullanýyor.
Önceki gün elinde heyet raporuyla, bitmek üzere olan ilacýný yenilemek üzere Etlik Eðitim Hastanesi'ne gitti. Hekimden aldýðý yanýt:
- Size ilacýnýzý yazabilmem için kolesterolünüzün yüksek olmasý lazým. Bunun için de kan tahlili yaptýrýp sonucu bana getirmeniz gerekiyor. Ama siz ilaç kullanmakta olduðunuz için kolestrolünüz büyük olasýlýkla düþük çýkacaktýr. O yüzden önce kolestrolünüzü yükseltmelisiniz...
Arkadaþýmýz sordu:
- Peki kolestrolümü yükseltmek için ne yapacaðým?
- Bizim hastanenin karþýsýnda bir kebapçý var. Ýki porsiyon kebap yiyin, kolestrolünüz yükselir. Hastalara genelde bunu tavsiye ediyoruz.
Maddi imkâný dar olan hastaya da bir paket margarin yaðý alýp yemesini...

Babailiðin isyankâr þeyhi Müslüm Gürses
 

Sýrlý Tuðlalar’da yer alan bir öykümün konusu bu idi: ‘Babailiðin iki kolundan biri Orhanilik öteki Müslimilik’tir ki, ikincisinin postniþini Müslüm Baba bir gün, yoksullarýn parasýný alýp zenginlerin bankalarýna aktaran bir zalime rastgelince fena halde sinirlenerek, ‘yav’ dedi, ‘sen yýlan mýsýn, baykuþ musun?

Dokunduðunu zehirliyor, konduðun yeri yýkýyorsun?’ Zalim, Baba’nýn sözlerine çok kýzdý; ‘sen bu iþe karýþma moruk’ diyerek çekip gitti. O günün gecesi, adamýn þirket binasýnda yangýn çýktý, hisse senedi, dolar, Euro, Frank ne varsa yanýp kül oldu. Müslüm Baba, bir yakýnýnýn düðününden dönüyordu ki, Etiler’deki görkemli binanýn yandýðýný görünce, ‘çek oraya’ dedi þoföre. Tefeci saçýný baþýný yoluyor, ‘anlamýyorum nasýl olur, onca güvenliðe raðmen, bu ateþ ocaðýma nasýl düþer!’ diye dövünüyordu. ‘Yaklaþ oðlum’ dedi þoföre Müslüm Baba. Camdan sarkarak, sýzlanýp dövünen adama, ‘yoksullarýn ahýndan düþmüþtür’ dedi ve uzaklaþtý.’
Müslüm Baba bize gene yapacaðýný yaptý ve ‘aþkýn tesadüfleri sevdiðine’ (favorim Sebahat Abla) iliþkin inançlarýmýzý gözden geçirmemize neden olmakla kalmadý, sesinin imkanlarýnýn bu yaþta, bu yýpranmýþ gýrtlakla dahi ne kadar geniþ olduðunu gösterdi. Heidegger’in, bir Japon dostu Hisamatsu’nun katýldýðý kollokyum sonrasýnda yapýlan sohbette belirttiði üzere, “sanat” için geleneksel dönemlerde baþka bir kelime vardý; bu, Avrupalý anlamýndan etkilenmemiþ, daha derin bir anlamý olan eski Japonca bir sözcüktü. Bu, “gei-do” idi: Sanatýn yolu. “Do” Çince “Tao”dur, sadece yöntem olarak yol anlamýna gelmez; hayatla, özümüzle derin ve içsel bir iliþki içinde bulunur. Yani sanat hayatýn kendisi için belirleyici bir önemi haizdi.’ Bu, inisiye edilmiþ (olmuþ mu demeliyim?) insanlardan oluþan geleneksel ‘toplum’larda böyleydi. Ýnisiyatik geleneðin izlerini taþýyan ‘kültür’lerde bunun kýsmen sürdüðünü söylemek mümkündür.
Müslüm Baba’yý anlamanýn yolu...
Müslüm Baba’nýn kiþiliðini (kimliðini), icra tarzýný, sözlerini, bu sözleri yorumlama biçimini anlayabilmek için meseleye bu zaviyeden bakmak yerinde olabilir. Geçtiðimiz günlerde bir televizyon programýnda, kendisine su getiren görevliye, ‘su gibi aziz ol’ deyince, sunucu, ‘aziz ne demek baba?’ diye sormuþ, Müslüm Gürses de, ‘aziz... aziz... yani sevgiliden de üstün olan’ diye cevap vermiþti. El-Aziz, Allah’ýn isimlerindendir ve ‘her þeyden üstün olan’ anlamýna gelir. Müslüm Gürses’te bu türden ihsaslarýn yaný sýra inisiye olmuþ insanlara özgü bir ‘edep ve erkan’ hali gözlemek her zaman mümkündür. Milyonlarca ‘hayran’ý bulunan, her konserinde izdiham yaþanan, plaklarý, kasetleri, CD’leri on milyonlarca satan, hakkýnda onlarca fan kulübü açýlan biri olarak öncelikle mütevazý olmasý için belirli bir kemal yaþamýþ olmasý gerekir. Bu olgunluðu sadece Müslüm ve Orhan Baba’lar gösterir. Onlarýn meselesi, ‘derin’dir ve ‘ezelden ebede’dir. Müslüm Baba’nýn iki golden þarkýsýndan birisi, ‘Meselem’dir. Diðeri için bir kestirime ihtiyaç yoktur: Tartýþmasýz, ‘Ýsyankar’dýr.
Müslüm Gürses’in bizatihi kendisi bir isyandýr. Varlýðý ve gördüðü kabul, özel yaþamlarýnda klasik Türk musikisi dinleyip on yýllarca yerli müziði yasaklayanlarýn zihniyetine bizatihi isyankarlýktýr. Bu muazzam boþluðun içinden büyüyen dip dalgalarýyla gelmiþtir. Müslüm Gürses (Orhan Gencebay ve birkaç nitelikli yorumcu-besteci)’lerin önümüze getirdiði müzikal birikim, gecekondulaþmayla, yirmi milyona vuran Ýstanbul’un yönetimini, giderek merkezi yönetimi üstlenmiþ ‘dindar/köylü/taþralý/demokrat/elit/devrimci/muhafazakar’ yeni kadrolarla, AB ile müzakereleri yürüten bir dindar/muhafazakar iktidarla, birinci ligde fýrtýnalar estiren bir Gençlerbirliði veya Eskiþehirspor’la birlikte düþünülmelidir.
Þeyh Bedrettin’e uzanan gelenek
Düþünülmesi unutulan bir baþka ‘mesele’, Müslüm Gürses’in Frank Sinatra gibi nice icracýyý cebinden çýkaran olaðanüstü yorum yeteneðine ve ses aralýðýna sahip oluþudur. Özellikle Ýsyankar’da ve Aþk Tesadüfleri Sever’deki þarkýlarýnda, Ortaçgil bestesinde, Teoman’ýn þarkýsýnda, Cohen’in papucunu dama atmýþtýr Müslüm Gürses. Okuduðu sözlere ruhuyla yaklaþan, eleþtirildiðinin aksine son derece saðlýklý bir kader inancýna sahip olan (ki bunu Yeþilçam sinemasýnda da görürüz. Bizim geleneksel filmlerimizdeki ahlakçý tutum, kader anlayýþý, edep-erkan, sýcak insan iliþkileri, kardeþlik ve dostluk temalarý bugün gereksinim duyduðumuz þeylerdir) Gürses’i üç Türkiyeliden birinin sevmesi, sevenlerin ‘niteliksizliðiyle, banallýðýyla ve köylülüðüyle’ açýklanabiliyorsa, bu ülkede meþru bir iktidara muhalefet etmenin biricik yolunun ‘askeri göreve çaðýrmak’ oluþuna ve bunu eski Maocularýn, sosyal demokrat anamuhalefet partisinin yapmasýna þaþmamalý.
Ciðerinden yükselen havanýn yüreðindeki bütün damarlarý dolaþtýktan sonra gýrtlaðýna çarparak buðulu ve ýstýraplý bir edayla çýktýðý bu büyük þarkýcý, ‘talih bizi yazmýþ kara deftere/gideceðiz bir gün o meçhul yere/rastladýn mý hiç geri gelene/sen de boyun eðersin bir gün ecele’ derken, ‘her nefis ölümü tadýcýdýr’ gerçeðini; ama sadece sözle deðil, adeta bir ‘gei-do’ üzerinde yürüyormuþçasýna anlatýr ki, bunu hiçbir klasik Batý, rock, pop müzikçisi yapamaz. Bunu biraz Bob Dylan yapar, biraz Cohen. Bizde Divriði-Çamþýhý türküleri böyledir, barak aðýtlarý, Türkmen/Dadaloðlu bozlaklarý, Arguvan havalarý ve Yemen üzerine yakýlmýþ aðýtlar... Müslüm Gürses bu alanda da yetkindir ve ‘Fincanýn Etrafý Yeþil’i, ‘Bu Daðlarda Kar Olsaydým’ý, ‘Bir Þuh-ý Sitemkar Yine Saldý Beni Derde’yi ve ‘Meyrik’i onun gibi kimse söyleyemez.
Müslüm Gürses’in bize söylediði en deðerli þey, Garipler þarkýsýnda ifadesini bulan ve Babaileri, Þeyh Bedreddin’i hatýrlatan, mazlumlarýn, maðdurlarýn, haksýzlýða düçar olmuþlarýn sesi olan, ‘Hor görülenlerin Tanrým, isyanýdýr bu /Sevip sevilmeyenlerin isyanýdýr bu / Düzensiz dünyanýn günahýdýr bu / Yakarsa dünyayý garipler yakar’ haykýrýþýdýr. Meselesi, ‘alýn yazýsý’ olan bir Babai’dir Müslüm Gürses. Þeyh Bedreddin, Ekberi irfanýn güzide bir bilgesi idi. Onu da Molla Lütfi gibi Bizans entrikalarý boðdu. Nazým Hikmet ve diðerleri kendi görmek istedikleri Bedreddin’i yazdýlar. Hiç kimse, onun Bayezid-i Bistami’den, Ýbn Arabi’den aldýðý feyiz ve tasarrufun mahsulü Varidat’ýna bakmayý, hele hele inisiyatik sözlüðün içinden okumayý düþünmedi, düþünemedi. Varidat’ýndaki Þeyh Bedreddin’le, iktidarý köktenci biçimde dýþlayan Bedreddin ayný kiþilerdi. Sufilerin dünya ile ve dünyanýn hükümranlarýyla aralarý hiç hoþ olmamýþtýr. Tarihi, kronolojik dedikodular biçiminde okuyan kimi araþtýrmacýlar, metinleri kendi menkýbesi olan bu bilgeleri doðru yorumlamakta acziyet içindedirler. Onlardan kalan ‘metin’ler, bizatihi kendi menkýbeleridir. Onlar ‘kendi derdim söylerem/gayri hikayet etmezem’ diyen þair gibi, kendi seyr-i süluklarýný, ruhi seyahatlarýný anlatmýþlardýr. Müslüm Gürses de böyledir ve bu yönüyle de inisiyatik bir koku tüter.
Neþet Ertaþ’ý dinleyenler, ‘nasýl bir derttir bu böyle!’ demekten kendini alamaz. Aþk söyletir, dert aðlatýrmýþ. Öyledir, gönül yarasý olmayandan hayýr gelmez. Bir belgesel çekimlerinde Pazar’ýn bir dað köyünde, doksanýna yaklaþan bir nine, ekipteki arkadaþlara birer birer sormuþtu: ‘Evli misun?’ Birisi, ‘deðilim’ dedi. ‘Sevdan var midur?’ diye sordu. ‘Yok’ dedi arkadaþ. ‘Uyy sevdasýz adam mi olur?’ diye ünledi. Merhum Fethi Gemuhluoðlu da, Türk Petrol Vakfý’na burs için baþvuran gençlere, ‘âþýk olup olmadýðýný’ sorardý. Bir gönül yarasý olmayana burs vermezdi. Bu topraðýn çocuklarýnýn gönlündeki yaradýr onlarý anlamlandýran. Müslüm Gürses, bu yaraya dokunmaktadýr, böylesi bir yaradan seslenmektedir. Baba Ýshak’la arasýnda kuþkusuz pek çok fark vardýr lakin, dünyanýn bir köprü oluþuna, oraya yerleþilemeyeceðine, dolayýsýyla, bu geçici âlemde iktidar için insanlarýn vicdanlarýný kirletmelerinin asli doðalarýna ihanet anlamýna geleceðine, sevdasýz insanýn beþ para etmeyeceðine iliþkin inançlarý bakýmýndan benzeþirler. Müslüm Baba da, týpký Geyikli Baba gibi, Duðlu Baba gibi, Ýlyas Baba gibi, Üsküdari Horoz Baba gibi, ‘Tanrý istemezse yaprak düþmezmiþ’ inancýndadýrlar. Sözü yol arkadaþý Muhterem Nur’a býrakýyorum: ‘Müslüm’den önce, Müslüm’den sonra. Allah bana ‘sonradan gül’ demiþ. O benim için bir piyango gibi.’

Pekin-Lhasa hattý
 

Ulaþýlamayan yerlere ulaþýmý saðladýðý, engelleri ortadan kaldýrdýðý, ekonomileri bütünleþtirdiði ve insanlarýn birbirleriyle tanýþmalarýný, yakýnlaþmalarýný kolaylaþtýrdýðý için açýlan, her yeni karayoluna, demiryoluna sevinirim.

Ne var ki, geçen hafta cumartesi günü yeni açýlan muazzam bir demiryolu hattý dolayýsýyla bu duygu ve düþünceleri yaþamadým; aksine yeni demiryolu bu defa bana derin bir hüzün verdi.
Bu demiryolu Çin’in baþkenti Pekin ile 1950 yýlýndan bu yana Çin iþgali altýnda yaþayan Çin’in Tibet Otonom Bölgesi diye adlandýrdýðý Tibet’in baþkenti Lhasa arasýnda törenle açýlan yeni demiryolu hattý...
Pekin’den baþlayýp Qinhay eyaletini kat edip Tibet Platosu’nu baþtan baþa geçtikten sonra ‘dünyanýn damý’ denilen Tibet’in baþkenti Lhasa’ya ulaþan demiryolu çok zor coðrafi engellerle dolu 2.000 kilometre uzunluðunda bir hat. Hattýn 1.200 kilometre kadarý 4.500 metre yükseklikteki çok soðuk ve oksijeni çok az olan bir alandan geçiyor ve bu yüzden vagonlar bu yükseklik ve oksijen azlýðýna göre yapýlmýþ, aynen uçaklardaki gibi oksijen maskeleriyle donatýlmýþ bulunuyor.
Hat yaklaþýk 5 senede, 100 bin civarýnda iþçi ve teknik personelin çalýþmasýyla 4,2 milyar dolara mal olmuþ, Batýlý demiryolu mühendislik þirketlerinin çeþitli þekillerde yer aldýðý bir mühendislik baþarýsý ayný zamanda. Kanadalý vagon uzmaný Bombardier þirketinin özel vagonlarý, lokomotif uzmaný Amerikan General Electric þirketinin ise özel lokomotifleri saðladýðý hat; kumluk, rüzgarlý, buzlu ve permafrost denen donmuþ topraklar üzerinden geçiyor ve bu yüzden çok özel imalat ve mühendislik tekniklerinin kullanýlmasýný mecbur kýlmýþ olan dünyada bugün belki sadece Peru’da And Daðlarý’nda bulunan bir baþka yüksek irtifadaki hatla mukayese edilebilir. And Daðlarý’ndaki hat da esasen artýk dünyanýn ikinci en yüksek demiryolu hattý sayýlýr; zira en yüksek birinci demiryolu hattý burada anlattýðým Pekin-Lhasa hattý oluyor artýk.
Çin yönetimini çok sevindiren bu hattýn açýlýþýný da Çin Devlet Baþkaný Hu Þintao, hat üzerindeki Golmund istasyonunda geçen hafta bizzat yapmýþ, duyduðu sevinci açýkça ortaya koymuþtu. Esasen Þintao’nun, açýlýþý bizzat yapmasýnýn baþka bir anlamý da var. Devlet Baþkaný ve Çin Komünist Partisi lideri Þintao, Tibet Otonom Bölgesi’nin Çin ile entegrasyonu (bütünleþmesi) için yýllarýný vermiþ, Tibet’te 1998-2002 yýllarý arasýnda bölgenin Komünist Parti baþkanlýðýný yapmýþ, baþkent Lhasa’da 1989 yýlýnda patlak veren ayaklanmayý sert metotlarla bastýrmýþ, Çin liderliðinin Tibet uzmaný olarak bilinen birisi...
27 No’lu tren olarak tanýtýlan ve 16 vagonuyla 48 saatlik yolculuktan sonra Lhasa’ya ulaþan hatla Tibet önceki yýllarda gerçekleþtirilen hava ve karayolu baðlantýlarýndan þimdi de demiryolu ile Çin’e sýký sýký baðlanýyor. Tren hoparlöründe ‘Çin’in yüz yýllýk rüyasý gerçekleþti’ anonsuyla tanýtýlan bu hatla hem Çinli ve hem de yabancý turistlerin Tibet’e gelmesi ve hem de Çin’de hakim ve çoðunlukta olan Han Çinli unsurunun Tibet’e iþçi, yatýrýmcý, tüccar olarak akýn etmesi planlanýyor. Zaten Çinli yetkililer de bunu açýkça ifade ediyorlar. Bu konuda mesela, Qinghay Eyaleti demiryolu þefi Zu Zengþenk ‘Bu demiryolu hattý insanlarýn, mallarýn ve bilginin hýzlý akýþýna ve bölgenin kalkýnmasýna hizmet edecektir.’ derken baþka yetkililer de yýlda en az 800 bin kiþinin bu hat sayesinde Tibet’e geleceðine iþaret ediyor, turizm gelirlerinin katlanacaðýný söylüyorlar.
Yeni hat söylendiði gibi sadece Tibet’in dünyaya açýlmasýna, kalkýnmasýna, Çin ile entegrasyonuna büyük katký yapmakla kalmayacak, ayný zamanda Çin’in Tibet üzerindeki kontrolünü her bakýmdan daha da artýracak. Maden kaynaklarýnýn daha iyi aranmalarýndan iþletilmelerine, merkeze uzak yerlerin merkeze daha sýký baðlanmalarýndan Tibet’teki muazzam su kaynaklarýnýn daha iyi kontrolüne kadar pek çok önemli alanda Çin, Tibet üzerindeki hegemonya ve asimilasyonunu bu hatla daha da tahkim edecek zaman içinde. Kýsacasý bu hatla Tibet’e dönük Çin modernizmi ve asimilasyonu daha da hýzlanacak. Tibetliler bunlara ne diyorlar, hattý nasýl karþýlýyorlar, doðrusu bilmiyoruz; ama herhalde bu hatla kültür ve kimliklerini daha da kaybetmekten endiþe duyuyorlar, ülkelerinin ellerinden gittiðini görmekten dolayý derin bir hüzün yaþýyorlar. Aynen benim yaþadýðým gibi...

Adalet Bakaný'nýn yetkisi var mý, yok mu?
 

http://www.milliyet.com.tr/sabitimg/06/gazete/yazar/ic/k_bila.gif

Adalet Bakaný'nýn yetkisi var mý, yok mu?

Adalet Bakaný Cemil Çiçek, El Kadý olayýyla ilgili sorumuzu yanýtlarken, "yazýlý emir" yetkisinin bulunmadýðýný anýmsatmýþtý. Çiçek, uyum yasalarý çerçevesinde yapýlan yeni düzenleme ile eski yasada bu yetkinin yeni yasa ile kaldýrýldýðýný vurgulamýþtý.
Bir savcýya neden soruþturma açtýn veya açmadýn diye yazýlý emir yoluyla müdahalesinin söz konusu olamayacaðýný, El Kadý olayýnda da, genel olarak da 1.6.2006'dan itibaren böyle bir yetkinin bulunmadýðýný söylemiþti.

Kart: Yetki var
El Kadý dosyasýnýn yeniden açýlmasý yolunda baþvuruda bulunan CHP'nin hukukçu milletvekillerinden Atilla Kart ise yeni yasanýn bakanýn bu yetkisini kaldýrmadýðý görüþünde.
Kart, eski Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (CMUK) 343. maddesinin 1. fýkrasýnda düzenlenen yazýlý emir yolunun, yeni Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 309. maddesinin 1. fýkrasýnda korunduðunu belirterek þu bilgiyi verdi:
"Eski kanunda, hâkim veya mahkemeler tarafýndan verilen ve Temyiz Mahkemesi'nce tetkik edilmeksizin kesinleþen karar ve hükümlerde kanuna muhalefet edildiðini haber alýrsa Adliye Vekili, o karar veya hükmün bozulmasý için Temyiz Mahkemesi'ne müracaat etmesi için Cumhuriyet Baþsavcýlýðý'na yazýlý emir verebilir, hükmü vardý.
Bu hüküm yeni kanunda, hâkim veya mahkeme tarafýndan verilen ve istinaf veya temyiz incelemesine geçmeksizin kesinleþen karar veya hükümde hukuka aykýrýlýk bulunduðunu öðrenen Adalet Bakaný o karar veya hükmün Yargýtay'ca bozulmasý istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðý'na yazýlý olarak bildirir, biçiminde yer alýyor. Yani bu bakanýn bu yetkisi kalkmýþ deðil. Devam ediyor. Dolayýsýyla El Kadý olayýnda da bu yetkisini kullanabilir."
Kart'a iki hükümde de hâkim ve mahkeme kararýndan söz edildiðini, ancak savcýnýn dava açma veya takipsizlik kararý vermesinden söz edilmediðini, dolayýsýyla savcýlýk kararlarýnýn hüküm dýþýnda olup olmadýðýný sorunca þu karþýlýðý verdi:
"Çoðun içinde az da vardýr. Hâkim ve mahkeme kararý konusundaki yetki, savcý kararý için de geçerlidir. Nitekim uygulamada örnekleri vardýr. Mehmet Ali Aðca olayý da bir savcýlýk kararýydý ve Ocak 2006'da yaþandý. Bakan, bu olayda bu yetkisini kullandý."

Karþý görüþ
Kart'ýn bu yorumuna karþýn, tartýþmaya katýlan bazý hukukçular ise Mehmet Ali Aðca olayýnda infaz savcýlýðýnýn yine mahkeme kararýna dayanarak düzenleme yaptýðýný, konunun mahkeme kararýna geçtiðini ve bu nedenle bakanýn yetkisi dahiline girdiðini savundular. El Kadý olayýnda ise savcýlýk kararýnýn söz konusu olduðunu, konunun mahkeme kararýna yansýmadýðýný savundular. Bu itibarla Çiçek'in yazýlý emir yoluyla ilgili "yetkim yok" deðerlendirmesinin El Kadý olayý için doðru olduðunu belirttiler.
CHP'li Kart, El Kadý olayýnda dosyanýn yeniden açýlmasý için Adalet Bakaný'na yaptýklarý baþvurunun yaný sýra Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu'na (HSYK) baþvuru yapacaklarýný kaydetti. Kart, Yüksek Kurul'a, El Kadý hakkýnda takipsizlik kararý veren iki savcý hakkýnda disiplin cezasý yönünden 2802 sayýlý Hâkimler ve Savcýlar Kanunu'na dayanarak baþvuru yapacaklarýný duyurdu.
Baþbakan'ýn danýþmaný Cüneyd Zapsu ile El Kadý hakkýnda CHP'nin giriþimleri devam ederken, Çiçek'in yetkisiyle ilgili tartýþmanýn da gündemde olacaðý anlaþýlýyor.

Güven sýralamasýnda medya neden sýnýfta kalýyor?
 

Hafta içinde yayýnlanan Gallup anketinin sonuçlarýný önemsemek gerekiyor.

Kurumlara duyulan güveni araþtýran çalýþma, ilginç gerçekleri de ortaya çýkarýyor çünkü. Görünen o ki herkes bu araþtýrmanýn bir yönüne odaklanýyor. Mesela Hürriyet Gazetesi, 4 Temmuz tarihli haberinde “Orduya tam güven” diyor. Haberin sunumunda Orgeneral Yaþar Büyükanýt’ýn bir vatandaþa sarýlmýþ fotoðrafý tercih edilmiþ. Gazete, “Anket sonuçlarý, halklarýn en fazla ordularýna güvendiklerini gözler önüne serdi.” tespitinde bulunuyor. AB ülkelerinde orduya duyulan güven yüzde 67 iken bizdeki güven yüzde 86’ya kadar çýkýyormuþ.
http://www.zaman.com.tr/2006/07/10/dumanli-1k.jpgHalkýn ordusuna güvenmesi güzel bir þey. Aslýnda bu tür çalýþmalar gösteriyor ki; halk ordunun þahs-ý manevisine (Kurumsal gereklilik ve kutsiyetine de diyebiliriz) güveniyor, ona saygý duyuyor. Bunu Türkiye’de test etme imkâný da var. Mesela üniformanýn çýkarýlmasýyla baþlayan siyaset serüveninde halk, emekli komutanlara ayný teveccühü göstermiyor. Demek ki muvazzaf askere gösterilen saygý, askerlik mesleðinin özündeki manevî dinamizmle ilgili; o öz aslî hüviyetinden uzaklaþýnca (mesela siyasete bulaþýnca) ihtiramýn rengi de kaçýyor.
Türk medyasý güven bunalýmýnda!
Zaten Gallup’un araþtýrmasýnda herkesin vurgu yaptýðý sonuçtan daha ziyade, gözden kaçan bir baþka gerçeðin altýný çizmek gerekiyor. Önce güven sýralamasýný hatýrlayalým: 1- Ordu (% 86) 2- Hükümet (% 60) 3- Yargý ve dinî organizasyonlar (% 57) 4- Saðlýk sistemi (% 48) 5- Seçimlerin dürüstlüðü (% 48) 6- Finans sektörü (% 37) 7- Medya (% 25). Bu tablonun ifade ettiði “þok gerçek” nedir sizce? Bu köþenin odaklandýðý nokta medya, dolayýsýyla bu sýralamada üzerinde duracaðýmýz konu da budur. Neden medya güvenilirlik sýralamasýnda 7. sýrada yer alýyor? Orduya güven duyulmasý ne kadar gurur verici ise medyaya itimat edilmemesi de o kadar onur kýrýcý deðil mi? Medya, ordu üzerine vurgu yaptýðý ve bununla sevinç duyduðu kadar, kendisinin yitik itibarý üzerine de bir þeyler söyleyebilmeli. Ne var ki bunun üzerinde duran yok. Vahim olan da bu! Medyaya duyulan güven hükümetten daha aþaðýlarda. Bu durum medya yöneticileri için bir anlam ifade etmeli. Güya medya olarak hükümetleri denetlemekle mükellefiz, güya 4. kuvvet olmanýn getirdiði sorumluluk içinde sistemin gözetleme kulesinde duruyoruz. Sýralamada yedinci olmak medya için bir anlam ifade etmeli.
Medya, iþine gelmeyen konularda oyunu soðutmayý iyi biliyor. Topu taca atarak özeleþtiri kapýlarýný hep kapalý tutabiliyor. Medyaya duyulan güven, siyasetten çok daha güçlü olsaydý, siyasîlere hayatý zehir etmez miydik? Gallup’un araþtýrmasý didik didik edilip haberler yapýlýyor; hatta o haberler üzerinden ince mesajlar gönderiliyor; ancak laf bir türlü medyanýn içine düþtüðü duruma getirilmiyor.
Yasama, yürütme, yargý ve medya sýralamasý demek ki gerçekten doðruymuþ(!). Etkinlik ve denetim açýsýndan sistemin sigortasý gibi çalýþan (daha doðrusu çalýþmasý gereken) medya etkinlikte deðil, güven sýralamasýnda en alttaki yerini almýþ. Güven sýralamasýnda yargýdan, saðlýktan, dinî organizasyonlardan, seçim sisteminden ve finans sektöründen geride kalmak, acý gerçeði gözler önüne sermiyor mu acaba?
Bizim gazeteler AB ülkelerindeki orduya duyulan güven ile Türkiye’dekini kýyaslamýþ. Güzel bir mukayese. Ancak AB ülkelerindeki medya güveni ile bizdekini de kýyaslasanýza! Mesela AB ülkelerinde medyaya yüzde 41 nispetinde güven var. Bu rakam hükümetlere duyulan güvenin daha önünde; yani AB vatandaþý, hükümetlere medyadan daha az güveniyor. Asýl haber bu! Çünkü vahim olan bu durum! Baþýmýzý kuma sokmanýn bir anlamý yok artýk!
“Ne var yani bunda, dünyanýn her yerinde medyaya çok fazla güvenilmiyor!” denebilir. Doðru deðil bu çýkarým. Ne AB ülkelerinde ne de Amerika’da durum bu kadar kötü deðil. Üstelik Irak Savaþý’ndan hem ABD basýný hem de Avrupa basýný aðýr yaralar alarak çýktý. “Ýliþtirilmiþ gazetecilik” þokundan çarçabuk çýkmasý da mümkün gözükmüyor. Buna raðmen bu ülkelerde halkýn basýna duyduðu güven Türk milletinin basýna duyduðu güvenden daha fazla.
Güvenilirlik sýralamasýnýn baþ köþesinde ordunun olmasý gayet doðal. Dünyanýn pek çok yerinde de durum böyledir. Avrupa Birliði ülkelerinde ordu liste baþý oluyor da Amerika’da olmuyor mu? Japon The Yomiuri Shimbun Gazetesi ile Gallup’un ortaklaþa yaptýðý mukayeseli araþtýrmaya göre Amerika’da askere güven yüzde 81’i iþaretliyor. Kaldý ki bizim gibi “asker millet” olmakla övünen bir toplumdan baþka bir sonuç beklemek de hata olur. Kültürel altyapýsý bu kadar saðlam bir seçeneðin liste baþý olmasýný takdir edenlerin, medyanýn yaþadýðý güven bunalýmýný da izah etmesi gerekiyor...
Gazete okuma oraný yüksek bir ülke olan Japonya’da durum farklý mesela. Güven ile tiraj arasýnda bir baðlantý olduðunu da ispat ediyor Japonya. The Yomiuri Shimbun ile Gallup’un 2005’te yaptýðý ortak çalýþmaya göre güvenilirlik sýralamasýnda ilk sýrayý gazeteler alýyor. Yüzde 64 ile ilk sýrada yer alan gazeteleri, mahkemeler yüzde 60, hastaneler yüzde 57, ordu yüzde 55, polis-savcý yüzde 52 ile takip ediyor. Japonya’daki tirajlarýn yüksek olmasý, üstelik neredeyse tamamýnýn abone usulüyle daðýtýlmasý, okuyucu ile gazete arasýnda karþýlýklý bir güvenin de göstergesi. Ayný araþtýrmada Amerika’da ordu güvenilirlikte ilk sýrada, ardýndan hastaneler, polis-savcý, kilise ve okullar geliyor. Gazetelere duyulan güven % 52.
Demek istediðim þu ki; “Halk askere güveniyor” demek, “demokrasiye güvenmiyor” ya da “darbe yapýlmasýna dünden razý” demek anlamýna gelmez. Bunu çaðrýþtýracak her ima askerin halk nezdindeki kýymetini bilmemek demektir. Herkes biliyor ki darbeler bu ülkeye çok zarar verdi. Darbe, yapanlara da yaramadý. Sonuçta faturayý herkes ödedi; halk, siyasetçi, ordu...
Gücün deðil, halkýn medyasý olmak... Esasta kafa yorulacak konu þudur: Türk medyasý, daha ilk günden girdiði yanlýþ yoldan dönmeye mecburdur. Medyanýn gücü, gücün medyasý olmaktan geçmiyor. Ne yazýk ki Türk basýný buzda yürümek gibi tehlikeli bir yolu tercih ediyor. Buzda yürüyene küçük bir fiske, hatta küçük bir korkutma bile yetebiliyor. Bir anda kendini yerde bulabiliyor medya. Bunda baðýmsýz ticarî yapýnýn olmamasý da rol oynuyor, iliþkiler yumaðýnýn pamuk ipliðiyle baðlý olmasýnýn da. Kendi ayaklarý üzerinde durmak yetmiyor; ayný zamanda kaygan zeminlerde raks etme hevesinden de vazgeçmek gerekiyor. Zor bir iþ! Hem ticaretin içinde olacaksýn, hem baðýmlý hale gelmeyeceksin. Hem siyasetin nabzýný tutacaksýn, hem siyasete esir düþmeyeceksin... Baðýmsýzlýðýn diyetini ödemek, tekellüf altýnda yaþamaktan daha þiddetli bir tercihtir. Yeter ki gücünü doðru bilgiden, dürüst yorumdan; daha açýkçasý haktan ve halktan alsýn! Ýþte o zaman vatandaþ medyayý güvenilirlik listesinin baþ köþesinde bir yerde misafir edecektir. Basamak basamak yükselmeden, halkla barýþmadan, onun itimadýný kazanmadan söylenen her söz laf-ý güzaftýr.

Rýhtýmlarý var kalbimin ve bekleme salonlarý. Ya bir bekleyiþ ya da bir ayrýlýk var hep hayatýmda. Onlarýn ortak noktasý kavuþma sevinci ve ayrýlma hüznü ise hep iç içe, hep ayný noktada ve hep ayný duraðanlýkta. Her þey ya var ya yok, ya da öyle olmasý gerekir hayatta. Oysa benim kaimde yokluðun keskin çizgisinde varlýða dair çýkarýmlar var an be an yansýyan. Sadece bir illüzyon var yokluðun içinde varlýða dair. Hayat denilen oyunda iki kelam etmek de hep yokluða düþer baþ aktör olarak bu durumda. Ama o hep varlýðý hatýrlatýr; varlýk da onu hiç üzmez, katlanýr dertlerine, kendini fark etmesini bekler, aslýnda ne kadar yakýn olduklarýný hatýrlatmak ister yokluða. Çünkü keskin çizgisinde býçak sýrtý yaþamlarýmýzýn varlýkla yokluk bir bütünlüktür, asla kopmayan ve birinin yokluðu diðerini anlamsýz kýlan

Millet sizi sevmiyor, anlayýn artýk
 

Birkaç gün önce Radikal’de (8 Temmuz) bir haber vardý. Orada verilen bilgiye göre “MHP Genel Baþkaný Devlet Bahçeli’nin görüþme talebini geri çevirdiði, Ülkü Ocaklarý’nýn ‘aforoz’ ettiði Avukat Kemal Kerinçsiz ve avenesinin yeni adresi belli” olmuþ.

Geçen hafta TESEV’in toplantýsýný basan, daha önce de beðenmediði her yazarý mahkemeye veren ve ülkenin tansiyonunu sürekli yükselten avukat, þimdi de Ülkü Ocaklarý baþkanlýðý görevinden alýnan Levent Temiz ve Türk Ortodoks Patrikhanesi’nden Sevgi Erenerol ile birlikte yeni bir oluþuma destek veriyormuþ.
Vatan’a konuþan Kerinçsiz, “Ýçimizde komünist arkadaþlarýmýz da dâhil olmak üzere her kesimden insan var. Bir saat içinde bin kiþiyi toplayabiliriz.” demiþ. Doðrudur; topu topu hepsi bu zaten. Her eyleme bu kadrolu mitingciler katýlýyor...
Bu kaçýncý oluþum çabasýdýr bilemiyorum; ulusalcýlýk çatýsý altýnda toplanmaya çalýþan þebeke bir türlü halka mal olamýyor. Bir kere, içlerinde karanlýk baðlantýlarý olan çok sayýda adam var. Güya kendilerini saðdan, soldan insanlarýn bir araya gelmesi gibi gösteriyorlar; ancak defolu insan sayýsý kuþkulara sebep oluyor. Bir yandan havaalanýný basýp “Patrik’i protesto ediyoruz” görüntüsü verip üstelik konu ile ilgisi olmayan kiþilere hakaret ediyorlar, diðer yandan Türk Ortodoks Patrikhanesi’nde ittifak yapýp günah çýkarýyorlar. Milliyetçi camiaya göz kýrpýyorlar; ama milliyetçilerden yüz bulamýyorlar. Maocularla ayný karede yer alýyorlar; ama solcularýn sempatisini kazanamýyorlar; çünkü samimi bir görüntü vermiyorlar. Söylemlerindeki faþizm, davranýþlarýndaki hýrçýnlýk, yaklaþýmlarýndaki ayrýmcýlýk ulusalcýlarý her geçen gün daha da yalnýzlaþtýrýyor. Bir de darbeci diye bilinen ve karanlýk iþlere adý karýþmýþ emeklilerle irtibatlarý olunca, toplum bunlarýn alnýna kocaman bir soru iþareti konduruyor. Bu karmaþýk iliþkilerden sýyrýlmadýkça Kýzýlelma’nýn cehennem zakkumuna benzetilmesi kaçýnýlmaz...
Ikýnýyorlar, sýkýnýyorlar, üç-beþ bin insaný bir araya getiremiyorlar. Geçenlerde Atatürk Hava Limaný’ndaki protestoda beþ yüz kiþi bile yoktu. “Millî bir tepki” söz konusu ise millet nerede? Bu grup neye el atsa kurutuyor. Mesela Kýbrýs meselesi hâlâ Türk halký için “millî bir mesele”dir. Ancak bu konuya “ulusalcýlar” el atýnca, Rauf Denktaþ bile yapayalnýz kalýverdi. Hatýrlanacaðý üzere deðiþik isimlerle faaliyet gösteren ulusalcý oluþumlar, Kýbrýs’a destek mitingi yapýp on binlerce insaný Kýzýlay Meydaný’na dökmek istemiþti. Sonuç? 3 bin adam bile toplanmadý. Üstelik Annan Planý sebebiyle Kýbrýs en sýcak günlerini yaþýyor ve Denktaþ bile bu güruha yardýmcý oluyordu.
Doðu Perinçek’in Talat Paþa’yý Berlin’de anma mitingini hatýrlýyor musunuz? Kahramanlýk edasýyla her gün ayrý bir toplantý düzenleyen Ýþçi Partisi (ÝP) lideri, Berlin’e 5 milyon insaný davet ediyordu. Bir iþin içinde ÝP olur da bu güzel millet, o iþe teveccüh eder mi hiç? Nitekim artistik bir gürültü sonrasýnda izin alýnan mitingde 5 bin adam bile toparlanamadý. Olsun; adam(lar) alýþmýþ yüzsüzlüðe, bildiklerini okuyor “mahþerî kalabalýk” dedikleri topluluklarý onar onar sayabiliyorsunuz.
Danýþtay baskýnýndan sonra maskeleri biraz daha düþen gruplarýn aslýnda hiç de “vatansever” olmadýklarý, rant kavgasý verdikleri kendi itiraflarýyla ortaya çýktý. Oysa bu oluþumu duyururken internet üzerinden 2 milyon üyeye kavuþacaklarýný iddia ediyorlardý. Deðil 2 milyon, 2 bin adam bile bunlarýn yüzüne bakmadý... Ulusalcýlýk maskesi altýnda darbecilik provasý yapan anti-demokrat gruplarýn þunu anlamasý gerekiyor artýk: Bu millet, bu ülkeyi yürekten sevmediði halde vatanperver gözüken, bu millete (diline, dinine, kültürüne) hayran kiþilere karþý savaþ açan grubu sev-mi-yor. Boþ salonlardan, sinek avlayan toplantýlardan bir ders çýkarmak çok mu zor “ulusalcýlar” için. Anlayýn artýk kardeþim, Türk milleti sizi sevmiyor; çünkü amacýnýzý da, aracýnýzý da karanlýk görüyor...

Kongo’ya yeni bir Avrupa operasyonu ve Türkiye
 

Günümüz Afrika’sýnda temel çatýþmalar yavaþ yavaþ ortadan kalkýyor, demokrasi yayýlýyor, sivil toplum kendi haklarýna sahip çýkýyor, kadýnlar siyasi hayatta daha fazla yer alýyor ve insan haklarýna artan bir þekilde riayet ediliyor.

Afrika birliðini hedefleyen kurumlarýn yenilenerek ön plana çýktýðý bir kýtada, kendilerini ekonomi ve siyasette iyi yönetime adamýþ olan yeni nesil yöneticiler dizginleri ele alýyorlar. Elbette ki bunlarýn hiçbiri gerçekleþmiþ kabul edilmemelidir. Afrika’nýn ekonomik geliþmesi daha fazla desteðe ihtiyaç duyuyor. Salgýn hastalýklarla mücadele konusunda daha çok yardýma ihtiyaç var. Dahasý, Afrika’nýn boynuzundaki -özellikle Somali’yi kastediyorum- durumun hâlâ bir istikrara kavuþturulmasý gerekiyor. Ve Darfur trajedisine de bir son verilmeli. Bunu saðlamak için Avrupa Birliði 18 Temmuz’da Brüksel’de, Afrika Birliði, Birleþmiþ Milletler ve Birleþik Devletler’in katýlacaðý bir konferansa ev sahipliði yapacak. Avrupa, Afrika ülkelerinin bu meselelerle baþ edebilmeleri için yardýmcý olmaya her zamankinden daha fazla kararlýdýr. Bunlar arasýnda Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin istikrara kavuþturulmasý özellikle önem arz ediyor. Kongo barýþ, istikrar ve geliþme yönünde saðlam bir yapýya kavuþturulmadýðý sürece gerçekleþtirilecek bütün geliþmeler ve bu yönde ortaya konulan bütün umutlar tehdit altýnda olacaktýr.
Bunun sebebi Kongo’nun Afrika kýtasýnýn kalbinde yer almasýdýr. Büyüklüðü, konumu ve potansiyel zenginlikleri gibi hususlarýn tamamý ona anahtar bir konum kazandýrmaktadýr. Ne yazýk ki ülke, uzun zamandan beri yaðmaya maruz kalmýþtýr. Günümüzde Kongo’nun zenginliklerinin tamamýndan kendi halkýnýn istifade etmesini saðlamamýz gerekir. Ülke kýtadaki düzeni de saðlayabilir. Kongo Demokratik Cumhuriyeti ayný zamanda çok müstesna bir medeniyetin merkezinde yer alýr ve onun yaratýcý kabiliyeti evrensel olarak da tanýnmýþtýr. Bütün bu nedenlerden dolayý, Avrupa Kongo’nun baþarýlý bir þekilde barýþ ve geliþme ortamýna geçiþi konusuna özel ilgi duymaktadýr. Avrupa’nýn, hem tarihi olarak hem de coðrafi açýdan Afrika ile yakýn bir baðý vardýr. Kendi üzerine düþeni de yapýyor. 2003 Aðustos’unda ülkenin güneyindeki Bunia’da askeri bir güce ihtiyaç duyulduðunda, barýþ sürecinin çözülmesini önlemek için hemen harekete geçmiþtir. Þimdi ise Avrupa geçiþ süreci için önemli miktarlarda para tahsis etmektedir. Sadece Avrupa Komisyonu tarafýndan finanse edilen projelerin deðeri 700 milyon Euro’dur. Buna ilaveten 25 üye ülkenin de önemli katkýlarý mevcuttur. Avrupa, ayný zamanda da Kongo’yu iyi yönetim istikametinde teþvik etmektedir. Bu yýl 30 Temmuz’da yapýlacak olan seçimlerin maliyetinin neredeyse % 80’ini karþýlamaktadýr. Ve Avrupa, barýþ ve güvenlik alanýnda da katkýda bulunmaktadýr. Yeni birleþik Kongo polis gücünün yeteneklerinin artýrýlmasý için de destek olmaktadýr. Ayný þekilde Kongo ordusunun da yeniden organizasyonu için ve özellikle askerlerin ücretlerinin ödenmesi hususunda yardýmcý olmaktadýr. Bunlar belli baþlý uzun vadeli yatýrýmlardýr. Ayný ruhla, Birleþmiþ Milletler bu yýlýn baþýnda Avrupa Birliði’nden halen bölgede bulunan Birleþmiþ Milletler gücünün (MONUC) seçim dönemi boyunca desteklenmesini istemiþtir. Halihazýrda yaklaþýk 3.000 kiþiden oluþan bir birlik BM gücünü desteklemek ve ihtiyaç olduðunda konuþlanmak üzere hazýr durumdadýr. Þu anda Avrupa’da hazýr beklemekte olan bu birlik bölgede Kinshasa’da görev yapacaktýr. 12 Haziran’da gerçekleþtirilen bu operasyon açýk bir þekilde Avrupa’nýn karakterini yansýtmaktadýr; Almanya tarafýndan idare edilecektir ve Türkiye de dahil 24 Avrupa Birliði ülkesine mensup unsurlarýn katýlýmýyla oluþturulmuþtur. Elbette ki bu birliðin hedefi Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin içiþlerine müdahale etmek deðildir. Onun amacý sadece ilave bir güvenlik saðlayarak uzun zamandan beri beklenen seçimlerin barýþ ortamýnda gerçekleþmesini saðlamaktýr. Bunlar tarihî seçimlerdir. Avrupa, Birleþmiþ Milletler ile birlikte orada, Kongo halkýnýn yanýnda olacaktýr. Bu onlarýn ve onlarýn temsilcilerinin sorumluluk ve uzlaþma için bir istek sergilemeleri amacýyladýr, böylece hep birlikte baþarýlý olabiliriz.

Yüzyýlýn projesi ile Türkiye gücüne güç katacak
 

Bütün bu hatlarýn inþasýnýn bir anlam kazanmasý ve Türkiye’yi uluslararasý enerji arzý güvenliði alanýnda sahip olduðu potansiyele kavuþturmasý ancak Samsun Ceyhan hattýnýn gerçekleþmesi ile mümkün olacak.

Bu proje yukarýda ayrýntýlarý ile deðerlendirmeye çalýþtýðýmýz Avrasya stratejik vizyonunun geleceðe uzantýsýný oluþturmakta. Bakü-Tiflis-Ceyhan projesinin siyasi arka planý ve sonuçlarý, 1990’lý yýllarýn Avrasya bölgesinin hýzlý ve kapsamlý dönüþüm sürecinin etkilerini taþýmakta. Bu tecrübe, Türkiye’nin enerji alanýnda iki temel hedefe odaklanmasýný beraberinde getirdi.
Boðazlarýn güvenliði
Bunlardan biri, hiç kuþkusuz boðazlarýn güvenliðinin saðlanmasý. Yýlda yaklaþýk 150 milyon tona ulaþan petrol trafiði ile günümüzde dünyanýn yüksek kapasiteli petrol boru hatlarýyla yarýþýr hale gelen Türk boðazlarý üzerine aþýrý yüklenilmesi, çevre için büyük bir risk, petrol sahipleri için de önemli bir maliyet yaratmakta. Bugün, özellikle 67 milyon tona çýkacak yýllýk taþýma kapasitesiyle CPC (Caspian Pipeline Consortium) hattý, tersine iþletilmek üzere devreye girecek Brody-Odessa hattý ve gelecekte inþa edilmesi planlanan diðer boru hatlarý ile Karadeniz’e akýtýlacak Orta Asya ve Hazar petrollerinin Türk boðazlarýndan geçirilerek dünya piyasalarýna ulaþtýrýlmasýndan kaynaklanacak potansiyel tehlike ve riskler, Türkiye’yi Kuzey-Güney koridorunda yeni güzergahlarý düþünmeye sevk ediyor. Türkiye bir taraftan Kuzey-Güney koridorunda yeni güzergah üzerinde çalýþýrken, bölgede faaliyette bulunan petrol þirketleri de, artan tanker trafiði nedeniyle, Türk Boðazlarý’nda tankerlerin bekletilmesinden doðan ve doðacak ticari riskleri azaltmak üzere Türkiye üzerinden geçecek “by-pass” hatlarý ile birlikte Türkiye’yi dýþlayan Bulgaristan-Yunanistan güzergah seçeneði olarak þekillenen Burgaz-Dedeaðaç ve Burgaz-Vlore baþta olmak üzere, deðiþik alternatif hatlarý projelendirme gayreti içine girdiler. Bu giriþimler, halen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlýðý’mýzýn yoðun mesaisi ve Dýþiþleri Bakanlýðý’mýzýn enerji diplomasisindeki birikimleri sayesinde dengelenmekte. Diplomasimiz, Samsun-Ceyhan petrol boru hattýna tüm platformlarda sahip çýkarak bu projeyi savunuyor. Türkiye’nin bu çabalarý, diðer alternatif güzergahlara nazaran Türkiye’nin ön almasýna imkan saðlayarak uluslararasý alanda bu yeni güzergaha ilgiyi arttýrdý. Ayný zamanda, enerji arz güvenliðinin en çok tartýþýldýðý bir dönemde Bakü-Tiflis-Ceyhan hattý dolayýsýyla Türkiye’nin enerji tedariki güvenliðinde ne kadar önemli bir aktör olabileceðini kalýn harflerle göstermekte.
Ceyhan yeni bir Rotterdam oluyor
Ýkinci temel hedef ise Ceyhan’ýn, yukarýda deðindiðimiz gibi dünyanýn en büyük enerji terminallerinden biri haline gelmesi. Irak-Türkiye petrol boru hattýnýn tekrar azami taþýma kapasitesine ulaþmasý ve Bakü-Tiflis-Ceyhan hattýnýn iþletmeye alýnmasý nasýl önemliyse, benzer þekilde, Samsun-Ceyhan by-pass boru hattýnýn gerçekleþmesi de, Türk Boðazlarý ve Ýstanbul’un güvenliði için olduðu gibi, ayný zamanda Türkiye’nin dünyadaki en önemli enerji koridorlarýndan biri olmasý ve Ceyhan’ýn en büyük enerji terminallerinden biri haline gelmesi bakýmýndan hayati önem taþýmakta. Samsun-Ceyhan boru hattý, Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Kerkük-Yumurtalýk hatlarýna ilave olarak gerçekleþtiðinde, Ceyhan terminali yýlda 190 milyon ton gibi bir kapasiteye ulaþacak, diðer bir ifadeyle Avrupa’nýn en önemli limaný olarak kabul edilen Rotterdam terminal kapasitesinin (133 milyon ton/yýl) yaklaþýk % 50 fazlasýna ulaþan bir kapasite ile, dünya pazarlarýna yönelik arzýn güvenli bir merkezi olacak. Ceyhan terminaline ulaþan toplam miktarýn bu düzeye gelmesi ile oluþacak iþlem hacmi, Ceyhan’da Rotterdam’a benzer bir petrol iþlem piyasasýnýn yaratýlmasýna da öncülük edecek. Yine, Londra’da kurulu Brent petrolünün fiyatlandýrýldýðý IPE’ye benzer þekilde Ceyhan’da da özellikle Orta Asya ve/veya Hazar petrollerinin fiyatlandýrýlmasý (örneðin “Caspian Dated/Blend” veya “Asian Dated/Blend” markalarý yaratýlmasý imkaný) için bir petrol borsasý da oluþabilecek.
Ortadoðu ve Uzakdoðu boyutu Samsun-Ceyhan petrol boru hattý projesinin hayata geçirilmesi halinde, Ceyhan terminali, sýrf Akdeniz bölgesi ve Avrupa’nýn hemen tamamýna hizmet veren bir terminal deðil, fakat ayný zamanda, halen müzakereleri süren Ýsrail Aþkelon-Eilat hattý baðlantýsý ile Uzakdoðu gibi dünyanýn en çok petrol tüketen bölgelerine enerji tedarik eden uluslararasý bir petrol merkezi haline dönüþtürülmüþ olacak. Çin ve Hindistan’ýn artan tüketim kapasiteleri ile petrol fiyatlarý dengelerini nasýl deðiþtirdiklerine her gün tanýk olmaktayýz. Arz güvenliði, bu iki ülke ile beraber Japonya’yý da yakýndan ilgilendirmekte. Bu kapsam, Türk enerji diplomasisinin çok boyutlu, derinlikli kapasitesini ve Türkiye’nin ulaþabileceði potansiyeli açýkça ortaya koyuyor. 21 Nisan’dan sonra 5 Temmuz itibarýyla varil baþýna 75,19 dolara ulaþarak tarihi bir rekor kýran petrol fiyatlarý da 1980’li yýllarýn sonunda temelleri atýlan Avrasya enerji stratejimizin isabetini vurgulayan bir baþka önemli geliþme olarak ortaya çýkmakta. Yukarýdaki tablo, Ceyhan terminalinin gelecekte nasýl, Rus, Azeri, Kazak petrollerinin ve Türkmenistan dahil, tüm bu ülkelerin doðalgazlarýnýn dünya pazarlarýna arz edileceði gerçek bir enerji süpermarketi haline geleceðini ve Türkiye’nin de, Avrupa ve dünya enerji arzý güvenliðinde nasýl kritik bir önem kazanacaðýný ve enerji diplomasisinde nasýl bir rol oynama imkanýna sahip olacaðýný bütün açýklýðý ile ortaya koyuyor. Ülkemiz uluslararasý enerji arzý güvenliði alanýnda merkezi bir konuma doðru yavaþ fakat saðlam adýmlarla ilerlemekte. Bu konuma ulaþmasý hiç þüphesiz bugünkü ve gelecekteki hükümetlerin, 15 yýl önce temelleri atýlan Avrasya stratejimizin hedeflerinden saptýrýlmasýna izin vermemelerine baðlý. Ayrýca, Doðu-Batý ve Kuzey-Güney enerji koridorlarýnda, bölge içi ve bölge dýþý güçlerin, özellikle Rusya ve Amerika’nýn çeliþik çýkarlarýný baðdaþtýrabilme kapasitesini göstermeleri gerekiyor. Ve muhakkak ki, daha birçok hükümetler arasý anlaþmalarla, çeþitli ekonomik, ticari ve çevresel düzenlemelere imza atmalarý ve Hazar Denizi’ndeki sýnýr anlaþmazlýklarýn çözümüne katkýda bulunmalarý lazým gelecek. Bu muhakkak ki ulaþýlmasý kolay olmayan büyük bir hedef. Ama büyük devletlerin küçük hedefi olamýyor. Türkiye bu hedefi gerçekleþtirme kapasitesine ziyadesiyle sahip. Unutmayalým, 21’inci yüzyýlýn soðuk savaþý enerji alanýnda cereyan edecek. Baþladý bile. Türkiye bu yeni soðuk savaþýn da odaðýnda yer alýyor.

Altemur KILIÇ


GENERAL OLAYI

Korktuklarým oluyor… Harp Okulu Komutaný Tümgeneral Reha Taþkesen'in ani ve dramatik istifasý ve emekliye ayrýlmasý üzerine, açýklamalar ve sýzdýrýlan dedikodularla, TSK'ni, her fýrsattan yararlanarak yýpratmak isteyenlere, hem de 30 Aðustos öncesinde gün doðdu. .Aslýnda bu konuyu ayaða düþürmemek gerekirdi ama bu yapýlamadý, "Kýrýlan kol yen içinde kalamadý. Maalesef, , kýrýklar her gün ortaya dökülmekte. Genelkurmayýn bu konuda yaptýðý "muðlâk", ama telefonlarýn kendisi ve ya askeri istihbarat tarafýndan dinlemediði hususundaki kesin ve fakat kimseyi tatmin etmeyen, açýklamasý üzerine, malûm birileri, bulanýk sularda balýk avlamaya çalýþýyorlar… Artýk bu fesadýn üzerini kapatmak bu noktadan sonra imkânsýz! Aðzý olan konuþacak ve TSK'ne karþý kin besleyenler de, fýrsattan yararlanacaklar. Tek çare bu olayý ucu nereye, kime, kimlere ve nelere, nerelere varýrsa varsýn, deþip tamamýyla aydýnlatmak. Ufacýk bir þüphe ve ima kalýrsa, asýl bu Ordumuzu yýpratýr!

KOMPLO
Olay býr yerde "Paþanýn telefonlarýný kim dinledi" sorusuna odaklanýyor. Bunu ortaya çýkarmak, komplonun boyut ve faillerimi belli eder, ama asýl, soru Generalin telefonlarýnýn" neden" dinlendiði ve bu olayýn þu baðlamda neden ortaya çýktýðýdýr? Ýlk akla gelen, 30 Aðustos öncesinde, ortalýðý karýþtýrarak, Þemdinli'de vuramadýklarý Orgeneral Büyükanýt a buradan vurmak istedikleri!

Olay bir bakýma, býr turnusol kâðýdý: bu konuda, TSK'ni, komutanlarý, yýpratmak için, fýrsat çýktý diye ellerini ovuþturarak sevinenler, diðer tarafta da iþin bu raddeye gelmesine içtenlikle üzülenler, belli oldu. Bu vesileyle de, bu fesadýn altýnda, hangi tertiplerin olduðu anlaþýlabilecek. . Tümgeneral hakkýndaki "komplonun" "Ordu içi hesaplaþma ve generaller arasýnda rekabet" için yapýldýðýný, ben TSK'nin geleneklerine ve terbiyesine, diðer komutanlara yakýþtýrmam. Ama çok parlak, iyi eðitim ve öðretim m görmüþ -bölücülük ve irticaya karþý, aydýn bir subayýn önünü kesmek isteyenlerle Genelkurmay önünde zarf daðýtanlar ve Þemdinli olayýnda -Danýþtay Baskýný olayýnda, askerleri irtibatlandýrmak isteyenler arasýnda bit bað bulunduðundan.- o zamanlarda medyaya "haber" sýzdýranlarýn da, bu "komplo"da, parmaklarý oldugundan kuvvetle þüpheleniyorum. Bu gurup veya cemaat, tahminlerin üzerinde, planlý, hesaplý çalýþýyor… Birkaç yýl önce," Mançuryalý Aday" adlý býr film vardý. Bunda þer güçlerinin Amerika'da, bazý kiþilerin beyinlerini yýkayarak, þartlandýrarak, anahtar noktalara, düðmeye basýnca faaliyete geçirilmek üzere, yerleþtirildikleri anlatýlýyordu. Benzer býr tartýp karþýsýnda olmamýz mümkün. Zira oradan, buradan, þu savcýdan, bu kaymakamdan, maksatlý deneme çýkýþlarý oluyor! Tehlikenin farkýnda mýyýz?

SON TAHLÝLDE
Son tahlilde insani boyutuyla, . Sicili parlak ve önü yüksek rütbelere açýk Komutaný Tümgeneral Reha Taþkesen'in 30 Aðustos öncesi Ordudan ayrýlmasý. Ayrýlýþ "candan can kopmasýdýr"! Ben bu ziyana yanarým!
Ama daha da önemli olan, Ordumuzu onurunu ve geleneksel kural ve deðerlerini korumaktýr! . Bu da bu fesat çýbanýnýn, yara bandýyla kapanamayacaðýna ve artýk örtbas edilmeyeceðine göre, daðlanmasý ve bütün cerahatin, her ne pahasýna olursa olsun, akýtýlmasýyla olacak!
AB BAYRAGI VE MARÞI

Dýþiþleri Bakanlýðýmýz AB'nin. Mavi yýldýzlý bayraðýnýn, okullarda vb Türk Bayraðýyla birlikte, nasýl asýlacaðý konusunda, yönerge hazýrlýyormuþ! Hazýrlýyormuþ. Bu, AB'ni ve çocuklara ýsýndýrmak içinmiþ! Yönergede, belki de AB Marþýnýn da, Ýstiklal marþý ile birlikte çalýnmasý için de madde vardýr… Bakanlýk, daha önce, Doðu Türkistan'ýn mavi-beyaz, ay yýldýzlý bayraðýným ülkemizde asýlmasýný. Çinlileri kýzdýrmamak için yasaklamaya kalkýþmýþtý. !

Güzin Abla'yý kaybetti
 

Güzin Abla'yý kaybetti
http://kelebek.hurriyet.com.tr/_newsimages/1875227.jpg

Yazýlarýyla yýllardýr Hürriyet okurlarýnýn dertlerine çare olmaya çalýþan Güzin Abla (Güzin Sayar) dün akþam sabaha karþý hayata gözlerini yumdu. Bir süredir tedavi gören Sayar'ýn kýzý Feyza Algan, Güzin Abla'nýn okurlarýna cevap veriyordu. Feyza Algan, "Anneciðimi kaybettim. Güzin Abla'mýz hakkýn rahmetine kavuþtu. Bütün okurlarýnýn baþý saðolsun" dedi. Güzin Sayar'ýn cenazesi yarýn öðle namazýnda Erenköy Galip Paþa Camii'nde kýlýnacak namazýn ardýndan Karacaahmet Mezarlýðý'nda defnedilecek.

17 Temmuz 2006

40 yýlý aþkýn bir süredir okurlarýyla dertleþen, onlara destek olmaya çalýþan Güzin Abla kimdir?

Güzin Sayar, sizin tanýdýðýnýz adýyla “Güzin Abla”, kökeni Reþat Nuri Güntekin ve Refik Halit Karay’a uzanan, köklü bir ailenin kýzýdýr. Dedesi Mahmut Hayri Bey’e ait Erenköy, Ethem Efendi Caddesi'nde, Haremlik ve selamlýk bulunan eski dönemin o bað köþkü diye tabir edilen ahþap bir köþkte dünyaya geldi. Ne yazýk ki, babasýný çok genç yaþta kaybetti. Annesi Mediha Sayar, çok zeki ve çalýþkan bir insandý. Babasý üst düzey bir devlet memuruydu. O yine de eþini kaybettikten sonra, 3 yaþýndaki küçük Güzin’i alýp baba evine döndüðünde, ailesine yük olmamak için çalýþmaya baþladý. Alman mektebi mezunuydu. Üç lisan biliyordu. O dönemde, Türkiye’nin ilk çalýþan kadýnlarýndan biriydi.

Güzin Sayar, Harbiye Orduevi’nin karþýsýndaki evlerinden, Notre Dame De Sion Fransýz Kýz Lisesi’ne gidip gelirken, genç bir subaya aþýk oldu. Annesinin muhalefetine raðmen, 16 yaþýnda o subayla evlendi. Son derece ince ruhlu, piyano çalan, mürebbiyelerle büyümüþ bir genç kadýnla, daha zor koþullarda yaþamýþ ve yatýlý bir askeri okulda büyümüþ olan bu genç adam pek baðdaþamamýþlardý. Küçük kýzlarý dünyaya geldikten bir süre sonra, eþinin baþka bir kadýný; hem de evli ve 2 çocuklu bir kadýný, sevmesi nedeniyle, ayrýlmak zorunda kaldý. Birkaç yýl sonra evlendiði mimar Tayfur Þehbal ile de 5 yýllýk evliliðini de yine bir baþka kadýnýn araya girmesiyle noktalamak zorunda kaldý.

Annesi Mediha Sayar, Yeni Ýstanbul gazetesinde muhasebe müdürü olarak çalýþýyordu. Ayný gazetede tercüme yazýlar yazarak mesleðe baþlayan Güzin Sayar, daha sonra Son Havadis gazetesinde, “Sorun söyleyelim” adýyla 1960’lý yýllarda bir köþeye imza attý. Bu belki de, “Güzin Abla” köþesinin ilk iþaretleriydi. Ýnsanlarýn sorunlarýna eðilme meraký onda gençlik yýllarýnda da varolan, özel bir yetenekti. Ýleriki yýllarda Akþam, Hür Vatan gibi gazetelerde “Derim ki” diye bir köþe yazýsýyla devam etti. Bu arada magazin müdürü olarak çeþitli gazetelerde çalýþtý. “Çocukluðundan itibaren gazeteci olmak istemiþti. Gerçekten de Türkiye’nin ilk 3-5 kadýn gazetecisinden biridir.

Saklambaç gazetesinde ilk kez kendi adýný taþýyan dertleþme köþesini ise 1971 yýlýnda yazmaya baþladý. Zaten o sýralarda ayný gazetede “Feride” adlý bir dertleþme köþesi vardý. Yazýiþleri müdürleri, bu köþeyi “Güzin Abla Dertlerinizle Baþbaþa” baþlýðýyla, kendi adýyla sürdürmesini uygun gördüler. Ve “Güzin Abla" köþesi böyle doðmuþ oldu.
“Güzin abla” olaðanüstü güzel ve kültürlü bir kadýn olduðu halde, ilginçtir; iki eþi tarafýndan da aldatýlýp, terk edilmiþ bir kadýndý. Ayný zamanda çok onurlu bir insandý. Ýkinci evliliði ve ikinci hayal kýrýklýðýndan sonra, evliliðe noktayý koydu. Üstelik o sýrada 35 yaþýndaydý. Kendini kýzýna ve mesleðine adadý.
Bir bakýma bir ekol olarak yarattýðý Güzin Abla kavramý, bu baþarýsýz iki evliliðin sonucudur, denebilir.

Belki Güzin abla olarak hemcinslerinin, bitmek tükenmek bilmeyen dert ve sorunlarýna eðilirken, bir anlamda kendi yaþadýðý tecrübeleri onlarla paylaþmak istemiþ olabilir. O sevgi dolu bir yürekti, insanlarla çok rahat iletiþim kurabilen biriydi. Ve de en büyük özelliði inanýlmaz hoþgörüsüdür.

Ne yazýk ki, yýllarýný okurlarýnýn dertlerine adamýþ bu inanýlmaz kadýn, dün sabah saatlerinde hayata gözlerini yumdu. Yýllar onu da kayýrmadý. Her varlýðý bekleyen kaçýnýlmaz süreç onu da etkiledi. Yaþlýlýk onun da fani bedenini yýprattý. Sizlerden ayýrdý, koparttý.

Yýllar acýmasýzca akýp gidiyor. Her þey gelip geçiyor. Her þey deðiþiyor. Ýþte bu nedenle Güzin Abla da köþesini kýzýna devrederek bu deðiþime uyum saðladý."