|
4 AĞUSTOS 1791- Osmanlı-Avusturya devletleri arasında Ziştovi Barış Antlaşması imzalandı. 1875- Danimarkalı masal yazarı H.C. Andersen, Kopenhag'da öldü. 1914- İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilan etmesiyle I. Dünya Savaşı başlamış oldu. 1922- Enver Paşa, Türkistan'da şehit edildi. 1958- IMF'nin baskısıyla yüksek devalüasyona gidildi. Türk Lirası, dolara göre 2.80 liradan 9.45 Türk Lirası'na çıkarılarak devalüe edildi. 1983- İtalya'da ilk kez bir sosyalist, Sosyalist Parti Genel Sekreteri Bettino Craxi, başbakanlık görevine getirildi. 1986- Emekli Orgeneral Tahsin Şahinkaya, hakkındaki yolsuzluk iddiaları nedeniyle mal varlığını açıkladı. 1988- Samsun ve Sinop sahillerine, zehirli oldukları bildirilen çok sayıda varil vurdu. 1993- Ressam Sabri Berkel öldü. 1993- Teröristler; Mutki, Bitlis, Yenidoğan arasında 8 minibüsü durdurarak 15 vatandaşı öldürdü. 1996- Enver Paşa'nın naaşı İstanbul'a getirildi ve Hürriyeti Ebediye Tepesi'ne gömüldü. 2005- Türk sinemasının emektar senaristlerinden Safa Önal, filme çekilmiş 395 senaryosuyla Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi. |
5 AĞUSTOS 1895- Alman sosyalist düşünür Friedrich Engels öldü. 1914- Mary P. Jacop, sutyenin patentini aldı. 1921- Mustafa Kemal Paşa, Türkiye Büyük Millet Meclisince Başkomutan seçildi. 1925- Mustafa Kemal, 29 Ocak 1923'te evlendiği Latife (Uşaklıgil) Hanım'dan ayrıldı. 1944- Yahudi mültecileri taşıyan ''Mefkure'' motoru, İğneada açıklarında bir denizaltı tarafından batırıldı, 312 mülteci boğuldu. 1962- ABD'li yıldız Marilyn Monroe, Hollywood'daki evinde ölü bulundu. 36 yaşındaki Monroe'nin intihar ettiği açıklandı. 1964- ABD Başkanı Lyndon Johnson, bir Amerikan destroyerine ateş açıldığı iddiasıyla Kuzey Vietnam'ın bombalanması emri verdi. 1969- Amerikan uzay aracı ''Mariner Seven'' Mars'ın fotoğraflarını çekti. 1970- Oyun yazarı, yönetmen, gazeteci Sermet Çağan 44 yaşında öldü. 1980- Ali Özgentürk'ün yönettiği ''Hazal'', Paris'te düzenlenen Prades Film Festivali'nde ''En İyi Film' ödülünü aldı. 1980- Lyon Konsolosluğu Ermeni teröristlerin saldırısına uğradı; 4 kişi yaralandı. 1998- Doğu Bloku'nun hayatta kalan son Stalinci liderlerinden Bulgaristan'ın uzun yıllar diktatörü olan Todor Jivkov, Sofya'da 96 yaşında öldü. 1998- Eski devlet ve sağlık bakanlarından Münif İslamoğlu vefat etti. 2005- Şair Osman Numan Baranus 75 yaşında İstanbul'da öldü |
http://www.aa.com.tr/components/com_tarihtebugun/images/tarih1.jpg6 AĞUSTOS 1571- Magosa'nın Osmanlı ordularına teslim edilmesiyle Kıbrıs'ın fethi tamamlandı. 1914- İlk elektrikli trafik lambası, ABD'nin Ohio Cleveland kentinde hizmete girdi. 1915- İtilaf Devletleri orduları, Anafartalar'da karaya çıktı. 1922- İsmet Paşa (İnönü), ordu komutanlarına gizli olarak taarruza hazırlık emrini verdi. Mustafa Kemal Paşa da Ankara'ya dönüşünde, taarruz planını Bakanlar Kuruluna açıkladı. 1924- Lozan Barış Antlaşması yürürlüğe girdi. 1938- ''Times'' gazetesi, Atatürk ve Atatürk Türkiyesi özel sayısı yayımladı. 1945- ABD, II. Dünya Savaşı'nda, Japonya'nın Hiroşima kentine ilk atom bombasını attı: 66 bin kişi öldü, 69 bin kişi yaralandı. 1956- Turan Selçuk, İtalya'da düzenlenen yarışmada Altın Palmiye Ödülü'nü kazandı. Bu, bir Türk sanatçının karikatür alanında kazandığı ilk uluslararası ödül oldu. 1982- Tarihçi Feridun Fazıl Tülbentçi öldü. 1982- Siyaset adamı, yazar Samet Ağaoğlu 73 yaşında öldü. 1991- Başbakan Mesut Yılmaz, Samanlı Karakolu'nda 9 erin şehit edilmesinin ardından Irak'ın kuzeyinde askeri harekata başlandığını açıkladı. 1997- İMKB Başkanı Tuncay Artun öldü. |
http://www.aa.com.tr/components/com_tarihtebugun/images/tarih1.jpg9 AĞUSTOS 1543- Osmanlı orduları Estergon Kalesi'ni fethetti. 1828- Rus yazar Lev Nikolayeviç Tolstoy doğdu. 1915- Anafartalar Grubu Komutanı Miralay Mustafa Kemal Paşa komutasındaki ordu, Conkbayırı'nda İtilaf Devletleri ordularını yendi. I. Anafartalar Zaferi kazanıldı. 1915- Barbaros Hayrettin zırhlısı, Bolayır önlerinde E-11 düşman denizaltısı tarafından batırıldı. 1928- Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, İstanbul Sarayburnu Parkı'nda, CHP'nin düzenlediği gecede, yeni Türk harflerini tanıttı: ''Bizim ahenkli, zengin dilimiz yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir.'' 1936- Berlin Olimpiyatları'nda milli güreşçilerimizden Yaşar Erkan, 62 kiloda şampiyon oldu. 1936- Jesse Owens, Berlin Olimpiyatları'nda dördüncü altın madalyasını kazandı. 1945- ABD, ikinci atom bombasını Nagazaki'ye attı: 37 bin kişi öldü, 40 bin kişi yaralandı. 1954- Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında, ''Balkan Paktı'' adı verilen ittifak kuruldu. 1972- İstanbul Üniversitesi'nin eski rektörlerinden Prof. Dr. Sıddık Sami Onar, 75 yaşında İstanbul'da öldü. 1976- Çin Halk Cumhuriyeti lideri Mao öldü. 1980- Kahramanmaraş olayları davası sonuçlandı: 22 kişiye idam cezası verildi. 1984- Sinema oyuncusu ve yönetmen Yılmaz Güney öldü. 1992- Eski İstanbul belediye başkanlarından, CHP'li Aytekin Kotil öldü. 1993- Fatih Cumhuriyet Savcılığı, İSKİ Genel Müdürü Ergun Göknel hakkında soruşturma başlattı. 1997- 54 gazeteciler cemiyeti ve derneğinin oluşturduğu Gazeteciler Federasyonu kuruldu. 2000- Prof. Alim Şerif Onaran, İstanbul'da vefat etti. |
11 AĞUSTOS ~ Tarihte Bu Gün 1473- Fatih Sultan Mehmet'in komuta ettiği Osmanlı ordusu, Otlukbeli Savaşı'nda Uzun Hasan komutasındaki orduyu yenerek, Akkoyunlu Beyliği'ne son verdi. 1480- Gedik Ahmet Paşa komutasındaki Osmanlı donanması, İtalya'nın Otranto Limanı'nı zaptetti. 1914- I. Dünya Savaşı'nda İngiliz donanmasından kaçarken Çanakkale Boğazı'ndan geçerek Osmanlı devletine sığınan Alman zırhlıları ''Goeben'' ve ''Breslau''nun satın alındığı açıklandı. 1923- İsmet İnönü, Lozan Anlaşması'nı imzaladığı kalemi İstanbul Üniversitesine armağan etti. 1929- Türk Yerli Mallar Sergisi, Galatasaray Lisesinde açıldı. 1934- ''Alcatraz Kuşçusu'' filmine konu olan, ABD'de San Francisco'daki Alcatraz Adası hapishanesi hizmete girdi. 1952- Ürdün Meclisi, şizofrenisi nedeniyle tahtta kalması sakıncalı görülen Kral Tallal'ın yerine oğlu Veliaht Prens Hüseyin'i kral seçti. 1961- Yassıada duruşmaları, 9 ay 25 gün sonra sona erdi. 1961- İstanbul'da 92 yıldır hizmet veren tramvaylar kaldırıldı. 1980- Çin'de Mao dönemi resmen tarihe karıştı. Komünist Partisi Merkez Komitesi, Mao ile ilgili tüm resim, demeç ve afişleri yasakladı. 1995- Suudi Arabistan'da 4 Türk vatandaşı kılıçla başı kesilerek idam edildi. 14 Ağustosta 2 Türk vatandaşı daha aynı yöntemle idam edildi. 17 Ağustosta Başbakan Tansu Çiller, idamların durdurulması için Prof. Dr. Nevzat Yalçıntaş'ı Suudi Arabistan'a özel elçi olarak gönderdi. 20 Ağustosta Suudi Hükümeti, Türkiye'nin girişimiyle idamları durdurduğunu açıkladı. 1999- Bin yılın son güneş tutulması gerçekleşti. 2000- Ankara DGM, Fethullah Gülen'in tutuklanmasına karar verdi. 2002- Almanya'nın Münih kentindeki 18. Avrupa Atletizm Şampiyonası'nda bayanlar 1500 metrede Süreyya Ayhan, altın madalya kazanarak tarihe geçti. 2004- Başkent Ekspresi ile Adapazarı Ekspresi, Kocaeli'nin Tavşancıl beldesinde çarpıştı; 4 kişi öldü. 2005- Çanakkale'deki Troya Antik Kenti'nin 18 yıllık kazı heyeti başkanı Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann, 63 yaşında Almanya'da öldü. |
12 Ağustos 1999- Türk şiirinin en büyük ustalarından Can Yücel yaşama veda etti. Şairin toplumsal olanı yansıtmada kullandığı mizah ve ironi, poetikasının en önemli unsurlarındandır. Sözcük oyunlarıyla ulaştığı dil ustalığı, imgelerle yoğrulmuş şiirine yeni anlam boyutları katar. 1851- İlk düz dikiş makinesini 1850'de Boston'da imal eden Isaac Singer, buluşunun patentini aldı. 1877- Thomas Alva Edison, Edisonphon adını verdiği ilkel gramofonu geliştirdi. 1908- Ford marka ilk araba üretildi. 1910- İstanbul Moda'da ilk tenis kortu açıldı. 1927- Bolivya'da 80 bin yerli hükümete başkaldırdı. 1930- Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Fethi Okyar başkanlığa getirildi. 1960- İlk Amerikan haberleşme uydusu Echo1 fırlatıldı. 1964- Türkiye Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi çağrısı üzerine Kıbrıs üzerindeki jet uçuşlarına son verdi. Konsey, adada iki toplum arasında, Barış Gücü'nün tampon bölge oluşturmasını kararlaştırdı. 1964- James Bond'un yaratıcısı İngiliz yazar Ian Fleming öldü. 1982- Amerikalı aktör Henry Fonda yaşama veda etti. 1988- Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi, kanserli hastalar üzerinde zakkum deneyine katılacak doktorlar hakkında soruşturma açılacağını açıkladı. 1990- Meclisin yaptığı gizli oturumda olası bir savaş durumunda hükümete müdahale izni verildi. 1999- Yazar, şair, ressam Abbas Sayar yaşama veda etti. 2000- Tiyatro sanatçısı Güzin Özipek öldü. :( |
14 AĞUSTOS 1893- Dünyada ilk kez Fransa'da otomobillere plaka takıldı. 1908- Türk Basın Birliği kuruldu. 1908- İngiltere'nin Folkstone kentinde, dünyada ilk kez uluslararası güzellik yarışması düzenlendi. 1934- Türkiye Selüloz ve Kağıt Fabrikaları Genel Müdürlüğü (SEKA) kuruldu. Paşabahçe Cam Fabrikasının temeli atıldı. 1941- ABD Başkanı Franklin Roosevelt ve İngiltere Başbakanı Winston Churchill, Atlantik Sözleşmesi'ni yayımladılar. 1945- II. Dünya Savaşı sonunda Japonya kayıtsız şartsız teslim oldu. İmparator Hirohito, ülkesinin teslim olduğunu açıkladı. 1947- İngiltere, Hindistan'a bağımsızlık verdi. Hindistan'daki Müslüman Birliği Lideri Muhammed Ali Cinnah ve Kongre Partisi Lideri Pandit Nehru'nun Hindistan'ın paylaşımına ilişkin İngiliz planını kabul etmesinin ardından ülke ikiye ayrıldı ve bağımsız Pakistan devleti kuruldu. 1956- Alman yazar Bertolt Brecht öldü. 1974- İkinci Kıbrıs Barış Harekatı başladı. 1974- Rumlar, ANKA Ajansı muhabiri, Gazeteci Adem Yavuz'u tutsak aldı ve gözleri bağlıyken ateş edilerek yaralandı. Yavuz, 26 Ağustosta Adana Tıp Fakültesi hastanesinde öldü. 1974- Edebiyat tarihçisi Nihat Sami Banarlı İstanbul'da öldü. 2000- Uğur Mumcu ve Ahmet Taner Kışlalı suikastlarının da aralarında bulunduğu bazı siyasal cinayetlerin failleri olduğu belirtilen kişilerin yargılanmasına Ankara 2 Numaralı DGM'de başlandı. 9 sanık hakkında idam istendi. 2005- SKY Türk televizyonu ana haber spikeri Mehmet Tacettinoğlu Uşak'ın Pınarbaşı beldesi yakınlarındaki trafik kazasında öldü. 2005- 121 kişinin bulunduğu, Boeing 737 tipi Rum kesimi yolcu uçağı, Atina yakınlarında düştü. Bundan 2 gün sonra da 152 yolcu taşıyan Kolombiya uçağı, Venezuela'nın kuzeybatısında düştü |
http://www.e-kolay.net/haber/images/KategoriTitlePID2153.gif 15 Ağustos M.Ö 30- Kraliçe Kleopatra intihar etti; Mısır Romalıların eline geçti. 1461- Fatih Sultan Mehmet Trabzon'u aldı. Böylece Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verildi. 1769- Napoleon Bonaparte doğdu. Korsikalı bir ailenin çocuğu olan Napoleon, genç yaşta askerlik mesleğine atıldı, 25 yaşında ordu komutanı oldu. 1869- Akdeniz ve Kızıldeniz'i birbirine bağlayan; Avrupa ile Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus arasındaki en kısa mesafe olan Süveyş Kanalı açıldı. 1914- Panama Kanalı'ndan ilk gemi geçti. 1935- Adolf Hitler, Alman-Yahudi evliliklerini yasakladı. 1947- Hindistan bağımsızlığını kazandı. Jawaharlal Nehru Hindistan'ın ilk başbakanı oldu. 1951- Bakanlar Kurulu, Nazım Hikmet'i vatandaşlıktan çıkardı. 1960- Zürich ve Londra Anlaşmaları' uyarınca Kıbrıs cumhuriyeti ilan edildi. 1977- Tekel ürünlerine yüzde 160'a varan zamlar yapıldı. 1984- PKK, Hakkari'ye bağlı Eruh ve Şemdinli ilçelerinde jandarma karakolları ve resmi dairelere ateş açarak ilk silahlı eylemi başlattı. 1993- Felsefeci yazar Macit Gökberk öldü. 1994- Roman ve filmlere konu olan terörist "Çakal Carlos" Sudan'da yakalandı. Carlos, daha sonra Paris'te mahkeme önüne çıkarıldı. 2000- Türkiye, 'Birleşmiş Milletler Bireysel ve Siyasi Haklar Sözleşmesi' ile 'Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi'ni imzaladı. 2004- İlk Türk kadın opera sanatçısı Semiha Berksoy İstanbul'da yaşama veda etti. |
15 AĞUSTOS 1461. Fatih Sultan Mehmet Trabzon'u aldı. Böylece Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verildi. 1914. Panama Kanalı'ndan ilk gemi geçti. 1925. Tutuklu gazeteciler Mustafa Kemal Paşa'ya telgraf çekerek af istediler. 1935. Adolf Hitler, Alman-Yahudi evliliklerini yasakladı. 1947. Hindistan bağımsızlığını kazandı. Jawaharlal Nehru Hindistan'ın ilk başbakanı oldu. 1951. Bakanlar Kurulu, Nazım Hikmet'i vatandaşlıktan çıkardı. 1956. Van, Özalp'te 1943 yılında 33 yurttaşın kurşuna dizilmesi olayıyla ilgili olarak İsmet İnönü hakkında Meclis soruşturması açılması istendi. 1960. Zürich ve Londra Anlaşmaları' uyarınca Kıbrıs cumhuriyeti ilan edildi. 1966. Haklarını aramak için Çorum'dan Ankara'ya çıplak ayak yürüyen işçiler İstanbul'a doğru yürüyüşe geçtiler. 1969. Woodstock Müzik ve Sanat Festivali New York yakınlarında bir mandırada 400 bin kişinin katılımıyla başladı. Festival üç gün sürdü. 1972. Sofya uçağının kaçırılmasına karıştığı iddiasıyla tutuklanan Emil Galip Sandalcı, Altan Öymen tahliye edildi. 1974. Türk birlikleri Kıbrıs'ta Magusa'ya girdi. 1975. Bangladeş lideri Mucibur Rahman yapılan darbe sırasında öldürüldü; devlet başkanlığına Müştak Ahmet getirildi. 1977. Tekel ürünlerine yüzde 160'a varan zamlar yapıldı. 1984. "Aydınlar Dilekçesi" ile ilgili olarak haklarında dava açılan 56 aydının yargılanmasına başlandı. 1984. PKK, Hakkari'ye bağlı Eruh ve Şemdinli ilçelerinde jandarma karakolları ve resmi dairelere ateş açarak ilk silahlı eylemi başlattı. 1986. Türk savaş uçakları Irak topraklarına girip PKK kamplarını bombaladı. 1989. Aziz Nesin, Mina Urgan, Rasih Nuri İleri, Mehmet Ali Aybar ve Emil Galip Sandalcı cezaevlerindeki açlık grevlerine destek amacıyla 15 Ağustos 1989'da 48 saatlik açlık grevine başladı. 1991. Şişe-Cam'ın Paşabahçe fabrikalarında işten çıkarılan işçilerin 333'ü yeniden işe alındı. 1997. Gazeteci Işık Yurtçu 2 yıl 8 ay hapis yattıktan sonra serbest bırakıldı. 2000. Türkiye, ' Birleşmiş Milletler Bireysel ve Siyasi Haklar Sözleşmesi ' ile ' Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi'ni imzaladı. Bugün doğanlar: 1769. Napoleon Bonaparte . Korsikalı bir ailenin çocuğu olan Napoleon, genç yaşta askerlik mesleğine atıldı, 25 yaşında ordu komutanı oldu. 1888. 1. Dünya Savaşı'ndaki Arap isyanı'nın lideri İngiliz asker ve yazar T. E. Lawrence. Bugün ölenler: 1975. 1968 kuşağının öğrenci liderlerinden Harun Karadeniz. 1984. Tarih Profesörü İbrahim Kafesoğlu. 1993. Felsefeci yazar Macit Gökberk. |
16 AĞUSTOS Hacı Bektaş'ı 699. kutlama yılı ve Uluslararası Hacı Bektaşi Veli Anma Töreni. 1908. Ankara-Bağdat demiryolu işçileri greve çıktı. 1909. Cemiyetler Kanunu çıktı. 1925. Charlie Chaplin'in "Altına Hücum" adlı filmi gösterime girdi. 1929. Çin ve Sovyet askerleri Mançurya'da çatıştı. 1949. Amerika Birleşik Devletleri'nden yardım olarak alınan iki muhrip Gölcük'e geldi. Gemilere Gaziantep ve Gemlik adları verildi. 1953. İran Şahı Rıza Pehlevi ve Kraliçe Süreyya, Başbakan Musaddık'ı düşüremeyince İran'ı terkettiler. 6 gün sonra Şah'a bağlı subayların darbesinden sonra geri döndüler. Aynı gün Türkiye'de İzmir Panayakopu'da inşa edilen Meryemana Evi açıldı. 1954. Murat Güler Manş Denizi'ni yüzerek geçti ve Manş'ı geçen ilk yüzücümüz oldu. Kıbrıs, Başpiskopos Makarios'un başkanlığında bağımsız bir cumhuriyet oldu. 1962. Türk hava sahasını ihlal eden iki Irak uçağı düşürüldü. Irak iki gün sonra Türkiye'ye bir nota verdi ve Türkiye'yi Molla Mustafa Barzani'ye yardım etmekle suçladı. 1971. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi, THKP-C liderlerinden Mahir Çayan ve arkadaşlarının yargılanmasına başlandı. 1974. Andreas Papandreu 7 yıl sürgünden sonra Yunanistan'a geri döndü. Aynı gün Türk birlikleri Mağusa, Lefkoşe, Lefke hattının kuzeyinde kalan bölgeyi denetim altına aldı ve ateş kesildi. 1983. Milliyet gazetesinin yayını İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından durduruldu. 1997. 8 yıllık kesintisiz eğitim yasa tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi. Aynı gün 8 yıllık eğitim fonu için zam yapılmasına tekel ürünlerinden başlandı. 1999. Koalisyon ortakları arasında Af Yasa Tasarısı ile ilgili uzlaşma sağlandı. Türk Ceza Kanunu'nun 312. maddesinde düzenleme yapıldı. 312. maddenin 2. fıkrası af kapsamı dışında bırakıldı. Bugün Doğanlar: 1913. Siyasi hayatına Irgun örgütünde başlayıp İsrail başbakanlığına kadar yükselen ve Enver Sedat ile birlikte Nobel barış ödülünü paylaşan İsrailli devlet adamı Menahem Begin. 1958. Amerikan rock şarkıcısı Madonna. Bugün Ölenler: 1945. Yazar Mahmut Yesari. 1977. Rock and roll kralı Elvis Presley. 1993. İnsan Hakları Derneği kurucusu ve Genel Sekreter yardımcılarından Avukat İbrahim Tezan. |
17 AĞUSTOS 1939. Parisli işçiler grevde. 1943. Müttefikler Sicilya'yı ele geçirdi. 1945. Japon işgalinden kurtulan Endonezya bağımsızlığını kazandı. 1964. Siirt'in Hemşo yöresinde petrol damarı bulunduğu açıklandı. 1969. Türkiye Sağır ve Dilsizler Kraliçesi Sevil Tez, dünya güzeli seçildi. 1983. Milli Güvenlik Konseyi, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu'nun kuruluşunu onayladı. Böylece, Türk Dil Kurumu (TDK) ve Türk Tarih Kurumu'nun (TTK) özerkliğine son verildi. 1988. Uluslararası Para Fonu, IMF, Türkiye raporu hazırladı; rapora göre enflasyonun düşürülmemesi halinde Türkiye'nin Avrupa Topluluğu (AT) üyeliği gerçekleşemez. Aynı gün Türkiye'de hormonlu et üretimi ve satışının engellenemediği açıklandı. 1992. Maaş farklarını ve vergi iadelerini alamayan emekliler İstanbul'da protesto eylemi yaptılar. 1999. Marmara Bölgesi'nde sabaha karşı 03.02'de deprem oldu. Richter ölçeğine göre 7.4 şiddetindeki deprem 45 saniye sürdü. Merkez üssü Gölcük olan depremde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın verilerine göre 18 bin 373 kişi öldü, 48 bin 901 kişi yaralandı, yüz binlerce kişi evsiz kaldı Bugün Doğanlar: 1945. "Avcı", "Baba 2" filmlerindeki rolleriyle ünlü Oscar ödüllü Amerikalı aktör Robert de Niro doğdu. Bugün Ölenler: 1968. Şair ve edebiyat tarihçisi Necmettin Halil Onan . 1978. 1948 Londra Olimpiyat Oyunları Şampiyonu güreşçi Mersinli Ahmet Kireççi. 1987. Hitler'in yardımcısı Rudolf Hess, hapishanede. 1988. Pakistan Devlet Başkanı Ziyaülhak, bindiği uçağın havada patlaması sonucu. |
18 AĞUSTOS 1227- Moğol hükümdarı Cengiz Han öldü. 1850- Honore de Balzac, Paris'te yaşama veda etti. 1909- İngiltere'de seçme ve seçilme hakkı isteyen kadınlar, başbakanın trenini taşladı. 1934- İkinci Dil Kurultayı başladı. 1952- İzmir, NATO'nun güneydoğu karargah merkezi oldu. 1961- Türkiye'de ilk kez bir banka soyuldu. Bankayı soyan Necdet Elmas, 30 Ağustosta Darıca'da yakalandı. 1964- Güney Afrika'nın ''apartheid'' (etnik arındırma) yüzünden olimpiyatlara katılması yasaklandı. (1992 Barcelona Olimpiyatları'na kadar katılamadı.) 1974- Kıbrıs'ta ateşkes ancak 6 saat sürdü. Rumların ateş etmesine Türk birlikleri karşılık verdi. 1995- ''Bosna İçin İnsanlık Girişimi'' adı altında toplanan Türk aydınları Bosna'ya gitti. |
19 AĞUSTOS 1829. Profesör Parrot ve ekibi Ağrı dağının zirvesine ilk tırmanan ekip oldu. 1927. Ortodoks Kilisesi Sovyet yönetimini tanıdı. 1936. Faşistler İspanyol şair Federico Garcia Lorca'yı İspanya İç savaşı sırasında kurşuna dizdi. 1939. Adalet Bakanlığı bir genelge yayımladı. Buna göre boşanmak için her iki taraf da dilekçe vermek zorunda. 1940. İngiliz Somalisi İtalyanların eline geçti. 1945. Aşiyan'da "Edebiyat-ı Cedide Müzesi" açıldı. Açılışı zamanın Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel yaptı. 1946. Çin'de iç savaş başladı. 1952. Türkiye Güzeli Günseli Başar Avrupa Güzellik Kraliçesi seçildi. Aynı gün Federal Almanya'da düzenlenen uluslararası kürek yarışmalarında Türk kürekçiler 3 birincilik, 2 ikincilik kazandı. 1960. Sovyetler Birliği üzerinde keşif uçuşu yapan Amerikan U-2 casus uçağı düşürüldü. Pilot Gary Powers tutuklandı. 1961. Devlet Başkanı ve Başbakan Cemal Gürsel "eğer hürriyetler suiistimal edilirse yeni bir ihtilal olabilir," dedi. 1965. Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun, Türk-İş işçi düşmanı olarak gördüğü milletvekillerinin listesini yayımladı ve listedeki milletvekillerine oy verilmemesini istemesi üzerine siyasi polisTürk-İş genel merkezini aradı. Aynı gün Türkiye'de ödenen vergiler ilk kez açıklandı. Vehbi Koç vergi rekortmeni oldu. 1966. Erzurum, Muş ve Bingöl'de Richter ölçeğine göre 6,5 şiddetinde bir deprem oldu; 2 bin 394 ölü, 1.747 yaralı. 1969. Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) lideri Alparslan Türkeş, " 27 Mayıs ihtilaline taraftar değildim. Fakat bunun bir partinin lehine veya aleyhine yapılmasına mani olmak, sol temayülleri önlemek maksadıyla, ihtilalin başında yer almaya çalıştım," dedi. 1973. Ankara Birlik Sahnesi yönetmen ve oyuncuları 6'şar yıl 8'er ay hapse mahkum oldular. 1975. Hilton ve Berec'te direniş bitti. Garanti Bankası'nın 41 şubesinde grev başladı. 1976. Gazetelerin para ikramiyesi dağıtması yasaklandı. 1981. Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş ve 219 sanık hakkında ölüm cezası istenen Milliyetçi Hareket partisi ve ülkücü kuruluşlar davası başladı. 1982. Bir kişiyi öldürmekten hükümlü Eşref Özcan idam edildi. Dayanışma Sendikası'ndan Tadeusz Mazowiecki'nin başbakan olmasıyla Polonya Doğu Avrupa ülkelerinden tek parti rejiminden ayılan ilk ülke oldu. 1989. Cezaevlerinde 29 mayıs 1989'da başlayan açlık grevleri sona erdi. 1991. Sovyet lideri Mihail Gorbaçov görevinden uzaklaştırılmak istendi. Gorbaçov'un yerine yardımcısı Yanayev'in getirildiği açıklandı. 1993. İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi (İSKİ) Genel Müdürü Ergun Göknel tutuklandı. Göknel hakkında yolsuzluk iddiaları var. 1996. Adalet Bakanı Şevket Kazan "Irak'ta Kuran'ın yarısını ezberleyen mahkumlar tahliye ediliyor. Biz de uygulayabiliriz" dedi. Bugün Doğanlar: 1944. José Agustín. Kentsel şiddet ve çürüme üzerinde durarak çağdaş gençlik kültürü ve şehirli duyarlığını yansıtan zengin eserleriyle tanınan Meksikalı yazar. 1946. Eski ABD Başkanı Bill Clinton. Bugün Ölenler: 1662. İlk hesap makinasını yapan Fransız filozof ve matematikçi Blaise Pascal. 1915. Şair Tevfik Fikret. |
20 AĞUSTOS 1462- Cebelitarık, İspanyollar tarafından zapt edildi. 1516- Gaziantep, Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı ordusunca fethedildi. 1922- Türkiye Sosyalist İşçi Fırkası kuruldu. 1922- Hakimiyeti Milliye gazetesinde yanıltıcı bir haber yer aldı: ''Mustafa Kemal Paşa, 21 Ağustos Pazartesi öğleden sonra saat dörtte, Çankaya'daki köşklerinde, şehrimiz siyasi ileri gelenlerine bir çay ziyafeti vereceklerdir.'' 1936- 9 Eylül Panayırı, İzmir Enternasyonal Fuarı adını aldı. 1940- Sovyet Devrimi liderlerinden Leon Troçki Meksika'da öldürüldü. 1952- Napoli'de yapılan Avrupa Güzellik yarışmasında Türk güzeli Günseli Başar birinci oldu. 1968- Çekoslovakya, Sovyetler Birliği ve Varşova Paktı ülkelerince işgal edildi. Aleksandr Dubçek ve öteki liberalleşme yanlısı komünist liderler tutuklandı. Sovyet tankları, Prag sokaklarında halkın direnişiyle karşılaştı. 1974- Magosa'ya 15 kilometre uzaklıktaki Türklere ait Atlılar köyünde Rumlar tarafından yapılan katliam ortaya çıkarıldı: Bir çukura gömülmüş 57 Türk'ün cesedi bulundu. 1979- Şair Ömer Faruk Toprak, 59 yaşında öldü. 1988- Irak-İran Savaşı ateşkesle sona erdi. 1990- Türk hafif müziği sanatçısı Ayla Dikmen öldü. 1991- Cumhuriyet gazetesi sahibi ve başyazarı Nadir Nadi, 83 yaşında öldü. 1991- Estonya tam bağımsızlık ilan etti. 1998- Maliye Bakanlığı, kapatılan RP'nin malvarlığıyla ilgili incelemeleri sırasında, 1.2 trilyon lira nakit açığı buldu. Kapatılan RP'nin Genel Başkanı Necmettin Erbakan ve 78 kişi hakkında açılan dava sonucunda, 6 Mart 2002'de Erbakan ''evrakta sahtekarlık'' suçundan 2 yıl 4 ay hapisle cezalandırıldı |
21 AĞUSTOS 1651- İstanbul halkı ve esnafı Yeniçeri ağalarına isyan etti; bütün çarşılar kapandı. 1911- Leonardo Da Vinci'nin "Mona Lisa" adlı ünlü tablosu Louvre Müzesi'nden çalındı. Tablo, iki yıl sonra Floransa'da bulundu. 1915- Mustafa Kemal, II. Anafartalar Zaferi'ni kazandı. 1922- Mustafa Kemal Paşa, mareşal üniformasıyla katıldığı, ordu komutanlarıyla Akşehir'de yaptığı son toplantıda, Büyük Taarruz emrini verdi. 1935- Atatürk'e yönelik bir suikast planı ortaya çıkarıldı. Soruşturma sonunda Suriye'de Çerkez Ethem'in tahrikiyle Atatürk'e karşı gizli bir örgüt oluşturulduğu anlaşıldı. 1944- Son Osmanlı Halifesi Abdülmecid, Paris'te öldü. 1959- İstanbul'da yeniden düzenlenen "Askeri Müze" halka açıldı. 1960- Çanakkale Anıtı törenle açıldı. 1991- Sovyetler Birliği'nde darbeyle görevinden alınan Mihail Gorbaçov, iki gün aradan sonra görevinin başında olduğunu açıkladı. 1992- Heykeltıraş Zühdü Müridoğlu 86 yaşında öldü. 2005- Formula 1 Dünya Şampiyonası'nda sezonun 14. yarışı olan Türkiye Grand Prix'sini McLaren Mercedes'in Finli pilotu Kimi Raikkonen kazandı. |
22 AĞUSTOS 1703- Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş dönemi padişahlarından II. Mustafa tahttan indirildi. 1862- Fransız besteci Claud Achille Debussy doğdu. 1910- Japonya, işgal ettiği Kore'yi topraklarına kattı. 1935- Türk Tarihi Tetkik Cemiyetince ilk arkeoloji kazısı Çorum-Alacahöyük'te başlatıldı. 1946- Sovyet Rusya'nın Boğazlar'ın savunmasına katılma isteğini Türkiye reddetti. 1965- Sadun Boro, eşi Odo ve kızı Deniz, "Kısmet" teknesiyle İstanbul Limanı'ndan 2 yıl 10 gün sürecek dünya turu başlattı. 1972- Ozan ve Gazeteci Orhan Seyfi Orhon, 82 yaşında öldü. 1974- Kıbrıs'ta Rumların eline geçen 13 Türk gazeteciden 11'i serbest bırakıldı. Adem Yavuz ve Ergin Konuksever'in hastanede olduğu açıklandı. Ancak yaralı olan Adem Yavuz, Adana'da Tıp Fakültesi Numune Hastanesinde 26 Ağustosta öldü. 1985- Şair Turgut Uyar, 58 yaşında öldü. 1986- Üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar, 80 yılı siyasi mücadeleyle geçen yaşamına, İstanbul'da 103 yaşında veda etti. 1993- Celal Bayar için doğum yeri olan Umurbey beldesinde yaptırılan anıtmezarı, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel açtı. 2000- Azerbaycan'ın eski Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey, tedavi gördüğü Ankara'da öldü. 2003- Batman'ın Beşiri ilçesi kırsalında düzenlenen operasyonda 7 terörist ölü ele geçirildi, 2 er şehit oldu. |
23 AĞUSTOS 634- Dört halifeden ilki Hz. Ebubekir, öldü. 1514- Yavuz Sultan Selim (I. Selim) komutasındaki Osmanlı ordusu, Çaldıran'da Şah İsmail'in ordusunu yendi. 1703- Sultan II. Mustafa'nın yerine kardeşi Şehzade Ahmet (III. Ahmet) tahta çıkarıldı. 1921- Yunan ordusu taarruza geçti ve Sakarya Meydan Savaşı başladı. 1923- Lozan Barış Antlaşması, Büyük Millet Meclisinde onaylandı. 1925- Mustafa Kemal, elinde bir "Panama şapkayla" çıktığı Kastamonu gezisi sırasında "Şapka ve Kıyafet Devrimi"ni başlattı. 1926- Aktör Rudolph Valentino öldü. 1928- Mustafa Kemal Paşa, Tekirdağ dönüşü İstanbul'da AA muhabirine yeni Türk harfleri ve harf devrimi ile ilgili demeç verdi: "Az zaman sonra, yeni Türk harfleriyle, gözler kamaştırıcı Türk manevi inkişafının erişeceği kudret ve itibarın beynelmilel seviyesini gözlerimi kapayarak şimdiden o kadar parlak görüyorum ki, bu manzara beni kendimden geçiriyor." 1933- Açlık grevi yapan Mahatma Gandhi, 40 kiloya düştü. 1939- Tekirdağ şarap fabrikası hizmete girdi. 1955- İngiltere'ye Kıbrıs için ilk nota verildi. 1988- Şanlıurfa Havaalanı hizmete açıldı. 2002- Türk sinemasının emektarlarından Sami Hazinses, 77 yaşında Haydarpaşa Numune Hastanesinde öldü. |
25 AĞUSTOS 1481- Beyazıt'a yenilen Cem Sultan, gittiği Kahire'de törenle karşılandı. 1900- Felsefeci Nietzsche öldü. 1944- Fransız II. Zırhlı Tümeni Paris'e girdi. Kentteki Alman askerleri Müttefiklere teslim oldu. 1963- Sinema oyuncusu Suphi Kaner, 30 yaşında intihar etti. 1965- Türk Sinematek Derneği kuruldu. 1982- Edebiyat araştırmacısı ve tarihçi Prof. Dr. Abdülbaki Gölpınarlı, 82 yaşında öldü. 1992- Tiyatro ve sinema sanatçısı Nisa Serezli, 64 yaşında öldü. 1993- Ressam Ali Avni Çelebi, 89 yaşında öldü. 2000. UEFA Şampiyonu Galatasaray, Şampiyon Kulüpler Kupası Şampiyonu Real Madrid'i 2-1 yenerek Süper Kupa'yı kazandı. 2001- İş adamı Üzeyir Garih, Eyüp Sultan Mezarlığı'nda bıçaklanarak öldürüldü |
26 AĞUSTOS 1071- Büyük Selçuklu hükümdarı Alparslan komutasındaki ordunun, Bizans ordularını yenmesiyle Malazgirt Zaferi kazanıldı. 1920- ABD'de kadınlar ilk kez oy kullandı. 1921- Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın Sakarya Meydan Savaşı'ndaki emri: "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı, vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz." 1922- Büyük Taarruz (Başkumandanlık Meydan Muharebesi) başladı. 1924- İş Bankası kuruldu. İlk genel müdürü eski İktisat Vekili, Mübadele İmar ve İskan Bakanlığından ayrılan Celal (Bayar) Bey oldu. İş Bankası'nın kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı. 1932- İzmir Fuarı açıldı. 1932- Türkiye'de ilk kez yapılan Büyükdere'deki yüzme yarışlarında İstanbul ekibi birinci oldu. 1936- İngiltere, -Süveyş Kanalı dışında- Mısır'a bağımsızlığını verdi. 1936- İlk sesli televizyon gösterimi BBC kanalından yapıldı. 1957- Transistörlü radyo piyasaya sürüldü. 1927'de yalnızca 7 olan radyo alıcısı sayısı, 1950'lerde 300 bini aştı. 1968- Ressam Cemal Tollu, 69 yaşında öldü. 1972- Mizah dergisi "Gırgır", Oğuz Aral yönetiminde yayınlanmaya başladı. 1972- Atlantik Okyanusu'nu uçakla geçen ilk pilot Charles Lindbergh öldü. 1986- Kamerun'da volkanik gölden çıkan karbondioksit ve hidrojen gazlarının karışımı sonucu 1500 kişi öldü. 1991- İstinye Tersanesi kapatıldı. 1997- Türkiye'nin ilk kadın seramik sanatçısı Füreya Koral, 87 yaşında öldü. 2002- Anıtkabir'de yeniden oluşturulan "Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi" Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından açıldı. |
27 AĞUSTOS 598- Hazreti Ali doğdu. 1389- I. Murat, Sırp güçlerine karşı Kosova Meydan Muharebesi'ni kazandı. Murat Hüdavendigar, zaferden sonra savaş alanını incelerken, yaralı Sırp Miloş Obiliç'in hançer darbesiyle şehit düştü. 1783- Mongolfier Kardeşler, hidrojen gazıyla doldurdukları ilk balonu uçurdular. 1892- New York Metropolitan opera binası yandı. 1922- Türk ordusu, Yunan işgalindeki Afyon'u kurtardı. 1925- Mustafa Kemal Paşa, sivil elbisesi ve "Panama şapka" ile İnebolu Türkocağı'nda ünlü "şapka nutku"nu verdi. "Şapka giyilmesine ilişkin kanun" da 25 Kasım 1925'te kabul edildi. 1927- Mustafa Kemal Paşa'ya suikast hazırlanmak üzere Sisam'dan Anadolu'ya geçen Hacı Sami ölü, arkadaşları yaralı ele geçirildi. 1947- Cezayir, Fransa'dan bağımsızlığını istedi. 1950- BBC kanalı, ilk deniz aşırı yayınını Fransa'ya yaptı. 1958- İlk stereo plaklar, piyasaya çıktı. 1964- Türkiye'deki ilk Amerika aleyhtarı gösteri, ABD'nin Kıbrıs konusundaki tutumu nedeniyle Ankara'da yapıldı. 1975- İlk maçını işgal ordularına karşı oynayan Fenerbahçeli futbolcu ve kulüp başkanı Dr. İsmet Uluğ öldü. 1979- Hindistan'ın son genel valisi Lord Louis Mountbatten, İrlanda açıklarında demirli bulunan yatına IRA (İrlanda Cumhuriyet Ordusu) tarafından yerleştirilen bombanın patlamasıyla öldü. 1979- Ney ustası Aka Gündüz Kutbay, İstanbul'da öldü. 1994- 171 kişiyle iniş yapan THY uçağı, pistten savrulup Florya yolunu geçti, tren raylarına bir metre kala kayaya çarparak durdu. 2003- Mars'ın Dünya'ya en yakın geçişi 60 bin yıl aradan sonra gerçekleşti. |
Tarihte Bugün 28 Ağustos 1930. Edirne'de Türk Cumhuriyet Amele ve Çiftçi Partisi kuruldu. Hükümet partinin faaliyete geçmesine izin vermedi. 1934. Üsküdar-Kadıköy tramvay hattı ilk denemesi yapıldı. 1954. Emekli General Sadık Aldoğan tutuklandı. Gerekçe; Millet gazetesine yazdığı bir yazıda adliyenin manevi kişiliğine hakaret etmek. 1963. Amerika Birleşik Devletleri'nde Güney'den başlayan "Sivil Haklar Yürüyüşü" Washington'da Lincoln anıtı önünde son buldu. Dr. Martin Luther King, alanda 300 bin kişiye hitaben "I have a dream - bir hayalim var-" diye başlayan ünlü konuşmasını yaptı. 1964. Ankara'da 20 bin genç Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçiliği'ne yürüdü, Yunanistan Büyükelçiliği taşlandı. 1970. Türk lirası, 9 Ağustos 1970'de yüzde 66 oranında devalüe edilmişti. 28 Ağustos'ta devalüasyonla ilgili bir iddia ortaya atıldı. Merkez Bankası'nın devalüasyon öncesi bazı kişilere döviz sattığı ileri sürüldü. Bülent Ecevit "hükümet istifayı düşünsün" dedi. 1974. Keban Barajı ve Hidroelektrik Santralı elektrik üretmeye başladı. 1976. Konya Yol-İş grevinde çıkan olayda 18 işçi yaralandı. 1980. Türkiye İsrail'in Kudüs'ü başkent yapmasını protesto etti. Türkiye Kudüs'teki başkonsolosluğunu kapatma kararı aldı. 1982. "Bölücü, ideolojik ve politik" oldukları gerekçesiyle 272 kitabın okullarda bulundurulması yasaklandı. Aynı gün, Talim ve Terbiye Kurulu ilk ve orta okullarda din ve ahlak derslerinin zorunlu olmasını kararlaştırdı. 1987. Ankara Kocatepe Camii'nin açılışını Başbakan Turgut Özal namaz kılarak yaptı. 1994. İstanbul'da yapılan Dünya Güreş Şampiyonası'nda Serbest Güreş Milli Takımı 28 yıl sonra dünya birincisi oldu. 1995. Sırplar Saraybosna'ya havan topu saldırısında bulundular; pazar yerinin isabet alması sonucu 45 kişi öldü, 85 kişi yaralandı. 1999. Af tasarısı Meclis'ten geçti. Cezaevlerindeki 70 bin tutuklu ve hükümlüden 26 bin 500'ü hemen serbest kalacak. Aynı gün ağır sıklet ***sörü Sinan Şamil Sam, Dünya Şampiyonu oldu. Bugün Doğanlar: 1749. "Faust"un yaratıcısı Alman şair ve oyun yazarı Johan Wolfgang Goethe. 1828. "Savaş ve Barış"ın yaratıcısı Rus yazar Lev Tolstoy. Bugün Ölenler: 1993. Ressam Ali Avni Çelebi. 1987. Amerikalı film yönetmeni John Huston. 1988. Ressam Eren Eyüboğlu. 1999. Emekli Orgeneral ve feshedilen Milliyetçi Demokrasi Partisi genel başkanı Turgut Sunalp. |
28 AĞUSTOS 1910- Karadağ, Osmanlı devletinden bağımsızlığını ilan etti. 1952- Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğü kuruldu. 1954- Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Savarona yatı ile Yugoslavya'ya gitti. 1979- Nesrin Olgun, Manş Denizi'ni yüzerek geçen ilk Türk kızı oldu. 1988- Almanya'daki havacılık gösterileri sırasında, İtalya Hava Kuvvetleri gösteri takımının uçağı seyircilerin üzerine düştü; 33 kişi öldü. 1999- 23 Nisan 1999'dan önce işlenmiş suçları kapsayan af yasa tasarısı TBMM'de kabul edildi. 2001- Üzeyir Garih'in öldürülmesiyle ilgili aranan İstanbul Hasdal Mekanize Alay Komutanlığı'nda askerliğini yapan er Yener Yermez firar etti. |
Tarihte Bu Gün ~ 29 Ağustos Dünyada olup bitenler 1521 - Türk orduları Belgrad'ı zaptetti. 1526 - Kanuni Mohaç'da Macar ordusunu büyük bir yenilgiye uğrattı. 1842 - İngiltere ile Çin arasında "Afyon Savaşı"nı sona erdiren Nanking anlaşması imzalandı. 1885 - Gottlieb Daimler ilk motosiklet patentini aldı. 1918 - Polonya bağımsızlığını ilan etti. 1924 - Almanya, müttefiklerce hazırlanan Dawes Planı'nı onayladı. Bu plana göre Almanya savaş tazminatı ödeyecek. 1929 - Graff Zeppelin hava gemisi, 21 gün süren dünya turunu tamamlayarak Lakehurst'a döndü. 1933 - Almanya'da Yahudiler toplama kamplarına gönderilmeye başlandı. 1947- ABD'li bilim adamları, nükleer güç için plutonyumu parçalamayı başardılar. 1955- Kıbrıs Konferansı Londra'da toplandı. Türkiye'de olup bitenler 1855 - Osmanlı'da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. İstanbul - Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf Şumnu'dan İstanbul'a gönderildi. Kırım Savaşı'ndan bilgi veren telgrafta, Müttefik askerleri Sivastopol'a girmişlerdir. yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı. 1925 - Mustafa Kemal Paşa, "Milleti sevk ve idare edenlerin mesnedi ordu olmuştur" dedi. 1928 - Mustafa Kemal Paşa "Milleti cehaletten kurtarmak için kendi diline uymayan Arap harflerini terk edip Latin esasından Türk harflerini kabul etmekten başka çare yoktur" dedi. 1938 - Askeri Mahkeme, Nazım Hikmet'i orduyu kışkırttığı gerekçesiyle 28 yıl 4 ay hapis cezasına mahkum etti. 1964 - İzmir Fuarı'nda ABD, Sovyetler Birliği ve Mısır pavyonları tahrip edildi; 80 kişi gözaltında. 1976 - Süt sığırcılığının geliştirilmesi için Amerika'dan Diyarbakır'a 1 boğa ile 80 inek getirildi. 1988 - Irak ordusunun saldırısından kaçan binlerce Kürt Türkiye sınırına yığıldı. 1994 - Yavuz Özkan'ın yönettiği "Bir Sonbahar Hikayesi" filmi İskenderiye 10. Uluslararası Film Festivali'nde en iyi kadın oyuncu, en iyi erkek oyuncu ve en iyi senaryo ödüllerini aldı. 1996 - PKK'nin kaçırarak 14 aydır elinde tuttuğu 8 askeri almak için İnsan Hakları Derneği Genel Başkanı Akın Birdal, Refah Partisi Van Milletvekili Fettullah Erbaş ve Mazlum-Der Genel Başkan Yardımcısı İhsan Aslan Kuzey Irak'ta Zap kampına gitmişlerdi. Askerleri kurtaramadan geri döndüler. 1996 - Türkiye İsrail ile ikinci bir askeri anlaşma yaptı. Doğumlar 1632 - John Locke 1915 - "Casablanca", "Anastasia" gibi filmleriyle ünlü İsveçli aktris Ingrid Bergman 1923 - "Gandi", "Özgürlük Çığlığı" filmleriyle tanınan Oscar ödüllü İngiliz aktör ve yönetmen Richard Attenborough 1958 - Michael Jackson Ölümler 1533 - Atahualpa 1904 - V. Murat, Osmanlı Sultanı (d. 1840) 1966 - Seyyid Kutup Abdunnasır tarafından İdam ettirildi. 1982 - Ingrid Bergman, İsveçli aktris (d. 1915) 1986 - Türkiye’nin üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar, 103 yaşında İstanbul'da öldü. 1993 - Tiyatro sanatçısı Oben Güney. |
Tarihte Bugün 30 Ağustos 1922. Yunan ordularının işgaline karşı Başkomutanlık Meydan Savaşı kazanıldı. Her yıl 30 Ağustos günü Zafer Bayramı olarak kutlanıyor. 1925. Mustafa Kemal Paşa, "Efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz. En doğru ve en hakiki tarikat, tarikat-ı medenniyedir" dedi. 1935. Hükümet, İstanbul telefon şebekesini satın aldı. 1937. Sabiha Gökçen'e Eskişehir Hava Mektebi'nde törenle "tayyareci diploması" verildi. 1940. Gençlerin spor yapması için 53 ilde gençlik kulüpleri açıldı. 1941. Alman ordusu 900 gün sürecek Leningrad kuşatmasını başlattı. 1955. Londra Konferansı'nda Kıbrıs sorunu ele alındı. İngiltere Kıbrıs'ta üçlü bir yönetim önerdi. Yunanistan ise ada halkının geleceğini kendinin belirlemesini istedi. Toplantıya Türkiye'den Dışişleri Bakan Vekili Fatin Rüştü Zorlu katıldı. Aynı gün Yaşar Doğu düzenlenen bir jübileyle mindere veda etti. 1963. Kremlin'le Beyaz Saray arasında doğrudan görüşmeyi sağlayacak "kırmızı telefon" hattı devreye girdi 1971. İstanbul TV'si deneme yayınlarına başladı. 1977. Milli yüzücü Erdal Acet Manş Denizi'ni 9 saat 4 dakikada geçti. Bu mesafedeki en iyi 10 derece sıralamasına girdi. 1981. İran Devlet Başkanı Muhammed Ali Recai ve Başbakan Muhammed Cevad Bahomar bombalı saldırı sonucu öldürüldü. 1985. Uluslararası Af Örgütü Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'na bir rapor gönderdi. Raporda, Bulgaristan'da Türk azınlığa karşı girişilen Bulgarlaştırma kampanyasına son verilmesi istendi. 1988. Irak ordusundan kaçan binlerce Kürt Türkiye sınırına yığılmıştı. Hükümet sınırları açmaya karar verdi. Binlerce Kürt Hakkari'nin Çukurca ve Uludere ilçelerine sığındı. 1992. Güvenlik güçleri ile İran'dan Türkiye'ye giren 300 kadar PKK militanı çatıştı; 100 militan ve 10 güvenlik görevlisi öldü. 1995. NATO (Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı) Sırp mevzilerinin büyük bir bölümünü tahrip etti. Bugün Doğanlar: 1748. Jacques-Louis David. Kendi döneminin en ünlü sanatçılarından bir olan David Rococo üslubuna karşı 18 Yüzyıl neoklasik tepkisinin önde gelen uygulayıcılarından biriydi. Bugün Ölenler: 1935. Ressam Namık İsmail Yeğenoğlu 1935'de; 1993. Ses sanatçısı Taner Şener 1993'de öldüler. |
Tarihte Bugün 31 Ağustos 1868. Galatasaray Lisesi "Mektebi Sultani" adıyla kuruldu. 1918. Vahdettin padişah oldu. O gün, Osmanlı tarihindeki son kılıç kuşanma töreni yapılmış oldu. 1928. Bertolt Brecht'in Üç Kuruşluk Opera adlı oyununun ilk gösterimi Berlin'de yapıldı. 1940. Türk-Alman Ticaret Antlaşması yürürlüğe girdi. 1945. Cumhuriyet Halk Partili Fevzi Lütfü Karaosmanoğlu, Vatan gazetesinde "Münevver İstibdat" başlıklı bir yazı yazdı. Karaosmanoğlu yazısında, Cumhuriyet Halk Partisi iktidarını aydınların diktatörlüğü olarak niteliyordu. 1951. 40. Dünya Parlamentolar Konferansı İstanbul'da toplandı. 1952. Et ve Balık Kurumu üretime başladı. 1957. Malezya bağımsızlığını kazandı. 1959. Yurt gazetesi Musa Anter'in şiirini Kürtçe yayımladı. 1966. Haklarını aramak için Çorum'dan ilk önce Ankara'ya sonra da İstanbul'a yürüyüşe geçen işçiler İstanbul'a vardılar. 19 72.Amerikalı yüzücü Mark Spitz Münih olimpiyatlarında 7 altın madalya kazandı. 1996. Irak ordusu, Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) elindeki Erbil kentini 31 Ağustos 1996'da ele geçirdi. Irak ordusu, Mesut Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi'ni (KDP) destekliyordu. Olay, Amerika Birleşik devletleri ile Irak arasındaki gerginliği tırmandırdı. 1997. Sekiz yıllık kesintisiz eğitimi protesto eden 150 kişilik grup ATV'nin Kasımpaşa Stüdyoları'na saldırdı. Bugün Doğanlar: 1908. Ermeni asıllı Amerikalı oyun yazarı ve romancı William Saroyan. Bugün Ölenler: 1867. Fransız ozan Charles Baudelaire. 1918. Sultan Reşat. 1963. Fransız kübist ressam Georges Braque. 1971. Heykeltraş Hadi Bara. 1973. "Posta Arabası" filminin yönetmeni John Ford. 1997. Galler Prensesi Diana ve erkek arkadaşı Dodi El Fayed Fransa'da trafik kazasında. 2000.Tiyatro sanatçısı Gürdal Tosun. |
1876- V. Murat tahttan indirildi; yerine kardeşi II. Abdülhamit padişah oldu. 1890- Brüksel Genel Senedi ile köle ticareti yasaklandı. 1928- Bertolt Brecht'in "Üç Kuruşluk Opera" adlı oyununun ilk gösterimi, Berlin'de yapıldı. 1997- Galler Prensi ve İngiliz Veliahdı Prens Charles'ın eski eşi Prenses Diana, Paris'te geçirdiği şaibeli trafik kazasında yaşamını yitirdi. Kazada, Diana'nın sevgilisi Dodi El Fayed ve şoförü de öldü. 2005- Irak'ın başkenti Bağdat'ta bir köprü üzerinde çıkan izdiham, çoğu Şii hacı adayı bin kişinin ölümüne yol açtı. http://www.e-kolay.net/haber/images/trans.gifhttp://www.e-kolay.net/haber/images/trans.gifhttp://www.e-kolay.net/haber/images/trans.gifhttp://www.e-kolay.net/haber/images/trans.gif 1867- Fransız şair Charles Baudlaire öldü. Baudlaire hayata bakmış ve gelişmekte olan yaşamın bireyin önüne çıkardığı olasılıklar ile bu olasılıkların üzerine kapanan gerçek arasında gitgide açılan mesafeyi görmüştür; gördüğü, her yerde açan "Kötülük Çiçekleri" olmuştur |
Tarihte Bugün 1 Eylül Dünya Barış Günü 1920. Fransızlar başkenti Beyrut olan Lübnan devletini kurdu. 1923. Japonya'nın Tokyo ve Yokohama kentlerinde deprem: 300 bin kişi öldü. 1924. Ankara Musiki Muallim Mektebi kuruldu. 1925. Mustafa Kemal Paşa, Kastamonu dönüşünde Ankara'da ellerde şapkalarla karşılandı. 1929. Arapça ve Farsça dersleri okullardan kaldırıldı. 1933. Denizyolları İşletmeleri devlet tekeline alındı. 1939. Alman orduları Polonya'ya girdi. 2. Dünya savaşı başladı. 1947. Amerikan Yardım Antlaşması imzalandı. 1949. Van'ın Özalp ilçesinde Temmuz 1943'de 33 köylüyü kurşuna dizdirmekle suçlanan emekli Orgeneral Mustafa Muğlalı tutuklandı. Aynı gün İstanbul radyosu deneme yayınına başladı. 1967. Türkiye'deki Kıbrıslı mücahitler ve öğrenciler hükümeti protesto ettiler. İçişleri Bakanı Faruk Sükan protestocuları sınır dışı etmekle tehdit etti. 1969. Libya'da Albay Muhammer Kaddafi darbe yaptı. Kral İdris devrildi, cumhuriyet ilan edildi. 1973. Ereğli Demir ve Çelik Fabrikası'nda 5 bin işçi greve başladı. 1974. Nikaragua'da General Somoza devlet başkanlığına atandı. 1980. 1 Eylül 1980: Türkiye'nin çeşitli yerlerinde aralarında Cumhuriyet Halk Partisi Zile ilçe başkanının da bulunduğu 19 kişi öldürüldü. 1982. Türkiye'de ilk ve orta öğretimde din dersi zorunlu kılındı. 1987. Cezaevlerindeki baskıları protesto etmek ve seslerini Meclis'e duyurmak için mahkum yakınları Ankara'ya yürüdüler. Yürüyüşe polis müdahale etti. 60 mahkum yakını gözaltına alındı. Yürüyüşçülerden, idam hükümlüsü Hasan Şensoy'un ablası, İnsan Hakları Derneği kurucularından Didar Şensoy şeker komasına girerek yaşamını kaybetti. 1993. Savaş Karşıtları Derneği kuruldu. İki yıl sonra, Osman Murat Ülke, zorunlu askerliğe karşı çıkarak, vicdani retçi olduğunu açıkladı. 1997. "Musa Anter Barış Treni" girişimcileri Diyarbakır'a sokulmadı. Kentte 620 kişi gözaltına alındı. Bugün Doğanlar: 1875. "Tarzan"ın yaratıcısı Amerikan romancı Edgar Rice Burroughs. 1923. Rocky Marciano. 1952-56 arasında Dünya Ağır Sıklet ***s Şampiyonluğu ünvanını elinde tutan İtalyan kökenli ABDli ***sör. Son maçında Jersy Jo Walcott'u 13. raundda nakvtla yendikten sonra ***su bırakan Marciano yaptığı 49 karşılaşmada hiç yenilmemiş ve bunların 43'ünü nakavtla kazanmıştı. Bugün Ölenler: 1715. 5 yaşında tahta geçen, 72 yıl Fransa'yı yöneten, Fransızların "Güneş Kral"ı 14. Louis. 1951. Ordinaryüs Profesör Dr. Mazhar Osman Usman. 1987. Film yönetmeni Mehmet Aslan. |
Tarihte Bugün 2 Eylül 1925. Tekke ve zaviyelerin kapatılması ve memurların şapka giymesine karar verildi. 1929. Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği ilk güzellik yarışmasında Feriha Tevfik Hanım Türkiye güzeli seçildi. Feriha Tevfik sinema ve tiyatro oyuncusu oldu. 1938. Hatay Millet Meclisi açıldı. Tayfur Sökmen Hatay devlet başkanı seçildi. 1941. Alman ve Sovyet birlikleri Leningrad yakınında savaşmaya başladı. 1942. Alman SS Birlikleri Varşova Gettosu ayaklanmasını 50 bin Yahudiyi öldürerek bastırdı. 1944. Türkiye'deki Alman dışişleri memurları gözaltına alındı. Aynı gün, General McArthur Missouri zırhlısında Japonya'nın teslim anlaşmasını imzaladı. 1947. İstanbul Emniyeti kaçakçılık Bürosu şefi, işkence suçundan mahkum oldu. 1954. Ho Chi Minh yeni kurulan Kuzey Vietnam Cumhuriyeti'nin başkanlığına seçildi. 1959. Demokrat İzmir gazetesi sorumluları Adnan Düvenci ve Şeref Balçık 16'şar ay hapis cezasına çarptırıldılar; gazete 1 ay süreyle kapatıldı. 1968. İran'da deprem: 11 bin kişi öldü. 1974. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bilim ödülleri verildi. Cahit Arf ve Orhan İçen, Matematik; Erdal İnönü, Fizik; Kazım Türker tıp dallarında ödül aldılar. 1980. Çeşitli kentlerde 23 kişi öldürüldü. 1983. 10 Ağustos'ta kapatılan Tercüman gazetesi yeniden yayıma başladı. 1985. Kaş limanı açıklarında 3400 yıl önce batan, fildişi eşya ve bakır, kalay parçalarıyla yüklü bir gemi enkazı bulundu. 1994. Halterci Naim Süleymanoğlu'na Uluslararası Olimpiyat Komitesi "Yüzyılın En Güçlü Sporcusu Ödülü" verdi. 1998. İnsan Hakları Derneği Genel Başkanı Akın Birdal ve Mazlum-Der Genel Başkan Yardımcısı İhsan Aslan gözaltına alındı. Birdal ve Aslan PKK'nın 14 aydır rehin tuttuğu 8 askeri almak için Refah partisi Van Milletvekili Fettullah Erbaş ile birlikte Zap kampına gitmişlerdi. Bugün Doğanlar: 1907. Yazar ve halk edebiyatı araştırmacısı Pertev Naili Boratav. Bugün Ölenler: 1949. Hukuk Profesörü Cemil Bilsel. 1968. İlk kadın sosyalist öncülerden, gazeteci, yazar, düşünür Sabiha Sertel. 1983. Sinema sanatçısı Feri Cansel. 1995. Eski bakan ve senatör, gazeteci Hıfzı Oğuz Bekata. |
2 EYLÜL 1633- İstanbul Cibali'de çıkan büyük yangında, 20 binden fazla bina kül oldu. Katip Çelebi'ye göre, kentin beşte biri yandı. 1651- Mahpeyker Kösem Sultan, boğdurularak öldürüldü. 1898- Makineli tüfek, bir savaşta ilk kez kullanıldı. 1900- Almanya ile ABD arasında telgraf kullanımı başladı. 1922- Kurtuluş Savaşı'nda, Yunan Orduları Başkomutanı General Trikopis esir edildi. 1930- Mustafa Kemal Paşa, Sadri Maksudi (Arsal) Bey'in ''Türk Dili İçin'' adlı kitabına şunları yazdı: ''Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk Milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.'' 1945- Başbakan Suziki, Tokyo Körfezi'nde, Missouri Zırhlısı'nda Japonya'nın yönetiminin General Mac Arthur'a devrini öngören anlaşmayı imzaladı. ABD Başkanı Truman, zaferi ilan etti ve İkinci Dünya Savaşı sona erdi. 1954- Ho Chi Minh, yeni kurulan Kuzey Vietnam Cumhuriyeti'nin başkanlığına seçildi. 1997- Tiyatro sanatçısı Alev Sezer vefat etti. |
Tarihte Bugün 3 Eylül 1783. İngiltere Paris'te imzalanan anlaşmayla Amerika Birleşik Devletleri'nin bağımsızlığını tanıdı. 1938. IV. Enternasyonal kuruldu. 1939. İngiltere ve Fransa Almanya'ya savaş ilan etti. Ankara Radyo Gazetesi'nin ilk sayısı çıktı. 1950. Belediye seçimlerinde 600'ü aşkın Cumhuriyet Halk Partili belediyeden 560'ı Demokrat Partiye geçti. 1962. İran'da deprem: 20.000 kişi öldü. 1967. Güney Vietnam'da Nguyen Van Thieu devlet başkanı seçildi. 1983. Nail Çakırhan, Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü aldı. 1984. Filipinler'de tayfun: 1000 kişi öldü. 1986. Avrupa ülkeleri radyasyon taşıdığı gerekçesiyle Türkiye'den fındık alımını durdurdu. 1988. Irak ordusundan kaçan binlerce Iraklı Kürt Türkiye sınırlarına yığılmaya devam ediyor. Sığınmacı sayısı 100 bini geçti. Bugün Doğanlar: 1859. (Auguste-Marie-Joseph-) Jean Jaurès. Ünlü Fransız sol gazete L'Humanite'nin kurucularından sosyalist önder Jaures, üç dönem milletvekilliği de yapmıştı. Fransız solunun çeşitli fraksiyonlarının tek bir çatı altında örgütlenmesini sağlamasıyla da bilinen Jaures II. Enternasyonal'in Fransa Şubesi'ni oluşturdu. 1900. Urho Kaleva Kekkonen, 1950-56 arasında Finlandiya Başbakanlığı görevinde bulunan Kekkonen 1956-81 arasında da 25 yıl aralıksız Cumhurbaşkanıydı. Kekkonen Sovyetler Birliği karşısında aktif tarafsızlık siyasetiyle, Batı'nın soğuk savaş dönemindeki genel anti-sovyet siyasetinden ayrılmasıyla tanınıyordu. Bugün Ölenler: 1965. Tiyatro sanatçısı Mahmut Moralı. 1969. Kuzey Vietnam Devlet Başkanı Ho Şi Minh. 1988. Eski başbakanlardan Ferit Melen. |
3 EYLÜL 1683- Viyana Kuşatması, başarısızlıkla sonuçlandı. 1869- İstanbul'da ''Atlı Tramvay'', Konstantin Karopana tarafından çalıştırıldı. 1883- Rus yazar İvan Turgenyev, Paris yakınlarında öldü. 1895- İlk profesyonel futbol maçı yapıldı. Latrobe, Jeanette'i 12-0 yendi. 1908- Türkiye'deki ilk haftalık mizah dergisi ''Kalem'' yayımlanmaya başlandı. 1912- Deniz kuvvetlerine yiyecek sağlamak için, dünyanın ilk konserve fabrikası İngiltere'de açıldı. 1933- Kayseri-Ulukışla hattının tamamlanmasıyla Karadeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlayan demiryolu tamamlandı. 1939- Ankara Radyo Gazetesi'nin ilk sayısı çıktı. 1952- Ağrı Dağı zirvesine Türk bayrağı dikildi. 1988- Türkiye'ye sığınan Kürtlerin sayısı 100 bini aştı. 1999- İstanbul Radyosu'nun ilk spikerlerinden Tarık Gürcan, İstanbul'da 71 yaşında öldü. |
Tarihte Bu Gün ~ 4 EYLÜL 1063- Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucusu Tuğrul Bey öldü. 1682- İngiliz astronom Edmund Halley, daha sonra kendi adı verilen kuyruklu yıldızı gördü. 1886- Apaçi yerlilerinin şefi Geronimo, ABD birliklerine teslim oldu. Son büyük Amerikalı-Yerli savaşı sona erdi. 1919- Sivas Kongresi, Mustafa Kemal Paşa'nın konuşmasıyla açıldı. 1932- Dünya Barış Konferansı, Viyana'da toplandı. 1935- İstanbul telefon şirketi, hükümet adına işletilmeye başlandı. 1936- İngiltere Kralı VIII. Edward, İstanbul'da Atatürk'ü ziyaret etti. 1970- Şili'de sosyalist lider Salvador Allende başkan seçildi. 1970- Prof. Dr. Erdal İnönü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) rektörü oldu. 1975- Bülent Ecevit'in seçim otobüsü Elazığ'da taşlandı: 50 kişi yaralandı, 57 kişi gözaltına alındı. 1990- Gazeteci yazar Turan Dursun, İstanbul'da uğradığı silahlı saldırıda öldü. 1994- Grafiker Erim Gözen 55 yaşında öldü. 1994- Ressam Gül Derman 52 yaşında öldü. 1996- Abdi İpekçi cinayetinin sanıklarından Oral Çelik, İsviçre tarafından Türkiye'ye iade edildi. Çelik, 16 Eylülde 17 yıl aradan sonra çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. |
Tarihte Bugün 6 Eylül 1930. Arjantin'in radikal Başkan Hipolito İrigoyen askeri darbeyle devrildi. 1939. Erzurum'a ilk tren girdi. Aynı gün Nazi Almanyası tüm Yahudi vatandaşların Sarı Yahudi yıldızı taşımasını zorunlu kıldı. 1945. Memurlar Kooperatifinde yolsuzluk. 32 bin şeker karnesi kayboldu. 1946. İzmir'de çıkan İleri gazetesi yöneticileri tutuklandı. 1955. Atatürk'ün Selanik'te doğduğu evin bombalanması gerekçe gösterilerek başlatılan ve iki gün süren İstanbul ve İzmir'deki gösteriler Rumlara yönelik bir tahrip ve yağma hareketine dönüştü. İstanbul ve İzmir'de sıkıyönetim ilan edildi. 1958. Başbakan Adnan Menderes, muhalefeti eleştirdi; "İdam sehpalarında can verenlerden ders alsalar ya," dedi. 1960. Türkiye Milli Güreş Takımı Roma Olimpiyatları'nda serbest güreşte 4 altın, 2 gümüş madalya aldı. 1961. Kısa adı Eminsu olan Emekli İnkılap Subayları Derneği süresiz kapatıldı. 1962. Iğdır'da deprem: 5 bin ev yıkıldı, 25 bin kişi evsiz kaldı. 1975. Diyarbakır, Lice'de deprem: 2385 kişi öldü. 1980. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Bülent Ecevit işçilere hitaben; "Tribünlerden sahaya ininiz" dedi. Aynı gün Adana'da Sabancı işletmelerindeki 8 bin işçi direnişe başladı. Sovyetler Birliği, Güney Kore havayollarına ait Boeing 747 uçağını düşürdü, 249 kişi öldü. 1986. İstanbul'daki Neva Şalom Sinagogu'na saldırı. 21 Musevi öldü, 4 yaralı. 1987. Siyasal yasakların kaldırılması için referandum: 89 bin 251 farkla yasaklar kalktı. Böylece, Süleyman Demirel, Bülent Ecevit gibi 12 Eylül askeri darbesi sonrası kapatılan partilerin liderlerine siyaset yolu açıldı. 1988. Gazeteci Mehmet Ali Birand hakkında "İşte Apo, işte PKK " dizisi nedeniyle dava açıldı. Milliyet gazetesinin 17 Haziran tarihli nüshası dizi nedeniyle yasaklanmıştı. Aynı gün Irak hükümeti Celal Talabani güçleri dışındaki Kürtler için af ilan ettiğini açıkladı. Bugün Doğanlar: 1757. Marki Lafayette, Marie-Joseph-Paul-Yves-Roch-Gilbert du Motier, Amerikan Devrimi'nde İngiliz sömürgeciliğine karşı Amerikalıların yanında savaşarak ünlenen Marki Lafayette, Fransız Devriminde de devrimci burjuvazinin safında tyer alarak Fransa'nın en güçlü kişilerinden bir oldu. 1766. John Dalton, maddenin atomlardan oluştuğuna ilişkin teoriyi geliştirerek çağdaş fiziğin kurucuları arasında yer alan İngiliz kimyacı ve fizikçi. Bugün Ölenler: 1566. Kanuni Sultan Süleyman. 1966. Güney Afrika Başbakanı Hendrick Frensch Verwoerd. 1980. Spor spikeri ve yazar Eşref Şefik. 1982. Yazar Azra Erhat. 1992. Sinema oyuncusu Cevat Kurtuluş. 1995. Sosyalist Parti kurucularından Cenan Bıçakçı. |
Tarihte Bugün 7 Eylül 1812. Moskova'ya yürüyen Fransa İmparatoru Napoleon Bonaparte Rus Çarlık ordularını şehrin 70 mil batısındaki Borodino'da yendi. 1822. Portekiz sömürgesi Brezilya bağımsızlığına kavuştu. 1923. İkdam, Akşam, İleri, Tercüman-ı Hakikat, Tevhid-i Efkar, Tanin, Vatan ve Vakit gazeteleri, dizgici grevi nedeniyle çıkamayınca ortaklaşa "Müşterek" gazetesini yayımlamaya başladı. "Müşterek" gazete iki hafta çıktı. 1938. Hatay Devleti Anayasası kabul edildi. Başbakan Abdurrahman Melek, "Programımızın ruhu ve esası Kemalizm rejimi ve bütün icabatıdır" dedi. 1943. İkinci Dünya savaşında İtalya Müttefiklere teslim oldu. 1956. BM Köleliğin, Köle Ticaretinin ve Köleliğe benzer Kurum ve Uygulamaların Kaldırılması Ek Sözleşmesi kabul edildi. 1958. Ana muhalefet lideri, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı İsmet İnönü, "Sehpalar kurulursa nasıl işleyeceğini kimse bilemez" dedi. Demeç, Başbakan Adnan Menderes'in, "idam sehpalarında can verenlerden ders alsalar ya" açıklamasına yanıttı. 1969. İstanbul Rabak Fabrikası işçileri greve çıktı. 1977. İstanbul'da tüp gaz kuyrukları. Tüp gaz, peşin parayla sıra numarası alınarak satılıyor. 1979. İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı, Dostlar Tiyatrosu'nun Brecht Kabare oyununu 'da yasaklandı. 1982. Esenboğa katliamı sanığı Levon Ekmekçiyan tek celsede ölüm cezasına çarptırıldı. Aynı gün, Diyarbakır Cezaevi'nde PKK davası sanığı Kemal Pir ölüm orucunda öldü. 1985. Kuşadası yakınlarındaki yangın söndürme çalışmalarında 14 er yanarak öldü. 1989. Manisalı çiftçiler iktidarın tarım politikasını protesto için yürüdü. Açlık grevindeki tutukluların taleplerini destekleyen İstanbullu bir grup kadın siyah elbiselerle yürümüşlerdi. Yürüyüşte tutuklanan 11 Siyahlı kadın de tahliye edildi. 1991. Kültür Bakanlığı, ses sanatçısı Rahmi Saltuk'un Hoy Nare isimli kasetinin toplatılması için savcılığa başvurdu. Bugün Doğanlar : 1533. İngiltere'yi 1558-1603 arasında dünyanın en önemli ülkesi haline getiren Kraliçe 1. Elizabeth. 1909. "Rıhtımlar Üzerinde", "Cennet Yolu" gibi filmleriyle ünlü Türkiye doğumlu film yönetmeni Elia Kazan. Bugün Ölenler: 1960. Alman Komünist partisi ve Komintern yöneticilerinden, Demokratik Almanya Cumhuriyeti'nin ilk Devlet Başkanı Wilhelm Pieck. 1974. Şair Celal Sılay. 1988. Mimar Sedad Hakkı Eldem. |
Tarihte Bu Gün ~ 8 EYLÜL 1529- Kanuni Sultan Süleyman Budapeşte'yi fethetti. 1609- Mimar Sedefkar Mehmed Ağa, I. Ahmed'in isteği üzerine, Sultanahmed Külliyesi'nin inşasına başladı.Külliye, 8 yıl sonra tamamlandı ve kullanıma sunuldu. 1862- Osmanlı Devleti ile Büyük Avrupa devletleri arasında İstanbul Protokolü imzalandı. 1931- Bulgaristan'da yayımlanan ''Yüzellilikler''in gazetesi ''Açık Söz'' kapatıldı. 1946- Bulgaristan'da referandum sonucu monarşi sona erdi. 1951- 48 BM üyesi ve Japonya arasında resmi barış anlaşması imzalandı. 1952- Ernest Hemingway'in ''İhtiyar Adam ve Deniz'' adlı romanı basıldı. 1954- SEATO (Güney Asya Paktı) kuruldu. 1968- Balkan Atletizm Yarışmaları'nda maraton dalında İsmail Akçay birinci, Hüseyin Aktaş ikinci oldu. 1977- İkinci Milliyetçi Cephe hükümeti ''Ekonomik İstikrar Önlemleri Paketi''ni açıkladı. 1978- Tiyatro yönetmeni ve sahne tasarımcısı Tarık Levendoğlu İstanbul'da öldü. 1982- Ressam Arif Kaptan, İstanbul'da öldü. 2004- Kastamonu'nun Küre ilçesinde Etibank'a ait bakır madeninde, tünel çalışmaları sırasında kaynak yapılırken gaz sıkışması sonucu çıkan yangında 19 işçi öldü, 19 işçi yaralandı. |
Tarihte Bugün 9 Eylül 1922 . İzmir'in Kurtuluşu 1932. İspanya Katalonya bölgesinin özerkliğini tanıdı. 1948. Kuzey Kore, Başkan Kim İl Sung liderliğinde bağımsızlığını ilan etti. 1953. Millet gazetesi başyazarı Nurettin Ardıçoğlu 3 sene 2 ay, yazı işleri müdürü Hüsnü Söylemezoğlu 2 sene 1 ay hapse mahkum oldu. Aynı gün Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü Hürriyet gazetesinde kendisine hakaret edildiği iddiasıyla Sedat Simavi'yi dava etti. 1954. Cezayir'de deprem: 1000 kişi öldü. 1955. Hükümet, 6-7 Eylül olaylarında zarar gören kişi ve kuruluşlara yardım kararı aldı. 1968. İşçiler, İstanbul'da Kavel Kablo Fabrikasını işgal etti. İşgal bir gün sürdü. 1972. İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı 278 kitabı toplattı. 1973. İstanbul Ayvansaray'da Cıvata Fabrikası'nda çalışan 215 işçi açlık grevine başladı. 1974. Keban Baraj ve Hidroelektrik Santralı açıldı. Aynı gün 11. Antalya Film Şenliği'nde, Altın Portakal Ödülü'nü Lütfü Ömer Akat'ın Düğün filmi aldı. Perihan Savaş en iyi kadın oyuncu, Hakan Balamir en iyi erkek oyuncu seçildi. 1982. Türkiye'nin Bulgaristan, Burgaz Başkonsolosluğu İdari Ateşesi Bora Süelkan silahlı saldırı sonucu öldü. 1985. Türk Hava Yolları'nın Frankfurt-İstanbul seferini yapan uçağını yangın söndürme cihazıyla kaçırmaya çalışan Yusuf Örer'in yargılaması sonuçlandı: 8 yıl 4 ay hapis. 1991. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu yeniden faaliyete geçti. 1993. İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini tanımayı kabul etti. Aynı gün Türkiye'de Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu. 1995. Türkiye Güzeli Yeşim Palandüz dünya güzeli seçildi. Palandüz, 1932'de dünya güzeli seçilen Keriman Halis'ten sonra dünya güzeli seçilen ilk Türkiyeli oldu. Bugün Doğanlar : 1908. İtalyan anti-faşist ozan ve romancı Cesare Pavese. Bugün Ölenler : 1901. Fransız ressam Henri Toulouse-Leutrec. 1976. Çin Halk Cumhuriyeti lideri Mao Zedong 1984. Sinema yönetmeni ve oyuncusu Yılmaz Güney 1985. Eski Senato başkanlarından Sırrı Atalay ve tiyatro ve sinema oyuncusu Erkan Yücel.. |
9 EYLÜL 1886- Bern uluslararası kopya hakları (Copyrights) konvansiyonu toplandı. 1921- Sakarya Savaşı'nda Mustafa Kemal Paşa, bazı komutanlarla ''düşmanın mukavemetinin kırıldığı'' Polatlı'nın kuzeyindeki Zafertepe'ye gelerek, Yunanlıların durumunu inceledi. 1922- 30 Ağustos Zaferi'nin kazanılmasının ardından Yunan ordularını önüne katan Türk orduları İzmir'e girdi. 1923- Halk Fırkası Tüzüğü onaylandı. Böylece CHP'nin kuruluşu gerçekleştirildi. 1933- İzmir Enternasyonal Fuarı'nın çekirdeğini oluşturan ''9 Eylül Panayırı''nın ilki, Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak tarafından açıldı. 1971- Boğaziçi Üniversitesi kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi. 1982- Türkiye'nin Burgaz Konsolosluğu İdari Ataşesi Bora Süelkan, Ermeni teröristlerce öldürüldü. 1985- Tiyatro ve sinema oyuncusu Erkan Yücel, trafik kazasında öldü. 1993- ATV yayın hayatına başladı. 2004- Akçakoca açıklarında doğal gaz bulundu. |
Tarihte Bugün 10 Eylül İlköğretim Haftası 1855. Türkiye'de ilk telgraf haberleşmesi başladı. 1920. Türkiye Komünist Partisi (TKP) Bakü'de kuruldu. 1934. Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti'ne kabul edildi. 1940. Bakanlar Kurulu, Tan, Tasvir-i Efkar ve Haber gazetelerini yedişer gün kapattı. 1943. İstanbul Kapalıçarşı'da günü yangın çıktı; 200'den fazla dükkan yandı. 1942. İngiliz Kraliyet hava Kuvvetleri Almanya'nın Düsseldorf şehrine 100 bin bomba attı. 1943. Alman askerleri Roma'yı işgal etti. 1962. Milli Birlik Komitesi 55 toprak ağasını Doğu Anadolu'dan sürmüştü. Meclis, toprak ağalarının köylerine dönüşünü yasalaştırdı. 1965. Türkiye Hindistan'ın Pakistan'dan çekilmesini istedi ve Pakistan'a silah gönderdi. 1968. Başbakan Süleyman Demirel, "İmam-Hatip okulları taassuba karşı açılmışaydınlık pencerelerdir" dedi. 1970. Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye'de haşhaş ekimini yasaklama önerisi Meclis'te reddedildi. 1977. Oleyis Sendikası Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu'ndan (Türk-İş) ayrılarak Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) katıldı. 1979. Türkiye İşçi Partisi Adana eski il başkanı Avukat Ceyhun Can öldürüldü. 1981. Picasso'nun Guernica tablosu 40 yıl sonra Amerika Birleşik Devletleri'nden İspanya'ya döndü. 1987. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 1 Kasım günü erken genel seçim yapılması kararı aldı. Türkiye 104 seçim bölgesine ayrıldı. En çok milletvekilini İstanbul (45), en az milletvekilini Bilecik (2) ve Hakkari (2) çıkartacak. Macaristan'ın sınırı açmasıyla, binlerce Doğu Alman vatandaşı ülkelerinden ayrılmaya başladı. Bugün Doğanlar: 1914. Oscar ödüllü "West Side Story", (Batı Yakasının Hikayesi) filminin yönetmeni Robert Wise. Bugün Ölenler: 1854. Halk şairi Emrah. 1979. Şair Ceyhun Can. 1990. Ebru sanatçısı Mustafa Esat Düzgünman. |
Tarihte Bugün 11 Eylül Bursa, Foça, Gemlik ve Orhaneli'nin kurtuluşları 1923. Halk Fırkası Genel Başkanlığı'na Mustafa Kemal Paşa seçildi. 1941. Van Gölü ve çevresinde deprem: 194 kişi öldü, 36 köy tamamen yıkıldı. 1944. Türkiye, 1944'de Mihver devletlerinden gelebilecek sığınmacılara karşı sınırlarını kapattı. 1954. Ankara'da "Kıbrıs Türktür Komitesi" kuruldu. 1972. Kısa adı FİJ olan Uluslararası Gazeteciler Federasyonu 11. Kongresi'ni İstanbul'da yaptı. Kongrede tutuklu gazetecilerin serbest bırakılması istendi. Basınla ilgili baskıların kalkması talep edildi. 1973. Amerika Birleşik Devletleri destekli askeri cuntanın yönetime el koymasına direnen Şili Cumhurbaşkanı Salvador Allande 1973'de öldürüldü. 1979. Çukurova Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Tıp Fakültesi Nöroloji Kürsüsü Başkanı Profesör Dr. Fikret Ünsal 1979'da öldürüldü. 1980. Şili'de referandum: General Augusto Pinochet'in görev süresi 8 yıl uzatıldı. 1986. 12 Eylül askeri darbesi sonrası, Süleyman Demirel ilk kez 1986'da Bafra'da halka konuştu. 1989. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanlığına Anavatan Partisi (ANAP) Erzincan Milletvekili Yıldırım Akbulut seçildi. 1990. Bakırköy Kadın Sığınma Evi açıldı. 1993. Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) 4. Olağan Kurultay'ında Murat Karayalçın genel başkan seçildi. 1994. Devrimci-Sol örgütünün firari lideri Dursun Karataş, Fransa'da yakalandı. Aynı gün, İstanbul devlet Güvenlik Mahkemesi, Cumhuriyet gazetesini kapattı. Gazetenin terörle mücadele yasasına aykırı yayın yaptığı ileri sürüldü. 1996. Eski Devlet Bakanı Ayvaz Gökdemir'in Avrupalı üç kadın parlamentere "******" demesiyle ilgili yargılama sonuçlandı. Gökdemir 500 milyon lira tazminat ödemeye mahkum oldu. Bugün Doğanlar: 1885. "Lady Chatterley'in Aşığı" adlı yapıtıyla ünlü İngiliz romancı D. H. Lawrence. Bugün Ölenler: 1937. Ressam Nazmi Ziya Güran. 1948. Pakistan Devlet Başkanı Muhammed Ali Cinnah. 1970. Sovyetler Birliği liderlerinden Nikita Kruşçev. 1982. Müzik eleştirmeni Faruk Güvenç 1982. 2000. Gazeteci Ergun Köknar. |
12 EYLÜL 1624- Dünyanın ilk denizaltısı Londra'da test edildi. 1996- Türkiye, 2 bin 500 Iraklı Kürt'ün ülkeye girmesine izin verdi. 2001- Gazeteci Abbas Parmaksızoğlu, İstanbul'da öldü. Parmaksızoğlu, Türkiye Gazeteciler Cemiyetinin ilk üyelerindendi. |
13 EYLÜL 490- Yunanlılar, Marathon Savaşı''nda Darius komutasındaki Persleri yendi. 1705- Osmanlı devletine sığınan Macar Kralı Tökeli İmre, İzmit''te öldü. 1871- Gazeteci-yazar-şair Şinasi, 45 yaşında öldü. 1919- Sivas'ta İradei Milliye gazetesi yayınlanmaya başlandı. 1920- Mustafa Kemal'in ''Halkçılık Programı'' TBMM'ye sunuldu. 1921- Sakarya Meydan Savaşı kazanıldı. 1925- Şark İstiklal Mahkemesinde yargılanan gazeteciler, Mustafa Kemal Paşa'nın mektubu üzerine beraat ettiler. 1968- Arnavutluk, Varşova Paktı'ndan ayrıldı. 1965- Beatles ''Yesterday''i yayınladı. Beatles, ilk Grammy ödülünü, 1964 yılında en iyi grup dalında aldı. 1967- Besteci Şerif Muhittin Targan, 75 yaşında İstanbul'da öldü. 1970- Yazar-araştırmacı Refik Ahmet Sevengil, 67 yaşında öldü. 1980- Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Kenan Evren, Devlet Başkanlığını üstlendi. 1987- Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Rahşan Ecevit görevinden ayrıldı. Yerine oy birliğiyle Bülent Ecevit seçildi. 1991- Futbolun ''Taçsız Kralı'' Metin Oktay, trafik kazasında öldü. 1997- Polonya'da yapılan Dünya Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda Şeref Eroğlu ile Ercan Yıldız altın madalya kazandı. 1998- Halkçı Parti'nin kurucu Genel Başkanı Necdet Calp, Ankara'da öldü. 2000- Milli Gençlik Vakfı şubeleri yurt genelinde kapatılmaya başlandı. |
13 eylül.... 1953. Türk-Alman Milli Atletizm Şampiyonasında Türk atletleri 3 birincilik aldı. 1964. Birleşmiş Milletler Barış Gücü kuşatma altındaki Kıbrıs, Erenköy'e yiyecek ve battaniye ulaştırdı. 1977. İkinci Milliyetçi Cephe hükümeti 8 Eylül 1977'de istikrar önlemleri paketiyle birlikte zamları da açıklamıştı. Uluslararası Para Fonu, IMF 13 Eylül'de önlemleri yetersiz bulduğunu açıkladı. 1980. Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Kenan Evren devlet başkanlığını üstlendi. Aynı gün Süleyman Demirel ile Bülent Ecevit Gelibolu'daki Hamzaköy askeri tesislerinde, Necmettin Erbakan İzmir Uzunada'da "güvence" altına alındı. Alparslan Türkeş'e teslim ol çağrısı yapıldı. 1987. Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Rahşan Ecevit görevinden ayrıldı. Yerine, oy birliğiyle Bülent Ecevit seçildi. 1993. Sosyalist İktidar Partisi (SİP) kuruldu. Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) lideri Yaser Arafat ve İsrail Başbakanı Yitzak Rabin bazı konularda anlaşmaya vardılar. Buna göre, İsrail Gazze ve Jeriko'dan çekilecek, Filistinliler Gazze, Jeriko ve Batı Şeria'nın bir bölümünde kendilerini yönetme hakkına sahip olacak. Aynı gün İspanya'da yapılan Uluslararası Asturia Film Festivali sonuçlandı. Memduh Ün, "Zıkkımın Kökü" filmiyle en iyi yönetmen ödülünü aldı. 1997. Polonya'da yapılan Dünya Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda Ercan Yıldız'la Şeref Eroğlu altın madalya kazandı. Bugün Doğanlar: 1874. Müzikteki 12 ton metodunun yaratıcısı Avusturyalı besteci Arnold Schoenberg. Bugün ölenler: 1871. Tanzimat devri şair ve yazarlarından Şinasi. 1967. ut ve viyolonsel virtüözü, besteci Şerif Muhittin Targan. 1970. gazeteci ve tiyatro tarihçisi Refik Ahmet Sevengil. 1971. Mao Zedong'un halefi ilan edilen Lin Biao, uçak kazasında. 1989. Eski bakan İsmail Rüştü Aksal. 1991. Futbolun "Taçsız Kralı" Metin Oktay, trafik kazasında. |
Tarihte Bugün 14 Eylül 1812. Fransa İmparatoru Napolyon, ordularının başında büyük bir yangının sürdüğü Moskova'ya girdi. 1867. Karl Marx'ın yazdığı Kapital'in ilk cildi yayımlandı. Aynı gün Amerika Birleşik devletleri Başkanı William McKnley New York'ta fuar açarken bir anarşist tarafından vuruldu. 12 saat sonra yerine Theodore Roosevelt geçti. 1930. Son Posta gazetesi sorumlu müdürü Selim Ragıp Bey (Emeç) tutuklandı. 1933. Türkiye ile Yunanistan Dostluk Antlaşması imzaladı. 1936. Mlli Eğitim Bakanlığı, ilkokullarda okutulacak "alfabe" kitabını kabul etti. Alfabe'nin yazarları: Murat Özgün ve İlhan Gökçe. 1944. Radyo istasyonlarının kurulması ve genişletilmesi yasası çıktı. 1954. Fransa, Profesör Tevfik Remzi Kazancıgil'e Legion d' Honneur nişanı verdi. 1956. Akis dergisi toplatıldı. 1963. Ömür boyu hapse mahkum eski Demokrat Parti Milletvekili Zeki Erataman tedavi gördüğü hastaneden kaçtı. Daha sonra Erataman'ın Yunanistan'a iltica ettiği açıklandı. 1969. Balkan ***s Şampiyonası'nda Seyfi Tatar ile Celal Sandal şampiyon oldu. 1970. Filistinli gerillalar Ürdün'ün ikinci büyük şehri İrbid'i kontrol altına aldılar. 1971. Bilim ve Sosyalizm yayınları sahibi Süleyman Ege Lenin'in "Devlet ve İhtilal" kitabı nedeniyle 7,5 yıla mahkum oldu. 1972.Aşık Mahsuni başbakana hakaret ettiği iddiasıyla yargılandı. 1974. Sinema oyuncusu ve yönetmeni Yılmaz Güney 1974'de Adana, Yumurtalık ilçesi yargıcını öldürdü. 1980. Sıkıyönetim komutanlıklarınca Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) ve Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) yöneticilerinin teslim olması istendi. Aynı gün Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş teslim oldu ve Uzunada'ya gönderildi. 1982. Lübnan Devlet Başkanı Beşir Cemayel bir bombalı saldırı sonucu öldürüldü. 1986. Bülent Ecevit "Demokratik Sol Parti (DSP) ile Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) birleşirse eşimle birlikte çeker gideriz" dedi. 1996. Abdi İpekçi cinayetinin sanıklarından Oral Çelik, tutuklu bulunduğu İsviçre'den kendi isteği ile Türkiye'ye getirildi. Bugün Doğanlar: 1910. Uzun yıllar Marsilya belediye başkanlığı yapan Sosyalist Parti önderi Gaston Defferre. 1934. Kate Millet. Kadın kurtuluş hareketinin öncülerinden ABD'li sanatçı, yazar ilk kitabı Cinsel Politika'yla cins ve cinsiyette iktidar dinamiklerinin rolünü araştırdı. Bugün Ölenler: 1321. İtalyan şair Dante Alighieri. 1852. Napolyon'u Waterloo'da yenen İngiliz komutan Wellington Dükü. 1966. Türkiye'nin 4. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel. 1981. Amerikan asıllı aktris ve Monako Prensesi Grace Kelly, trafik kazasında. 1998. Şair, gazeteci Mehmet Kemal Kurşunlu. |
14 EYLÜL 1829- Ruslar ile Edirne Antlaşması imzalandı. 1960- Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezüella,OPEC'i kurdu. 1997- Van'da gerilim hattına takılan askeri helikopterin düşmesi sonucu 10 asker öldü. 1999- YÖK Rektörler Komitesi, üniversite yerleşkelerinde, açık ya da kapalı alanlarda türbanı yasaklayan ortak karar aldı. Kimlik kartındaki fotoğraf, derslikler, laboratuvarlar, sosyal tesis ve spor alanlarında da türban yasağı konuldu. |
15 EYLÜL 1890- Ünlü polisiye yazarı, dedektif ''Hercul Poirot''nun yaratıcısı Agatha Christie doğdu. 1910- Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu. 1916- Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, Birinci Dünya Savaşı sırasında, Fransa'nın Somme yöresinde kullanıldı. 1923- Lozan Antlaşması uyarınca Edirne'ye bağlı Karaağaç istasyonu Yunanlılardan teslim alındı. 1923- Türkiye'de ilk yüzme yarışı, Galatasaray Kulübünce İstanbul-Büyükada'da düzenlendi. 1928- İskoç bakteriyolog Alexander Fleming, pek çok zararlı bakteriyi yok edebilen ''küf''ü bularak, ''penicillium notatum'' adını verdi. 1929- Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliğinin ilk sergisi Ankara'da açıldı. 1949- Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Federal Almanya'nın ilk şansölyesi oldu. 1955- Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname yürürlüğe girdi. 1961- Yassıada Mahkemesi, kapatılan DP'nin 15 üyesi hakkında ölüm, 32 üyesi hakkında müebbet hapis cezası verildiğini açıkladı. 1971- Greenpeace (Yeşilbarış) çevre örgütü kuruldu. 1972- Besteci Ulvi Cemal Erkin, 66 yaşında Ankara'da öldü. 1972- Şair-yazar Baki Süha Ediboğlu, 57 yaşında öldü. 1982- İsrail, Beyrut'u işgal etti. 1983- Yazar, öğretim üyesi Murat Sarıca, 57 yaşında öldü. 2002- Manisa Etnografya ve Arkeoloji Müzesi soyuldu. Soygunda, Helenistik döneme ait ''Marsyas'' ve Roma dönemine ait ''Eros'' heykelleri çalındı. 2002- Tiyatro ve sinema sanatçısı Şükran Güngör, tedavi gördüğü Vehbi Koç Vakfı Amerikan Hastanesinde vefat etti. |
Tarihte Bugün 16 Eylül Uluslararası Ozon Tabakasını Koruma Günü 1924. Gürcistan Sovyet Cumhuriyeti'ndeki ayaklanma sert biçimde bastırıldı. 1935. Türk Milli Güreş Takımı 1935'de Balkan Şampiyonu oldu. 1938. Bulgaristan'daki Türk okullarında öğretimin Türk harfleriyle yapılmasına karar verildi. 1946. Prof. Ali Fuat Başgil İnsan Haklarını Müdafaa Cemiyeti'ni kurma çalışmalarına başladı. 1948. Türk Sahne Sanatkarları Derneği 1948'de kuruldu. 1949.Yunanistan İç Savaşı sona erdi. 1950. Türkiye'nin, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı, NATO^ya girme başvurusu 1950'de reddedildi. 1953. Maliye Bakanı Hasan Polatkan yabancı sermayeyi Türkiye'ye yatırıma davet etti. Aynı gün, İlk sinemaskop film gösterimi New York'da yapıldı. 1955. Sıkıyönetim Komutanlığı, 1955'de İzmir'de Sabah Postası gazetesini kapattı. Gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü ve başyazarı Orhan Rahmi Gökçe tutuklandı. 1959. Charles De Gaulle Cezayir'in kendi politik geleceğini yapacağı bir referandumla belirlemesini istedi. 1961. Menderes hükümeti Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan İmralı adasında idam edildiler. 1963. Ahmet Ben Bella Cezayir'in ilk devlet başkanı oldu. 1963'ün son altı ayında, Türkiye'de yaşayan 12 bin Yunan uyrukludan 7200'ü Türkiye'den ayrıldı."İkamet, Ticaret ve Seyrisefain Sözleşmesi" 1964'de yürürlükten kaldırıldı. 30 Ekim 1930 tarihli bu sözleşme Türkiye'de yaşayan Yunan uyruklulara bazı ayrıcalıklar tanıyordu. 1966. Turgut Özakman'ın "Duvarların Ötesi" adlı oyunu sosyalizm propagandası yaptığı gerekçesiyle yasaklandı. 1967. "Doğu Mitingleri"nin ilki Diyarbakır'da yapıldı. Türkiye İşçi Partisi Doğu mitinglerini düzenledi ve destekledi. Cumhuriyet sonrasında ilk kez kitle gösterilerinde Kürt etnik varlığı dillendirilmiş oldu. 1976. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) üyesi işçiler genel greve gittiler. İşçiler, Milliyetçi Cephe hükümetinin çekilmesini istediler, Devlet Güvenlik Mahkemeleri'ni protesto için genel yas ilan ettiler. 1978. İran'da deprem: Bir dakika süren depremde 20.000 kişinin öldüğü açıklandı. 1987. Ozon tabakasındaki delik tehlikeli olmaya başladı. Kanada, Montreal'de 70'den fazla ülke bir araya geldi. Toplantıda, Kloroflorokarbon gazının kullanımının 1999'a kadar yarıya indirilmesi anlaşması imzalandı. 1992. Erdal İnönü Sosyalist Enternasyonal'in başkan yardımcılığına seçildi. 1993. İskenderiye Film Festivali'nde ödül alanlar belli oldu. Serap Aksoy, " En İyi Kadın", Yavuz Özkan, "En İyi Senaryo Yazarı" ödülünü aldı. Aynı gün Demokrasi Partisi (DEP) Genel Başkanı Yaşar Kaya, "devletin ve milletin bölünmez bütünlüğü aleyhine propaganda" yaptığı gerekçesiyle tutuklandı. 1997. İstanbul Aksaray'daki emniyet müdürlüğü binasına ikinci kez uzaktan lav roketi ile saldırı düzenlendi. Bugün Doğanlar: 1816. Sir Charles Thomas Newton. Türkiye'nin güney batısında yürüttüğü kazılarla dünyanın yedi harikasından bir olan Bodrum'daki Halikarnas Müzesi'ni ortaya çıkartan İngiliz arkeolog. 1925. B.B. King. Blues ekolünün gelişimini en çok etkileyenler arasında yer alan siyah Amerikalı caz gitaristi. 1937. Aleksandr Vasilyevi ç Medved. Bütün zamanların en iyi serbest stil güreşçisi olarak kabul edilen Rus sporcu. 1964 ile 1972 arasında üç olimpiyatta peşpeşe altın madalya kazanan Meved'in bu başarısına başka bir güreşçi tarafından erişilemedi. 1939. Breyten Breytenbach. Afrikaans dilininin en önemli şairlerinden bir olan Breytenbach ırk ayrımcılığına karşı çıkışından ötürü sürgüne zorlanmış ve Fransa yurttaşlığına geçmişti. Bugün Ölenler: 1977. Yunan asıllı Amerikan soprano Maris Callas. 1982. Türkiye'nin ilk viyolonselisti ve Devlet Operasının koro şefi Muhittin Sadak. |
Tarihte Bugün 17 Eylül 1934. Türkiye Cemiyet-i Akvam yani Milletler Cemiyeti üyeliğine kabul edildi. 1941. İngiliz ve Sovyet işgali altındaki İran'da Şah Rıza tahtan indirildi, yerine oğlu Muhammed Rıza Pehlevi geçti. 1943. Türkçülük akımının başlıca organı olan Büyük Doğu dergisi yayımlanmaya başladı. 1948. Stern örgütü, Birleşmiş Milletler Filistin Arabulucusu Kolt Folke Bernadotte'yi Kudüs'te öldürdü. 1952. Vatan gazetesi başyazarı Ahmet Emin Yalman, başyazısında, serbest kura geçilmesini önerdi. Yalman'a göre böylece döviz karaborsası engellenebilecek. 1956. Avukat Celal Tekiner'in "Haksızlığa İsyan" adlı şiir kitabı toplatıldı. 1960. Profesör Dr. Tarık Zafer Tunaya Devrim Ocakları başkanı oldu. 1961. Eski başbakan Adnan Menderes İmralı adasında idam edildi. Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu'nun cenazeleri 1990'da İstanbul'a nakledildi ve devlet töreniyle Topkapı'da yaptırılan anıtmezara defnedildi. Aynı gün Londra'da nükleer silah karşıtı gösteri yapıldı; 850 kişi tutuklandı. 1967. Kayseri'de yapılan Kayserispor-Sivasspor arasında oynanan futbol maçında olaylar çıktı; 40 ölü, çok sayıda yaralı. 1968. Mihri Belli 5 yıl hapse mahkum oldu. Mihri Belli komünizm propagandası yapmaktan yargılanıyordu. 1980. Nikaraqua'nın eski diktatörü Anastasio Somoza öldürüldü. Aynı gün Türkiye'de gözaltı süresi 15 günden 30 güne çıkarıldı. 1982. 15 Eylül'de İsrail ordusunun Ariel Şaron komutasında Lübnan'ı işgalinin ardından 16 Eylül'de Sabra ve Şatilla Filistin mülteci kampları İsrail askerlerince kuşatıldı. İsrail ordusu ve Lübnanlı Hıristiyan Falanjist milislerin işbirliğiyle 40 saat süren katliam 17 Eylül'de sona erdi. Uluslararası Kızıl Haç Komitesi'nin tespitlerine göre 2750 sivil erkek kadın ve çocuk öldürüldü. Katliam sonrası kampa giren ilk İsrailli gazeteci Amnon Kapeliouk'a göre ölü sayısı 3 binden fazlaydı. Kimi Filistin kaynaklarına göre öldürülenlerin sayısı 7 bini geçiyordu. İsrail ordusuna göreyse ölü sayısı 300 dolayındaydı. 1988. Sol görüşlü 18 mahkum 118 metre tünel kazarak Kırşehir E Tipi Cezaevi'nden kaçtı. 1989. Mardin, Silopi'de 6 köylü PKK militanı oldukları iddiasıyla öldürüldü. 1991. Cumhurbaşkanı Turgut Özal Sabah gazetesine 5 milyar liralık tazminat davası açtı. Sabah gazetesi Özal'ın 1983 seçimlerini kazandıktan sonra Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George Bush'a şükran mektubu yolladığını yazmıştı. 1994. Dünya Gençler ***s Şampiyonası'nda Mustafa Genç ve Ercüment Aslan altın madalya kazandılar. 1996. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Bill Clinton, Kuveyt'e 3500 asker gönderdi. Bill Clinton, Irak'ı saldırgan davranışlarına son vermesi konusunda uyardı. Bugün Doğanlar: 1918. İsrail cumhurbaşkanlarından Haim Herzog. 1931. Oscar ödüllü Amerikalı sinema oyuncusu Anne Boncroft. Bugün Ölenler: 1967. Sanat tarihçisi Burhan Toprak. 1994. İngiliz düşünür Karl Popper. |
19 eylül.. 1575- Padişah III. Murat'ın görevlendirdiği Müneccimbaşı Takiyüddin Efendi'nin öncülüğünde kurulan İstanbul Rasathanesi, açıldı. Rasathane, devrin Şeyhülislamı tarafından 1580'de yıktırıldı. Araştırmacılar, rasathanenin Galatasaray Lisesi civarında kurulduğunu tahmin ediyorlar. 1893- Yeni Zelanda kolonisi, kadınlara oy hakkı tanıyan ilk ulus oldu. Bu atılımın öncüsü, 1866'da ''kadın hareketi''ni başlatan Kate Sheppard idi. 1921- TBMM, Mustafa Kemal Paşa'ya, ''Mareşal'' rütbesiyle ''Gazi'' unvanı verdi. 1951- Kuzey Atlantik Paktı Konseyi, Türkiye ve Yunanistan'a NATO'ya katılma çağrısı yaptı. 1955- Arjantin Cumhurbaşkanı Juan Peron, askeri darbeyle devrildi ve Paraguay'a sürüldü. 1961- Eski başbakanlardan Ordinaryüs Prof. Şemsettin Günaltay öldü. 1970- Türk Hava Yollarının ''Antalya'' adlı uçağı Isparta yakınlarında düştü: 154 kişi öldü. 1982- İsveç'te seçimleri Sosyal Demokratlar kazandı; Olof Palme başbakan oldu. 1985- Meksika'nın başkenti Meksiko'da meydana gelen 8.1 büyüklüğündeki depremde 35 binden fazla kişi öldü. 1987- 10. Akdeniz Oyunlarında Serbest Güreş Milli Takımı, 6 altın, 1 gümüş madalya ile takım halinde şampiyon oldu. |
20 EYLÜL 622- Hazreti Muhammed ile Hazreti Ebubekir, Medine'ye ulaştı. 1519- Portekizli kaşif Magellan, 270 kişi ve 5 gemiyle İspanya'dan yola çıktı. 1933- Başbakan İsmet İnönü ve Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın, Sofya'yı ziyaretinde, 1929 Tarafsızlık Antlaşması'nın süresi uzatıldı. 1937- Dolmabahçe Sarayı Veliahd Dairesi'nde, Atatürk'ün de isteğiyle, Türkiye'nin ilk resim ve heykel müzesi açıldı. 1946- Basın Kanunu TBMM'de kabul edildi. 1985- Halk müziği yorumcusu, opera sanatçısı, besteci ve şair Ruhi Su 73 yaşında öldü. 1988- Naim Süleymanoğlu, Seul Olimpiyat oyunlarında halter dalında 6 dünya rekoru kırdı. 1992- Özgür Gündem gazetesi yazarı Musa Anter, Diyarbakır'da öldürüldü. 1992- Gazeteci-yazar İlhami Soysal 64 yaşında öldü. 1994- Bakü'de petrol anlaşması imzalandı. İngiliz BP, Amerikan Amaco, Penzol, Rus Lukoil ve TPAO, bir konsorsiyum oluşturdu. |
| Saat: 14:17 |
©2005 - 2026, MsXLabs - MaviKaranlık