[KK] Sa�l�kl� Ya�am ve Bilgiler

Sayfa 5 / 15

Bir sayfada bu konudan 50 adet mesaj g�ster

MsXLabs (https://www.msxlabs.org/forum/)

- Sa�l�kl� Ya�am (https://www.msxlabs.org/forum/saglikli-yasam/)

- - Sa�l�kl� Ya�am ve Bilgiler (https://www.msxlabs.org/forum/saglikli-yasam/4615-saglikli-yasam-ve-bilgiler.html)

Misafir

8 Temmuz 2006 09:49

Kabakulak

T�k�r�k bezlerinin iltihaplanmas� ile kendini g�steren akut bir enfeksiyon hastal��d�r. Alt �ene kemi�inin hemen �zerinde tek veya �ift tarafl� �i�kinlikle kendini belli eder. En s�k 3 - 10 ya�lar aras�nda g�r�l�r ve bir kez yakalan�ld��nda hayat boyu ba��kl�k kazan�l�r. Kabakulak a��s� 15. ayda k�zam�k ve k�zam�k��k a��lar�yla birlikte yap�l�r. A�� tek doz olarak deri alt�na veya kas i�ine uygulan�r. �ok bula��c� bir enfeksiyon de�ildir. Her ne kadar �ocukluk �a��nda ge�irilen bir hastal�k olsa da daha �nceden ba��kl�k kazanmam�� ergenler ve yeti�kinler bu enfeksiyona yakalanabilir. Yeti�kinlerde genellikle tehlike yaratmaz. Testislerde �i�me meydana gelirse mutlaka doktora gidilmelidir ��nk� az da olsa k�s�rl�k riski vard�r.

Nedenleri
Hastal��a kabakulak vir�s� (Paramyxovirus) neden olur. Vir�s hasta olan ki�inin �ks�r��yle d��ar�ya at�lan hava damlac�klar�n�n bir ba�kas� taraf�ndan solunmas� veya hastayla �p��me gibi do�rudan do�ruya temas yollar�yla bula��r. Hastal�k, belirtilerin ba�lamas�ndan �nceki iki g�n ile belirtiler ba�lad�ktan sonraki dokuz g�n aras�nda bula��c�d�r.

Belirtiler
Kabakulak hastal��n�n belirtileri �unlard�r: Alt �ene kemi�inin hemen �zerindeki t�k�r�k bezlerinde tek veya �ift tarafl� �i�me, ate� ve halsizlik, ba� a�r�s�, bo�az a�r�s�, bulant�, bazen dil alt� t�k�r�k bezlerinde a�r�l� �i�me, �zellikle ergenler ve yeti�kinlerde testislerin, yumurtal�klar�n veya pankreas�n iltihaplanmas�. Bu b�lgelerdeki iltihaplanma kendini kar�n a�r�s� �eklinde belli eder.

Tedavi
Hastal�k istirahat gerektirir, �ikayetlere y�nelik tedavi uygulan�r, a�r� kesici ve ate� d��r�c� ila�lar verilebilir. A�r�y� azaltmak amac�yla �i�kinli�in �zerine s�cak veya so�uk uygulamalar yap�labilir. Hasta yumu�ak g�dalarla beslenmeli ve bol s�v� almal�d�r. B�t�n belirti ve bulgular ge�ene kadar �ocuk okula g�nderilmemelidir.

evo	8 Temmuz 2006 19:02

Domates damar t�kan�kl��n� �nl�yor

Daha �nce kansere kar�� etkili oldu�u belirlenen domatesin faydalar�na bir yenisi eklendi. Bilimadamlar� domatesin kan� daha ak��kan hale getirerek damar t�kan�kl�� ve daralmas�n� engelledi�ini a��klad�. Domates suyu da benzer bir etki yarat�yor.

V�cutta bir yara a��ld�� zaman kan�n p�ht�la�mas�n� sa�layarak kan kayb�n� engelleyen kan p�ht�s� h�creleri �ok yo�un oldu�u zaman damar t�kan�kl�� ve daralmas�na neden olabiliyor.

Baz� ki�ilerde de p�ht�la�may� sa�layan ‘Platelet’ maddesi �ok yo�un olarak bulunuyor, bu da damardaki kan ak��n� giderek zay�flat�yor ve zamanla damar t�kan�kl��na neden oluyor. Yap�lan ara�t�rmalar domateste bulunan bir maddenin p�ht� h�crelerinin neden oldu�u kan yo�unlu�unu azaltt��n� ve kan� daha ak��kan hale getirdi�ini g�sterdi.

SUYU DA YARARLI

Sonu�lar� �ngiliz Platelet dergisinde yay�nlanan ara�t�rmaya g�re; domatesin �ekirde�inin �evresindeki sar� s�v� i�te bu etkiyi yarat�yor. Yani domates yemek ve domates suyu i�mek faydal�. �stelik domatesin kan� ak��kan hale getiren ila�lar gibi yan etkileri de yok.

BOL BOL DOMATES Y�Y�N

Uzmanlar sigara i�enlere, do�um kontrol hap� kullanan kad�nlara, uzun yolculuklar yapanlara, b�t�n g�n oturarak �al��anlara kan� ak��kan hale getirmek i�in bol bol domates yemesini tavsiye ediyor. .....

Bende gidiyim hemen bi domates yiyim bari....:D

GusinapsE

9 Temmuz 2006 02:36

Bel F�t��

Bel F�t��
Bel a�r�lar� son derece yayg�n sa�l�k sorunlar�ndan biridir. Ba� a�r�lar�ndan sonra en fazla g�r�len a�r�lar aras�nda yer alan bel a�r�lar� insanlar�n %85’inde ya�amlar�n�n bir d�neminde ortaya ��kar. Bel a�r�lar�, bel f�t��n�n yan�s�ra, kar�n i� organlar�ndaki rahats�zl�klar, jinekolojik sorunlar, baz� enfeksiyon hastal�klar�, romatizmal hastal�klar gibi nedenlerin yan�nda omurgan�n bel b�lgesindeki baz� sorunlar�ndan da ortaya ��kabilir.

Ac�badem Carousel Hastanesi Beyin Cerrahisi Uzman� Op. Dr. Halil Toplamao�lu, en �nemli bel a�r�s� nedeni olan bel f�t��n� tan�mlamak i�in �ncelikle omurgan�n yap�s�n�n ve g�revlerinin bilinmesi gerekti�ini belirtiyor. Ba�tan kal�aya kadar uzanan omurgalar�n, omur denen kemikler ve bunlar� birbirine ba�layan disklerden olu�tu�unu belirten Op. Dr. Halil Toplamao�lu, ��yle konu�uyor; “Diskler esnek bir yap�ya sahip k�k�rdak dokudan olu�ur. Omurga insan v�cudunu ayakta tutarak v�cudun y�k�n� ta��r. G�vdenin her y�ne hareketini sa�lar. ��indeki kanal yap�s�yla omurili�i korur. Omurgan�n bel k�sm� be� adet omur ve diskten olu�ur. V�cut a��rl��n� en �ok ta��yan buras�d�r. Dolay�s�yla buradaki diskler daha kolay y�pran�r. Disk ortada �ekirdek ve bunu koruyan kaps�lden olu�ur. Herhangi bir zorlamayla koruyucu k�s�m y�rt�l�p, �ekirdek arkaya kanala do�ru f�t�kla��rsa buradan bacaklara giden sinirlere basarak bu sinirlerin �al��mas�n� engeller ve sonu�ta belde ve bacakta a�r�, uyu�ukluk, kuvvetsizlik olu�abilir; i�te buna bel f�t�� denir.”

A��r� Kilo ve Gebelik Bel F�t�� Nedeni
Sa�l�kl� yeti�kinlerin %20-30’unda bel f�t�� g�r�lebiliyor. Ancak her bel f�t�� a�r�ya neden olmuyor. Bel f�t��n�n g�r�lme s�kl�� a��s�ndan kad�n ve erkekler aras�nda bir farkl�l�k g�zlenmiyor.

Diskin f�t�kla�mas�na neden olacak etkenlerin ba��nda, buraya binen y�k�n miktar�n�n geldi�ini belirten Op. Dr. Halil Toplamao�lu, ��yle konu�uyor; “A��r� kilo, gebelik gibi v�cut a��rl��n�n artt�� durumlarda diskler dengeli bir �ekilde bu a��rl�� bacaklara naklederler. Ani bir hareketle bu dengede bozulma olursa, diskin bir k�sm�na y�k fazla binecektir ve orada f�t�kla�ma olacakt�r. Y�ksekten d��me, trafik kazas� gibi nedenlerle de disk f�t�kla�abilir. Ayr�ca iltihap, romatizma gibi nedenlerle de diskin koruyucu k�sm�n� gev�eterek f�t�kla�maya neden olur.”

Bel F�t��n�n Belirtileri
Bacak a�r�s�, beldeki sinirin bas� alt�nda bulundu�unun ve f�t��n en s�k g�r�len bulgusudur. Bas� alt�ndaki sinirin da��ld�� alanda uyu�ukluk g�r�ld��n� belirten Op. Dr. Halil Toplamao�lu, “Bacakta sinirin �al��t�rd�� adalede �al��mamaya ba�l� incelme g�r�lebilir. Bunun yan�s�ra idrar ve b�y�k tuvaleti yapmay� sa�layan sinirler bas� alt�nda kalm��sa idrar ve b�y�k tuvaleti yapamama ve hissetmeme gibi ciddi belirtiler de ortaya ��kabilir.” Diye konu�uyor.

Tan�n�n esas olarak muayene sonucu konuldu�unu belirten Op. Dr. Toplamao�lu muayene ile ilgili �u bilgiyi veriyor: “Bas� alt�nda bulunan sinire y�nelik muayene yap�l�r. S�rt �st� yatan bir hastada bacak d�z olarak yukar� kald�r�ld��nda bas� alt�ndaki sinir gerilmeye ba�l� olarak bacaktaki a�r� �iddetlenir. Sinirlerin da��ld�� alandaki duyu ve kar�� taraf ayn� alan duyusu kar��la�t�r�larak uyu�ukluk olup olmad��na bak�l�r. �rne�in 5. sinir k�k� aya��n bilekten geriye do�ru hareketini sa�lar. Bu sinir bas� alt�ndaysa bu harekette zay�fl�k olur. Muayene sonucu sinirin bel b�lgesinde bas� alt�nda kald�� karar�na var�l�rsa direkt grafi, bilgisayarl� tomografi, manyetik rezonans g�r�nt�leme, myelografi gibi g�r�nt�leme y�ntemleriyle tan� konulur.”

Hastalar�n �o�u Ameliyats�z Tedavi Ediliyor
Bel f�t�� tan�s� konmu� hastalar�n %80’i ameliyat yap�lmadan iyile�iyor. Tedavide ilk olarak yatak istirahati �neriliyor. Yatak istirahat�nda amac�n, v�cut a��rl��n� disk �zerinden kald�rmak b�ylece diskin �ekirde�inin tekrar kendi yerine d�nmesini sa�lamak oldu�unu belirten Op. Dr. Halil Toplamao�lu, tedaviyle ilgili �u de�erlendirmeyi yap�yor; “�stirahat s�resi 15 g�nd�r. Hasta rahat edece�i bir yatakda yatar. Yatma �ekli ve sa�a-sola d�nme hareketleri �nemli de�ildir. Ancak hasta yaln�zca tuvalet ihtiyac� i�in aya�a kalkmal�d�r. Hasta yatarken a�r� duyuyorsa, a�r� kesici ve adale gev�etici ila�lar verilir. �stirahat bitiminden sonra hasta rahatsa, bel ve kar�n adalelerini g��lendirecek egzersiz program�na al�n�r.”

Ne Zaman Ameliyat �neriliyor?
G�n�m�zde geli�mi� ameliyat teknikleri ve mikroskoplar sayesinde bel f�t�� ameliyatlar� ba�ar�yla yap�l�yor. Bacakta kuvvet kayb�, idrar ve b�y�k tuvaletini yapamama ve hissetmeme gibi durumlarda istirahat denenmeden ameliyata karar verildi�ini belirten Op. Dr. Toplamao�lu, “Yatak istirahat�ndan fayda g�rmeyen, 3 ay daha uzun s�rede a�r�s� ge�meyen, y�lda 4 defadan fazla �ikayetleri tekrarlayan hastalarda da ameliyata karar verilir.” Diye ekliyor.

Bel f�t�� ameliyatlar� ameliyathane �artlar�nda genel anestezi ile ger�ekle�tiriliyor. Konusunda uzman bir hekim taraf�ndan ger�ekle�tirildi�inde bel f�t�� ameliyatlar�ndaki risk son derece d��kt�r. Yap�lan ameliyat tekni�ine g�re, y�zde 1 oran�nda tekrarlama olas�l�� vard�r. Bu durumlarda tekrar ameliyat gerekebilir.

Peki, bel f�t�� ameliyat edilmezse ne olur?
Op. Dr. Halil Toplamao�lu, bu sorunun cevab�n� ��yle veriyor; “Bel f�t�� tedavi edilmedi�i takdirde bas� alt�nda kalan sinirler zaman i�inde g�revlerini yapamaz hale gelir. Sinir k�k�n�n seviyesine g�re bacakta hissizlik, fel�, idrar ve b�y�k abdest yapmada sorunlar ortaya ��kar. Ameliyat yap�lsa da bir d�zelme g�r�lmez. Bu nedenle ilerleyici his kayb�, kuvvetsizlik gibi �ikayetler tespit edildi�inde h�zl� bir �ekilde ameliyat karar� verilmelidir.”

Mystic@L

9 Temmuz 2006 23:09

Zehirlenme durumunda yap�lmas� gerekenler ��yle s�ralan�yor:

A��zdan al�nan zehirli maddeler: Hastan�n/yaral�n�n ya�amsal tehlikesi varsa, gereken �nlemi al�n�z. Suni solunum uygulamak gerekirse a�z�n�z�n zehirli madde ile temas�n� �nlemek i�in `a��zdan buruna' suni teneff�s y�ntemini uygulay�n.

Evde zehirlenmeleri �nlemek i�in al�nmas� gereken �nlemler ise ��yle s�ralan�yor:

�la�lar�, temizlik �r�nlerini �ocuklar�n eri�ebilece�i yerlerde bulundurmay�n. Ya da ila�lar�, temizlik �r�nlerini bulundurdu�unuz dolaplara emniyet kilidi tak�n.

Yiyecek ya da i�ecek kaplar�n� zehirli maddeleri koymak i�in kullanmay�n.

Arac�n�z�n motorunu kapal� bir yerde �al��r durumda b�rakmay�n.

Evdeki b�t�n ate�li ara� ve gere�leri (�s�t�c�, soba, f�r�n, ocak, vb) ve gaz ya da t�p donan�m�n� d�zenli olarak kontrolden ge�irin.

Havaland�rma pencerelerini kapatmay�n ya da iptal etmeyin.

E�er gaz kokusu duyarsan�z elektrik d��melerini a�may�n, kibrit ya da �akmak yakmay�n.

GozDemNur

10 Temmuz 2006 19:21

Beyin Kanamas� Nas�l Anla��l�r..?

Bir toplantida, bir hanim dusuyor ve arkadaslarina bir seyi olmadigini soyluyor. Tokezledigini saniyorlar, ustune basina ceki d�zen verip oturtuyorlar. Biraz sars�lm�� gorunuyor ancak aksamin geri kalan k�sm�n� da eglenerek geciriyor. Daha sonra kocas� t�m dostlar�n� arayarak e�inin hastahaneye kald�r�ld�g�n� bildiriyor ve han�m sabaha kar�� vefat ediyor. Teshis beyin kanamas�. Norolojistin soyledigine g�re b�yle bir durumda hasta 3 saatin icinde getirilebilseymi�, durumu d�zelebilirmi�.

Bir insan�n beyin kanamas� ge�irmekte oldugu nas�l anla��l�r:

-Tebess�m etmesini isteyin.
-�ki kolunu birden kaldirmas�n� s�yleyin.
-Basit bir c�mle s�ylemesini isteyin: Bu gun hava g�ne�li... gibi
Bunlardan birini yapam�yorsa hemen acili aray�n. Hasta muhtemelen beyin kanamas� ge�iriyordur.

Mystic@L

10 Temmuz 2006 19:25

�izofreni ��z�lemiyor...

�izofreni psikiyatrinin hala �aresiz kald��, gizemini koruyan bir hastal�kt�r. Hemen her toplumda y�z ki�iden birinde g�r�lmektedir. �izofreninin psikolojik bir hastal�k olmaktan �ok genetik ya da organik (n�rolojik) bir hastal�k oldu�u d��ncesi bu g�nlerde a��rl�k kazanmaktad�r. �izofreni psikoz denilen ana hastal�k gurubunda yer al�r. Psikoz gurubunun Nevrozlardan temel farkl�l�� hastan�n ger�e�i de�erlendirme yetisini-Reality testing- ve ��g�r�s�n�n -insight- olmay��d�r. Bu hastalar bir ba�ka tan�mla bizim d�nyam�z�n ve de�erlerimizin d��nda ya�arlar. �izofrenide hezeyanlar ve halus�nasyonlar da tipiktir. Baz� hastalar melekelerini korurken bir �ok hastada zaman i�inde a��r psikososyal y�k�mlar g�r�lebilir. �o�u i� g�� yapamaz. Tedavi ve bak�m masraflar� aileleri i�in epey g��l�k yarat�r. Tedavide antipsikotik ila�lar ve elektro�ok kullan�lmaktad�r. Bu ila�lardan yeni baz�lar� daha az yan etkili ve efektiftir.Yeni ila�larla bazen tama yak�n iyile�meler g�r�lmektedir. Ama sonu�lar standardize edilmemi�tir.Yak�n gelecekte gen terapilerden sonu� al�naca�� umulmaktad�r.

GozDemNur

10 Temmuz 2006 20:40

GEN�L�K VE SA�LIK ��N E V�TAM�N�

Sa�l�kl� beslenme, cilt sa�l��, ba��kl�k sistemi ve zeka geli�iminin sa�lanmas�nda olduk�a �nemli roller �stelenen E vitamini hakk�nda bilmemiz gerekenler...
En iyi E vitamini kaynaklar�; bu�day, tohumlu besinler, zeytin ya��, soya fas�lyesi ya��, ar� s�t�, bal�k, ceviz gibi kuruyemi�ler, marul, tere, kereviz, maydanoz, �spanak, lahana, m�s�r ya��, m�s�r ve yulaft�r.

Vitaminin faydalar�n� madde baz�nda genel olarak �zetlersek;
-Ba��kl�k sistemini g��lendirir.
-Son y�llarda olduk�a s�k rastlan�lan Alzheimer hastal��n�n ilerlemesini yava�lat�r.
-H�crelerin yenilenmesini ve daha uzun ya�amas�n� sa�lar.
-Antioksidan etkisi vard�r.
-Kalp-damar hastal�klar�na kar�� koruyucu etkisi vard�r.
-Kanser olu�um riskini azalt�r.
-Katarakt olu�umuna kar�� koruyucu etkisi vard�r.
-Hamilelik d�neminde olduk�a �nemlidir, bebe�in zeka geli�imini etkiler.
-Ya�lanmay� geciktirir.
V�cutta gereksinim olan di�er vitaminler ve mineraller ile birlikte �al��arak etkinli�ini artt�r�r.

E Vitamini kayb�n� nas�l �nleriz?
E vitamini ya�da eriyen bir vitamin oldu�u i�in suda eriyen vitaminlere k�yasla �s�, ��k gibi d�� etkenlere daha dayan�kl�d�r. Ancak g�dalar�n �s�t�lma, pi�irme, dondurulma, i�lenme esnas�nda tahrip olurlar. Bu nedenle ya��n k�zart�lmas� durumunda E vitamini kayb� �oktur. �nerim iyi bir E vitamini kayna�� olan zeytinya�� kullanmaktad�r. Ayr�ca m�mk�n oldu�unca yeme�i pi�irirken ya�� so�an ile �ok yakmadan pi�irmenizdir. Yine m�mk�n oldu�unca sebzeleri k�zartmadan, suda ya da buharda ha�layarak �zerine daha sonra zeytinya�� eklemenizi tavsiye ederim.

G�nl�k E vitamini t�ketmek i�in neler yapmak gerekir?
-Yemeklerinizde sadece zeytinya�� kullan�n�z.
-G�nde 3-4 adet ceviz veya f�nd�k gibi kuruyemi� yiyiniz.
-Diyette olsan�z bile salatan�za az da olsa mutlaka zeytinya�� ekleyiniz.
-Haftada en az 2 ��n bal�k yiyiniz.
-Bol bol ye�illik yiyiniz. Salatan�zda tavuk, peynir gibi tercihlerinizde ton bal��n� da unutmay�n�z.
-Beslenme �eklinizin posa y�n�nden zengin olmas�na dikkat ediniz.
-Haftada en az 2-3 porsiyon kurubaklagil yeme�i yiyiniz.
-Bol bol sebze ve meyve yiyiniz. G�nde en az 4-5 porsiyon meyve, 5-6 porsiyon da zeytinya�l� sebze yiyiniz.

Mystic@L

10 Temmuz 2006 20:51

KALP KR�Z�NDEN NASIL KORUNAB�L�R�Z?

Sigara i�meyerek,
Y�ksek tansiyonu tedavi ve takip ettirerek,
Ya�dan, tuzdan ve kolesterolden fakir beslenerek,
Daha �ok sebze ve meyveleri tercih ederek,
D�zenli egzersiz yaparak,
Kilomuzu normal limitlerde tutarak,
Diyabetimiz varsa diyete uygun davranarak,
Ailemizde erken kalp hastal�� hikayesi varsa, d�zenli kontroller yapt�rarak.

Mystic@L

10 Temmuz 2006 23:36

Yumurta

Besin ve vitamin de�erleri

BES�N

B�T�N

BEYAZ

SARI

Enerji (kkal)

Protein (g)

6,25

3,52

2,78

Total Ya� (g)

5,01

5,12

Karbonhidrat (g)

0,6

0,3

Ya� asitleri (g)

4,33

Doymu� ya�lar(g)

1,55

Tekli doymam�� ya�lar (g)

1,91

�oklu doymam�� ya�lar (g)

0,68

Kolesterol (mg)

213

Tiamin (mg)

0,031

0,002

0,028

Riboflavin (mg)

0,254

0,151

0,103

Niasin (mg)

0,036

0,031

0,005

B6 vitamini (mg)

0,070

0,001

0,0069

Folat (mcg)

23,5

1,0

22,5

Vitamin A (IU)

317

Vitamin B12 (mcg)

0,50

0,07

0,43

Vitamin D (IU)

24,5

Kolin (mg)

215

0,4

214,6

Vitamin E (mg)

0,7

Biotin (mcg)

9,98

2,34

7,58

Kalsiyum (mg)

Demir (mg)

0,72

0,13

0,59

Magnezyum (mg)

Bak�r (mg)

0,007

0,002

0,004

�yot (mg)

0,024

0,001

0,023

�inko (mg)

0,55

Sodyum (mg)

Manganez, (mg)

0,012

0,001

0,011

Misafir

12 Temmuz 2006 21:20

Sa�� ve cildi taze tutan besinler

�i� t�ketilen besinleri yiyerek g�zelle�ebilirsiniz. Bu besinler, sa��n�z� ve cildinizi g��lendirerek, bak�m yapar

S�ze hemen, 'aman sak�n yanl�� anlamay�n!' diyerek ba�layal�m; ��nk� 'yiyerek g�zelle�in' derken, diledi�inizi yemenizi ve bu �ekilde g�zelle�menizi kastetmiyoruz. Sizi i�ten ve d��tan g�zelle�tirecek, uzmanlar�n �zellikle �i� olarak t�ketmenizi �nerdikleri baz� besinlerden bahsediyoruz. Baz� besinlerin, �zellikle �i� olarak t�ketilmeleri halinde hem sa�l�k hem de g�zellik kayna�� olduklar�n� vurgulayan uzmanlar�n verdikleri bilgilere g�re, i�erdikleri silikon ve s�lf�r ile her biri iyi birer enerji kayna�� olan bu besinler, ayn� zamanda v�cudu ar�nd�rarak, cilt ve sa� g�zelli�ine katk�da bulunma yetene�ine sahip. ��te bu besinler ve �zellikleri:

* Papaya: ��eri�indeki do�al enzim ve amino asit sayesinde, beyindeki mutluluk hormonunu artt�r�r.

* Salatal�k: Karaci�eri ve b�brekleri �al��t�rarak, idrarla birlikte v�cuttaki �re asidi ve �rat tuzlar�n� eritip d��ar� at�lmas�n� sa�lar. ��eri�indeki k�k�rt kan� temizler, ciltteki ter bezlerini �al��t�r�r, bol vitamin ve madeni madde vererek cildin taze ve p�r�zs�z olmas�n� sa�lar.

* Hindistan cevizi: 'Lauric asit' ad�nda, nadir bulunan bir madde i�erir. Bu madde, v�cudun bula��c� hastal�klara ve vir�slere kar�� direncini artt�r�r.

* Keten tohumu: Y�ksek oranda �oklu doymam�� ya� asitleri, d��k oranda doymu� ya� asiti, y�ksek oranda lifle birlikte bol miktarda potasyum, magnezyum, demir, bak�r, �inko ve �e�itli vitaminler i�erir. Kanserden kab�zl��a, �ks�r�k ve ses k�s�kl��ndan sedef hastal��na kadar �ok geni� bir etki alan� bulunmaktad�r.

* Zeytin: Safray� artt�r�p, karaci�eri �al��t�r�r. Karaci�er a�r�lar�n� keser. Yapraklar� ve kabuklar�, y�ksek tansiyonu ve kandaki �eker miktar�n� d��r�r.

* Roka: Roka yapraklar� daha �ok sonbahar ve k�� aylar�nda salata olarak kullan�l�r. ��tah a��c�, uyar�c�, kuvvet verici ve �ks�r�k kesici �zelli�i vard�r. Tohumlar� da ayn� etkileri g�sterir. Afrodizyak �zelli�i mevcuttur.

* Turp: Bol C vitamini, iyot ve k�k�rt i�erir. Karaci�eri ve mideyi �al��t�r�r, b�breklerdeki kum ve ta�� d�ker, cildi g�zelle�tirir. Uzmanlar, turpun ba��rsaklar� dezenfekte etti�ini, ak�am yenilen turp veya i�ilen bir bardak turp suyunun �ok iyi uyku verdi�ini s�yl�yor.

Mystic@L

12 Temmuz 2006 21:38

Beyin krizi ve nedenleri
Osmangazi �niversitesi T�p Fak�ltesi N�roloji Anabilim Dal� Ba�kan� Prof. Dr. Gazi �zdemir, T�rkiyede �l�m nedenleri aras�nda beyin kanamas� ya da beyinde damar t�kanmas� sonucu olu�an beyin krizi, kalp krizinden sonra ikinci s�rada geliyordedi.

Prof. Dr. Gazi �zdemir, beyin krizinin, beyindetemiz veya kirli kan� ta��yan bir damar�n beyne gelen bir p�ht� veya damar sertli�i par�ac�� ile t�kanmas�, bir damar�n ileri derecede b�z��mesi sonucu olu�an beynin kans�z, dolay�s�yla oksijensiz kalmas�,beyin kanamas�yla olu�tu�unu bildirdi.

Beyin enfarkt�s�n�n aniden olu�abildi�i gibi bazen de birka� saat veya birka� g�n i�inde yava� yava� geli�ebildi�ini anlatan �zdemir, �ubilgileri verdi:
Beyin krizi ki�iyi sakat b�rakmada ilk s�rada gelen hastal�k. �lke genelinde beyin krizinin g�r�lme s�kl�� 100 bin ki�ide 175. �lkemiz genel n�fusuna g�re y�lda ortalama 125 bin yeni beyin krizi vakas� olmaktad�r. Beyin krizi her ya�ta g�r�lebilse de y�zde 25 kadar� 65 ya��ndan �nce, y�zde 72si 65 ya��ndan sonra olu�maktad�r. Beyin krizi olan hastalar�n ��te biri ilk krizleri s�ras�nda �lmekte, ��te biri sakat olarak ba�kalar�na ba��ml� ya�amakta, ��te biri de tamolmasa bile ba�kas�na muhta� kalmayacak �ekilde normale yak�n hale gelebilmektedir. T�rkiyede beyin krizi vakalar�n�n y�zde 71ini damar t�kanmas�, y�zde 29unu beyin kanamas� olu�turuyor.

GusinapsE

13 Temmuz 2006 22:55

Safra Kesesi Ta�� ve Safra Yollar� Hastal�klar�

Safra kesesi ta�lar�

Kolestrol ve Pigment ta�lar� olarak ikiye ayr�l�r. Kolestrol ta�lar� mekanizmas� tam belli olmayan bir nedenle kolestrolun safra kesesi i�ine ��kmesi nedeni ile olu�urlar. Pigment ta�lar� ,koyu renkli ta�lard�r ve genelde siroz,safra yollar� t�kan�kl��, kan y�k�m� olan hastal�klarda g�r�l�r. Safra kesesi ta�lar� bayanlarda erkeklerden 4 misli daha fazla g�r�l�r. 40 ya� �zerindeki her 8 bayandan birinde safra kesesi ta�� g�r�l�r. Beyaz tenli ve kilolu bayanlarda g�r�lme s�kl�� daha fazlad�r.

V�cuda zarar�
�al��malara g�re; ta� hastal�� olan hastalar�n %85 inde komplikasyon dedi�imiz ve sonu�lar� ger�ekten �z�c� olan yan etkiler g�r�l�r. Ta�l� safra kesesinin iltihab� sonucu kesenin delinmesi ile safra ve cerahatin kar�n bo�lu�una d�k�lmesi ameliyat edilmedi�i taktirde �l�mle sonu�lanan bir durumdur. Yine k��k ta�lar�n ana safra kanal�na ka�malar� ve bu kanal�n kalem ucu kadar olan alt ucunu t�kamalar� sonucu olu�an t�kanma sar�l�� veya cerrahi sar�l�k acil tedavi edilmedi�i takdirde �ok k�sa s�rede �l�mle sonu�lanan bir di�er durumdur.
Yine safra kesesindeki k��k ta�lar�n ana safra kanal�n�n alt ucunda pankreas bezine ait kanal� t�kamalar� sonucu olu�an pankreatit de tedavi edilmedi�inde %50 �l�mle sonu�lan�r.
Bir ba�ka �nemli yan etkide safra kesesi kanserleridir. Bu kanserlerde %95 oran�nda kesede ta� mevcuttur. Buda safra kesesi kanserleri ile safra kesesi ta�lar� aras�nda �ok s�k� bir ili�kinin var oldu�unu g�stermektedir.

Belirtiler
Bu hastalarda her hangi bir hastal��a �zel olmayan; kar�n a�r�lar�, haz�ms�zl�k, �i�kinlik, ek�ime, yanma gibi sindirim sistemine ait yak�nmalar olur. Bazen hastalarda omuz ve s�rt a�r�lar� uzun y�llar romatizma zannedilerek tedavi edilir. Eskiler buna safra kesesi romatizmas� derlerdi. Do�rusu hi�de haks�z de�illerdi.
Ge�mi�te oldu�u gibi g�n�m�zde de �ok s�k rastlanan bir yan�lg� safra kesesi hastalar�n�n kalp hastal�� varm��as�na de�erlendirilip tedavi edilmeleridir. Burada ger�ekten mevcut olan safra kesesi ile kalp koronerleri aras�ndaki refleks cevap kese hastal��n�n kalp hastal�� bulgular� ile ortaya ��kmas�na yol a�ar. Bunlardaki g��us a�r�lar�, s�k�nt�, hatta elektrokardiografideki bozukluklar enfarkt�s zannedilir. Bunlara uzun y�llar kalp ile ilgili tetkik ve tedaviler uygulan�r, oysa safra kesesi kalbi denilen bu s�k�nt�lar safra kesesinin ��kart�lmas� ile son bulur.

Tedavi
Safra kesesi ta�lar�n�n ila� tedavisi yok. Tek tedavi ameliyatt�r. Ta�l� safra keseleri ameliyat edilmedi�i takdirde t�kan�p, �i�ip ve delinebilir. T�kanma sar�l�� ve buna ba�l� karaci�erin bozulmas�na neden olabilir. Uzun s�re safra kesesinde ta� olan hastalarda safra kesesinde kanser geli�me riski vard�r, bu sayd��m�z komplikasyonlar�n hepsi ol�m nedeni olabilir.
En �ok korkulan komplikasyon, ta��n safra kesesinden safra yoluna d��p ve pankreas�n a�z�n� t�kay�p ve pankreatite neden olmas�d�r ki en �ok korkulan komplikasyondur ve �l�m riski �ok fazlad�r.

Mystic@L

13 Temmuz 2006 22:58

BEL FITI�I

Belimizde 5 adet omur kemi�i vard�r. Bu kemikler aras�nda da disk ad� verilen k�k�rdaklar bulunur. Disk, �zel bir ba� dokusu organ�d�r ve omurgan�n dayan�kl�l��na, hareketlili�ine ve zorlamalara kar�� diren�li olmas�na, omurgaya uygulanan �ok �eklindeki darbelerin emilmesine ve kuvvetin �evre dokulara dengeli bir �ekilde da��lmas�na hizmet eder.
Bel f�t��, beldeki omur kemikleri aras�nda bulunan ve adeta bir amortis�r gibi g�rev yapan bu disklerin f�t�kla�mas� sonucu ortaya ��kan bir rahats�zl�kt�r. Disklerin i� k�sm�nda n�kleus pulpozus denen j�le k�vam�nda yumu�ak bir b�l�m, bunun d��nda anulus fibrozus ad� verilen daha sert bir fibr�z tabaka, omur kemiklerine bakan y�zlerde ise her iki tarafta son-plak olarak adland�r�lan k�k�rdak yap�lar vard�r. D��taki tabakan�n anatomik b�t�nl��n�n bozularak i�erideki yumu�ak k�sm�n d��ar�ya do�ru ta�mas�na f�t�kla�ma denir. F�t�kla�an yani d��ar�ya do�ru ta�an disk, omurilik kanal� (spinal kanal) i�inden veya kendisinin arka-yan taraf�ndan ge�mekte olan sinirleri s�k��t�r�r ve hastal�k b�ylelikle kendisini belli eder .
Ayr�ca f�t�kla�m�� diskten ortama sal�nan baz� kimyasal maddeler de sinir k�klerini etkileyerek a�r�ya neden olurlar.

http://www.belfitigi.com/tr/ic/foto_/04.gif

Omur kemiklerine yandan bak��ta normal disk ve

omurilik kanal�n�n i�ine f�t�kla�m�� disk g�r�lmektedir.

http://www.belfitigi.com/tr/ic/BOS.gif

http://www.belfitigi.com/tr/ic/images/beltitigi/fofo1.gif

Manyetik rezonans foto�raf�nda geli�mi� bir bel f�t��

ok ile g�sterilmektedir.

http://www.belfitigi.com/tr/ic/BOS.gif

http://www.belfitigi.com/tr/ic/foto_/03.gif

Bel f�t�� geli�irken �ekil A'da g�r�ld�� gibi anulus fibrozus d�� liflerinin

bir k�sm� hen�z y�rt�lmam�� ve disk materyalinin tamam� diskin i�erisinde ise
buna kapsam� i�erisinde (contained) disk denir. Ancak �ekil B'deki gibi
anulus fibrozus liflerinin tamam� b�t�nl��n� yitirmi� ve disk i�indeki
materyal anulusun d��na ta�m�� ise buna da kapsam� d��ar�ya ��km��
(uncontained) disk ad� verilir.

http://www.belfitigi.com/tr/ic/BOS.gif

http://www.belfitigi.com/tr/ic/foto_/05.gif

Bel f�t��n�n geli�imi ve de�i�ik tipleri izlenmektedir. Nadiren

rastlad��m�z dura i�ine f�t�kla�ma disk materyalinin dura denen kal�n zar�
delerek omurilik kanal�n�n i�ine girmesiyle olu�ur. F�t�kla�an diskin posterior
longitudinal ligament, peridural membran ve sinir k�k�yle olan ili�kisinin
�ekline g�re f�t�kla�ma; subligament�z, ekstraligament�z, submembran�z, transmembran�z veya intraradik�ler olarak adland�r�l�r. Ayr�ca ekstr�zyon
veya sekestrasyon tarz�nda f�t�kla�malarda disk materyali kafa veya kuyruk
sokumu y�n�nde yer de�i�tirebilir. Bu durumda kranial / kaudal uzan�ml�
ekst�r�de bel f�t��ndan, kranial / kaudal y�nde g�� etmi� sekestre
bel f�t��ndan veya g�� etmemi� sekestre bel f�t��ndan s�z edilebilir.

GozDemNur

14 Temmuz 2006 15:47

A�RI �LE BA�ETMEK ��N EGZERS�Z YAPIN

Anadolu Sa�l�k Merkezi'nden Prof.Dr.Ay�en Y�cel a�r� ile ba�etme yollar� ile ilgili bilgi verdi.

�STANBUL - S�regen a�r�s� olan hastalar�n bir�o�unda toplumsal ve aile i�i etkile�imde bozukluklar, duygular�n� ifade etme g��l��, ilgi ve beklenti gereksinimleri, bast�r�lm�� fke ve k�zg�nl�k duygular� olabiliyor. Hastan�n ilgisini a�r�dan uzakla�t�rabilmesi, g�nl�k ya�am�ndaki ilgi ve i�levselli�ini art�r�c� y�nde ba�etme y�ntemleri kullanmal�d�r.
KAS GEV�EMES� (RELAKSASYON):
Gev�eme e�itimi genellikle kademeli olarak kaslar� germe ve gev�etme tekniklerini i�eriyor. Gev�eme �al��malar�n�n ilkbasama�� nefesi kontrol alt�na almak. Bilindi�i gibi solunum sistemimiz, kendi kendine �al��an bir sistem. Fakat, iradi olarak da solunumunuzu kontrol edebilirsiniz. Nefes almay�, vermeyi ve tutmay� bir d�zen i�inde ��renmek, gev�etme �al��malar� i�in �ok �nemli. V�cudun tamamen gev�emesi, ancak d�zenli bir nefes prati�inden sonra m�mk�n olur. Akci�erlerinizi; �st k�s�m, orta k�s�m ve alt k�s�m olmak �zere �� b�l�m halinde d��nebilirsiniz Derin nefes bu �� k�sm�n ortakla�a �al��mas�yla m�mk�n oluyor. Derin nefes �nce akci�erin alt k�sm�n�n havayla dolmas�yla ba�l�yor. Mide ve kaburgalar�n alt k�sm� geni�liyor, sonra orta k�s�m havayla doluyor. Yani g��sler geni�liyor ve en son olarak da omuzlar hafif�e kalk�yor. Pek �o�umuz ci�erlerinin bir b�l�m�n� �al��t�rm�yor. Oysa sa�l�kl� bir nefes ci�erlerin �� k�sm�n�n da �al��mas�yla m�mk�n.

Nefes egzersizlerinden sonra kaslar�n gev�etilmesine ge�iliyor. Bu �al��ma v�cudunuzdaki kas gruplar�n�n gerilmesini, sonrada gev�etilmesini i�eriyor. Bir kas gergin oldu�unda bu gerginlik ne derece yo�unsa kas serbest oldu�unda ya�anacak olan gev�eme yan� �l��de yo�un olacakt�r. Gev�eme tekni�i en iyi lo� ��kl�, sakin bir oda yap�labilir. Egzersizi b�yle bir odada s�rt �st� yatarak yap�n. E�er egzersiz s�ras�nda uyuma gereksinimi ortaya ��karsa, uygulamay� rahat bir koltukta yap�n. Gev�eme tekni�iyle ama�lanan uykuya dalmak de�il, tersine en fazla uyan�kl�kla en derin gev�emeye ula�abilmek. Egzersiz yap�lan oda sessiz olmal�, odan�n �s�s� ne ��tmeli ne de terletmeli.

NASIL YAPMALI?
Elleriniz ve ayaklar�n�z iki yana hafif�e a��k olsun. Uygulama s�ras�nda bedeninizi s�kan kemer, ayakkab� ve dar elbiseleri ��kar�n. Bu t�r giysiler nefes al��, kaslar�n gev�emesini olumsuz y�nde etkiler. Egzersizleri s�rayla yap�n. Egzersizi yapmadan bir sonraki egzersize ge�meyin, acele etmeyin. G�nde en az bir kez, m�mk�nse iki kez yap�lmas�, bu pratik kazanman�z� sa�lar.

G�zlerinizi yava��a kapay�n. Sa� elinizi g�be�inizin �zerine, sol elinizi de g��s�n�z�n �zerine koyun. Nefes al�p verirken sol eliniz g��s�n�z�n inip kalkt��n� hissetsin. �u anda ci�erlerinizin �st k�sm� ile nefes al�yorsunuz demektir. �imdi ci�erlerinizin alt k�sm�n� hava ile doldurmaya, karn�n�zdan solunum yapmaya �al��n.

Midenizin �zerindeki sa� eliniz inip kalkmaya ba�lad�ysa bunu ba�ar�yorsunuz demektir.

D��ncelerinizi tamamen nefes al�p vermeniz �zerinde odakla�t�r�n. Burnunuzdan havan�n girip ��kt��n� hissedin. Yava��a derin bir nefes al�n, nefesinizi tutun ve nefesinizi verin. Kendinizi zorlamadan, gerilim duymadan olduk�a rahat bir �ekilde nefes al�n.

K�sa bir al��t�rma yapal�m. �nce ci�erlerinizin bir balon gibi oldu�unu hayal edin. �imdi s�nen bir balonda oldu�u gibi yava��a ve zorlamadan i�inizdeki havay� bo�alt�n.

Ba�layabilirsiniz... Art�k ci�erleriniz bo�ald�. Nefes almadan iki saniye bekleyin. Tekrar yava��a derin derin nefes al�n, tutun ve verin, b�t�n v�cudunuzun gev�edi�ini hissedin...

�imdi bu egzersizi tekrar edin; Derin bir nefes al�n... Nefesinizi tutun. Yava��a verin. T�m v�cudunuz gev�iyor. Sakin, rahat ve huzur dolusunuz... Nefesinizi her veri�te, sizi kaplayan gev�eme duygusunu hissedin. Gerilimin yerini alan derin huzuru hissedin...

Kaslar�n�z� gev�etme �al��mas�na ge�elim. En rahat oldu�unuz �ekli al�n, oturun veya s�rt �st� yat�n.
Ba�lang��ta bu �al��may� s�rt �st� yatar durumda yapman�z sizin i�in daha kolay olacakt�r. Yatar durumdayken kollar�n�z�n iki yanda olmas�na dikkat edin. Bacak bacak �st�ne atmay�n.

G�zlerinizi kapat�n. Daha �nce ��rendi�iniz gibi derin bir nefes al�n, nefesinizi tutun ve verin. �ki yumru�unuzu da s�k�n. �yice s�k�n. Yumruklar�n�z�n ve ellerinizin gerginli�ini hissedin. �imdi gev�etin. Bu gerginli�in yava� yava� ortadan kalkt��n� hissedin. Ellerinizin ne kadar gev�edi�ini hissedin. Yava��a derin bir nefes al�n. Nefesinizi tutun ve b�rak�n.

S�ra kollar�n�z� ve yumruklar�n�z� birlikte s�kmaya geldi. Ba�lay�n ve iyice s�k�n. Ellerinizdeki ve kollar�n�zdaki gerginli�i hissedin. �imdi serbest b�rak�n. Tamamen gev�ek b�rak�n. Ne kadar gev�edi�inizi hissedin. Yava��a derin bir nefes al�n, nefesinizi tutun ve b�rak�n.

Sa� omzunuzu kula��n�za do�ru kald�rmaya �al��n, iyice kald�r�n. �imdi gerginli�i hissedeceksiniz. Yava� yava� serbest b�rak�n. Tamamen gev�emesini sa�lay�n. Omzunuzdaki gev�emeyi hissedin. �imdi sol omzumuza ayn� �eyi yapacaks�n�z. Sol omzunuzu kula��n�za do�ru kald�rmaya �al��n. �yice kald�r�n gerginli�i hissedin. Yava� yava� serbest b�rak�n, gev�emesini sa�lay�n. Omzunuzdaki gev�emeyi hissedin. Yava��a derin bir nefes al�n, nefesinizi tutun ve b�rak�n.

Sa� aya��n�zdaki kaslar� germeye �al��n, ayak parmaklar�n�z� iyice k�v�r�n ve bu gerginli�i hissedin. �yice hissedin. Yava� yava� b�rak�n. Tamamen gev�eyin. B�t�n gerginli�in ak�p gitmesini sa�lay�n.
Sol aya��n�zdaki kaslar� germeye �al��n. Sol aya��n�z�n parmaklar�n� iyice k�v�r�n ve bu gerginli�i hissedin. �yice gerin. Yava� yava� b�rak�n, tamamen gev�emesini sa�lay�n. Yava��a derin bir nefes al�n, nefesinizi tutun ve b�rak�n.

Ayn� �eyi kal�alar ve bacaklarla yapacaks�n�z. Sol baca��n�z� ve kal�an�z� gerin. �yice gerin. Bu gerginli�i hissedin. B�rak�n �imdi. Yava��a gev�etin, gev�emeyi hissedin. Sol baca��n�z� ve kal�an�z� gerin.. �yice gerin.. Bu gerginli�i hissedin. �imdi b�rak�n. Yava��a gev�etin ve gev�emeyi hissedin. B�t�n gerginlik v�cudunuzda ak�p gidiyor. Yava��a derin bir nefes al�n, nefesinizi tutun ve b�rak�n.

�imdi yumruklar�n�z�, kollar�n�z� omuzlar�n�z� ayaklar�n�z� ve bacaklar�n�z� hep birlikte ve ayn� anda gereceksiniz. Yumruklar�n�z� s�k�n. Kollar�n�z� omuzlar�n�z� gerin. Ayak parmaklar�n�z�, bacaklar�n�z� iyice gerin. Daha kuvvetli gerin. �ylece tutun. �imdi b�rak�n. Tamamen b�rak�n. �yice gev�etin. T�m v�cudunuzu tatl� bir gev�eme kaplas�n. �imdi kar�n kaslar�n�z� kas�n, iyice kas�n, karn�n�zdaki gerginli�i iyice gerginli�i hissedin. Serbest b�rak�n, tamamen gev�etin. Kar�n kaslar�n�z�n tamamen gev�edi�ini hissedin. Karn�n�z�n giderek yumu�ad��n� hissedin..

Yava��a derin bir nefes al�n. Nefesinizi tutun ve b�rak�n. Ba��n�z� �eneniz g��s�n�ze de�ecek �ekilde �ne do�ru b�k�n. Boynunuzdaki gerilimi hissedin. Yava��a serbest b�rak�n. Gev�etin gev�emeyi hissedin.

NELERE D�KKAT ETMEL�?
Birden nefes almay�n, yani ci�erlerinizi aniden havayla doldurmay�n.
A��zdan de�il, burundan nefes al�n.
En �nemlisi nefes egzersizlerini arka arkaya tekrar etmeyin. Her nefes al��n aras�na 5-6 kere de normal nefes al�� veri�i koymak gerekiyor. Bu yap�lmad�� taktirde kandaki oksijen miktar� artaca��ndan, ba� d�nmesi geli�ebilir.

GusinapsE

14 Temmuz 2006 20:49

Bel A�r�s� . Tedavisi Ve Egzersizler

Bel A�r�s�
Bel a�r�s�, romatizmal hastal�klar i�inde en s�k g�r�len; toplumun y�zde ellisi ile seksenini ya�am�n hemen her d�neminde etkileyen bir hastal�kt�r. Bel a�r�s�, herhangi bir ya�ta olu�abilmekle birlikte, orta ya�� ge�en kad�nlarda, osteoporoza ba�l� olarak, biraz daha fazla g�r�l�r.
Doktorlar�n �o�u, bel a�r�s�n� akut (daha a�r�l� ve k�sa s�ren) ve kronik (uzun s�ren ve s�k ortaya ��kan) tip olarak iki ana gruba ay�r�rlar. Akut bel a�r�s�, genellikle, bir haftan�n alt�nda s�rer; kronik tip ise, bir haftadan birka� ayakadar uzayabilir ve hatta aylar alabilir. Bel a�r�lar�n�n y�zde 90’� akut, y�zde 10’u kronik bi�imdedir.
Doktorunuz, sunaca��m�z t�m �nerileri size verip, gerekli g�r�rse size a�r� kesiciler, kas gev�eticiler gibi ila�lar da verebilir. E�er, incelemeler sonucu, cerrahi bir giri�im d��n�rse, Romatolo�umuz, sizi bir N�ro�irurji, Ortopedi uzman�na da yollayabilir. Ender olmakla birlikte, cerrahi gerektiren durumlar olabilir. �rne�in, sinir k�k�ne, kemiklerde k�r�k nedeniyle ya da yukar�daki tedavilerle gerilemeyen bir disk kaymas� nedeniyle bir bas� varsa, daha da enderi, omurilik �evresinde bir t�m�r g�r�lm��se, cerrahi gerekebilir.
Baz� hastalar beli manip�le ettiklerinden bahsediyor fakat bir hekimden ge�meden belinize dokundurtmaman�z daha sa�l�kl� olacakt�r. Bu konuda, dikkatli olmak �ok �nemli. Bu t�r manipulasyonlarda omurili�e kal�c� zararlar verilebilir. Bat�da bu t�r teknikler �zerine e�itim g�rm��, Kiroprakt�rler var; ancak, onlar da mutlaka doktorlar birlikte �al��mak zorunlulu�undad�r.
�nsanlar�n en g�zard� etti�i kaslar, s�rt, bel ve kar�n kaslar�d�r. Bu kaslar, g�vdenizi saran, onu kollayan,dik durmas�n� sa�layan kaslard�r. Bu nedenlerle, kar�n, s�rt ve bel kaslar�n�z� g��l� tutun

Ne gibi durumlar bel a�r�lar�na yol a�ar?
Belimizdeki kaslara, sinirlere ve kemik yap�s�na uygulanan bir bask� ya da zedelenme bu a�r�lara neden olur. En yayg�n etken, omurgan�n etraf�ndaki liflerin (ligament) ve kaslar�n k��k darbeler sonucu gerilmesi ve k�smen kopmas�d�r. Di�er nedenler ise �unlard�r.
1) Disk kaymas�
Omurgam�z�n vertebra kemikleri aras�nda bulunan ve omurga i�in bir t�r s�spansiyon i�levi g�ren disk denilen yar� elastik yap�lar, �evresini saran lif k�l�f�n� y�rtarak, i�inden omurilik ve sinirlerinin ge�ti�i kanala uzanarak sinirlere ya da omurili�e bask� yapabilirler. Vertebra kemiklerinin yanlar�nda bulunan kanalc�klar (foramina) i�inden ge�en sinir k�kleri bas� nedeniyle kanalc�k i�inde s�k��arak a�r�lara ve b�lgesel kas spazmlar�na neden olur. Kimi durumlarda ise, disk k�klerin edo�rudan bas� olmad�� halde, sinir k�k�ne ula�an disk par�ac�klar� sinir k�klerine etki yaparak ayn� t�r a�r�lara neden olabilir. Disk kaymas� oldu�undan en s�k g�r�len di�er bir belirti de, halk aras�nda “siyatik” olarak bilinen, kal�alardan bacaklara ve s�kl�kla ayaklara kadar uzanan a�r�lard�.
2) Spinal Stenoz
Bu durumda, omurga kanal� i�inden ge�en omurili�in �zerine bas� s�z konusudur. Genellikle, artroz ya da kazalar sonucu olu�an kanal�n bu darl��, belde yol a�t�� a�r�, bacaklardaki uyu�ma ve zay�fl��n yan� s�ra, y�r�rken artan otururken de ge�en a�r�lara da neden olur.
3) Osteoartrit (Artroz)
Di�er eklemlerde oldu�u gibi, omurga kemikleri aras�ndaki k�k�rdak dokunun yap�s�n�n bozulup, vertebra etraf�nda kemikle�melere, di�er bir deyi�le, halk aras�nda kire�lenme olarak bilinen osteofitlere yol a�an bu hastal�k, bel a�r�s�n�n yayg�n bir nedenidir. Burada, fazla kemik uzant�lar�, kanal ve kanalc�klar i�indeki sinir yap�lar�na bask� yapabilirler
4) Ankilozan Spondilit
Bu konu, ilgili b�l�mde de ayr�nt�lar� ile ele al�nd�� gibi, kronik bir bel a�r�s� ve tutuklu�u yapar. Bu semptomlar, �zellikle, sabahlar� olmak �zere, kal�alara ve bacaklara vurabilir.
5) Osteoporoz
�lgili b�l�mde de a��kland�� gibi, yo�unlu�u azalm�� kemikler, her an k��k bir darbe, yanl�� hareket ya da a��r kald�rmaya bel a�r�s�na yol a�abilir.
6) Romatoid Artrit
Bu hastal�k, bir�ok eklemde �i�lik, k�zar�kl�k, a�r� ve tutukluk yapabilir. Omurgada, boyun k�sm�n� etkiledi�i halde, e�er beraberinde ba�ka bir hastal�k da yoksa, tek ba��na beldeki omurga eklemlerini tutmaz ve a�r�lara neden olmaz.
7) Fibromyalji
Kaslar�n ve kaslar� kemiklere ba�layan tendonlar�n a�r� ve sertli�i ile belirgin olan fibromyalji, �zellikle boyun b�lgesi ve s�rt�n �st k�sm�nda olu�ur. Zaman zaman, bel b�lgesini de etkileyebilir.

Soru: �� organlar, bel a�r�s�na neden olmaz m�?
Cevap: Olur. Bel a�r�lar�na neden olabilecek baz� i� organ hastal�klar� �unlard�r:
-Erkekte prostat hastal��;
-Kad�n �reme organlar� ile ilgili rahats�zl�klar;
-B�brek ta�� ve enfeksiyonu;
-Ba��rsak ya da pankreas�n kanseri ya da bu organlar�n t�kanmas�na yol a�an hastal�klar;
-Omurgaya s��rayan kanserler;
-Multiple myeloma denen, kemik ili�ini ve kemi�i etkileyen hastal�k;
-Ender olarak, omurilik t�m�rleri.

Soru: Ba�ka ne gibi etkenler bel a�r�s�na yol a�ar?
Cevap: Stres, bozuk duru� bi�imi, egzersiz yapmama, a�ar� kilolu olma gibi sorunlar da bel a�r�lar�n�n altta yatan nedeni olabilir.
Her birimizin strese kar�� reaksiyonu farklad�r. Kimimiz, az uyur, yorgun hisseder, �ok ye ya da sinirli olur. Baz�lar� ise, ba�a�r�lar� ve mide sorunlar�ndan yak�n�rlar. Kaslar�m�z, �zellikle, boyun, s�rt�n �st k�sm� ve belde strese kar�� kas�larak yan�t verirler. Pazardan eve ta��d��n�z y�kleri her g�n ve s�rekli ta��d��n�z� d��n�n; hafiflersiniz! A��r� kilo hem kaslar hem de eklemler �zerinde y�kt�r ve kaslar�m�z da pek g��l� de�ilse, kas�lmalara ve erken yorulmalara neden olur. Yeterli oranda, �yle pek sporcu iddias�nda da olmadan, yapt��n�z egzersizler genel yorgunluk hissinizi ataca�� gibi, moral ��k�nt�leri ve g�nl�k bunalmalardan da sizi uzakla�t�r�r ve sorunlar�n�zla, busefer daha zinde, kendinizi iyi hissederek u�ra��rs�n�z.
Hepimizin ya�amla m�cadelemizde ve ya�amdan mutluluk almam�zda gerekli olan belirli bir kondisyon d�zeyine gereksinim vard�r. Bunu, haftada �� g�nl�k, 20-30 dakikal�k egzersizlerle sa�layabilirsiniz

Tedavi
Bel a�r�lar�n�n y�zde 85’i, s�n�rl� bir tedavi ile birka� g�n i�erisinde azalmaya ba�lar. Genellikle, acil bir durum yoksa, doktor evde dinlenme, a�r�lar hafifleyince de bele y�nelik egzersizler, kas gev�eticileri, s�cak ve so�uk uygulamas�, strezi azalt�m teknikleri �nerirler. Altta yatan nedene ba�l� olarak, cerrahi giri�im ve bele ya da kal�ada siyatik sinirin i�inden ge�ti�i kanala ila� enjekte etmek gerekebilir. Bu tedavi bi�imlerini ayr� ayr� ele alal�m.
1) Yatak istirahati
Ge�mi�te, hastalara yata�a ba�lan�p s�rekli yatma �neriliyordu. Art�k, g�nde hastan�ne, en a�r�l� d�nemde, 1-2 saat dinlenip arada hareket edip y�r�mesi �nerilmekte ve a�r� azal�nca a�a��da de�inece�imiz egzersizler verilmektedir. Yata��n ne kadar sert olmas� gerekti�i hep tart��ma konusudur. K�saca, ne ta� gibi sert ne de eski yayl� yataklar gibi �ok yumu�ak olmal�d�r. �ki �� g�nl�k, s�rt �st� yat�p dizler alt�na yast�k konarak ya da yan yat�p dizleri hafif�e kar�na �ekerek yat�lmas� omurgaya en az bask� yapan pozisyonlard�r.
2) S�cak ve so�uk uygulamas�
Bazen s�cak bazen de so�uk uygulamas� a�r�lar iyi gelir. S�cak, spazma u�ram�� kas� gev�etir ve rahatlat�r. Bu uygulamada, s�cak du�, nemli ve s�cak ama yakmayan bezler, lambalar i�e yarayabilir. So�uk ise, a�r�l� b�lgedeki sinir u�lar�n� uyu�turarak a�r�y� azalt�r. Bu par�as� ya da buz torbas� ile masaj yapabilirsiniz.
3) Duru� pozisyonunu d�zeltmek
Otururken:
-Bel ve omuzlardaki y�k� azaltmak i�in kollu koltuk kullan�n.
-S�rt�n�z�n �st taraf�n� dik tutun ve omuzlar�n�z� gev�etin. Kar�n kaslar�n�z� i�eri �ekin ve belinizin alt k�sm�n�n do�al e�imini sa�lay�n. Koltu�unuzun arkas�n�n mutlaka dik olmas� gerekmez; 15-20 derecelik bir a�� da rahat oturmaz�n� sa�layabilir. Belinizin arkas�na koyaca��n�z bir yast�k belin normal e�imini koruman�z� sa�lar.
-Ayaklar�n�z�n alt�na, dizlerin kal�alar�n�z hizas�ndan daha y�ksekte kalmas�n� sa�layacak bir y�kselti koyun.
-Uzun s�reli oturmalardan ka��n�n. Arada, kalk�n ve� kas�lm�� kaslar�n�z� gererek gev�etin.
Ayakta dururken:
-Her iki aya��n�za da ayn� y�k� verin.
-Dizlerinizi kilitlemeyin.
-Bir aya��n�z� y�kseltide tutarsan�z, belinizi rahatlat�r.
-�ok uzun s�re ayakta kalman�z gerekiyorsa, al�ak topuklu ya da d�z tabanl� ayakkab� giyin.
-Kar�n ve kal�a kaslar�n�z� s�k� tutarak belinizi dik tutun.
Uyurken:
-Dizlerinizi b�kerek yan yat�n.
-Daha rahat edecekseniz, yan yatarken dizleriniz aras�na yast�k koyun.
-�lle de s�rt �st� yatmak isterseniz dizlerin alt�na yast�k koyabilirsiniz.
-�ok sert de�il ama serte yak�n yatak kullan�n.
A��rl�k kald�r�rken ya da ta��rken:
-A��rl�� kald�rmak i�in e�ilirken, �nce belinizi de�il; dizlerinizi b�k�n.
-A��rl�� kendinize yak�n tutun.
-Ta��rken bacaklar�n�z dik olsun.
-Y�k�n�z fazla a��r gelirse, yard�m isteyin.
Soru: Y�ksek topuklu ayakkab� sa�l�ks�z m�?
Cevap: Evet. Y�ksek topuk, duru�unuzu de�i�tirdi�i i�in belinizin alt k�sm�na daha �ok bas�n� uygulanmas�na neden olur. Taban� yumu�ak ayakkab�lar, omurgam�z i�in bir t�r s�spansiyon i�levi g�r�r.

Bel i�in egzersizler
Her hekim biraz farkl� t�rde egzersizler �nerebilir. Yine de a�a��dakilir genel olarak kabul edilen ve hasta taraf�ndan da kolayl�kla evde uygulanabilecek egzersizlerdir.
K�pr� kurma
Dizlerinizi b�kerek ve ayak tabanlar�n�z yere d�z basacak bi�imde s�rt �st� yat�n. Kal�a �evresi kaslar�n�z� kasarak kal�an�z� yukar� kald�r�n. Bunu yaparken, s�rt�n�z�n �st k�sm� yere yap��k ve d�z kals�n. Be� saniye �yle kal�n ve sonra gev�eyip yeniden yap�n, yapabildi�iniz kadar.
Dizleri kar�na �ekme
Deminki gibi, yere yat�n. �nce dizlerinizden birini sonra da di�erini kar�na do�ru kald�r�n. Her iki diziniz de kar�n hizas�na geldi�inde, her iki elinizle dizleri tutup g��s�n�ze do�ru �ekin ve kal�a kaslar�n�z�n �ekildi�ini hissedin. Bu anda, aln�n�z� dizlere do�ru kald�r�n ama boynunuzu zorlamay�n. Bu pozisyonda yine be� saniye kal�n. Sonra, yava��a dizlerden birini sonra da di�erini yere koyun. Dinlenin ve ayn� hareketi yineleyin.
Asker duru�u
Dimdik aya�a kalk�n. G��s�n�z� d��ar� ��kar�n, omuzlar�n�z� geri �ekin. Be� saniye �yle kal�n. Gev�eyin ve yineleyin.
Yar�m mekik �ekme
Dizler b�k�k, kollar yanlarda yere yat�n. Ba��n�z� kald�r�p, omuzlar�n�z� yerden kald�rarak dizlerinize ellerinizle uzan�n. Bunlar� yaparken normal nefes al�p vermenizi s�rd�r�n. Gev�eyip yere geri yat�n ve dinlenip hareketi yineleyin.
K�zg�n kedi duru�u
Elleriniz ve dizleriniz �zerine durun. Belinizi yukar� do�ru kemerle�tirin. Be� saneyi �yle kal�n. Normal nefes al�n. Gev�eyin. �lk pozisyona gelip yineleyin.
Kal�adan tekme atma
Biraz �nceki gibi, eller ve dizleriniz �zerinde durun. S�rt�n�z� d�z tutarak yava��a bir baca��n�z� kald�rarak geriye itin. Be� saniye �yle kal�n. Baca�� eski yerine getirerek ayn� hareketi di�er bacak i�in yap�n. Zamanla, g��lendik�e, ayak bileklerinize a��rl�k koyarak, bu hareketleri yapabilirsiniz.

Mystic@L

14 Temmuz 2006 21:05

Akraba Evlili�i ve Genetik

http://www.bebekkokusu.com/news/articlefiles/1142-22994382.jpg

Y�llard�r hep duydu�umuz s�zler vard�r. Akraba evlilikleri engelli �ocuk sahibi olmaya yol a�ar, Yak�n akraba evlilikleri �l� ve sakat do�umlara neden olur denilir. Toplumun geni� bir kesimi taraf�ndan bilinen bu ger�e�in temelinin ne oldu�u ise genellikle bilinmez. Akraba evlilikleri nedeniyle toplumda bir�ok engelli birey d�nyaya gelmektedir. Bunun nas�l b�yle oldu�unun t�bbi y�nden a��klamalar�n� ve nedenlerini bu yaz�da genel olarak anlataca��z.
�nce k�saca bir bebe�in nas�l meydana geldi�ini inceleyelim;
Ana rahminde annenin yumurtas� ile erkekten gelen sperm birle�erek yeni bir canl� meydana gelir. Bebe�in olu�umunun temeli kromozomlard�r. Her insanda 46 �ift kromozom bulunur. Yeni olu�an bireyin kromozomlar�n�n tek olarak 46 tanesi anneden di�er tek 46 s� ise babadan gelir. Anne ve baban�n 46 �ift ve sarmal halde bulunan kromozomlar� bu sarmal yap�dan ayr�larak yeni bireyde ayr� bir sarmal yap� olu�turur. Olu�an bu yeni sarmal yap� bebe�in olu�umunun temel yap�s�d�r.
�nsanlar�n genel g�r�n�m�nden �e�itli �zelliklerine kadar her �ey bu kromozomlardaki genlerde belirlenmi�tir. Genetik hastal�klar dedi�imiz hastal�klar da bu genlerde bulunur. Fakat hastal�klar kendi �zelliklerine ba�l� olarak resesif (�ekinik) veya dominant (dominant) karakter ta��yabilir. Di�er yandan hastal�klar genler de homozigot veya heterozigot olabilir. �rne�in kan gruplar� �rnek olarak al�nacak olursa O (s�f�r) grubu �ekinik yap�dad�r. Genetik olarak A grubu bir anne ile O grubu bir baban�n �ocuklar� sadece A veya O olabilir. Anne A grubu olarak g�r�nd��ne g�re annenin genetik yap�s� AA veya AO olabilir. Her iki durumda da O �ekinik yap�da oldu�u i�in anne homozigot AA olsa da veya heterozigot AO olsa da kan grubu A olacakt�r. Baba ise O grubu oldu�u i�in onun OO olmaktan ba�ka �ekli olamaz. O grubu �ekinik oldu�undan ancak genetik olarak homozigot olarak OO olmad�� s�rece O grubu olamaz. B�yle bir �iftin �ocuklar� da e�er anne homozigot AA ise hepsi AO olacak ve A grubu olacaklard�r. E�er anne heterozigot AO ise o zaman �ocuklar� anneden A genini babadan O genini al�nca AO olup A grubu olacak, e�er anneden O genini babadan da O genini al�rsa OO olarak O grubu olacakt�r.
Bask�n �zellikli hastal�klar genetik olarak heterozigot da olsalar ki�i hasta olacakt�r. Fakat hasta olmayan bir ki�i ancak ta��y�c� olabilir. Yani genetik olarak genlerinde bu hastal�� heterozigot olarak ta��maktad�r. Ancak genlerinde �ift olarak hastal�kl� gen bulunmad�� i�in sa�l�kl� bir birey olarak ya�amaktad�r. B�yle bir ki�i kendisi ile ayni durumda heterozigot olarak hastal�� ta��yan ama hasta olmayan bir ki�i ile evlendi�inde her ikisinde de sakl� olarak bulunan hastal�kl� gen yeni olu�acak olan bireyde bir araya gelerek hastal�k olarak ortaya ��kacakt�r.

http://www.bebekkokusu.com/news/articlefiles/1142-22256483.jpg

Yak�n akraba gruplar�ndan gelen ki�ilerin genleri de birbirlerine benzer �zellikler g�sterir. Ayni anne babadan do�an �ocuklar�n genetik yap�lar� nas�l birbirlerine yak�n �zellik g�steriyorsa amca, day�, teyze �ocuklar� gibi karde� �ocuklar� olan ki�iler de birbirlerine yak�n genetik �zellikler g�sterecektir. Bu �ekilde yak�n genetik �zelliklere sahip ki�iler evlendiklerinde sahip olacaklar� �ocuklar�n genetik yap�lar�nda sorunlar�n meydana gelmesi �ok y�ksek olas�l�k ta��r. Ta��y�c� olarak bir hastal�k geni di�er ki�iden de gelerek �ocukta ortaya ��kar. �rne�in Akdeniz Anemisi (Thalessemi) hastal�� lkemizde s�k g�r�len bir hastal�kt�r. Bir �ok ki�i �zellikle Akdeniz b�lgesinde bu hastal�� resesif olarak ta��maktad�r. Kendisi hasta olmad�� halde hastal�� ta��yan birisi kendisine benzer �zelliklerde biriyle evlendi�inde �ocuklar�n�n bu hastal��a sahip olmalar� ka��n�lmaz olacakt�r. Bilinmesi gereken bir nokta bu �ekilde ta��y�c� olan iki bireyin t�m �ocuklar� hasta olmayacakt�r. Her ikisinde de hasta gen yan�nda sa�lam gen de bulundu�u i�in �ocuklar�n�n olas�l�k olarak kimileri hasta, kimileri ta��y�c� ama sa�l�kl� g�r�n�mde olabilir. Bu konular �ansa b�rak�lmayacak kadar ciddi oldu�undan bu t�r olas�l�klardan uzak durmak gerekir.
Genetik olarak bir�ok hastal�k ve sendromlar genellikle tedavisi olmayan hastal�klard�r. Bu hastalar�n sahip olduklar� hastal�k giderilemez. Ancak hastal�klar� izlenebilir ve ya�amalar� i�in gereken yard�mlar yap�labilir. Bu �ekilde �e�itli sa�l�k ve geli�im sorunlar� olan bireyler hem ailelerine hem de topluma b�y�k bir y�k getirmektedir. Bu gibi olas�l�ktan ka��nman�n birinci kural� yak�n akraba evliliklerinden ka��nmakt�r. T�m bireyler evlenirken veya �ocuk sahibi olmaya karar verdiklerinde bu y�nden baz� tetkikler yapt�rmalar� yararl� olacakt�r. Engelli ve hasta bir �ocu�a sahip olmadan �nce bunun olas�l��n� g�zden ge�irmek herkes i�in en yararl� y�ntem olarak g�r�nmektedir.

GozDemNur

15 Temmuz 2006 19:24

SPORUN PS�KOLOJ�K YARARLARI

- Kronik psikolojik stresin birikmesini �nler
Bu t�r stres hem tansiyon, hem de kalp rahats�zl�klar�n� art�rabilecek risk fakt�r�d�r.
- Uykusuzluktan kurtulmam�z� sa�lar
Uykusuzluk �ekmek, stresin neden olabilece�i tipik sonu�lardan biridir. Uykusuz kald�k�a, stresle ba� edebilmemiz de zorla��r. D�zenli spor yapmak, geceleri rahat uyumam�z� sa�layarak uyku al��kanl��m�z� normal ak��na sokabilir. Uykumuzu almak, stresli durumlara kar�� dayan�kl� olmam�za yard�mc� olur.
- Ruhsal a��dan bizi �ok rahatlat�r
�nsan spor yaparken problemlerini, dertlerini ve s�k�nt�lar�n� unutup, k�sa bir s�re i�in de olsa, yapt�� etkinli�e konsantre olur. Ayr�ca, yararl� bir u�ra� oldu�u i�in, ki�i kendisiyle gurur duymaya ba�lar. S�k�nt�, yerini ba�ar� duygusuna b�rak�r. Spor yapmak �zellikle, g�vensizlikten veya bo�luktan kaynaklanan stres ve bunal�mdan kurtulmaya �ok yard�mc� olabilir.
- Futbol gibi bir tak�m sporu yap�l�yorsa, ki�i hem sosyal ileti�im kurar, hem de ortak bir hedef i�in tak�m�yla birlikte m�cadele verir.
Di�er tak�m� yenmek olan bu hedef ger�ekle�irse, b�y�k bir heyecan, mutluluk, gurur ve ba�ar�n�n getirdi�i duygular ya�an�r. �ayet yenilgi ile sonu�lanacak olursa, bir sonraki ma�a kadar ortak bir hedef u�runa �al��maya devam edilecektir. Ki�i, tek ba��na yap�lan sporlarda da kendine buna benzer hedefler koyabilir.

Sibel Sezer

Mystic@L

15 Temmuz 2006 21:03

Buerger Hastal��

Sigara ��menin Bir Sak�ncas� Daha...

http://www.bebekkokusu.com/news/articlefiles/1117-22183949.jpg

Sigara i�menin sak�ncalar� yaz�lsa san�r�m bir kitap rahatl�kla dolard�. Sigara i�menin en �nemli etken oldu�u bir hastal�kta Buerger hastal��d�r. Buerger hastal�� (Tromboanjiitis Obliterans) 75 y�ldan uzun s�redir bilinen bir hastal�kt�r. Kol ve bacaklar�n k��k ve orta b�y�kl�kteki damarlar�n� tutar. Damar�n besledi�i b�lgenin kangrenine kadar giden harabiyet yapabilir. Ortalama 28 ya� civar�nda g�r�len hastal�k, %95 oran�nda sigara i�en erkeklerde g�r�lmektedir. Ya�, cinsiyet, �rk, ailesel fakt�rler, otoimmun mekanizma ve sigara bu hastal��n nedeni olabilecek di�er fakt�rler olarak bilinmektedir. Sigara, en �nemli neden olan fakt�r olarak kabul edilmektedir. Hastal��n tekrar�, alevlenmesi ve ilerlemesiyle sigara aras�nda �ok s�k� ba�lant� vard�r.
Belirtiler ve Bulgular: Hastal�k en �ok 25-35 ya�lar� aras�nda ba�lar. Bu hastalar�n yakla��k yar�s�nda bacaklarda ani geli�en damar t�kanmalar� g�r�lebilir. Hastal�k genellikle bacaklar�n en ufak damarlar�nda ba�lar daha sonra daha b�y�k artelere yani yukar�ya do�ru ilerlemeye ba�lar. Hastal�k ataklar halinde olup her atak s�ras�nda damar�n belli baz� b�lgelerinin iltihab� geli�ir. Bu durumda damar t�kan�kl�klar�n�n en �nemli sebeblerinden biridir. Bu ataklar�n tekrarlamas� sonras�da tekrarlanan damar�n tam olarak t�kanmas� ve kangren olmas� s�z konusudur. Hastalar�n erken �ikayetleri ayak taban�nda ya da parmaklarda a�r� olarak ortaya ��kar. A�r� genellikle dinlenme esnas�nda geli�ir. Hastal�k ufak damarlarda ba�lad�� i�in genellikle y�r�mekle geli�en bacak a�r�lar� �ok daha az s�kl�kta g�r�l�r. Hastal��n ba�lang�� d�nemlerinde t�rnakta solukluk, bacak k�llar�nda azalma, d�k�lme gibi yap�sal de�i�iklikler ile, renk de�i�iklikleri ve so�ukluk �eklinde de�i�imler olabilir. Damarlardaki t�kanmalar�n devam ile bu belirtilerin yerini ileri d�nemlerde, parmak u�lar�nda ya da ayakta gagren alabilir.
Tan�: Tan� i�in en basit ve g�venilir y�ntem olan damarlar� g�steren doppler ultrason y�ntemi kullan�l�r. Bu y�ntemin uygulanmas� kolay ve k�sa s�rede sonu�lan�r. Ancak baz� durumlarda anjiografi denilen damar i�erisine damar�n g�sterilmesini sa�layan bir madde verilmesiyle yap�lan giri�imsel tan� y�ntemleride gerekebilir.

http://www.bebekkokusu.com/news/articlefiles/1117-23245425.jpg

Tedavi: Bu hastal��n tedavisinin temelinde sigaran�n b�rak�lmas� bulunmaktad�r. Sigaran�n b�rak�lmas�n�n yan�nda destekleyici bir tak�m ila�lar�n kullan�lmas� s�z konusudur. Bu hastal�k i�in spesifik bir ila� bulunmamaktad�r. Ayak temizli�i ve hijyeni �nemlidir. So�uk havalardan korunulmas�. D�zenli egzersiz, hastal��n bulundu�u baca��n darbelerden travmalardan korunmas�. Bazen cerrahi tedavi gerekebilir. Genellikle y�ntem olarak se�ilmi� hastalarda hastal�kl� b�lgeyi uyaran sinirlerin ��kar�lmas� yap�labilir. Cerrahi tedavideki ama� damar kas�lmas�n� sa�layan aktivitenin kald�r�larak kanlanman�n artt�r�lmas�d�r. �la� tedavisinde ise kan ak��n� art�ran ila�lar kullan�l�r. Bunlar aspirin, pentoksifilin gibi ila�lard�r. Yara iyile�mesinin olmad�� ve yay�ld�� durumlarda ise parmak ya da ayak amputasyonu gerekebilir.
Prognoz: Her t�rl� tedaviye ra�men hastalar�n yakla��k %2-4��nde bacaklar�n cerrahi olarak al�nmas� gerekebilir. Ancak sigaran�n b�rak�lmas� ve koruyucu �nlemlerin al�nmas� ile genellikle hastal�k gidi�at� iyidir.

Hi-LaL

16 Temmuz 2006 18:00

Solaryuma Dikkat!

SOLARYUMA D�KKAT! (27.06.2006 14:57)

Solaryumun ba�ta kanser olmak �zere �e�itli cilt hastal�klara yol a�t��n� s�yleyen uzmanlar uyard�.

Ankara Deri Hastal�klar� Derne�i Ba�kan� ve Gazi �niversitesi T�p Fak�ltesi Dermatoloji Anabilim Dal� ��retim �yesi Prof. Dr. Nilsen �lter, solaryumun, ba�ta Melonoma (v�cuttaki benler �zerinden yay�lan bir cilt kanseri tipiSo) olmak �zere cilt kanseri t�rlerine ve �e�itli cilt hastal�klar�na neden oldu�unu belirtti.

Prof. Dr. �lter, yapt�� a��klamada, solaryumdaki ��k kaynaklar�na maruz kalman�n, cilt kanserini h�zland�ran temel etkenlerden biri oldu�unu ifade ederek, Sa�l�k Bakanl��ndan, suni bronzla�ma makinelerinin kullan�m�n� s�n�rland�racak yasal d�zenlemeler yapmas�n� istedi. Solaryumlarda, g�ne�in en zararl� ��nlar�ndan biri olan Ultraviyole B ��n�n�n kullan�ld��n� vurgulayan Prof. Dr. �lter, ''Ultraviyole B ��n�, cilde do�rudan ve s�rekli uyguland��nda ciltteki renk h�crelerini aktif hale getirerek, cildi bronzla�t�r�yor. Ancak bu ��n, di�er etkenlerle birlikte cilt kanserine neden oluyor'' dedi.

�zellikle yaz tatiline bronzla�arak girmek isteyen kad�nlar�n solaryumu tercih etti�ini kaydeden Prof. Dr. �lter, solaryum merkezlerinin kontrols�z bir �ekilde �o�ald��n� ve halk sa�l��n� tehdit eden boyuta ula�t��n� belirtti. Solaryum merkezlerinde ''sadece kar amac� g�d�ld��n�, t�bbi kayg�lardan uzak hareket edildi�ini'' dile getiren Prof. Dr. �lter, Sa�l�k Bakanl��ndan, solaryum cihazlar�n�n kullan�m�n� s�n�rland�racak yasal �nlemler almas�n� istedi. �zellikle gen� kad�nlar�n solaryuma ilgi g�sterdi�ini anlatan Prof. Dr. �lter, ''18 ya��ndan k��klerin solaryuma girmesi kesinlikle yasaklanmal�. Hayat�n erken d�nemlerinde ciltte yap�lan m�dahaleler ileride onar�lmaz sonu�lara neden olabilir. T�rkiye'de son y�llarda cilt kanseri vakalar�nda �nemli oranda art�� var. �zellikle gen� kad�nlar daha fazla risk alt�nda'' diye konu�tu.

GusinapsE

18 Temmuz 2006 00:21

Akut Bron�it

Akut bron�it, solunum yollar�n�n yani bron�lar�m�z�n, �zellikle sonbahar ve k�� mevsiminde �ok yayg�n olarak g�r�len iltihabi bir hastal��d�r. �o�u kez so�uk alg�nl��n� takiben ortaya ��karsa da, grip ve k�zam�k gibi ba�ka hastal�klar�n bir komplikasyonu da olabilir. Hemen belirtelim ki, akut bron�it halk�m�z aras�nda yerle�mi� yanl�� inanc�n aksine, korkulacak bir hastal�k de�ildir.

�Akut bron�itin nedenleri:
Akut bron�itin nedeni �o�u kez rinovir�s, coronavir�s, adenovir�s, parainfuenza vir�sleri gibi bir solunum yollar� vir�s�d�r. Bakteriler de �ok daha seyrek olarak akut bron�ite yol a�abilirler. Vir�s ve bakteri gibi mikroplar d��nda, baz� kimyasal maddeler ve zehirli gazlar�n solunmas� da akut bir bron� iltihaplanmas�n� meydana getirebilirler.

�Risk fakt�rleri:
Akut bron�itin ortaya ��kmas�nda �evre ve iklim ko�ullar�n�n b�y�k �nemi vard�r. Hava s�cakl��ndaki ani de�i�iklikler, hava kirlili�i, so�uk ve kuru hava akut bron�ite zemin haz�rlayan fakt�rlerdir. Sigara i�ilmesi, burundan nefes almay� engelleyen burun kemi�i e�rili�i ve polip gibi ki�isel nedenler de akut bron�it i�in risk yarat�r.

�Akut bron�itin belirtileri:
Belirtiler hastalar�n �o�unda bir so�uk alg�nl��n� takiben ortaya ��kar. Ba�lang��ta burun ak�nt�s�, hap��rma ile g�zlerde k�zarma, yanma gibi belirtiler vard�r. Bunlar�, kuru ve yak�c� bir �ks�r�k ile bo�az a�r�s� izler. Ate� yava� yava� y�kselir. Ak�amdan sonra 39’ a kadar ��kabilir. �ks�r�rken g��s kemi�i arkas�nda batar tarzda a�r�lar olmas� �ok tipiktir. �iddetli �ks�r�k �zellikle ya�l� ve sigara tiryakisi ki�ilerde nefes darl�� ile birliktedir. �lerleyen g�nlerde �ks�r�k yumu�amaya ba�lar. Hastalar, sar�-ye�il renkte ve yap��kan nitelikte balgam ��kararak rahatlarlar. Bir �ok hastada halsizlik ve i�tahs�zl�k da vard�r.

�Akut bron�it tehlikeli bir hastal�k m�d�r?
Akut bron�it s�radan bir hastal�k olarak kabul edilebilir. Normal ko�ullarda 1-2 haftada tamamen d�zelir. K��k bebekler, ileri ya�takiler ve kalp hastalar� i�in ciddi tehlikeler, �rne�in solunum ve kalp yetersizli�i tablolar� ortaya ��kabilir.
Bebeklik �a��nda ge�irilen baz� viral bron�itlerin ileri ki y�llarda ast�m i�in bir risk fakt�r� olabilece�i de ileri s�r�lmektedir.

�Akut bron�it tedavisi:
Birka� g�nl�k yatak istirahatinin belirtilerin �abuk d�zelmesi bak�m�ndan b�y�k �nemi vard�r. Kesinlikle sigara i�ilmemeli, hava kirlili�i, deodorant, b�cek ila�lar� ve di�er tahri� edici maddelerden ka��n�lmal�d�r. Akut bron�itin etkeni �o�u kez vir�slerdir ve antibiyotiklerin de vir�slere kar�� hi�bir etkisi yoktur. Vir�s enfeksiyonuna bakteriler eklenmi�se veya bron�itin nedeni do�rudan bakteriler ise o zaman uygun bir antibiyotik tedavisi gerekir.
�ks�r�k kesici ila�lar da ancak doktor �nerisiyle al�nmal�d�r. Bron�ite ba�l� olarak fazla miktarda balgam ��karan hastan�n �ks�r�k reflekslerini kesmek do�ru de�ildir.
Balgam� suland�rarak ve yumu�atarak d��ar�ya ��kar�lmalar�n� kolayla�t�ran �uruplar yan�nda, bol miktarda s�v� i�mek de ayn� �ekilde yararl�d�r. Y�ksek ate�i olan hastalara ate� d��r�c� olarak parasetamol verilmeli, 16 ya��n alt�ndakilerde aspirinden sak�nmal�d�r.
Prof. Dr. Ahmet Rasim K��KUSTA

GusinapsE

19 Temmuz 2006 06:42

Hipertansiyonun Nedenleri ve G�r�lme S�kl�� Nedir?

Hipertansiyon (Y�ksek kan bas�nc�)
Kalpten pompalanan kan�n organlara ula��p onlara oksijen ve besinleri g�t�rebilmesi i�in atar damarlar�n i�inde belirli bir bas�n�la iletilmesi gereklidir. Bu bas�n� insanlarda genellikle sabit de�erler i�inde tutulur. Bir tansiyon aleti ile belirlenebilen bu de�erlerdendaha y�ksek olan�na “b�y�k” veya “sistolik” kan bas�nc�, daha al�ak olan�na ise “k��k” veya “diyastolik” kan bas�nc� ad� verilir.
Bu bas�n�lar insanlar aras�nda farkl�l�k g�sterir ve ortalama olarak b�y�k tansiyon i�in 120 mm Hg, k��k tansiyon i�in ise 80 mm Hg’d�r. Bir kimsenin kan bas�nc� g�n�n de�i�ik zamanlar�nda oynamalar g�sterebilir. Kan bas�nc�n�n y�kselme g�stererek 140/90 mm Hg de�erini ge�mesine “y�ksek tansiyon” veya “hipertansiyon” ad� verilir.
Hipertansiyonda sadece b�y�k tansiyon veya sadece k��k tansiyon normal s�n�r de�erlerini a��p y�kselebilir, ama hastalar�n b�y�k �o�unlu�unda her iki de�er de y�kselmi�tir.

Hipertansiyonun Nedenleri ve G�r�lme S�kl�� Nedir?
Hipertansiyon t�m d�nyada en s�k g�r�len ilk 3 hastal�ktan birisidir. Daha �ok orta ve ileri ya�lar�n hastal��d�r. Erkeklerde daha s�k ortaya ��kmaktad�r. Her 10 hastan�n 9’unda kan bas�nc�n�n y�kselmesine neden olan ba�ka bir hastal�k yoktur. Ancak bu hastalar�n ebeveynlerinde ve di�er aile �yelerinde de hipertansiyon s�kt�r.
10 hastan�n birinde ise kan bas�nc� y�ksekli�i ba�ka organlar�n hastal�klar�na ba�l�d�r. Bu hastal�klar kan bas�nc�n�n d�zenlenmesinde rol oynayan b�brekler ve i� salg� bezlerinin hastal�klar�d�r. Baz� ipu�lar� hipertansiyonu olan bir hastada b�yle bir nedenin varl��n� d��nd�rebilir. Bu ipu�lar� ��yle �zetlenebilir:
� Aniden ortaya ��kan ve �ok y�ksek de�erlere ula�an kan bas�nc� y�kseklikleri
� K�llanma, a��r� kilo alma gibi yak�nmalarla birlikte ortaya ��kan kan bas�nc� y�kseklikleri
� Uzun y�llar tedaviye iyi cevap verdi�i halde birden kontrolden ��kan ve �ok say�da ilaca ra�men kontrol edilemeyen kan bas�nc� y�kseklikleri
� Gen�lerde saptanan kan bas�nc� y�kseklikleri

Hipertansiyon Ne Gibi Belirtilere ve Yan Etkilere Yol A�abilir?
Atardamar sistemi i�inde kan bas�nc�n�n y�kselmesi sinsi seyredebilir ve hasta kan bas�nc� y�ksekli�ini tesad�fen fark eder. �te yandan, hipertansiyon baz� hastalarda yak�nmalara yol a�ar. Bunlardan en s�k kar��la��lan� �zellikle sabahlar� olan ve enseden �ne do�ru gelen ba� a�r�s�d�r. Bunun d��nda, y�zde hissedilen s�cakl�k basmalar� ve k�zarmalar, eskiye oranla yol y�r�rken, merdiven ��karken zorlanma ve nefes darl��, bazen �ok s�k idrara ��kma ve gece uykudan kalk�p idrara gitme, bacaklarda �i�lik bu belirtilerden baz�lar�d�r.
Kan bas�nc�n�n a��r� y�kseldi�i durumlarda hasta �ift g�rme, dilde pelekle�me, y�zde veya v�cutta kar�ncalanma ve kuvvetsizlik, nefes darl�� ve g��s a�r�s� hissedebilir. Kan bas�nc� y�ksek seyrederse zamanla damar sistemine hasar verir. Hasar g�ren damarlar�n besledi�i organlarda da �nemli problemler ortaya ��kar. Hipertansiyonun etkiledi�i organlar ve neden olduklar� hastal�klar�n �nemlileri �unlard�r:
� Kalp ve dola��m sistenini etkileyerek kalp krizi ve kalp yetmezli�ine neden olur.
� Beyin damarlar�n� etkileyerek kanama, t�kan�kl�k ve dolay�s�yla fel�lere neden olur.
� B�brekleri etkileyerek b�brek yetersizli�ine neden olur ve b�brekleri hasta olanlarda yetersizli�in geli�imini h�zland�r�r.
� G�z damarlar�n� etkileyerek k�rl��e neden olur.
� G�r�ld�� gibi bu yan etkiler �l�me veya kal�c� organ bozukluklar�na yol a�abilir.

Hipertansiyonun Tedavisi Var m�d�r ve Nas�l Uygulan�r?
Kan bas�nc�n�n neden y�kseldi�inin anla��lmas�ndan sonra �ok etkili ve �ok de�i�ik ila�lar geli�tirilmi�tir. Bug�n �lkemizde bu ila�lar�n hepsi vard�r. �te yandan hem kan bas�nc� y�ksekliklerinin zaman�nda tespit edilememesi, hem de tedavideki aksakl�klar nedeniyle hipertansiyon d�nyada �l�me ve kal�c� rahats�zl�klara neden olan hastal�klar aras�nda yer almaktad�r. Hipertansiyonu olan hastalar�n tedavisi konusundaki baz� �nemli noktalar liste halinde verilmi�tir:
� Hipertansiyonu olan hastalar bu ila�lar� hekim kontrol�nde kullanmal�d�r.
� Hipertansiyonun tedavisi m�sekkinlerle veya sar�msak gibi baz� do�al maddelerle yap�lmamal�d�r.
� Uygun ila�larla birlikteaz tuzlu yemeye al��mal�d�r. Tereya�l� yemeklerle ve et a��rl�kl� g�dalarla beslenmenin zararl� oldu�u bilinmeli, bunun yerine meyve ve sebze a��rl�kl� beslenme tercih edilmelidir.
� Fazla kilolar� vermenin, sigaray� b�rakman�n ve her g�n y�r�y�� yapman�n da hipertansiyon tedavisine �nemli yarar� vard�r.
� Hipertansiyon tedavisi bademcik iltihab� gibi k�sa s�reli bir tedavi de�ildir. Ama� kan bas�nc�n�n kontrolde tutularak yukar�da say�lan �nemli hastal�klar�n �nlenmesidir. Bu nedenle tedavi uzun s�reli, belki de hayat boyu s�recek bir tedavidir.
� Hipertansiyonu olan hastalarda e�er e�lik eden bir organ hastal��, �rne�in b�brek yetmezli�i varsa tedaviye �ok daha titizlikle uymal� ve daha s�k hekim kontrol�nden ge�melidir.
� Hipertansiyon zaman�nda te�his edilip uygun ila�lar ile tedavi edilirse, b�t�n bu hastal�klar�n ve onlara ba�l� �l�mlerin �nlenmesi m�mk�n olabilir.

Misafir

8 A�ustos 2006 14:33

http://img.mynet.com/general/blank.gif"Belin kuzeyi i�in egzersizler"

Popoydu, bacakt� derken v�cudunuzun �st k�s�mlar�n� �al��t�rm�yorsan�z, hata ediyorsunuz. ��nk� bu b�lgeler �ok daha h�zl� �ekle girer, poponuz ve bacaklar�n�z yeterince formda olmasa bile geni� omuzlar, s�k� kollar ve diri g��slerle harika g�r�nebilirsiniz!

Akdeniz kad�n� tipi yeni jenerasyonda baya�� bir evrilse de, bizim jenerasyon durumdan hala muzdarip. Ancak bir di�er problem de, popolar� eritmek i�in u�ra��rken, g��s, omuz ve kollar gibi daha ikincil s�rada g�rd��m�z b�lgeleri g�zden ��karmam�z. Oysa omuzlar�m�z biraz daha geni�, g��slerimiz biraz daha dik ve kollar�m�z da biraz daha s�k� olsa, v�cudumuz arkada uzay�p giden popoya g�re �ok daha g�zel g�r�necek. Mesela ben gen�ken bir 'Prenses Stephanie'nin kollar�' mevhumu vard�. Cici prensesin dik omuzlar�n� ve ince kasl� kollar�n� y�z�c� mayolar� i�erisinde g�r�r, "bana da, bana da!" diye hayranl�kla hayk�r�rd�k. Bu egzersizleri o zaman bilseydim, yapard�m do�rusu.

http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso1a.jpg
http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso1b.jpg

Y�z�st� yere uzan�n ve ellerinizi omuzlar�n�z�n yan�na koyun. Her iki elinizin alt�nda da iki par�a ka��t olsun. Diz ve ayak parmaklar�n�z �zerinde dururken, drseklerinizi gerginle�tirip, g�vdenizi yukar� iterek ��nav �ekin. Bunu yaparken karn�n�z� s�k�n, v�cudunuzu d�z bir �izgi �eklinde tutun. V�cudunuzun kalkt�� en y�ksek noktada, g��s�n�z� s�k�n ve ka��t par�alar� �zerinde olan ellerinizi birbirlerine do�ru kayd�rarak iki elinizin yan yana g��s�n�z�n alt�nda durmas�n� sa�lay�n. Daha sonra tekrar ellerinizi iyi yana kayd�r�n ve dirseklerinizi 90 derecede tutarak al�al�n. Bu hareketi 8-12 tekrardan olu�an 2-3 set halinde yap�n.

http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso2a.jpg
http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso2b.jpg

Bu egzersizde bir diren� band�yla �al��man�z gerekiyor. Diren� band�n� sa�lam, sabit bir e�yan�n/nesnenin arkas�ndan ge�irin. Bu e�ya ya da nesneye bakarak, kollar�nuz� �n�n�zde d�z ve gergin bir bi�imde tutun. Bunu yaparken avu�lar�n�z birbirine baks�n. Dirseklerden hafif�e k�rarak, k�rek kemiklerinizi s�k�n ve kollar�n�z� g��s�n�ze do�ru �ekin. Bunu yaparken kollar�n�z� omuz hizas�nda tutmal�s�n�z. Omurgan�z� desteklemek i�in kar�n kaslar�n�z� s�k�n. 12-16 tekrardan olu�an 2-3 set yap�n.

http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso3a.jpg
http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso3b.jpg

Bacaklar�n�z� kal�a geni�li�inde a��n. Her iki elinizde de birer damb�l tutarak, karn�n�z� i�inize �ekin ve g�vdenizi dik tutun. Kollar�n�z �n�n�zde, bacaklar�n�z�n �zerinde olsun. Dirseklerden hafif�e k�rarak, kollar�n�z� yava��a kald�r�n ve daha sonra biraz indirin. Hemen ard�ndan, kollar�n�z� iki yana a��n ve hafif�e kald�r�n. 8-12 tekrardan olu�an 2-3 set yap�n.

http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso4a.jpg
http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso4b.jpg

Bu harekette, ayakta durabilir, ya da oturabilirsiniz. Her iki elinize de birer damb�l al�n ve avu� i�leriniz omuzlar�na bakar pozisyonda ve onlarla ayn� hizada dirseklerinizden k�r�n. Daha sonra kollar�n�z� d�z tutarak ba��n�z�n �zerine kald�r�n. Bunu yaparken ellerinizi de d�nd�rerek avu� i�lerinizin bu kez d��ar� bakmalar�n� sa�lay�n. Daha sonra kollar�n�z� indirin ve avu� i�lerinizi tekrar y�z�n�ze bakar duruma getirin. 12-16 tekrardan olu�an 2-3 set yap�n.

http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso5a.jpg
http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso5b.jpg

G�vdenizi dik tutun, karn�n�z� s�k�n ve her iki elinizde de birer damb�l, avu� i�leriniz d��ar� bakacak �ekilde kollar�n�z� �n�n�zde d�z olarak tutun. Dirseklerden k�r�n ve a��rl�klar� omuzlar�n�za do�ru getirin. Daha sonra, dirsekleriniz 90 derecelik bir a�� yap�ncaya kadar a��n ve pozisyonu bozmadan yukar� kald�r�n. Daha sonra kollar�n�z� d�zle�tirerek, yava��a ba�lang�� pozisyonuna d�n�n. 8-12 tekrarl�k 2-3 set yap�n.

http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso6a.jpg
http://img.mynet.com/kadinca/072006/19extorso6a.jpg

Bir sandalye ya da basama��n �zerine oturup, ellerinizi bacaklar�n�z�n yanlar�na yerle�tirin. Kollar�n�z� sabitleyerek, poponuzu �ne ta��y�n. Bunu yaparken bacaklar�n�z� ya d�z, ya da k�r�k tutabilirsiniz. D�z tutarsan�z daha a��r, k�r�k tutarsan�z daha hafif bir �al��ma olur. Kollar�n�z� dirseklerden k�r�n ve v�cudunuzu birka� santim al�alt�n. Daha sonra ba�lang�� pozisyonuna d�n�n. 8-12 tekrardan olu�an 2-3 set yap�n.
Ba�lang�� seviyesi: Hafif a��rl�klarla �al��n. Her egzersizden 8-12 tekrardan olu�an 1 set yap�n.
Orta seviyedekiler: Ortalama a��rl�kta damb�l kullan�p, 8-12 tekrardan olu�an 2 set yap�n. B�ylece sadece istenilen say�da tekrar� tamamlayabileseniz.
�leri seviyedekiler: 8-12 tekrardan olu�an 3 veya daha fazla set yap�n. �ok a��r olmayan damb�llar kullan�n ki sadece istenilen say�da tekrar� tamamlayabileseniz.

Her zaman...

�al��maya ba�lamadan �nce 5-10 dakikal�k kardiyo �al��ma ve esneme hareketleriyle �s�n�n.
Bitirmeden �nce esnemeye uzunca bir zaman ay�rarak gev�eyin.Bol su i�in.
Bu egzersizleri v�cudun alt k�s�mlar�n� �al��t�ran di�er egzersizler ve d�zenli kardiyo �al��mas�yla birle�tirin.

Mystic@L

8 A�ustos 2006 22:04

KL�MA YOLUYLA BULA�AN HASTALIKLAR

Memorial Hastanesi’nden G��s Hastal�klar� Uzman� Dr. F�sun Soysal klimalar yoluyla bula�an hastal�klarla ilgili �u bilgileri verdi:

'Akci�er dokusunun iltihaplanmas� olarak tan�mlad��m�z zat�rrenin,havaland�rma sistemleri yoluyla bula�an �eklini ‘Legionella Pn�monisi’ olarak adland�r�yoruz.

Bu hastal�k ilk kez,1976 senesinde Pensilvanya lejyonerlerinin yapt�klar� bir toplant�da bulunan ki�ilerde g�r�lm�� ve toplant� salonundaki havaland�rma sisteminden kaynakland�� anla��lm��t�r.Hastal��n tan�nmas� ile birlikte, bu zat�rre tipinin, al��lagelmi� y�ksek ate�, �ks�r�k, balgam gibi bulgular�n g�r�ld�� tipik zat�rreden farkl� oldu�u anla��lm��t�r.

Hastal��a neden olan, Legionella Pneumophilia denen bir bakteridir. Bu bakteri,klimalar�n filtre sistemlerinde, uygun nem ve �s�da kolonize olmakta ve buradan ortam havas�na da��lmaktad�r. S�kl�kla otel ve hastanelerden kaynaklanan salg�nlar yapa,ancak tek tek vakalar da nadir de�ildir. �nsandan insana bula�t�� g�r�lmemi�tir. Akci�erlere giri�i i�in saptanm�� en �nemli yollar, solunum cihazlar�, havaland�rma sistemleri ve hastanelerde solunum yollar�na uygulanan birtak�m i�lemlerdir. Dolay�s�yla, klimatize b�y�k otel ve i� yerlerinde �al��anlar, havaland�rma i��ileri ve sa�l�k personeli riskli gruplard�r. Bu arada bakteriyi alan ki�inin v�cut direnci de �ok �nemlidir. �eker hastalar�, alkolikler, ya�l�lar ve bebekler, kortizen tedavisi alt�nda olanlar, kemoterapi g�renler, b�brek yetersizli�i ve kronik akci�er hastal�klar�na sahip ki�ilerde hastal��n olu�umu daha y�ksek orandad�r. En yayg�n, kolayla�t�r�c� fakt�r ise sigara i�imidir.

Hastalarda, tipik zat�rreden farkl� olarak, akci�ere ait �ikayetler �n planda de�ildir. Yayg�n kas a�r�lar�, ba� a�r�s�, halsizlik, ate�, huzursuzluk vard�r. �lk iki g�nde yo�un olmak �zere kuru �ks�r�k g�r�l�r. Bulant�, kusma, ishal, kar�n a�r�s� gibi sindirim sistemi bulgular� olabilir. Hastalar�n %20 sinde sinir sistemi bulgular�, ajitasyon, konsantrasyon bozukluklar�, hatta koma g�r�lebilir. Bu belirtiler aras�nda solunum sistemini akl�m�za getirecek en �nemli bulgu, kuru �ks�r�kt�r.

Hastan�n muayenesi ve akci�er filminde, kesin tan�y� koydurabilecek �zel bulgular yoktur. Grafide akci�erlerin alt k�s�mlar�nda iltihapl� alan g�r�lebilir, akci�er zar�nda s�v� birikimi olabilir. Hastal�k genellikle tek tarafl�d�r. Akci�erlerin bilgisayarl� tomografisi, daha detayl� incelemeye olanak verir. Laboratuar olarak, serolojik birtak�m testler tan�ya yard�mc�d�r.

Hastal��n tedevisinde, 15-21 g�n s�reyle, bu bakterilere y�nelik antibiotiklerin kullan�m� �nemlidir. Uygun zamanda ve dozda kullan�lan antibiotiklerle hastal��n iyile�mesi tamd�r.

Klimalar� yo�un olarak kulland��m�z �u g�nlerde ate� ve �ks�r�k �ikayeti olan ki�iler, bu bulgular�n basit bir gripal enfeksiyon olmay�p, zat�rre ba�lang�c� da olabilece�ini ak�lda bulundurmal� ve hastaneye ba�vurarak tetkiklerini yapt�rmal�d�r.’

GusinapsE

15 A�ustos 2006 00:26

�la�lardaki Gizli Tehlikeler

Hastal�� yaratan Rabbimiz il��lar�n ham maddelerini de yaratm��t�r. Ara�t�r�p ortaya ��karmak i�in bize sadece biraz gayret etmek ve �al��mak kalm��t�r. �lk ve Orta �a�lardan g�n�m�ze kadar tecr�beyle gelen bitkilerden, hayvanlardan ve minerallerden elde edilen bir�ok il�� bug�n modern l�boratuarlarda insanl��n hizmetine sunulmaktad�r.
�l��lar yayg�nla��p rekl�mlar� ve kullanma s�kl�klar� artt�k�a, cahilce ve �uursuz kullan�mlar�n sebep oldu�u riskler de artmaktad�r.

18 ya��nda bir bayan hastahanenin acil servisine zar zor gelebildi. �ok zor nefes al�p-verebiliyordu. G�zleri fal ta�� gibi a��lm��t�. Hemen yo�un bak�m servisine kald�r�ld�. Doktorlar�n yerinde m�dahalesi ile eski sa�l��na birka� g�n i�inde kavu�tu. Bu gen� bayan bu �l�mc�l tecr�beyi, aspirinin sebep oldu�u alerjik bir reaksiyon neticesinde ya�ad�. Kendisi aspirine alerjisi oldu�unu biliyordu. Fakat aspirini fark�na varmadan alm��t�. Nas�l m�? Bu bayan, ba� a�r�s� olunca, s�k kullan�lan ve bile�iminde acetaminophen olan il�c� kullan�r. Ancak il�c�n prospekt�s�n� okuma zahmetine katlanmaz. Okusayd� il�c�n bile�iminde aspirin oldu�unu g�recekti. Ara�t�rmalara g�re bu tip �l�mc�l olabilecek vakalar �ok s�k olmamaktad�r. Ama, prospekt�s� okumama �ok yayg�nd�r. Amerikan Eczac�lar Birli�i'nin yeni bitirdi�i bir ankete g�re, yeti�kinlerin % 47'si, kulland�� il�c�n i�inden ��kan k��d� okumamakta, % 40'tan daha az� il�� almadan �nce eczac�s�na dan��makta ve % 43'� kulland�� il�c�n potansiyel yan tesirlerini bilmemektedir.

�l��lar� s�k olarak, alerji, ba� a�r�s�, mide rahats�zl�� y�z�nden kullanmaktay�z. E�er il�c� doktor re�etesi ile alm�yorsak mutlaka eczac� veya doktora dan��mal�y�z. �l�� kullananlar�n �o�u, 100.000 �e�idi bulunan s�k kullan�lan il��lar� yutarken, spreylerken, burundan �ekerken, s�rerken uyar�lar� dikkate almamakta, tabi� olarak da risk alt�na girilmektedirler. ��te bu risklerden baz�lar�:

A��r� doz
Yayg�n olan bir inan�� vard�r: bir tanesi iyi gelmezse, ikincisini al. Bu iyi bir d��nce de�ildir. 45 ya��nda bir kamyon �of�r� devaml� ba�a�r�s�, mide bulant�s� ve s�k s�k uykusunun gelmesi �ik�yetiyle hastahaneye ba�vurur. Problemi ��zmek uzun s�rmez. Hasta bir y�l boyunca haftada 200 tane olmak �zere migren tabletleri kullanm��t�r. �l�c�n i�inde en fazla sekiz tablet al�nabilece�i ve 48 saat i�inde ikinci defa il�� al�n�m�n�n olmamas� gerekti�i yazmaktad�r. Her tablette, 250 mg acetaminophen, 250 mg aspirin ve 65 mg kafein vard�r.

Hastalar burada oldu�u gibi a�r�lar� �iddetlendik�e daha fazla dozda il�� kullanma e�ilimindedirler. Bir�ok il�� d��k dozda haz�rlanmaktad�r. ��nk� bunlar�n fazla dozu �lsere ve cidd� mide kanamalar�na yol a�abilmektedir (Orudis, Ketoprofen gibi). Yine baz� il��lar�n a��r� dozlar� b�brek rahats�zl�klar�na sebep olmaktad�r. Uzmanlara g�re, a�r� kesicilerle baz� b�brek rahats�zl�klar�n�n yak�n bir m�nasebeti vard�r.

Etkile�im
T�bb� otoriteler, �zellikle kronik hastal�� olanlar�n s�k kullan�lan il��lar� almadan �nce mutlaka doktora dan��malar� gerekti�ini s�ylemektedirler. Mide yanmas�, sindirim bozuklu�u gibi mide problemlerinde milyonlarca ki�inin pop�ler tercihi "tagamet"tir. Ancak bu ki�iler kan�n p�ht�la�mas�n� �nleyen "Coumadin" (s�k kullan�lan ba�ka bir il��) adl� il�c� kullanacaklarsa riske girmi� olurlar. Tagamet ve Coumadin'in birbiriyle kar��l�kl� tesirleri i� kanamaya yol a�abilir. A��zdan, burundan ve an�sten kan gelebilir. Bu uyar� Tagamet'te ikaz edilerek belirtilmi�tir, fakat Coumadin yerine onun ba�ka bir ismi olan "warfarin" yazmaktad�r.

Amerika'da �ok s�k kullan�lan antidepresif bir il�� olan "prozac" (en �ok sat�lan be�inci il��), �ks�r�k il��lar�ndaki dextromethorphon ile etkile�mekte, sonu�ta serotonin-sendromu gibi cidd� sonu�larla kar��la��lmaktad�r.

Engelleme
�unu herkes bilmelidir ki, kulland��m�z bir il��, kulland��m�z ba�ka bir il�c�n tesirini azaltabilir veya yok edebilir. Kalb krizini azaltmak i�in aspirin alanlar�n; tansiyonu d��rmek i�in baz� il��lar� almalar� uygun de�ildir. �rne�in, aspirin "vasotec" adl� il�c�n tesirini azaltmaktad�r. Kalb ve tansiyon il��lar�nda da benzer durumlar olabilmektedir. Bu il��lar� kullananlara doktorlar� aspirin almalar�n� s�ylemi�se, hastalar aspirin alabilirler. Ancak tansiyonlar�n� s�k s�k kontrol etmelidirler.

Tansiyonu y�ksek olan ki�ilerde ekseriyetle artrit de olmaktad�r. Bu ki�ilerin de il�� kullanmada dikkatli olmalar� gerekmektedir.

Mide asitli�i i�in kullan�lan baz� il��lar (Rolaids, Tums) "Tetrasiklin" gibi antibiyotiklerin emilimini azaltabilirler. Antibiyotik al�nd�� h�lde tedavi sa�lanamayabilir.

Alkol
A. Benedi, o�lundan grip kapar. Amerika'da en �ok satan il�� olan "tylenol" kullan�r ve iyile�ir. Birka� g�n sonra Benedi karaci�er rahats�zl�� y�z�nden komaya girer ve acilen hastahaneye kald�r�l�r. Benedi'nin karaci�eri tylenol'daki acetaminophen y�z�nden hasar g�rm��t�r. Ak�amlar� 2-3 bardak �arap i�mesi karaci�erinin bu il�ca hassasiyetini art�rm��t�r. B�t�n il��lar karaci�erde metabolize olduklar� h�lde, onun karaci�eri alkol y�z�nden iflas etmi�tir.

Karaci�er nakli Benedi'nin hayat�n� kurtar�r. 1997'de Texas Dallas'ta yap�lan �al��maya g�re, ace taminaphen'in a��r� kullan�m� akut karaci�er rahats�zl�klar�n�n ba�l�ca sebebidir ve bunlar�n �o�unlu�u a��r i�iciler grubundad�r. FDA'n�n yeni uygulamas�na g�re a�r� kesici il��lar�n �zerine alkol alanlar i�in uyar� konulmu�tur.

Her il�� al��n�zda etiketini mutlaka okuyunuz. Ayn� il�c� ikinci kez ald��n�zda da tekrar okumay� ihmal etmeyiniz. ��nk� firmalar il�� i�eriklerini ve isimlerini de�i�tirebilmektedirler. �rne�in, "Sudafed" adl� a�r� kesici ad� alt�nda 11 farkl� �r�n vard�r. FDA, il�� kutular�n�n �zerine daha b�y�k harflerle dikkat �ekici �ekilde uyar�lar�n yaz�lmas�n� istemektedir.

Bununla birlikte, d�nyadaki b�t�n uyar�lar, e�er onlar� okumazsak, bize yard�mc� olamazlar.

Pollyanna

15 A�ustos 2006 06:51

SA�LIKLI YA�AM KO�ULLARI

Sa�l�kl� bir ya�am i�in gerekli olan ko�ullar k�saca hijyenik ko�ullar olarak ifade edilir. Bir canl�n�n ya�am�n� devam ettirebilmesi ve verimli olmas� i�in baz� �zel ko�ullara gerek vard�r. Bunlar �s�, rutubet, havaland�rma, ��k, yem, su, yerle�im s�kl��, �evrede bulunan �e�itli mikroorganizmalar ve miktarlar� �nemli �evresel fakt�rlerdir. S�z konusu olan bu fakt�rler hayvan�n ihtiya�lar�na uygun �ekilde sa�lanmaz ise yada de�i�kenlikler g�sterirse sa�l�k durumu bozulur. �lk olarak b�y�me, geli�me gerilikleri, verimsizlikler g�zlenir. S�z konusu canl�lar daha kolay hasta olma e�ilimi g�sterir.

Sa�l�k koruma ama�l� temizlik kurallar�n�n bilinmesi �retimde ve sorun ya�amama da �ok �nemlidir. S�z konusu kurallar ile �evrede bulunan hastal�k yapan yada �retime darbe vuran mikroorganizmalar�n (vir�s, bakteri, mycoplasma, k�f, mantar, parazit) ve �e�itli toksit maddelerin �o�almalar�n�n �nlenmesi, onlar�n zay�flat�lmalar� veya t�mden yok edilmeleri ama�lan�r.

K�meslerde, yem kaplar�nda, suluklarda, yuval�klarda, t�neklerde ve �evrelerinde periyodik olarak temizlik yap�lmal�d�r. Yap�lan temizlik i�leminden sonra belirli aral�klarla dezenfeksiyon uygulamalar� yap�lmal�d�r.

Temizlik uygulamas�n� 3 ana ba�l�k alt�nda toplayabiliriz:

1- Mekanik Temizlik
2- Dezenfeksiyon
3- Sterilizasyon

Mekanik olarak yap�lan temizlik t�m kaba kirlerin g�bre ve benzeri maddelerin kaz�nmas�, toplan�p s�p�r�lmesi i�lemleri ile ba�lat�l�r. Sonra su ile y�kama ve art�k maddelerin y�zeyden s�k�l�p at�lmas� i�lemi yap�l�r. Son y�kama suyuna deterjan veya sabun kat�lmas� ya�l� kirlerin s�k�lmesine yard�mc� olur.

Kaba temizli�i yap�lan ve y�kanan bir y�zey temiz g�r�n�ml�d�r. Fakat bu y�zey �zerinde pek �ok bakteri, k�f ve benzeri maddelerin bulunabilece�i unutulmamal�d�r.

Temizleme i�leminin ikinci a�amas�nda y�zeylerde bulunan mikroorganizmalar�n �ld�r�lme i�lemleri yap�l�r. Bir ortamdaki vir�s, bakteri, mantar ve benzeri mikroorganizmalar�n say�ca azalt�l�p zarar vermeyecek d�zeye indirilmesine dezenfeksiyon t�m olarak �ld�r�l�p yok edilmelerine ise sterilizasyon denir.

K�meslerde dezenfeksiyon i�lemlerinin iyi ve periyodik bir �ekilde yap�lmas� yeterlidir. K�mesleri yaparken kolayca temizlenecek �ekilde yap�lmas�na �zen g�sterilmelidir. K�mes taban�nda su birikmemelidir. Tahta ve toprak zeminli k�meslerin dezenfekte edilmesi �ok zor veya imkans�zd�r. Suluk, yemlik ve yuval�klar�n temizliklerine �zen g�sterilmelidir.

SA�LIK ve HASTALIK
Canl� bir organizman�n ya�am� �e�itli sistemlerin d�zenli ve uyumlu �al��mas� sonucunda devam eder. Fizyolojik s�n�rlar� i�erisinde canl�n�n t�m sistemlerinin d�zenli ve uyumlu olmas�na sa�l�k denir. Bu uyumu bozan yada etkileyen bir sebebin canl� v�cuduna girmesi sonucu olu�an duruma da hastal�k denir. Hastal�k durumunun ortaya ��kmas� i�in en az bir etkenin canl�y� mutlaka etkilemesi gereklidir.

HASTALIK ETKENLER�

A- DI� ETKENLER

1- Fiziksel etkenler (�e�itli ��nlar, �s�, elektirik vb.)
2- Kimyasal etkenler (gazlar, zehirler, beslenme vb.)
3- Mekanik etkenler ( vurma, �arpma, bo�ulma vb.)
4- Biyolojik etkenler
a) Vir�s
b) Bakteri
c) Mantar
d) Protozoon
e) Parazit (i� parazit, d�� parazit)

B- �� ETKENLER

1- Hormonal
2- Metabolik
3- Genetik

Bunlar�n d��nda canl�n�n bireysel duyarl�l��, ba��kl�� nemli rol oynar.

Hastal�k canl�n�n:
- T�r�ne
- Irk�na
- Ya��na
- Cinsiyetine
- Ba��kl��na
- �evresel etkilere ba�l� olarak ta de�i�ir.

C- �EVRESEL ETK�LER

1- �klim
2- Yerle�im
3- Bar�nak
4- Stres
5- �nsan

HASTALIKLARIN BULA�MASI VE YAYILMASI
Mikroorganizmalar�n v�cuda giri� yollar�:

a) Sindirim sistemi yoluyla
b) Solunum sistemi yoluyla
c) �reme sistemi yoluyla
d) Deri yoluyla
e) G�z-kulak yoluyla
f) Dola��m sistemi yoluyla
g) Yumurta yoluyla

Mikroorganizmalar�n v�cuttan ��k�� yollar�:

a) Deri yoluyla
b) Sindirim sistemi yoluyla
c) Solunum sistemi yoluyla
d) �reme sistemi yoluyla
e) Salg�lar yoluyla at�lan bu hastal�k etkenleri canl� ve cans�z arac�larla veya insanlarla di�er canl�lara bula�t�r�l�r.

Bu etkenlerin ta��nma ve bula�ma yollar�:

- K�mes ekipmanlar� (yemlik, suluk, yuval�k vb.)
- Sinek, b�cek, kemiriciler, keneler vb.
- �nsan
- Yem, su, g�bre
- T�yler
- Yabanc� ku�lar
- R�zgar
- Nakiller ile di�er canl�ya ta��n�r bula�t�r�l�r ve enfekte edilir.

GENEL KORUNMA �NLEMLER�
1- Hastal�kl� ve di�er k�meslerle temas kesilmelidir.
2- Hasta ve hastal�ktan ��pheli hayvanlar acilen ayr�lmal� m�mk�nse imha edilmelidir.
3- K�mese giri� ��k��lar kontrol edilmeli, yabanc� ki�iler ve ku�lar sokulmamal�, bilinmeyen yem verilmemelidir.
4- �evrede hastal�k g�r�ld� ise k�mes dezenfekte edilmeli d��ar�dan insan-hayvan giri� ��k��lar� kontrol alt�na al�nmal�d�r.
5- Karantina tedbirleri uygulanmal� ve hastal�k etkenleri uzak tutulmal�d�r.
6- M�mk�nse gen� ve ya�l� hayvanlar ayr�lmal�d�r.
7- K�meste havaland�rma, ��k, rutubet, yemlik, yuval�k ve m2’ye d��en hayvan say�s� ayarlanmal�d�r.
8- Hayvanlar�n hastal�klara kar�� diren�li bulundurulmalar� ( a��lama) gerekir.
9- Hayvanlara ihtiyac� olan yem karmalar� verilmeli, kesinlikle a�-susuz b�rak�lmamal�d�r.
10- Bilin�siz ila� kullan�m�ndan ka��n�lmal�, hasta hayvanlar ayr�lmal� ve ba�ka bir yerde tedavi edilmelidir. Ancak baz� hayvanlar kendileri iyile�se bile hastal�� ta��maya ve yaymaya devam ederler. B�yle hayvanlara ta��y�c� yada port�r denir. O y�zden tedavi her zaman ge�erli ve ekonomik de�ildir.

Unutmay�n�z ki hasta hayvanlara kar�� bilin�siz kulland��n�z ila�lar yarardan �ok zarar getirmektedir. Bug�n bir �ok mikroorganizma �o�u ilaca diren� kazanm��t�r. Sa�l�� koruma tedavi etmekten daha kolay ve ucuzdur. �rne�in di�lerimizi her g�n f�r�alayarak di� f�r�as� ve macunu maliyetine katlan�yoruz e�er bu d��k maliyet ve c�zi zahmetten ka��n�rsak tedavi etmek i�in �ok daha fazla ac�, zahmet, masraf ve zaman kayb�yla kar��la��r�z. Ve asla di�leriniz eskisi gibi olmayacakt�r. Aynen �yle g�vercin yeti�tiricili�inde de koruyucu bak�m ve programlar� ihmal edilmemelidir.

Misafir

15 A�ustos 2006 17:56

"Keyf-i Derya'da yoga keyfi"

Yogan�n hem ruha,hem bedene iyi gelen �zellikleri art�k herkes�e biliniyor. Peki yoga, tai chi ve pilates yapmak isterseniz, nereye gideceksiniz? Ma�ka'daki Keyf-i Derya tam arad��n�z yer.

http://img.mynet.com/kadinca/082006/10keyfiderya1.jpg

Yoga; beden, zihin ve duygular� temizleyip pozitif enerjiyle doldurur. �nsan� do�al yolla b�t�n olumsuz isteklerinden, d��ncelerinden ve eylemlerinden ar�nd�r�r. V�cudu forma sokup omurgay� g��lendirir, kaslar� geli�tirip esnetir. Bireyin kendisini tan�mas�n� sa�layarak ger�ek mutlulu�u yakalayabilmesine olanak tan�r.

Ma�ka'da a��lan Keyf-i Derya’da t�m yoga dersleri, Yoga Grand Master Prof. Dr. Akif Manaf y�netiminde Yoga Academy taraf�ndan verilmektedir.

Evrensel geli�im sistemi olan Yoga sayesinde birey,kendisinin sadece beden ve zihinden ibaret olmad��n�, ruhu da oldu�unu kavrar. Birey, t�m d�zeylerde geli�ir.

Mutluluk yaln�zca beden ve zihin arac�l��yla ya�anmaz. Ger�ek mutlulu�u yakalayabilmek i�in ruhun da devreye girmesi �artt�r. ��nk� ger�ek ki�ilik, beden, zihin, duygu ve alg�n�n �tesindedir.Yoga teknikleri sayesinde ruh, soyut d�zeyden deneyimlenebilir, somut d�zeye ta��n�r. Ruh, sadece inanca dayanan bir kavram olmaktan ��k�p tecr�be edilebilecek bir ger�eklik haline gelir.

http://img.mynet.com/kadinca/082006/10keyfiderya2.jpg

Maha-Yoga olarak adlanan orijinal Yoga sistemi sekiz b�l�mden olu�ur:

1. Yama: Evrensel eylem kontrol�
2. Niyama: Ki�isel eylem kontrol�
3. Asana: V�cut kontrol�
4. Pranayama: Enerji kontrol�
5. Pratyahara: Duygu kontrol�
6. Dharana: Zihin kontrol�
7. Dhyana: Ego kontrol�
8. Samadhi: Bilin� kontrol�

Yoga; beden, zihin ve duygular� temizleyip pozitif enerjiyle doldurduk�a, insan do�al olarak b�t�n olumsuz isteklerden, d��ncelerden ve eylemlerden ar�n�r. Birey, �zg�r iradesini olumlu y�nde kullanarak �zg�venini geli�tirir, kaderine sahip ��kmaya ba�lar ve ger�ek anlamdaki �zg�rl��ne kavu�ur.

Keyf-i Derya'da hamilelere, �ocuklara ve s�nava haz�rlananlara y�nelik ayr� ayr� yoga dersleri verilir.

Hamileler i�in yoga
Hamileli�i kolayla�t�r�p bu �ok �nemli d�nemin rahat ge�irilmesine yard�mc� olur. Normal do�um i�in v�cudu haz�rlar. Do�um sonras�nda ise v�cudun daha k�sa s�rede toparlanmas�n� sa�lar.

http://img.mynet.com/kadinca/082006/10keyfiderya3.jpg

S�nava y�nelik yoga
Gelecekleri tek bir s�navda belirlenmeye �al��lan �ocuklar�m�z� stresten kurtarmak, s�navda sakin ve verimli olmalar�n� sa�lamak i�in s�nava y�nelik yogay� tavsiye ediyoruz. ��nk� yoga sayesinde d��nce ve eylemler denetim alt�na al�nabilir. Konsantrasyonu art�r�r. �nsan duygu, d��nce ve eylemlerine h�kmetmeyi ��renir.

�ocuklar i�in yoga
�ocuklar, kendileri i�in hem egzersiz hem de oyun demek olan yoga sayesinde erken ya�ta fiziksel esneklik ve koordinasyon kazanmaya ba�larlar. Daha da �nemlisi kendi i� d�nyalar�n� ke�fetmek yolundaki ilk ad�m� da atarlar.

Keyf-i Derya'da ayr�ca t'ai-chi ve pilates s�n�flar� ile detoks ve masaj programlar� da vard�r:

T’ai-chi
K�kleri yakla��k 5000 y�l �ncesine dayanan, geleneksel egzersiz sistemi T’ai-Chi’nin en �nemli kural� gev�emektir. T’ai-Chi, blokaj ve gerilimleri azalt�p zamanla yok ederek v�cudun enerji ak��n� d�zenler. T’ai-Chi uygulay�c�s�na dinamizm, denge ve esneklik kazand�r�r. Ruh-beden-zihin dengesini akord eder.

http://img.mynet.com/kadinca/082006/10keyfiderya4.jpg

Pilates
Kontroll� ve dengeli hareketlerden olu�an Pilates, dengeli kas yap�s�n� sa�larken, zamanla �ekirdek kas g�c�, kas kontrol�, esneklik, do�ru duru�, koordinasyon ve bedensel dayan�kl�l��n artmas�n� sa�lar. Zihinsel fark�ndal�� fiziksel hareket ve egzersizle birle�tirip kaslar�n�z� g�zle g�r�n�r bir �ekilde geli�tirir.

Detoks
Detox, metropol insan�n� “g�nl�k hayat�n kiri”nden ar�nd�rmaya �al��an bir disiplin. Pazar sabahlar� uygulanan detox program�, sizi toksinlerden ar�nd�r�p haftaya din� ve dingin girmenizi sa�lar. Detox'un sa�lad�� ar�nma sayesinde insan kendisini �ok daha enerjik ve rahatlam�� hisseder.

Masaj
Kaslar�n�zdaki kas�lmalara, sertle�melere ve hareketsizlikten kaynaklanan kas a�r�lar�na ancak usta ve ne yapt��n� tam olarak bilen eller derman olabilir. Masaj, k�k� olduk�a eskilere uzanan, rahatlatmaya y�nelik bir disiplindir. Masaj sayesinde kaslar gev�eyip sertle�meler ��z�l�rken kan dola��m� da d�zenlenir.
�cretler

4'l� Paket8'li PaketYoga 110200Pilates 165240Detoks 135250 Ayl�k3 Ayl�kT'ai-Chi 120300 Yoga (tek derse kat�l�m)30 Pilates (tek derse kat�l�m)50 Masaj1 seans70 Masaj4 seans250 Fiyatlara KDV dahil de�ildir.

Mystic@L

17 A�ustos 2006 11:46

�a��n yeni hastal��: Orthoreksiya
Kanserojen madde i�ermeyen besin t�ketme tak�nt�s�, giderek daha fazla insanda g�r�lmeye ba�land�. "Orthoreksiya Nervoza" ad� verilen bu hastal��n, �n�m�zdeki 10 y�l i�inde de h�zla yay�laca�� tahmin ediliyor.

sikiyatrist Prof. Dr. Arif Verimli, �ngiliz Beslenme Bozukluklar� Derne�i'nin (EDA) kanserojen madde i�ermeyen, hormonsuz ve katk�s�z besin t�ketme tak�nt�s� ta��yan, a��r� ve abart�l� bir sa�l�k endi�esi ve tam bir titizlik obsesyonu olan "Orthoreksiya"y�, �a��m�z insan�n�n gelecekte en �ok yakalanaca�� bir yeme bozuklu�u hastal�� olarak a��klad��n� bildirdi.

Verimli, hastal�kla ilgili yapt�� a��klamada, "Orthoreksiya Nervoza"n�n Yunanca "Ortho" yani "Do�ru" kelimesinden t�remi�, yepyeni bir yeme bozuklu�unun ad� oldu�unu s�yledi.

Besinleri �i� yerler

Arif Verimli, "Modern �a� hastal��" olarak tan�mlad�� Orthoreksiya ile ilgili �u bilgileri verdi: "Orthoreksiya nervozada ki�i, her yedi�i yeme�i abart�l� bir �ekilde kontrol eder. �r�nlerin ambalajlar�n� saatlerce inceler, o �r�n�n i�inde kanserojen madde, hormon, boya, katk� maddesi olup olmad��na abart�l� �ekilde kafa yorar. Yiyeceklerin a��r� saf ve katk�s�z olmas�na tak�nt�l� bir titizlik i�erisinde �nem verir. Yemek konusunda inan�lmaz sabit fikirlidirler ve yedikleri besinde 1 mg katk� maddesi olmas� endi�esi hayatlar�n� karart�r. Bu y�zden pek �ok besini �i� olarak yerler. Sa�l�kl� yemek yeme tak�nt�s� hayatlar�na o kadar �ok h�kmeder ki, pek �ok �r�n� t�ketmekten vazge�er ve 'Anoreksiya Nervoza'da (Yemek yememe bozuklu�u) oldu�u gibi kilo kaybetmeye ba�larlar."

Evde inek besleyen bile oluyor

Ortorektiklerin bu tip bilgi ve haberleri abart�l� bir endi�eyle kar��lad�klar�na, hatta tedbiri, evlerinde inek besleyerek s�t i�mek ya da sebze yeti�tirmek �eklinde daha da ileriye g�t�rebildiklerine i�aret eden Arif Verimli, hastal��n d�nya �zerinde yayg�nl�� hen�z kesin olarak bilinmemekle birlikte, onbinde 5 gibi bir rakamdan s�z edildi�ini belirtti.

Verimli, hastal��n kad�nlarda erkeklerden 2 kat daha fazla g�r�ld��n�, bu say�n�n gelecek 10 y�lda katlanarak artmas�n�n beklendi�ini vurgulayarak, "Tedavisi i�in mutlaka bir psikiyatrist ve beslenme uzman�n�n kons�ltasyonu gerekir. Terapi a��rl�kl� tedavi, ba�ar�l� sonu� verecektir" dedi.

TheGrudge

19 A�ustos 2006 12:28

BESLENME Gerek sa�l�kl� bir ortamda spor yapmak, gerekse y�ksek sportif performans� elde etmede ba�ar�n�n temel unsurlar�ndan birisi bilindi�i gibi ekip �al��mas�d�r. Bu ekibin bir par�as� da hi� ku�kusuz beslenme uzman�d�r. �lkemizde tam anlam� ile yerle�mese de ender olarak bu ekip baz� kul�pler de olu�turulmaya ba�lanm��t�r. A�a��daki b�l�mde beslenme konusu ile ilgili �e�itli temel kavramlara ve pratikte kar��la��lan sorulara yan�t vermeye �al��aca��z. Bu konulardaki daha detayl� bilgilere kaynaklar�m�zdan veya bir beslenme uzman�ndan ula�abilirsiniz.

1- Dengeli beslenme nedir?
Sportif ba�lamda dengeli beslenme gerek antrenman, gerekse yar��ma periyodunda, sporcunun gerek duydu�u besin ��elerinin, gerek duydu�u zaman diliminde al�nmas�d�r. Burada denge kavram� , sporcunun antrenman ve yar��mada harcayaca�� besin ��elerinin sa�l�kl� bir bi�imde al�nmas� ve harcanmas�n�n ard�ndan yerine konulmas�d�r.
2- Ka� �e�it karbonhidrat vard�r?
Karbonhidratlara g�z att��m�za genelde iki gruba ay�l�r. Basit karbonhidratlar �eker, kompleksler ise ni�astad�r. Basit karbonhidratlar zengin yiyecekler;�ay �ekeri , akide �ekeri meyve �ekerleme ve pelteleri, karamela, lokum, marmelat, re�el, bal, pekmez, �ikolata, tahin helva , kuru sebze, meyve ve pestiller. Kompleksler ise ekmek, bisk�vi, kek, pasta pirin�, makarna , bulgur, bu�day, irmik, �ehriye, tarhana, arpa, yulaf, m�s�r, patates, kestane, barbunya, bezelye, b�r�lce, i� bakla, kuru fasulye, nohut, mercimektir.
3- Ka� �e�it ya� vard�r?
�nsan v�cudunun enerji gereksinimi en ekonomik �ekilde ya�larda sa�lan�r. Gerek ya�da eriyen vitaminler (A, D, E, K) gerekse elzem ya� asitleri (v�cudun sentezleyemedi�i i�in diyetle al�nmas� gerekir) v�cuda ya� ile al�n�r. Ya�lar �� ana gruptad�r. Bunlar, doymu�, tekli doymam�� ve �oklu doymam�� ya�lard�r Doymu� ya�lar:etin ya��, krema, kaymak i�ya��, margarin, ya�l� s�t ve �r�nleridir. Tekli doymu� ya�lar;zeytinya�� ve yer f�st�� ya��d�r. �oklu doymam�� ya�lar da;m�s�r pamuk, ay�ice�i, soya, susam ve bal�k ya��d�r. Bilindi�i gibi doymu� ya�lar kan kolesterol d�zeyini y�kseltip, kalp hastal�klar� ile ilgili baz� riskleri art�r�r.
4- Proteinlerin v�cuttaki g�revi ve protein kaynaklar�
Bilindi�i gibi organizmadaki h�creler s�rekli bir yenilenme i�ersindedir. Bu noktada proteinlere b�y�k g�rev d��mektedir. Ya�am s�releri farkl� olan y�pranan h�creler �l�p, yerine yenileri yap�lmaktad�r. Proteinler enerji sa�laman�n yan� s�ra as�l g�revleri olan bu yap�ta�� g�revlerini yerine getirir. Ayr�ca besin ��elerinin kullan�lmas�nda g�rev alan enzim ve hormonlar�n yap�s�nda da proteinler bulunur. Enfeksiyonlara kar�� v�cudun verdi�i sava�ta da proteinler yer al�r. G�nl�k enerji t�ketiminin yakla��k y�zde 10-15 �i proteinlerden sa�lanmaktad�r. Proteinler genelde bitkisel ve hayvansal kaynakl� yiyeceklerden sa�lan�r. Burada iyi kaliteli hayvansal kaynakl� yiyecekler;et, s�t, peynir, yumurtad�r. Bitkisel kaynakl� yiyecekler ise tah�l ve kuru baklagillerdir. Genel olarak proteinden zengin yiyecekler;s�t, yo�urt, peynir, yumurta, k�mes ve av hayvanlar�, bal�k ve deniz �r�nleri, et ve �r�nleri, kuru baklagiller ve ya�l� tohumlard�r.

ENERJ� KONUSU
1- �nsan v�cudunun enerji kaynaklar� nelerdir?
T�m besinlerin bile�mesinde �e�itli kimyasal molek�ller bulunmaktad�r. Bunlar �besin ��esi� diye adland�r�l�r. A��zda ba�layan sindirimin sonunda besin ��eleri par�alan�r. Olaya enerji kaynaklar� baz�nda bakt��m�zda, insan v�cudunun enerji gereksinimi �� temel besin grubunda sa�lan�r. Bunlar s�ras�yla; karbonhidratlar, ya�lar ve proteinlerdir. Genel olarak karbonhidratlar ve ya�lar egzersiz s�ras�nda temel yak�t olarak kullan�lan enerji kaynaklar�d�r. Proteinler organizmada yap�ta�� olarak g�rev yaparlar.
2- V�cutta hangi enerji kaynaklar� depolan�r?
�nsan v�cudundaki temel enerji kaynaklar�ndan karbonhidratlar ve ya�lar depo edilir. Proteinler depo edilmez. Bu y�zden gerekli oldu�u kadar protein kullan�l�r, geriye kalan� d��ar� at�l�r. Ayr�ca, fazla olarak protein almak �e�itli sa�l�k sorunlar�na da yol a�abilir.
3- Hangi enerji kayna�� ne kadar enerji verir?
Karbonhidratlar ve proteinler gram ba��na yakla��k 4 kilokalori, ya�lar ise gram ba��na 9 kilokalori enerji verir. Genel olarak kilokalori ve kalori de�erleri, �lkemizde birinin yerine kullan�lan de�erlerdir.

4- �nsan v�cudu hangi ko�ullarda enerjiye gerek duyar?
�nsan organizmas� �� ko�ulda enerjiye gerek duyar. Bunlar:
a. Bazal metabolizma,
b. Fiziksel aktivite,
c. Besinlerin spesifik dinamik etkisi
Burada bazal metabolizma organizman�n dinlenik durumda ya�am�n� s�rd�rmesi i�in gerek duydu�u enerji gereksinimidir. Bazal metabolizma ki�inin v�cut a��rl��, ya�� , cinsiyeti, sa�l�k durumu ve di�er fakt�rlere g�re de�i�ir. Fiziksel aktivite ise y�r�mekten, ko�maya;okumaktan, araba s�rmeye kadar t�m fiziksel ve zihinsel aktivitelerimiz i�in gereksinim duydu�umuz enerjidir. Besinlerin spesifik dinamik etkisi ise, besinlerin sindirimi s�ras�nda ortaya ��kan �s�n�n , ortadan kald�r�lmas� i�in harcanmas� gereken enerjidir.

5- Hangi sporda, hangi enerji kaynaklar� kullan�l�r?

Egzersiz s�ras�nda genelde karbonhidratlar kullan�l�r. �zellikle k�sa s�reli aktivitelerde sadece bu enerji kayna�� kullan�l�r. Egzersizin s�resi uzad�k�a enerji kullan�m�nda ya�lar da devreye girer. �zellikle uzun s�ren aktivitelerde eforun s�resi uzay�p, �iddeti d��t�k�e v�cut ya� depolar� enerji �retiminde devreye girmektedir. Bu t�r aktivitelere en belirgin �rnek maratondur.
6- A��rl�k �al��malar�n�n yap�ld�� d�nemde hangi enerji kayna�� fazla al�nmal�d�r?
Genel olarak a��rl�k �al��mas�n�n yap�ld�� d�nemlerde, ama� kuvvet geli�imi oldu�u i�in kas�n enine kesitinin b�y�mesi (hipertofi) s�z konusudur. Bu da organizman�n gere�inden fazla protein kullan�m� ile sa�lan�r. ��te bu nedenle a��rl�k �al��mal�n�n yap�ld�� d�nemde daha fazla protein al�nmal�d�r. Ama bu protein miktar� mutlaka bir diyetisyen (beslenme uzman�) veya bir hekim taraf�ndan belirlenmelidir. Unutulmamas� gereken, a��r� protein al�m�n�n �e�itli sa�l�k sorunlar�na yol a�t��, fazlas�n�n ya�a d�n��p depoland��nda ve geriye kalan�n�n idrar yolu ile at�ld��d�r. Sa�l�kl� bireylerde g�nl�k protein al�m�nda v�cut a��rl��n�n her kilogram� ba��na 0.8-1 graml�k protein yeterli, �zellikle kuvvet gerektiren sporlarda bu oran v�cut a��rl�� ba��na 1. 5-2 gram, hatta 2. 5 grama kadar ��kabilmektedir. Kuvvet �al��malar�n�n yeni ba�lad�� d�nemlerde kas geli�imine y�nelik ek kilogram ba��na 7-8 gram protein �nerilmektedir. Ama bu de�erler genel de�erlendirilir. Konu mutlaka bir uzman taraf�ndan denetlenmelidir.

el-ahzab

22 A�ustos 2006 15:09

Denizli Devlet Hastanesi (DDH) G��s Hastal�klar� Uzman� Dr. Nurg�l Bozkurt, "Klima kullan�m�n�n ve havuza girme oranlar�n�n h�zla artmas�, solunum yollar� enfeksiyonlar�nda da art��a neden oluyor" dedi.

DDH G��s Hastal�klar� Uzman� Dr. Nurg�l Bozkurt, hava s�cakl�klar�n�n mevsim normallerinin �zerinde seyretmesiyle, klima kullan�mlar� ve havuza girme oranlar�n�n h�zla artt��n� ve bu sebepten dolay� solunum yollar� enfeksiyonlar�nda da h�zla art�� ya�and��n� kaydetti. Solunum yollar� enfeksiyonunun, �zellikle kirli havalarda ve so�ukta direncin d��mesiyle s�k g�r�ld��n� belirten Dr. Bozkurt, "Yaz aylar�nda da klimalardan, du� ba�l�klar�ndan ve havuzlardan al�nabilecek enfeksiyonlar insan sa�l��n� etkileyebilmektedir. Ba�ta A tipik pn�moni olmak �zere akut bron�it, pn�moni gibi hastal�klar da g�r�lebilmektedir" diye konu�tu.
Bu t�r hastal�klar�n, kas ve ba� a�r�lar�, halsizlik, ate�, huzursuzluk gibi belirtileri oldu�unu ifade eden Dr. Bozkurt, "Bulant�, kusma, ishal, kar�n a�r�s� gibi sindirim sistemi bulgular� olabilir. Klimalar� yo�un olarak kulland��m�z �u g�nlerde, ate� ve �ks�r�k �ikayeti olan ki�iler de bu bulgular�n basit bir gribal enfeksiyon olmay�p, zat�rre ba�lang�c� da olabilece�i d��n�lerek, uzman bir doktora ba�vurarak tetkiklerini yapt�rmal�d�r" a��klamas�nda bulundu.
Hava s�cakl��n�n y�ksek oldu�u bu d�nemlerde, �zellikle direnci d��k ve kronik hastal�� olan ki�ilerin dikkatli olmas� gerekti�ini vurgulayan Dr. Bozkurt, "S�cak havalarda ki�ilerin havu�, domates gibi lifli sebzelerden yeterli miktarda t�keterek dengeli beslenmeleri de gerekmektedir. B�nyesi alerjik olan ki�iler �zellikle a��r pn�monilerden sonra ast�m gibi kronik hastal�klara yakalanmamak i�in dikkat etmelidir. Bu a��dan alerjisi olanlar beslenmelerine dikkat etmeli. A tipik pn�moniler a��s�ndan havuzlar�n yeterli klorlama ve du� ba�l�klar�n�n temizli�inin s�k aral�klarla yap�lmas� gerekir. Ayr�ca klimalar�n kullan�m�n� bilin�li ve dikkatli bir �ekilde yap�lmal�" �eklinde konu�tu.

Harabe-G�nl�m

23 A�ustos 2006 18:28

SA�LIKLI YA�AM �NER�LER�

Sa�l�kl� olmak, insan mutlulu�unun �ncelik ta��yan bir ��esidir. Sa�l�k genelliklekendili�inden var olan bir durum olarak alg�lan�r. Oysa sa�l�kl� olma u�runda �aba g�sterilmesi gerekir. Hatta bug�nk� bilgilerimiz bize bu u�ra��n daha do�um �ncesi d�nemde ba�lamas� gerekti�ini g�stermektedir. Do�al olarak bu a�amada yap�lmas� gerekenler, anne ve babalara d��mektedir. Olaya nesillerin sa�l�� olarak bak�ld��nda, sa�l��n ve sa�l�ks�zl��n nesiller boyunca aktar�labilece�i g�r�l�r. Anne ve babalar genetik �zelliklerinin yan� s�ra kendi sa�l�klar�na g�sterdikleri �zenle bebeklerine sa�l�k aktarabileceklerini bilmelidirler.
Sa�l�kl� bir ya�am i�in al�nmas� gereken �nlemlerin pek �o�u g�nl�k ya�am�m�zda uygulamam�z gereken k��k ve kolay �abalardan olu�ur. Nerede olursa olsun g�nl�k ya�am� d�zenleyen baz� temel kurallar�n bilinerek uygulanmas�, sa�l��n korunmas�n� ve di�er bireylerle payla�t��m�z ya�am� kolayla�t�r�r. Bu kurallardan en �nemli baz�lar� temizlik, sa�l�kl� beslenme, bedensel ve zihinsel �al��ma, d�zenli ya�am, sigara, alkol, uyar�c� ve uyu�turucu maddelerden uzak durma, kazalardan korunma, sorunlarla ba�a ��kmada do�ru ve uygun y�ntemler kullanmad�r.
�o�unlukla g�nl�k �abalarda hedefin mutluluk oldu�u varsay�l�r. Oysa altta yatan as�l neden g�venlik duygusudur. ��nk� hayatta kalmay� sa�layan en ilkel d�rt� korkudur ve g�venlik duygusu korkunun yat��t�r�lmas�yla ortaya ��kar. Kendimizi g�vende hissedebilmemizin ilk ko�ulu ise bilmektir. Ancak bildi�imiz �eyi, bildi�imiz kadar� ile kontrol edebiliriz. �kinci basamaksa bilginin eyleme d�k�lmesidir. Bilgimizi davran��m�za yans�tam�yorsak bu bilgi bizim i�in huzursuzluk kayna�� olmaktan �teye ge�emez. Bir sonraki a�ama ise payla�arak �o�altma, yanda� olu�turmad�r. Bunun i�in bilgimize dayanan do�ru buldu�umuz davran�� kuralla�t�rmaya �al��r�z. Toplum i�indeki pek �ok kural bu yolla olu�mu�tur. Zaman i�inde altta yatan bilgi evrimle�tik�e kurallar da de�i�ecektir.
Bug�n sa�l�kl� ya�am i�in bilinmesi gereken ba�l�ca kurallar �unlard�r:
I.TEM�ZL�K

A.H�JYEN NED�R, NE �NEM� VARDIR?

Sa�l��a zarar verecek ortamlardan korunmak i�in yap�lacak uygulamalar ve al�nan temizlik �nlemlerinin t�m� hijyen olarak tan�mlan�r.
http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/elyikama.jpg
Her insan kendi temizli�inden sorumludur. �ocuk ya�larda anne, baba veya ��retmenler taraf�ndan �o�u zaman bizzat yap�larak ��retilen temizlik uygulamalar�n�n, �ocukluktan sonra bireyin kendisi taraf�ndan yap�lmas� gerekmektedir. �rne�in; tuvaletten sonra ve yiyeceklere dokunmadan �nce ellerin y�kanmas� bir al��kanl�k olmal�d�r. Her g�n yap�lan i�ler aras�nda banyo yapma bir ba�ka temizlik uygulamas�d�r.
Temizli�in sadece g�r�n�r kirlenme oldu�unda yap�lmas� yeterli de�ildir. �rne�in; uykudan uyan�nca y�z�n y�kanmas�, �ama��rlar�n de�i�tirilmesi, g�ndelik temizlik uygulamalar�d�r.
http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/sabun1.jpg
Su ve sabun olmadan temizlikten bahsetmek olas� de�ildir. Geli�mi� toplumlarda ki�isel temizlikte en fazla kullan�lan malzemelerin ba��nda su ve sabun gelmektedir. Bunun yan� s�ra banyo s�ngerleri, lifleri, di� f�r�alar�, el ve ayak temizli�i ile v�cut temizli�inde kullan�lan f�r�alar, t�rnak makas� ilk akla gelen temizlik ara�lar�d�r. Bunlar�n t�m� ba�kalar�yla payla��lmamas� gereken, ki�isel temizlik ara�lar�d�r.
Ba�ta ki�inin kendi sa�l�� olmak �zere, ba�kalar�n�n da sa�l��n� koruman�n en �nemli arac� temizliktir. Sadece beden temizli�i de�il, kullan�lan her �eyi ve her ortam� temiz tutmak da temiz olman�n gere�idir.

B.C�LT TEM�ZL��

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/cilt1.jpg
V�cuda ait ki�isel temizlik ile pek �ok hastal��n �n�ne ge�ilmektedir. Birka� �rnek vermek gerekirse; ishalli hastal�klar, so�uk alg�nl�klar�, cildin mikrobik hastal�klar�, cildin mantar, uyuz ve bitlenme gibi parazitlerle olu�an hastal�klar� ve baz� allerjik hastal�klar say�labilir. Uygun v�cut temizli�i bir �ok deri sorununu ve hastal��n� �nleyici ve ortadan kald�r�c� bir �nlemdir.

Ki�isel temizlik al��kanl�klar�n�n �nledi�i di�er bir sorun v�cut kokusudur. V�cut kokusu v�cut y�zeyinde bulunan mikroplar�n (bakterilerin) teri par�alamas�na ba�l� olarak meydana gelmektedir. Koku meydana getiren v�cut b�lgeleri �ncelikle ayaklar, k�l k�klerinin yo�un oldu�u kas�k ve koltuk altlar�d�r. Her g�n banyo yap�lamad�� durumlarda koltuk alt� �nce sabunlu bir bezle, sonra su ile iyice silinmeli ve temizlenmelidir. Deri �zerine daha sonra bir deodorant veya ter �nleyici uygulanabilir. Deodorantlar kokuyu sadece maskelerler. Bu nedenle temizlik arac� olarak de�il, ge�ici bir uygulama olarak de�erlendirilmelidirler. Giysilere sinen ter kokusu, beden temizli�i yap�lsa bile, ayn� giysinin temizlenmeden tekrar kullan�lmas� halinde kal�c� olur. �zellikle s�k y�kanmayan kal�n kazaklar kullan�l�rken bu nedenle �zen g�sterilmelidir. V�cudun terleme oran�n�n artmas� kokunun da artmas� anlam�na gelecektir. Ancak insan bir s�re sonra kendi kokusuna duyars�zla��r. Yo�un bedensel �al��ma v�cuttan ��kan ter miktar�n�n artmas�na neden olmaktad�r. Bedensel etkinli�i fazla olmad�� halde, baz� bireylerin ter bezi salg�s� fazla olabilir. Bu durum ergenlik ve menapoz durumlar�nda �zellikle ortaya ��kabilir.

C.SA� TEM�ZL�� VE BAKIMI
Sa�lar da ba� derisinde bulunan k�l k�klerinden uzayarak b�y�yen k�llard�r. K�l k�klerindeki bezlerden salg�lanan maddeler ya�l� yap�dad�r.

Sa�l�kl� sa�lara sahip olmak i�in d�zenli bi�imde y�kanmak gerekmektedir. Sa�lar�n f�r�alanmas� d�k�len sa�lar, kir ve tozlar� uzakla�t�r�c� i�lev g�rmektedir. Normal bir sa��n haftada en az bir ya da iki kez y�kanmas� gerekmektedir. Ya�l� sa�lar ise daha s�k y�kanmal�d�r. Sa�lar temiz su ile iyice duruland�ktan sonra kurutulmadan �nce nazik bir bi�imde taranmal�d�r. Sa�lar�n kurulanmas�nda yumu�ak bir havlu kullan�lmal�d�r. Kurulama i�lemi de yumu�ak olmal�d�r. E�er sert bir havlu kullan�l�r ya da �ok �iddetli ovulursa sa�lar�n u�lar� �atallanabilir. Sa�lar elektrikli kurutucularla kurutulabilir. Ancak kurutucunun sa�a �ok yak�n tutulmamas� gerekmektedir. Bu durumda sa�l� deri ve sa�lar fazla s�caktan olumsuz etkilenebilirler.

Sa�lar�n y�kanmas� i�in kullan�lan sabunlar�n ve �ampuanlar�n esas�n� kolay ��z�nebilir �zellikteki ya� eritici bir madde olu�turur. �ampuanlara ayr�ca koku, renk ve yo�unla�t�r�c� maddeler eklenir. Bu ek maddeler sa�l� deride tahri�e yol a�abilirler. Piyasada bulunan �ampuanlarda kullan�lan baz� maddeler allerjik reaksiyonlara neden olabilir. Bu nedenle �ampuan se�iminde, niteli�i bilinmeyen maddelerden ka��n�lmal�d�r.
Sa� diplerinde kepek varsa, s�k s�k �ok s�cak olmayan su ve sabunla y�kamak yararl� olabilir. Sa�lar bol su ile iyice duruland�ktan sonra da kepeklenme �nlenemiyorsa bir sa�l�k kurulu�una dan��lmal�d�r. Hekim �nerisi d��nda sa�lar i�in yararl� oldu�u ileri s�r�len maddeler g�venli olmayabilirler. Sa� temizli�inde ki�isel olarak kullan�lan f�r�a ve taraklar s�k aral�klarla s�cak sabunlu su ile y�kanmal� ve durulanmal�d�r. Sa�l�k yarar� d��nda sa�lar�n temizlik ve d�zeni, insanlar aras�ndaki ili�kilerde ve kendini iyi hissetmede etkisi olan olumlu d�� g�r�n�� a��s�ndan da �nemlidir.

D.Y�Z, G�Z VE KULAK TEM�ZL��

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/sabun.jpg
Her sabah yataktan kalk�ld��nda su ile y�z�n y�kanmas� gerekmektedir. Gece uykudan �nce, y�z�n sabunla y�kanarak temizlenmesi y�z derisi �zerindeki g�n�n kirini ar�nd�r�r. Cildin do�al kimyasal yap�s�na uygun sabunlar y�z temizli�i i�in tercih edilmelidir.

�o�u zaman g�rme keskinli�inin kaybedildi�i farkedilmeyebilir. Bu nedenle d�zenli aral�klarla g�z muayenesi yapt�r�lmal�d�r. G�rme bozuklu�u olanlar�n g�zl�k yerine kontakt lens kullanmas� olduk�a yayg�nd�r. Baz� ki�iler sadece g�z rengini de�i�tirmek i�in estetik ama�l� kontakt lens kullan�rlar. Kontakt lens kullan�m�nda temizlik �ok b�y�k �nem ta��maktad�r. Bu temizli�e ilk g�n nas�l uyuluyorsa kontakt lens kullan�ld�� s�rece de ayn� titizlikle uyulmas� gerekmektedir.

Bazen g�zelli�i daha belirgin hale getirmek i�in ba�ta g�z �evresi ve kirpikler olmak �zere makyaj amac�yla y�ze s�r�len �e�itli maddeler kullanmaktad�r. �ncelikle bu maddelerin kaliteli olmas� �ok �nemlidir. Buna ra�men g�z �evresinde ve y�zde mikrobik ya da allerjik sorunlarla kar��la��labilir. Makyaj yap�l�yorsa her ak�am yatmadan �nce muhakkak g�z �evresinde ve y�zde kullan�lan makyaj art�klar� uygun krem ve sol�syonlar kullan�larak ya da su ve sabunla temizlenmelidir. Makyaj temizli�inde kullan�lan malzemelerin niteli�i de en az makyaj malzemeleri kadar �nemlidir. Bu t�r malzemeler yeterince kaliteli olmad��nda cildin y�pranmas�na, sivilce ve siyah noktalar�n olu�mas�na hatta lekelenmelere yol a�abilir.
Kulak temizli�inde kulak arkas�n�n temizli�i unutulmamal�d�r. Kulak i�ine herhangi bir cisim sokulmamal�d�r. D�� kulak yolunun zedelenmesi tehlikeli iltihaplanmalara neden olabilir.
Kula�a k�pe takarken bunun kulakta allerji yapabilece�i bilinmelidir. Bu nedenle kullan�lacak k�pelerin allerji yapma �zelli�i �ok az olan alt�n ya da g�m��ten yap�lanlar� tercih edilmelidir.
Klipsi olmayan k�pe kullananlar kulak memesinde delik a�t�rmaktad�rlar. Bu deli�i a�arken kullan�lan delici arac�n ve pe�i s�ra tak�lan ip ya da halkan�n mutlaka mikropsuz olmas� gerekir. Aksi takdirde kulak memesinde �ok tehlikeli durumlara yol a�abilecek iltihaplanmalar g�r�lebilir. Ayr�ca kulak memesine delik a��l�rken tek kullan�ml�k aletler kullan�lmad�� taktirde bug�n i�in �ok yayg�n hale gelmi� kan yolu ile bula�abilen sar�l�k (hepatit B), AIDS (HIV) gibi, mikroplar�n yol a�t�� hastal�klara yakalanma tehlikesi vard�r. Do�al olarak bu riskler kulak gibi v�cudun ba�ka yerlerine de tak�lan cildi delici tak�lar�n ve i�lemlerin (d�vme gibi) t�m� i�in ge�erlidir.

E.A�IZ VE D�� SA�LI�I

Di� ve di� eti hastal�klar� �lkemizde ve d�nyada en �nemli sa�l�k sorunlar� aras�ndad�r. Ancak hayat� do�rudan tehdit etmedi�i i�in gereken �nem verilmemektedir.
A��z sindirim kanal�n�n giri�idir. A��zdaki olumsuzluklar di� sa�l��n�n bozulmas�na, sindirimin olumsuz etkilenmesine yol a�ar. A��zla ald��m�z yiyecekler �i�nenip, t�k�r�kle kar��t�r�larak yutulmaya ve sindirime haz�r hale getirilirler. A��z ayn� zamanda konu�maya yard�m eder. Tat alma organ� olan dilin; �i�neme, yutma, konu�ma gibi �ok �nemli yan g�revleri de bulunmaktad�r.
Di�lerin besinlerin par�alanmas�, ��t�lmesi g�revlerinin yan� s�ra konu�mada ve g�r�n�m�m�zde �nemli etkileri vard�r. Di�leri eksilmi� ki�ilerin baz� sesleri ��karabilmeleri zorla��r, �i�nemede ve/veya �s�rmada da zorluk olur. Di�lerin geli�im s�reci i�erisinde ilk ��kan s�t di�leri, daha sonra yerlerini kal�c� di�lere b�rak�r.
A��z ve di� sa�l��nda en �nemli iki hastal�k di� ��r�kleri ve di� eti iltihaplanmalar�d�r. Di� eti hastal�klar� kimi zaman di� yuvas�n�n bulundu�u �ene kemi�inin erimesine kadar ilerleyen bir etki yapabilir. Di� sa�l��n�n bozulmas� v�cuttaki di�er organlar� da etkileyebilir. Di�ler neredeyse b�t�n sistemleri olumsuz etkileyen s�rekli enfeksiyon oda�� haline gelebilir ve kalp, b�brek, eklemler vb. yap�larda �nemli sa�l�k sorunlar�na yol a�abilen enfeksiyonlara kaynakl�k edebilir.
A��zda ve di�lerde yap�sal ve i�levsel herhangi bir bozuklu�un olmamas�, a��z ve di�lerin g�revlerini tam olarak yapabilmeleri durumu �a��z ve di� sa�l��n�n varl��n� g�sterir.

1. Di� ��r�mesi
Di� ��r�klerinin olu�mas�nda �� temel etmen bulunmaktad�r: Duyarl� bir di� y�zeyi, mikroorganizmalar i�in elveri�li yiyecek art�klar�, bunlar�n par�alanmas�na ve asit olu�umuna yol a�acak mikroorganizmalar�n varl��. Besinler i�inde di� ��r�mesine en �ok neden olanlar karbonhidratlar, yani kabaca, �ekerli g�dalard�r.
Di�ler d�zenli olarak f�r�alan�r ve bak�mlar�na �zen g�sterilirse, mikroplar onlara zarar veremezler. Di� ��r��, di�te oyuklar yaparak di�in yap�s�n� bozan ve kendi kendine iyile�meyen bir hastal�kt�r.
Di�ler iyi temizlenmeyecek olursa, �zerinde besin art�klar� ve mikroplar birikir. A��z i�erisindeki bakteriler yiyecek art�klar�ndaki �ekerli maddeleri kullanarak onu saydam, yap��kan bir madde haline getirir ve di�ler �zerine yap��mas�n� sa�lar. Bu birikintilere plak denir. Bu plaklar bakterilerin di� �zerinde tutunmalar�n� da kolayla�t�r�rlar. Besinlerin tatland�r�lmas� i�in kullan�lan �ekerli maddelerin i�inde bulunan asit, di�lere zarar verebilir, ancak bakterilerin kendileri de asit olu�turabilmektedir. Asit di� minesinin erimesine neden olur. B�ylece olu�an erime b�lgelerinden giren mikroplar kolayca alttaki yumu�ak dokuya ula�abilirler.
Asitler di�in koruyucu tabakas� olan di� minesi �zerinde k��k delik�ikler olu�turur. Bu delikler giderek geni�ler ve k��k oyuklar haline gelir. Di� minesinin erimesinden sonra ��r�k h�zla ilerler, alttaki tabakada geni� ve derin bir oyuk meydana getirir. Di� ��r�� di� �z�ne do�ru ilerledik�e di�ler a�r�maya ba�lar. ��r�k daha da ilerlerse di� �z� b�lgesinde ve �ene kemi�i i�erisinde cerahat olu�maya ve birikmeye ba�lar. Buna di� apsesi denir. E�er di� hekimi taraf�ndan daha ba�lang�c�nda tedavi edilmeyecek olursa ��r�k di� i�in daha zor, karma��k ve pahal� tedaviler gerekebilir. Di� pla��, di� etlerinin �nemli hastal�k nedenlerinden biridir. Yemeklerden sonra di�lerin f�r�alanmas� ve di� ipi kullanarak yemek art�klar�n�n ��kar�lmas� di�lerin ��r�mesini, di� eti hastal�klar�n�n olu�umunu ve ilerlemesini �nler.
Di�lerin a�r�mamas� sa�l�kl� oldu�u anlam�na gelmez. Di� a�r�s�n�n olmas� i�in di� ��r��n�n �ok ilerlemi� olmas� gerekir. Di� ��r�klerinin tedavi edilebilir d�nemde belirlenmesi i�in a�r� olu�mas�n� beklemeden senede en az iki kez di� hekimine giderek di�lerin muayene ettirilmesi gerekir. Di� hekimleri gerekti�inde di�lerin filmini �ekerek g�zle g�r�nmeyen di� oyuklar�n� da belirleyebilirler.
Di� ��r�klerinin erken d�nemde tan�nmas� di�lerin kaybedilmesini engelleyebilir veya en az�ndan geciktirebilir. Bu hem sa�l�k a��s�ndan, hem de sosyal ve ekonomik a��dan �nemli katk�lar sa�lar. A�za takma di� tak�lmas�na olan ihtiyac� azalt�r. Hi�bir �ey kendi do�al di�lerimizin yerini tutamaz. Kal�c� di�lerin erken d�k�lmesi beslenme sorunlar�na neden olur. Do�al di�lerin uzun s�re dayanmas�nda a��z ve di� bak�m�n�n �nemi �ok b�y�kt�r.
Di� sa�l�� a��s�ndan sularla ald��m�z flor da �ok �nemlidir. Sular�nda flor eksikli�i olan yerle�im yerlerinde di� ��r�klerinin oran� �ok artar. Bu nedenle florla ilgili olarak sa�l�k kurulu�lar�n�n �nerilerine uyulmal�d�r.

2. Di� Eti Hastal�klar�
Di�in di� eti d��nda g�r�nen b�l�m� di� minesi denilen sert bir tabaka ile kaplanm��t�r. Bunun alt�nda daha yumu�ak bir yap� vard�r. En i�te ise di� �z� vard�r. Burada bol miktarda damar ve sinir bulunur. Di� g�vdesi di� etine ve onun alt�ndaki kemi�e girdi�i b�l�mde daral�r. Bu b�l�me di�in boyun b�l�m� denir. �ene kemi�i i�inde kalan b�l�m�ne ise di�in k�k b�l�m� ad� verilir. Di� k�k� di� yuvas�nda �ene kemi�ine �zel doku uzant�lar� ile s�k�ca ba�lanm��t�r. Di� eti hastal�klar�, di� ��r�kleri a��z kokusuna neden olabilir. A��z kokusu oldu�unda nedeni ara�t�r�lmal�d�r.

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/dis1.gif
Di� eti hastal�klar� en �nemli di� sa�l�� sorunlar� aras�ndad�r. A��z hijyeninin bozuklu�u ile yak�ndan ili�kilidir. Ba�lang�� d�neminden itibaren di� etleri kolay kanar. Di� eti kanamalar�nda di� hekimi muayenesi zorunludur. Di� etleri, di� yuvalar� ve a��z taban�ndaki iltihaplanmalar genel olarak di� eti hastal�� olarak bilinmektedir. Di� �zerindeki plaklar bunun en �nemli nedenidir. Tedavi edilmeyen di� eti iltihaplar� �ene kemi�inin de iltihaplanmas�na ve zarar g�rmesine yol a�abilir.
Di� ��r��, di� eti hastal�klar�, sin�zit, bademcik iltihab�, solunum sistemi hastal�klar�, sindirim sorunlar�, a��z bak�m yetersizli�i a��z kokusuna neden olabilir. Bu hal, sosyal ili�kileri de etkiler. Baz� metabolizma hastal�klar� da a��zda kendine �zg� kokular yapabilir.

3. Di�lerin Geli�im Bozukluklar�
A��zda kapanma bozukluklar�na neden olan di� d�zensizlikleri di�lerin ��r�mesini kolayla�t�r�r ve daha erken d�nemde d�k�lmesine yol a�ar. D�zensiz di�ler, alt ve �st �ene aras�ndaki ili�kinin bozulmas�na neden olabilir. �i�neme ve temizleme g��l�� yarat�rlar, k�t� a��z kokusuna yol a�arlar.
D�zensiz di�lerin en �nemli nedeni s�t di�lerinin zaman�ndan �nce yitirilmesi olabilir. Bunun sonucunda ��kan kal�c� di�ler birbiri �zerine gelecek bi�imde yerle�ebilirler. D�zensiz di�ler konu�ma bozukluklar�na ve g�r�n�m bozukluklar�na neden olabilir.
Sigara di�lerde renk de�i�ikli�i yapar. Sigara i�enlerin di�leri kahverengimsi bir renk al�r. Canl�l��n� kaybetmi� olan di�ler gri renkte g�r�n�r. �ocuklarda hatal� olarak kullan�lan baz� ila�lar da di�lerde renk de�i�ikli�ine neden olabilir. A��r� derecede flor di�lerin sararmas�na neden olabilir.
Hamilelikte ve s�t �ocuklu�u d�neminde kullan�lan antibiyotik vb. baz� ila�lar di�lerde kal�c� renk de�i�ikliklerine neden olabilir. Bu nedenle hekim �nerisi olmaks�z�n ila� kullan�lmamal�d�r.

4. A��z ve Di� Sa�l�� Nas�l Korunur?
Di� hastal�klar� ve di� sa�l��n�n korunmas� a��s�ndan erken tan� �ok �nemlidir. Bu nedenle y�lda en az iki kez di� hekimine muayene olunmas� �nerilir.
Di� ��r�melerinin �nlenmesinde sularda yeterli flor olmas�, d�zenli olarak di�lerin f�r�alanmas�, di� ipi kullan�lmas�, a��r� tatl� ve �ekerli yiyeceklerden olabildi�ince ka��nma bunlar yendi�inde mutlaka di�lerin f�r�alanmas�, di� hekimi kontrollerine gidilmesi temel uygulamalard�r. Di� eti hastal�klar�n�n �nlenmesinde de di� f�r�alama ve d�zenli di� hekimi kontrolleri �nemlidir.
Di�lerde geli�im bozukluklar� varsa erken d�nemde �zel di� hekimli�i dallar�nda uzmanla�m�� birimlere ba�vurularak gerekli tedavi sa�lanmal�d�r.
A��r� asitli ve �ekerli yiyecekler mikroorganizmalar�n etkisini art�r�r. Di�ler sert cisimlerle kar��t�r�lmamal�, f�nd�k, ceviz vb. kabuklu yiyecekler di�lerle k�r�lmamal�d�r. Bunlar di� minesinin �atlamas�na ve bakterilerin etkisinin artmas�na neden olur. Di� minesinin koruyucu etkisi ortadan kalkar.

5. Di� F�r�alama Tekni�i
Di�lerimizi koruman�n en etkili yolu d�zenli olarak f�r�alamakt�r. Di� f�r�alaman�n ilk ad�m� do�ru f�r�a se�imidir. En uygun f�r�a naylon ve orta sertlikteki f�r�alard�r. A��z i�inde kolay hareket ettirilmesi ve arka di�lere rahat ula�abilme a��s�ndan f�r�an�n kafas�n�n fazla b�y�k olmamas� tercih edilir. Uygun f�r�a se�ildikten sonra di�ler en az g�nde iki kere d�zenli olarak f�r�alan�r. Di� macunu a�za verdi�i ho�a giden koku ve his nedeniyle di� f�r�alanmas�n� kolayla�t�r�r. Di� parlatma tozlar� di� hekimi �nerisi olmad�k�a kullan�lmamal�d�r. A��r� kullan�mlar di� sa�l�� a��s�ndan zararl�d�r.

Di� f�r�alanmas�nda f�r�an�n duru�u d��ndaki temel hareket ayn�d�r: F�r�a di� eti �izgisine e�imli olarak yerle�tirilir. Bu durum bozulmadan k��k dairesel hareketlerle di�ler f�r�alan�r. Daha sonra f�r�a, bir f�r�a boyu kadar kayd�r�larak f�r�alama s�rd�r�l�r.
1. Di� f�r�as� 45 derecelik a�� yapacak bi�imde tutulur ve di� eti hizas�ndan ba�lanarak a��z bo�lu�una do�ru f�r�alamaya ba�lan�r. D�� y�zeylerden ba�layan f�r�alama sert darbeler halinde de�il, yumu�ak ve daireler �izecek bi�imde, �n di�lerden arka di�lere do�ru yap�lmal�d�r.
2. Daha sonra di�lerin i� y�zeyleri ayn� �ekilde f�r�alan�r. Bu i�lemde f�r�a e�ik tutularak, di� etinden a��z bo�lu�una do�ru hareket ettirilir.
3. Daha sonra di�lerin �i�neme y�zeyleri f�r�a d�z olarak ileri geri hareket ettirilerek f�r�alan�r.
F�r�alama i�leminin en az iki-�� dakika s�rmesi gerekir. Sa�l�kl� di� etleri f�r�alama s�ras�nda kanamaz.
Di� f�r�as� ki�iye ait bir ara�t�r, ba�kalar�yla payla��lmaz. Di� f�r�alar� birka� ayda bir, en ge� alt� ayda de�i�tirilmelidir. Gerekti�inde ara y�zlerin etkin olarak f�r�alanmas�n� sa�lamak �zere ara y�z f�r�alar� kullan�l�r. Bunlarla ilgili �nerilerini almak �zere di� hekimine ba�vurmak gereklidir.

6. Di� �pi Kullan�m�
Di� ipi, di� aralar�nda kalan yiyecek art�klar�n�n uzakla�t�r�lmas� a��s�ndan �ok yararl� bir ara�t�r. �ok k��k ya�lardan ba�lanarak uygun di� f�r�alama ve di� ipi kullanma tekniklerinin ��renilmesi gerekmektedir.
Di�ler f�r�aland�ktan sonra di� ve di� eti �izgisi ile di�ler aras�nda kalan yemek art�klar�n�n temizlenmesi i�in di� ipi kullan�l�r. Bu art�klar en �nemli ��r�k nedenlerindendir.
1. Otuz santimetre kadar di� ipi al�n�r. Di� ipinin bir b�l�m� bir elin orta parma��na di�er ucu da di�er elin orta parma��na dolan�r. �pin bir b�l�m� ortada kalmal�d�r.
2. Ortada kalan ip b�l�m� i�aret parma�� ile geriye do�ru itilir.�p, di�ler aras�ndan ge�irilir. Bu hareket s�ras�nda sert olunmamal�d�r. �p di� etine kadar indirildikten sonra a��z bo�lu�una do�ru di� aralar�n� s�y�racak bi�imde indirilir. Bu s�rada di� etinin kesilmemesine �zen g�sterilmelidir.
3. Ayn� uygulama di�er bir par�a ip al�narak alt di�ler i�in de tekrarlan�r.

H. EL VE TIRNAK TEM�ZL�� VE BAKIMI

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/eller.jpg
G�nl�k ya�amda en fazla kirlenen organlar�n ba��nda eller gelmektedir. Kirli y�zeylere s�rt�nen ve dokunan ellerin y�kanmad�klar� s�rece birer mikrop bar�na�� olmaya ba�lad�� bilinmelidir. Bu nedenle ellerin d�zenli olarak y�kanmas� gerekmektedir. Olanak bulunan her ortamda eller akar su alt�nda sabunla, el s�rt�, avu� i�i ve parmak aralar� k�p�klerle kaplan�p 15 saniye ovu�turularak (yava��a 15�e kadar sayarak bu s�re belirlenebilir) y�kanmal�, durulanmal�, ba�kas� taraf�ndan kullan�lmam�� havlu, ka��t havlu ya da ka��t mendille kurulanmal�d�r. Kurulama olana�� yoksa elleri bir yere s�rmek yerine havada kendili�inden kurumas�n� sa�lamak en do�ru davran��t�r. T�rnaklar�n kesilmi�, varsa ojenin eskimemi� olmas� el temizli�i i�in �n ko�uldur. Su ve sabun bulunmayan yerlerde el temizli�i haz�r �slak temizlik mendiliyle yap�labilir.
Eller ne zaman y�kanmal�d�r?
yemeklerden �nce ve sonra

yemek haz�rlamadan �nce ve sonra

di�, a��z, y�z, g�z temizli�i yapmadan �nce

tuvalet gereksiniminin giderilmesinden �nce ve sonra

kirli, tozlu bir i�i tamamlad�ktan sonra

d��ar�dan eve ve i�e geldikten sonra

hasta olan bir yak�n�m�z� ziyaretten sonra

-yukar�dakilere uyan hi�bir i� yap�lmasa dahi g�n i�inde �e�itli saatlerde (her zaman temiz g�r�necek �ekilde)

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/elyikama1.jpg
T�rna��n etten ayr�ld�ktan sonraki b�l�m�n�n alt�nda kir ve ya� kolayca birikir. Ayr�ca burada mikroplar bar�nabilir, ba��rsak parazitlerinin yumurtalar� da bulunabilir. T�rnaklar�n d�zenli kesilmesi, banyo yaparken de t�rnak f�r�as� ile f�r�alanarak temizlenmesi gerekir. T�rnak yemek, bu nedenle de sa�l��a zararl� bir al��kanl�kt�r.
El t�rnaklar� yar�m ay bi�iminde, ayak t�rnaklar� ise d�z olarak kesilir. Ayak t�rnaklar�n�n yar�m ay bi�iminde kesilmesi t�rnak batmalar�na neden olabilir

�.AYAK TEM�ZL��
Ayaklar her g�n �orap ve ayakkab� i�erisinde terledi�inden d�zenli olarak y�kanmal�d�rlar. Y�kanma i�lemi yap�lmaz ise �evreyi rahats�z edecek kokular, daha sonra da ayak sa�l��n� bozabilecek nas�r gibi sorunlar ortaya ��kabilir. Ayaklar d�zenli olarak y�kanmal�, her y�kamadan sonra parmak aralar� havlu hatta sa� kurutma arac� ile iyice kurutularak mantar enfeksiyonlar� i�in ortam olu�mas� �nlenmelidir. Ayak havlular� ellerin kurulanmas�nda kullan�lmamal�d�r.
Ayak sa�l�� ve temizli�i i�in kullan�lan �orap ve ayakkab� da �nemlidir. �zellikle �oraplar�n pamuklu olmas� ayak sa�l�� i�in tercih nedenidir. �oraplar�n temiz olmas� ve g�nl�k olarak de�i�tirilmesi gerekmektedir.

J. BANYO YAPMA
M�mk�n oldu�unca s�k y�kanmak gerekir. �zellikle deri y�zeyinde bulunan mikroplar�n, y��lan kirlerin, ter ve di�er bile�iklerin uzakla�t�r�lmas� ve d�k�len y�zeysel h�crelerin at�lmas� i�in de bu uygulama gereklidir.

Y�kanma, su ve sabun kullanarak derinin ovulmas� ve kirin ak�t�lmas�d�r. Ter, ya�, di�er deri bezleri salg�lar�, deri �zerindeki mikroplar, deri d�k�nt�leri, toz, �amur vb. birle�erek kir denilen tabakay� meydana getirir. Kirli ortamda �al��an ki�ilerde zararl� bir tak�m maddeler v�cuda bula�abilir. ��te t�m bunlar�n g�nl�k banyo ile hatta gere�inde daha s�k banyo ile v�cuttan uzakla�t�r�lmas� sa�lanabilir. V�cuda bula�an her t�r zararl� kimyasal madde banyo ile hemen deriden uzakla�t�r�lmal�d�r.

Y�kanma s�ras�nda y�kanmay� kolayla�t�racak ara� ve gere�lerden yararlan�labilir. Lif, kese mekanik etkinli�i art�rmak i�in yarar sa�layabilir. Lifler sabunun v�cuda daha etkin olarak uygulanmas�n� sa�lamaktad�r. S�rt b�lgesinin sabunlanmas�nda uzun sapl� banyo f�r�alar�ndan yararlan�labilir. Kese geleneksel y�kanma ara�lar�ndand�r. Derideki d�k�nt� h�crelerin uzakla�t�r�lmas�na ve bir dereceye kadar deri dola��m�na yard�mc� olabilir. Ancak soyucu etki yapacak �iddette kullan�lmamal�d�r.
Her banyodan sonra i� �ama��rlar� ve giysiler de�i�tirilmelidir. �e�itli nedenlerle banyo yap�lamad�� durumlarda da i� �ama��rlar�n�n s�k olarak de�i�tirilmesi gerekmektedir. Spor ve a��r� yorucu i�ler yaparak fazla terlenildi�i durumlarda muhakkak banyo yap�lmal� ve i� �ama��rlar� de�i�tirilmelidir

II. SA�LIKLI G�Y�NME

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/giyim.jpg
Sa�l��n korunabilmesi i�in d�� ortam ko�ullar�na g�re giyinilmesi gerekir. Giyecekler hava, mevsim ve s�cakl�k �artlar�na uygun olmal�d�r. Giyeceklerin cildi tahri� etmeyecek, allerji yapmayacak, teri emebilecek �zellikteki maddelerden yap�lmas� gerekmektedir. V�cudun kirlenmesine yol a�abilecek i�lerde �nl�k, ellerin kirlenmesine yol a�abilecek i�lerde eldiven giyilmelidir. Ayr�ca yap�lacak i� s�ras�nda ellerin, v�cudun, g�zlerin, kulaklar�n, ba� ya da ayaklar�n korunmas�n� gerektiren bir durum ya da tehlike varsa �zel koruyucu k�yafetler giyilmelidir. Bu giyecekler t�m i� uygulamas� s�resince ��kart�lmamal�d�r.
Sa�l��a uygun giysiler v�cudu d�� ortam�n t�m etkilerinden koruyan, m�mk�n oldu�unca teri emebilen, allerji ve kokuya neden olmayan do�al maddelerden yap�lan giysilerdir. Ayr�ca serbest harekete olanak vermeyen giysiler rahats�zl�k vericidir. T�m giyecekler se�ilirken, �nce rahatl��n ama�lanmas� en do�ru yakla��md�r. Bu konu ayakkab�lar i�in �zellikle �nemlidir.

III. ORTAMIN TEM�ZL�� VE BAKIMI

Sa�l��m�z, ya�ad��m�z ortam�n temizli�inden de do�rudan etkilenir. Temizlik i�lemleri bilin�li olarak yap�lmad��nda var olan kirlilik daha geni� y�zeylere yay�labilir. Ancak temizlik elemanlar� dahi, nas�l temizlik yap�lmas� konusunda bilgi sahibi olmayabilirler.
Ortam�n temizli�i olabildi�ince s�k yap�l�r. Temizlik s�ras�nda ba�ka yerlere ait e�yalar yerlerine g�t�r�l�p (dolap i�i, ba�ka oda vs.) d�zenlenerek ortam haz�rland�ktan sonra temizlenmelidir. Yerler ve y�zeyler p�r�zs�z olmal�d�r. Bu nedenle cila ve boya bak�m� en ge� iki y�lda bir yap�lmal�d�r.
T�m mobilya ve malzemeler ortama yerle�tirilirken, temizlik i�in kolayl�k sa�lama d��ncesiyle, �zel ilgi g�sterilmelidir. �rne�in; yerinden oynamayacak kadar a��r olan par�alar�n arkas�nda ve yan�nda bo�luk b�rak�l�r, jaluzi gibi fazla y�zey i�eren ve temizli�i zor olan malzeme yerine, olanak varsa y�kanabilen basit gere�ler kullan�lmas� yararl�d�r.
Kirli zeminleri temizlerken kiri temiz alanlara yaymamak ama� olmal�d�r. Temizlik gere�leri temizlenen y�zeylerden her zaman ve kesinlikle daha temiz olmal�d�r.
�nce g�r�nen kirler temizlenir; ileri temizlik, a�amal� olarak uygun s�raylager�ekle�tirilir.

Temizlik s�ras�nda �ncelikle s�cak su kullan�l�r.

Temizli�i yap�lan y�zeyler sonunda kuru olarak b�rak�l�r.

Kullan�lacak malzeme etkili, kullan�m amac�na ve standartlara uygun olmal�d�r.

A- FARKLI ORTAMLARIN TEM�ZL�K �ZELL�KLER�

1. Yerler ve Y�zeyler

�Temizlik s�ras�nda olabildi�ince �ok y�zeye ula�mak i�in, hareket edebilen e�yalar yerlerinden oynat�l�r.
�Vakumlu s�p�rge ile toz kald�rmadan s�p�r�l�r.
�S�p�rme sonras� arap sabunlu su ile �slat�lm�� paspasla silinir.
�Uzun s�re temizlenmemi�, kal�c� kirler bulunan ortamlar�n temizli�i �zen ister. Yerlerin �nce �slat�larak, spatula gibi kaz�y�c�lar yard�m�yla, mekanik olarak temizlenmesi gerekebilir.
�Mobilyalar�n tozlar�, nemli bezle silinir. Lekeler varsa, y�zeyi bozmayacak �zel temizleyiciler ya da deterjan kullan�larak temizlenmeli, kuru bez ya da nemli bezle son bak�m yap�lmal�d�r.
�Fayans y�zeyler her g�n arap sabunlu nemli bezle silinir. Sabunsuz bezle durulan�r.
�Camlar, �er�eveler ve kap�lar, en ge� ayda bir, arap sabunlu su ile �slat�lm�� bezle temizlenir ve sabunsuz bezle durulan�r.
�Kap� kollar�, banko ya da merdiven kenar� gibi �ok ki�inin ellerinin de�di�i y�zeyler, �nce s�cak su ve arap sabunuyla, daha sonra dezenfektan eklenmi� suyla silinir.
�Perdeler ve di�er kuma� materyal en ge� iki ayda bir �ama��r makinesinde uygun programla y�kan�r ya da gerekirse kuru temizleme yap�l�r.
�Pano, tablo, ayna, abajur ve radyat�r petekleri de temizlenecek y�zeyler aras�ndad�r ve mobilyalar gibi temizlenir.
�Ak�tmayan naylon torbalar ile birlikte kullan�lan ��p kovalar�, en ge� haftada bir, mekanik temizlik yap�ld�ktan sonra deterjanl� su ile f�r�alanarak temizlenir, kurulan�r

2. Buzdolaplar�
http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/hijyen_mutfak.gif
�D�� k�sm�n�n y�zey olarak temizlenmesi, i�inin d�zenli kullan�lmas� gere�i d��nda, otomatik eriticili de�ilse, buzlu�un bak�m� d�zenli olarak yap�lmal�, i� y�zeyleri ve raflar deterjanl� s�cak su ile silinmelidir.
��inde yaln�zca besinler bulundurulmal�d�r.

3. Lavabo ve Tuvaletler

. �nce g�r�n�r kirler �slat�larak temizlik f�r�alar�n�n kaz�y�c� kenarlar� da kullan�larak temizlenir.
�Toz ya da s�v�, ovucu bir deterjanla �nce f�r�alanarak temizlenir ve su ile durulan�r.
�Musluk ba�lar� da toz ya da ovucu bir deterjanla, ba�ka bir f�r�a ya da bez kullan�larak temizlenir.
�Sabunluklar�n d�� y�zey temizli�i her temizlikte yerine getirilmelidir. S�v� sabunlar bitti�inde sabunluklar f�r�alanarak temizlenip, kurulanmal� ve bu i�lemlerden sonra yeniden doldurulmal�d�r.
�Evyelerin d��nda kalan yer ve y�zeyler yukar�da belirtildi�i gibi temizlenir.
�Tuvalet ve lavabo f�r�alar� ayr� olmal�, ba�ka y�zeylerde kullan�lmamal� ve temas ettirilmemelidir

Temizlik s�ras�nda kullan�lan malzemeler ve bunlar�n bak�m� da �zen ister. Temizlik s�ras�nda eldiven kullanmakta yarar vard�r. Burada ama� el cildinin korunmas�d�r. Eldiven giyilmeden �nce eller kurallara uygun olarak y�kan�r ve kurulan�r. Kirlili�in yay�lmas�n�n eldivenler arac�l��yla olabilece�i unutulmamal�d�r. At�k bula�m�� eldivenler, kendileri de birer bula�t�r�c� ara� olurlar. Bu nedenle temizlik s�ras�nda eldivenler, fara� ve f�r�a gibi bir ara� kullanmadan do�rudan, at�klarla temas ettirilmemelidir.

Deterjanlar�n do�a kirlili�inde �nemli pay� oldu�u bilinmektedir. Bu nedenle gereksinimi kar��layacak en az miktarda kullan�lmas�na �zen g�sterilmelidir.Durulanarak y�zeylerde bulan�k g�r�nt� yapmayacak �ekilde temizlenirler. Y�zey ve yerlerin kaplamalar�na zarar vermeyecek �zellikte olanlar kullan�lmal�d�r.Arap sabunu da suland�r�larak ak��kan k�vamda deterjan gibi kullan�labilir. Arap sabunu ile haz�rlanm�� temizlik suyuna hi� bir zaman �ama��r suyu kar��t�r�lmamal�d�r. Kar��t�r�l�rsa etkileri azalaca�� gibi ortama zehirli gazlar�n ��kmas�na neden olunur.

Temizlik bezleri �s�ya dayan�kl�, t�y b�rakmayacak, yumu�ak pamuklu kuma�lardan yap�lm�� sa�lam bezler olmal�d�r. Kuru ya da nemlendirilmi� olarak, kirlendik�e su ve sabun ya da deterjanla temizlenip durulanarak kullan�l�r. Y�rt�l�nca yenilenirler. S�cak su ile y�kanamama �zelli�i ve g�zenekleri nedeniyle �ok geni� alan olu�turduklar� i�in temizlenmeleri zor olan plastik s�ngerler bez yerine kullan�lmamal�d�r. G�r�n�r bi�imde y�prand�klar�nda yer paspaslar� yenilenmelidir. Temizlik f�r�alar� esnek ve hareketli ancak kuvvet uygulayacak kadar sa�lam ve �s�ya dayan�kl� olmal�d�r. Bu �zellikleri bozuldu�unda kullan�lmay�p yenilenmelidir.

B- Y�YECEK VE ��ECEKLER�N TEM�ZL��
Yiyecek ve i�ecekler hastal�k yap�c� mikroplarla bula�mam�� olmal�d�r. Denetlenmi�, kapal� kaynak sular� en emin temiz i�me suyudur. A��k su kullanmak g�venli de�ildir. B�yle sular, kaynama ba�lad�ktan sonra en az �� dakika daha kaynat�l�p so�utulur ve bu sayede temiz olarak i�ilebilir.
Anne s�t� mikropsuz oldu�undan ilk alt� ay yaln�zca emzirilerek beslenen bebekler bu a��dan en g�venli durumda olanlard�r. Emzirdik�e s�t olu�tu�undan, anneler s�k emzirerek s�t miktar�n� art�rabilirler. Biberon kullanma hem emzirme �zerine olumsuz etkisi oldu�undan hem de temizlenme zorlu�u nedeniyle mikroplar i�in uygun ortam olu�turur. Gerekti�inde, bebek beslenmesinde biberon yerine ka��k ya da k��k bardak kullan�lmal�d�r.
Besin maddelerinde bulunan �ok say�da mikroorganizma, mutfak temizli�inin �nemini art�r�r. Bu nedenle ayr�ca �zen ister. Gerekli malzemelerin sat�n al�nmas� ile yemeklerin sunulmas� aras�nda, depolama, haz�rlama, pi�irme, bekletmeden, servis sonras� temizlik ve bak�ma kadar t�m i� ak�� mutfakta sa�l�kl� ortam olu�turmada ayr� ayr� �nem ta��r. Mutfaktaki s�cak ve nemli ortamda bulunan bakterilerin say�s� her 20 dakikada iki kat�na ��kabilir ve bir tek bakteri 10 saatte 1 milyar olacak �ekilde �reyebilir.
Mutfakta al�nmas� gereken sa�l�k �nlemleri i�inde, yiyecek maddelerinin g�rd�� i�lemler �zel bir �nem ta��rsa da, mutfaktaki t�m malzemelerle y�zeyler ve zeminin temizli�i en az di�er �nlemler kadar �nemlidir.
Mutfakta �al��anlar�n elleri, di�er v�cut y�zeyleri, a��zlar�, burunlar�, d��k� ve giysileri arac�l��yla yiyeceklere mikroplar bula�abilir.
Mutfakta i� yapanlar ellerini �nceden etkili �ekilde y�kamal�, ellerinde kesik ve yara band� olanlar yiyecek haz�rlamamal�, yemek haz�rlama s�ras�nda sigara i�memeli, sa�lar ve buruna temas etmemeli, yemeklerin tad�na bak�lmas� gerekti�inde temiz bir ka��k kullan�p sonra hemen y�kamal�d�r.

C- BES�NLERLE �LG�L� H�JYEN KURALLARI

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/hijyen_gida.gif

Besinler al�nd�ktan sonra bekletilmeden buzdolab� ya da dolaplara kald�r�l�r. Son kullanma tarihleri ge�meden kullan�l�r. K�r�k, �atlak ve kirli yumurtalar al�nmaz. Zedelenmemi� ve beresiz al�nm�� sebze ve meyvalardaki toz, toprak, ila� kal�nt�lar� temiz bol akar suda y�kan�r. Sebzelerin haz�rland�� tezgah di�erlerinden ayr�d�r.

Dondurulmu� besinler s�cak ortamda de�il buz dolab�nda ��z�l�r, ��z�ld�kten sonra tekrar dondurulmaz. Dondurulmalar�na ra�men g�dalarda ��r�me bir �l��de devam eder. ��zme i�lemi s�ras�nda bu s�re� h�zlan�r ve oda �s�s�nda uzun s�rede ��z�len g�dalar kolayl�kla bozulabilir. �zellikle et, k�yma gibi yiyecekler mikroplar�n �remesi i�in ideal ortam� olu�turur. Baz� buzluk ve derin dondurucular�n kapaklar�nda g�dalar�n en fazla ne kadar s�reyle saklanabilece�ine ili�kin bilgi vard�r. G�dalar�n saklanmas�nda buna dikkat edilmeli ayn� t�rden g�dalar�n eski ve yeni �retilmi�leri ayn� ortamda sakland��nda �nce eskilerinin t�ketilmesine �zen g�sterilmelidir.
Besin haz�rlama alanlar�n�n temizli�i besinler kald�r�ld�ktan sonra yap�l�r. �zellikle et sular� ya da her �e�it etten yap�lm�� g�dalarla bula�m�� y�zey, alet ve malzemelerin temizli�i �ok �nemlidir. Bu t�r y�zey ve malzemeler i� biter bitmez, hemen so�uk suyla ak�t�lmal�, sonra da y�ksek �s�da su ve deterjan kullan�larak temizlenmelidir. Y�zey temizli�i i�in �ama��r suyu da kullan�labilir.

D- MUTFAKLA �LG�L� H�JYEN KURALLARI
Kullan�lan malzemelerin y�zey �zellikleri, kalitesi, mutfa��n yerle�me plan� kurallar�n uygulanmas�n� kolayla�t�r�r �ekilde olmal�d�r. Yabanc� par�alar, cam k�r�klar�, k�r�k ara� gere�, tezgahlardaki �entik ve b�t�nl��n� bozan her t�r zedelenme ve k�r�lma temizlik a��s�ndan risk olu�turur.
Mutfakta yiyecek malzemesi kabul yeri, yiyeceklerin i�lem g�rd�� b�l�m, art�k ve bula��klar�n bulundu�u alanlar ve temiz kaplar�n muhafaza oldu�u yerler birbirinden ayr� olur.
Yerlere d�k�len yiyecek maddeleri hemen kald�r�l�r ve zemin temizlenir.
Yemek kaplar� y�kanmadan �nce, yemek art�klar�n�n temizlenmeleri gerekir. Spatula, bula��k telleri ve f�r�alar bu i�lem i�in kullan�lacak ara�lard�r. Su ile durulama kirleri daha da azalt�r. Tabaklar�n makineye uygun �ekilde yerle�tirilmesi y�kaman�n etkilili�i i�in, y�kama i�lemine kadar makinenin kapal� tutulmas� ise ortam�n temizli�inin korunmas� i�in �nemlidir. Bula��klar�n bir yerden bir yere ta��nmas� ve y�kanmak i�in a��kta bekletilmesi mikroplar�n bula�mas�n� ve �o�almas�n� art�ran bir durumdur.

Bula��k makinesi f�r�n ve ocaklar�n temizli�i, geni� y�zeyleri ve yiyecek art�klar� ile temaslar� nedeniyle �zellik ta��r. Mekanik temizlikleri yiyecekler kurumadan spatula ve f�r�a ile yap�l�r. Ba�ar� sa�lanamayan durumlarda 1/50 konsantrasyonda suland�r�lm�� ama��r suyu ile y�zey uygunsa g�llenme yap�larak, de�ilse silinerek yiyecekler uzakla�t�r�l�r.
Yer temizli�inde kullan�lan ara�lar, tezgah gibi �al��ma zemini temizli�inde kesinlikle kullan�lmazlar.

E- ATIKLAR
��pler ve di�er insan at�klar� her zaman mikrop ve parazit yumurtas� bar�nd�r�r. Yemek ve bula��k at�klar� �slak, dolay�s�yla mikroplar�n �ok sevdikleri ortamlard�r. Mikroplar genellikle bir arac� olmaks�z�n ba�kalar�na ge�ip salg�n hastal�k yapmazlar. At�klar�n �zerlerinde var olan ve �reyen mikroplar suya, ellere, dolay�s�yla yiyeceklere ge�erek hastal�klara neden olurlar. Bu nedenle el y�kama ile birlikte su ve besin temizli�inin yan� s�ra ��plerin ve insan at�klar�n�n uygun �ekilde yok edilmesi de bula��c� pek �ok hastal��a yakalanmamak i�in gereklidir.
http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/cop.gif
Ev at�klar�n� toplarken yiyecek at�klar�yla di�erlerini ayr� ayr� biriktirmek ve toplanma yerlerine g�t�rmek en do�rusudur. Bu sayede d�n��t�r�lebilir olanlar kolayca de�erlendirilebilir. ��p torbalar�n�n sokak hayvanlar� taraf�ndan par�alanmas� da �nlenebilir. ��p toplaman�n sorun oldu�u yerlerde yiyecek at�klar� hayvan yiyece�i olarak ya da g�m�lerek yok edilebilir. Temiz bo� naylon torbalar�n ba�ka kullan�m i�in saklanmas�, temiz olmayanlar�n at�lmadan �nce katlan�p, d��mlenmesi u�u�an ��pleri azaltacakt�r. �ocuk bezleri ve kad�n ba�lar� da naylon torbalar�n i�inde, s�k��t�r�l�p a�z� d��mlenerek at�lmal�d�r. Ka��t at�k, kutu ve konserve kaplar�n� atmadan �nce d�zle�tirip s�k��t�rarak, pet �i�eleri k��lterek ��p y��nlar� kat kat azalt�labilir. B�ylece mikrop, parazit, b�cek ve kemiriciler taraf�ndan �o�almak i�in kullan�lacak hacim ve y�zeyler de azalt�lm�� olur. ��plerin toplanmas� i�in haz�rlanm�� yerler d��nda bir yere kesinlikle ��p b�rakmamak, yak�nda b�yle yerler yoksa yiyecek at�klar�n� torbalara koymadan g�mmek, di�erlerini uzakta da olsa var olan yere ta��mak ��plerin istenmeyen etkilerinden korunmak i�in en uygun davran��t�r.
Y�zey azaltma t�m ha�ere m�cadelesinin esas�d�r. Eskimi� y�zeylerde olu�an g�zenek, delik ve �atlaklar ha�erat�n yerle�erek �o�almas� i�in uygun ortam olu�turur. Bu nedenle ya�ad��m�z ortamlar�n d�zenli bak�m�n� yapmak her t�r ha�eratla m�cadele i�in ila�lamadan daha sa�l�kl� ve g�venli bir yoldur.

IV. BESLENME

IV. BESLENME

Sa�l�kl� beslenme, v�cudun b�y�me, geli�me ve g�nl�k i�levlerinin s�reklili�inin sa�lanmas� i�in gerekli olan besin ��elerinin yeterli miktarlarda al�nmas�d�r. G�dalar i�erdikleri besin ��elerinin benzerlikleri a��s�ndan d�rt gruba ayr�l�rlar.

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/milk.jpg1)S�t, yo�urt, peynir grubu: S�t ve s�tl� g�dalar�n olu�turdu�u bu gruptaki besinler protein, hayvansal ya�lar, kalsiyum, fosfor, B2 , B12, A vitaminleri a��s�ndan zengindir.

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/izgara1.gif
2)Et, yumurta ve kuru baklagiller grubu: K�rm�z� et, tavuk, bal�k, yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi g�dalar�n olu�turdu�u bu gruptaki besinler ba�l�ca protein kayna��d�r, ayr�ca ya�, B vitaminleri, demir ve �inko da i�erir.
http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/beslen3.jpg

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/salata.gif

3) Taze sebze ve meyve grubu: Bu gruptaki g�dalar v�cut i�in kalsiyum, demir,
magnezyum ve di�er baz� minerallerin, A, B, C, E, folik asit gibi vitaminlerin
kayna��d�r.

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/gida1.jpg

4)Tah�l grubu: ��erdikleri karbonhidratla ba�l�ca enerji kayna��d�r, ayr�ca B grubu vitaminleri i�erir

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/hamburger2.gif
Ya�am boyu ge�ilen bebeklik, �ocukluk, ergenlik, gebelik, emzirme, menapoz, iyile�me gibi d�nemler ve yap�lan i�lere uygun olarak bu d�rt ana gruptan al�nmas� gereken miktarlar de�i�ebilir. Ancak az ve s�k yemek, g�ne mutlaka kahvalt� ile ba�lamak, ��n atlamamak, abur cubur yememek, g�nde en az 4 - 6 bardak suhttp://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/yiyecek2.gif i�mek, kolal� i�ecekler, �ay, kahve, k�zartma, kavurmalar, a��r� ya�l�, tuzlu ya da �ekerli g�dalar ve a��kta sat�lan yiyeceklerden ka��nmak, ya� se�iminde doymam�� ya�lar� tercih etmek, yiyecekleri haz�rlarken i�lerindeki besin ��elerinin korunmas�na dikkat etmek ve uygun ko�ullarda saklamak, �i� yenen meyve ve sebzeleri bol ve temiz suyla iyice y�kamak her ya� ve d�nem i�in ge�erli temel sa�l�kl� beslenme kurallar�d�r.

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/sisman4.gif
G�n�m�zde beslenme ile ilgili sorunlar�n ba��nda, modern ya�amda g�nl�k enerji t�ketiminin azalmas�na ra�men rafine g�dalardan al�nan enerjinin artmas� sonucunda olu�an �i�manl�k gelmektedir. �i�manl�k �eker hastal��, y�ksek tansiyon, kalp ve damar hastal�klar� ba�ta olmak �zere pek �ok hastal�k a��s�ndan risk olu�turur. Bu nedenle ideal kilonun korunmas� sa�l�k risklerini azaltmak a��s�ndan �zellikle �nem ta��r. �deal kilo beden kitle endeksi (BK�) olarak adland�r�lan bir form�lle hesaplan�r. Buna g�re bireyin kilogram cinsinden tart�s�n�n metre cinsinden boyunun karesine b�l�nmesi ile bireyin v�cut kitle endeksi hesaplan�r (kg/m2). BK� 20�nin alt�nda zay�f, 20 - 24 aras� normal, 25 - 29 aras� hafif �i�man, 30 - 40 aras� �i�man ve 40��n �zerinde ise �ok �i�man olarak kabul edilir.
G�dalarla ilgili bir di�er tehlikeli durum ise baz� haz�r g�dalar�n i�erdi�i katk� maddeleridir. Bu katk� maddeleri �o�unlukla g�dalar�n g�r�nt�s�n�, kokusunu daha �ekici hale getirmek, dayan�kl�l��n�, k�vam�n� ve lezzetini art�rmak �zere kullan�lan kimyasal maddelerdir ve bunlar�n bir b�l�m�n�n kanser yap�c� etkisinin oldu�u kan�tlanm��t�r. Bu nedenle t�ketilen g�dalar�n bu t�r maddeler i�ermemesine dikkat edilmelidir.
G�dalar�n temini s�ras�nda da dikkat edilmesi gereken baz� kurallar vard�r. Al�nanlar�n mutlaka taze olmas�na dikkat edilmelidir. Ambalajl� g�dalarda paket �zerinde yer alan son kullanma tarihlerine dikkat edilmeli, zedelenmi� ambalajlarda ya da k�t� saklama ko�ullar�nda bekletilmi� mallar kesinlikle al�nmamal�d�r. Konserveler paslanmam�� ve �zellikle d��a do�ru bombele�memi� olmal�d�r. S�caktan etkilenecek g�dalar al��veri�ten eve getirilirken ya buz �antalar� kullan�lmal� ve/veya en k�sa yoldan ula�t�r�lmal�d�r.

VI. D�ZENL� YA�AM VE UYKU

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/insomnia.jpgSa�l�k ve zindelik i�in d�zenli ya�am ve uyku da vazge�ilmez �artlard�r. Uyku gereksinimi insan ya�am� boyunca s�re a��s�ndan de�i�kendir. Yeni do�mu� bir bebek neredeyse g�n�n tamam�n� uyuyarak ge�irir. Aylar i�inde uyku gereksinimi giderek azal�r. Oyun �ocuklu�u d�neminin �zellikle ilk y�llar�nda ��len uykular� pek �ok �ocuk i�in vazge�ilmezdir. B�y�me hormonu uykuda salg�land��ndan �ocuklar�n b�y�me ve geli�mesinde d�zenli ve yeterli uyku �ok �nemlidir. Yeti�kinlik d�neminde 7-8 saatlik uykunun yeterli oldu�u kabul edilir. Ya�am�n ilerleyen y�llar�nda ya�l�l�kta gece uykular� d�rt saate kadar inebilir. Bunun yan�nda g�n boyunca uyuklamalarla (�ekerleme) gece uykusu telafi edilir. Bireyler aras�nda uyku gereksinimi ve ritmi farkl�l�k g�sterir. Baz� insanlar 4-6 saatlik uyku ile yetinirler kimileri ise 10-12 saat uyurlar. Baz�lar� erken yat�p erken kalkt�klar�nda, baz�lar�ysa ge� yat�p ge� kalkt�klar�nda kendilerini daha zinde hissederler. Uyku ayn� zamanda ruh sa�l��n�n bir g�stergesidir. Streste ve pek �ok psikiyatrik hastal�kta uyku ritmi ve s�resi bozulur. Bunun yan�nda yeterli uyku uyunmad��nda ki�inin fiziksel ve ruhsal streslere dayan�kl�l�� azal�r.
http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/uyku1.gifYeterli s�re uyundu�u halde uykudan zinde kalk�lm�yorsa, �zerinde yat�lan yatak, kullan�lan yast�k, odan�n �s�s�, ortamda yeterli temiz hava olup olmad��, ortamda bulunan �s�t�c�lar�n, e�ya ya da malzemelerin cila, boya, deterjan gibi kimyasallar yoluyla ortam havas�n� kirletip kirletmedi�i, uyku s�ras�nda s�re giden bir g�r�lt� kayna��n�n olup olmad�� gibi etkenler g�zden ge�irilmelidir. Do�al olarak burun t�kan�kl�� ve nefes almada zorlukla birlikte seyreden t�m hastal�klarda ve a��r� �i�manl�kta da uykunun kalitesi bozulur.

Harabe-G�nl�m

23 A�ustos 2006 18:33

VII. �ALI�MA ORTAMI

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/Office.gif
�� ve �al��ma ortam� da sa�l�k a��s�ndan riskler i�erebilir. �al��ma ortam�ndaki kalabal�k, g�r�lt�, kirlilik, s�rekli ayn� beden pozisyonunda �al��ma zorunlulu�u, a��r kald�rma, manyetik alanlara ya da kimyasal maddelere maruz kalma, hava kirlili�i, i� kazalar� gibi daha pek �ok etken sa�l�� tehdit etmektedir. Bireyler �al��ma ortamlar�ndan kaynaklanacak sa�l�k risklerini tan�mal� ve bunlar� en aza indirmelidirler. Gerekti�i �artlarda kurum ya da i�yeri hekimlerinden bu konularda dan��manl�k al�nmal�d�r.

VIII. G�NL�K YA�AMDA STRESLERLE BA�A �IKMA

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/depres.jpg
Asl�nda bir par�a stres g�nl�k hayatta kar��la��lan zorluklarla ba�a ��kmada ihtiya� duyulan enerji, uyan�kl�k ve g�c� sa�lar. Ancak uzun s�reli, s�rekli ve fazla miktarda stres yorgunlu�a ve verimin d��mesine neden olur, bedensel ve ruhsal sa�l�� tehlikeye sokar.

Uyku bozukluklar�, mide rahats�zl�klar�, ba� a�r�s�, bir konu ya da i�e yo�unla�mada zorluk, huzursuzluk, �arp�nt�, omuz ve s�rt a�r�lar� gibi yak�nmalar g�nl�k ya�amda ba�a ��kamad��m�z stresler sonucu olabilir.
Stresle ba�a ��kmada ilk basamak, ki�inin ya�am�ndaki strese yol a�an etkenleri ve nedenlerini belirlemesidir. Bir sonraki a�ama ise bunlardan hangilerinin ortadan kald�r�labilece�i ya da hafifletilebilece�i ve bunun i�in ne gibi �nlemler al�nabilece�ini bulmas�d�r.
http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/zaman1.gif
G�nl�k ya�amdaki streslerin pek �o�u -iyi ileti�im kuramamaktan kaynaklanmaktad�r. Yak�n ve geni� �evremizdeki bireylerle ileti�im kurarken a��k, anla��r ve samimi bir dil kullanmak, konu�mak kadar kar��m�zdakileri anlamaya ve dinlemeye de hevesli olmak ilk kurald�r. Olaylara kar��m�zdakinin bak�� a��s�ndan bakmak, kabul etmesek bile anlamaya �al��mak ileti�im a��s�ndan �ok �nemlidir. Olaylara olumlu yakla�mak, kendi g�c�m�zle orant�l� hedefler koymak, sonucunu de�i�tiremiyece�imiz �eylerle u�ra�mak yerine birey olarak �zerimize d��eni en iyi �ekilde yapmaya �al��mak streslerle ba�a ��kmakta en etkin yoldur.

Zaman� iyi de�erlendirmek, �yap�lacak i�ler listesi� haz�rlamak, zor i�leri basamaklara ay�rarak b�l�mler halinde halletmek, zamanl� planlama yapmak ve bunu yaparken ger�ek�i olmak, gerekti�inde yard�m ya da dan��manl�k istemek ve bir sorun i�in tek bir ��z�me ba�lan�p kalmadan di�er se�enekleri de g�z �n�nde bulundurmak stres azalt�c� davran��lard�r.
Her �e�it bedensel �al��ma, spor yapmak, hobiler i�in zaman ay�rmak, stresten ve olumsuz etkilerinden uzakla�arak g�� kazanmak i�in yararl�d�r. Bazen sadece bir arkada� ya da yak�nla konu�mak, onun taraf�ndan anla��ld��n� g�rmek bile bireyin y�k�n� �ok hafifletebilir.

IX. ZAMAN Y�NET�M�

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/calarsaat.gifZaman asl�nda herkes i�in sabittir, di�er bir deyi�le herkes i�in g�nde 24, haftada 168 saat vard�r. Ancak benzer ko�ullarda ya�ayan ve �al��anlar�n �retimleri bireysel yeteneklerden de kaynaklanan farkl�l�klar g�sterir. Bu fark� yaratan etkenlerden biri de zaman�n nas�l kullan�ld��d�r. Zaman y�netimi, zaman� ak�lc� kullanarak daha verimli sonu�lar elde edilmesini sa�lar. G�n�m�z ko�ullar�nda g�ndelik ya�am�n gereklerini yerine getirmek zamana kar�� ger�ekle�tirilen bir u�ra� halini alm��t�r. Bu y�zden zaman� iyi de�erlendirmeyi ��renmek herkes i�in stresi azaltacak, yararl� bir beceridir.

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/saat2.gif
Zaman y�netimi i�in yap�lmas� gereken ilk �ey zaman�n nas�l ge�irildi�ini belirlemektir. Herkesin ya�am�nda sabit olan uyku, yemek yemek, ki�isel temizlik ve bak�m, ula��m gibi zorunlu i�ler i�in harcanan zaman ��kar�ld�ktan sonra kalan s�re i�in planlama yap�labilir. Plan yaparken d�r�st ve ger�ek�i olmal�, g�revlerin yan� s�ra sosyal aktiviteler ve egzersiz i�in de zaman ay�rmal�d�r. Uzun ve k�sa vadeli hedef ve �ncelikleri belirlemek, hedefler i�in eylem plan� yapmak, bunlar� ger�ekle�tirmek i�in yap�lacak i�ler listesi haz�rlamak, m�kemmelliyet�ili�i b�rakmak, �ncelikleri belirleyebilmek, hay�r diyebilmek, ayn� zaman dilimine birka� i�i s�k��t�rmak (�rne�in i�e ya da okula giderken veya bir �eyler beklerken kitap okumak, yemek haz�rlarken ya da banyo yaparken �nceden kaydedilmi� ders notlar�n� kasetten dinlemek gibi) bu konuda ana ba�l�klard�r.

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/zaman.jpg
Televizyona veya al��veri�e dalmak, telefonda sohbet etmek en �nemli zaman �al�c�lardand�r. Habersiz gelen ziyaret�iler ve kazalar (bilgisayar�n�z�n ��kmesi ya da vir�s bula�mas�, elektriklerin kesilmesi, bitmi� �devin �zerine �ay d�k�lmesi, bir i�i yapmak i�in gerekli malzemelerin t�m�ne sahip olunmad��n�n son anda fark edilmesi gibi) �zellikle belli bir tarihte bitmi� olmas� gereken i�lerin planlanmas�nda �nceden hesaplanmazsa �zaman y�netimi felaketleri�ne d�n��ebilir.
Bitmeyen sohbetleri kesmek, davetsiz misafirleri bertaraf etmek i�in kendinize uygun bir ��z�m� �nceden haz�r tutun. S�reli i�lerinizi bitirmek i�in vakti hesaplarken son g�nleri, saatleri ve saniyeleri hesap d�� b�rak�n. Gerekiyorsa size zaman� hat�rlatmak i�in �alar saat kullan�n ve bir i� i�in ay�rd��n�z zamanda ger�ekten o i�i yapmakta oldu�unuzdan emin olun.

X. S�GARA, ALKOL, MADDE KULLANIMI

1. Ba��ml�l�k Nedir?
http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/sigara2.gifBa��ml�l�k ki�inin kulland�� madde �st�nde kontrol�n� kaybetmesi ve onsuz bir ya�am s�rememeye ba�lamas�d�r. Ba��ml�l�k bir kez geli�tikten sonra, bir daha iyile�mez ve ki�inin ya�am� boyunca onunla beraber gelir.

2. �radesiz Ki�iler mi Ba��ml� Olur?
Herkes ba��ml� olabilir. Madde kullan�m� ki�inin biyolojik yap�s�nda zamanla de�i�ikliklere yol a�ar ve ara s�ra da olsa kullanan ki�inin bundan ka��nmas� m�mk�n de�ildir. Madde kullan�m�n�n irade ile bir ili�kisi yoktur. Zaten ki�iler �Ben kontrol edebilirim� d��ncesiyle ba�lar, daha sonra ba��ml� hale gelir. Onlar da �Benim iradem g��l�d�r� gibi bir yanl�� inan�la yola ��km��lard�r. Ki�i maddeyi kontrol alt�nda tuttu�unu, hi� dozu a�mad��n� iddia etse de asl�nda bedeninde fark�nda olmad�� bir s�re� devam etmektedir. Bu y�zden bireysel �zellikler ile madde kullan�m� aras�nda bir sebep sonu� ili�kisi kurmak yanl��t�r.
3. Ne Kadar Alkol ��mek Risklidir?
Kullan�lan alkol miktar�n� de�erlendirmek i�in "standart i�ki" tan�m�n� kullan�yoruz. Yar�m duble rak�, cin, viski ya da bir kadeh �arap ya da bir bardak bira bir standart i�kiye e�ittir (�ekle bak�n�z). " Bir standart i�ki" D�nya Sa�l�k �rg�t�'n�n tan�mlad�� miktar olan 10-15 gram alkol i�eren miktardaki i�kidir. Alkol�n yan etkilerinin ortaya ��k�� ve kandaki kabul edilebilir d�zeyleri standart i�ki oranlar� baz al�narak hesaplanmaktad�r. Ya�a, cinsiyete ve v�cut a��rl��na g�re haftal�k ve g�nl�k alkol t�ketimi s�n�rlar� de�i�mektedir.

Bir Standart ��ki
http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/uremesagligi/maddekul_dosyalar/image002.gif

4. Esrar, Ba��ml�l�k Yapar m�?
Esrar hem ba��ml�l�k yap�c�, hem de sigaraya oranla daha fazla kanser yap�c� madde i�ermektedir ve bireyin ya�am kalitesini d��r�r. Esrar, bedende ya� dokusunda birikti�inden haf�za kayb�na, ��renme ve solunum bozukluklar�na neden olabilmektedir.
Esrar ile ilgili bilinmeyen ger�ekler:

Esrar� kendileri i�in bir sorun olmas�na ra�men kullanmaya devam edenler %97
��, okul ve di�er alanlarda kendileri i�in sorun yaratt��n� belirtenler %85
�nemli etkinliklerini esrar i�in b�rakanlar %66
B�rakmak isteyen ancak b�rakamayanlar %35
�al��maya al�nan ki�iler aras�nda ba��ml�l�k oran� %70

5. Ecstasy Ba��ml�l�k Yapar m�?
Ecstasy�de ba��ml�l�k yapar. Ki�i bir s�re sonra bu madde olmadan ya�amdan keyif alamaz hale gelir. Ayr�ca bilinmeyen bir nedenden dolay� �l�me de neden olmaktad�r. �lkemizde sat�lan ecstasy�lerin i�inde farkl� kimyasallar oldu�u saptanm��t�r
6. Uyu�turucular Baz� �lkelerde Serbest mi?
Sadece Hollanda�da esrar kullan�m� serbest b�rak�lm��t�r. Ancak bunun nedeni esrar�n zarars�z olmas� de�ildir. Hollanda�da esrar kullan�m� �ok yayg�n ve genellikle de di�er uyu�turucu maddelerle birlikte sat�lmaktayd�. �lke politikas�, bunun �n�ne ge�mek ve ki�ilerin di�er uyu�turucu maddeleri kullanmalar�n� engellemek amac�yla b�yle bir giri�imde bulunmu�tur.
7. Ara S�ra Kullanmak Zararl� m�d�r?
�nsanlar genelde ara s�ra kullanarak ba�larlar. �lerleyen d�nemlerde daha �nceki ya�ad�klar� etkiyi elde etmek i�in her seferinde kulland�klar� miktar� artt�rmak durumunda kal�rlar. Bu durum madde talebinin artmas� anlam�na da gelir ki bu da ba��ml�l��a g�t�ren yoldur. Aral�kl� da olsa uzun s�re kullan�m mutlaka bireyin ruhsal ve kimyasal yap�s�nda de�i�ikliklere yol a�ar.
8. Herkes Uyu�turucu Kullan�yor ve Onlara Bir �ey Olmuyor! (mu?)

Ger�ekte yeti�kinlerin ve gen�li�in b�y�k bir �o�unlu�u madde kullanmamaktad�r. B�yle bir s�ylemi dile getirmenin amac� genellikle ki�inin kendisine yanda� arama �abas�ndan kaynaklanmaktad�r. Uyu�turucu kullanan bir ki�inin, maddenin kendisine ve �evresine verdi�i zararlar� g�rmesi zaman alabilir. Maddelerin verdi�i zararlar aras�nda okul ba�ar�s�nda d��me, aile ili�kilerinde kopukluk, arkada� �evresinin daralmas�, bedensel ve ruhsal de�i�iklikler, zamanla �retkenli�in azalmas� say�labilir.
9. Arkada��m�n Uyu�turucu Kullanmas� Beni Etkiler mi?
E�er ki�inin madde alan bir arkada�� varsa bir s�re sonra bundan etkilenmesi olas�l�� b�y�kt�r. �Nerden bileceksin ya�ad�klar�m�, sen hi� kullanmad�n ki!� gibilerinden bilin�li ya da bilin�siz s�zlerle yard�m etme iste�i i�indeki ki�iyi kullanmaya itebilir. Bu durumu bir girdaba benzetebiliriz.
10. Uyu�turucu Sadece Kullanan Ki�iye mi Zarar Verir?
Uyu�turucu kullan�m� t�m topluma zarar verir. Bula��c� bir �ekilde yayg�nla��r. Kara para ve mafya uyu�turucudan beslenir. �nsanlar s�m�r�l�r

BuckLes

23 A�ustos 2006 19:01

MUTFAKTAK� YANLI� �NANI�LAR

Erciyes �niversitesi Atat�rk Sa�l�k Y�ksek Okulu, konuya ili�kin a��klamas�nda, ev han�mlar�n�n yemek pi�irmede ve di�er yiyeceklerin haz�rlanmas�nda yayg�n olarak uygulad�klar� bir�ok al��kanl��n, sa�l�k a��s�ndan yanl�� oldu�unu belirtti.
Ev han�mlar� sebzeleri genelde do�rad�ktan sonra y�karlar ancak, do�rand�ktan sonra oksijen ile temas eden sebzelerde C vitamini kayb� olur.
Baklagillerin �slatma sular� d�k�l�r. Halbuki baklagillerdeki B vitamini �slatmada kullan�lan suya ge�er. Bu sular, d�k�lmemeli yeme�in pi�irilmesinde kullan�lmal�d�r.
Makarna ve mant�lar�n pi�irme sular� d�k�lmemeli, su miktar� iyi ayarlan�p suyunu �ekerek pi�mesi sa�lanmal�d�r. Aksi takdirde yine B vitamini kayb� olur.
Pirin� pilav� pi�irilirken, pirin�lerin ya�da iyice kavrulmas�n�n iyi olaca�� d��n�l�r ama, pirincin kavrulmas� protein kayb�na neden olur.
Dondurulmu� olan etler, s�cak ortamlarda ��zd�r�lmeye �al��l�r. Oysa ki protein kayb�n�n olmamas� i�in dondurucudan ��kar�lan etler buzdolab�n�n alt k�sm�nda ��z�lmelidir. Dondurulmu� g�dalar ��z�ld�kten sonra tekrar donduruldu�u zaman vitamin de�erini kaybeder ve g�dalarda zararl� mikroorganizmalar�n �o�almas� kolayla��r.
Al��kanl��n� De�i�tir, Sa�l�kl� Ya�a
kulaktan dolma bilgilerle edinilen bu al��kanl�klar�n de�i�tirilmesinin hem sa�l�k, hem de ekonomik a��dan b�y�k �nem ta��d��n� ,:
Salatalar�n �nceden haz�rlanmas� da yanl�� inan��lardand�r. Salatalar, yemekten hemen �nce haz�rlanmal�, limonu ve tuzu yenme vaktine kadar kat�lmamal�d�r.
S�tl� tatl� yap�m�nda �ekerin �nceden konulmas� al��kanl�� yayg�nd�r. Ancak, �eker en son kat�lmal�d�r. ��nk�, s�tle temasa ge�en �eker, tepkimeye neden olur ve proteinin etkisini azalt�r.
Yo�urdun suyunun d�k�lmesinin yo�urdun lezzetini art�raca�� d��n�l�r ama, yo�urdun suyunun d�k�lmesi de, s�zd�r�lmesi de insan sa�l�� i�in son derece �nemli olan 'riboflami' proteininin azalmas�na neden olur.
Yemeklerde kullan�lan ya�lar�n fazla yak�lmas� kanserojen maddelerin artmas�na yol a�ar.
Yumurtan�n fazla ha�lanmas� gerekti�i inanc� da yanl��t�r. Yumurtan�n fazla ha�lanmas�yla sar�s�n�n etraf�nda olu�an ye�ilimsi tabaka yumurtan�n besin de�erini d��r�r. Ayr�ca yumurtalar�n y�kanarak saklanmas� zararl� mikroorganizmalar�n yumurtan�n kabu�undan i�eri girmesini sa�lar. Bu nedenle yumurtalar kullan�laca�� zaman y�kanmal�d�r.
Izgarada pi�irilen etlerin �zgaraya yak�n olmas�n�n kolay pi�irme sa�layaca�� inanc� da et �zerinde kanserojen madde olu�mas�na neden olur.
Yiyecekler de genelde g�ne�te kurutulur. Yiyeceklerin besin de�erini kaybetmemesi i�in g�lgeli ve havadar ortamlarda kurutulmalar� gerekir.
Yemeklerin uzun s�reli pi�irilmesi gerekti�i inanc� da yanl��t�r. Yemekler, y�ksek �s�da uzun s�reli olarak de�il, bas�n�l� tencerelerde k�s�k ate�te pi�irilmelidir.

Hi-LaL

23 A�ustos 2006 19:52

A��r� terleme hastal�k i�areti olabilir...!

Terleme, v�cut �s�s�n�n ayarlanmas� i�in gerekli olan fizyolojik bir mekanizma ancak a��r� terleme rahats�zl��a neden oluyor.

Hayat� olumsuz y�nde etkileyen ve hiperhidroz ad� verilen bu t�r a��r� terlemeye toplumda y�zde 2-3 oran�nda g�r�l�yor.

Alman Hastanesi Dermatoloji Uzmanlar�ndan Dr. Belma Bayraktar, a��r� terlemenin �o�u zaman bir hastal�� da �a�r��t�rabildi�ini anlatt�:

"V�cudun kendini so�utmak i�in g�nde 4-5 defa terlemesi normal olarak kabul edilmektedir. Zira terleme, egzersiz esnas�nda, s�cak veya so�uk havalarda v�cut s�cakl��n� ayarlamak i�in gerekli fizyolojik bir mekanizmad�r.

Terleme gerekenden �ok fazla olursa, ki�iyi huzursuz eden, can s�k�nt�s�na neden olan, endi�e veren, stres yaratan utand�ran ve cildi tahri� eden bir tabloya yol a�abilir.

Bu durum ki�inin ba�ka ki�ilerle ili�ki kurmas�n�, i� ve kariyer se�imini, ruhsal sa�l��n� ve ki�isel g�r�nt�s�n�, ya�am kalitesini �ok olumsuz etkileyebilir.

A��r� terleme ciddi bir sa�l�k sorunudur. Hastalar�n y�zde 30-35'inde aile hikayesi (genetik veya �rsi ge�i�) g�r�lmektedir. V�cudun her b�lgesinde ter salg�lanmas� sempatik sinir sistemi taraf�ndan kontrol edilir ve dengelenir. Bu sistemin �al��mas�n�n bozulmas� a��r� terlemeye yol a�ar."

Dr. Belma Bayraktar, terlemenin b�lgesel ve yayg�n olmak �zere iki grup olarak de�erlendirildi�ini a��klad�:

B�lgesel terleme: El, y�z, ayak ve koltuk alt�nda a��r� terleme olarak g�r�l�r. Genellikle �ocukluk ve ergenlik (10-20'li ya�larda) d�neminde ba�lar. Ya�am boyu aral�kl� veya s�rekli devam eder. Her cins, �rk ve ya� grubunda g�r�lebilir. S�cakta art�� g�sterir, bunun yan� s�ra k�� aylar�nda hafifler.

Sinirlenme, kayg�, stres ve heyecan terlemeyi art�r�r. Terleme olan b�lgelerde bakteri tutunmas� kolayla��r. Bu y�zden de koku olur.

Yayg�n terleme: V�cudun tamam�nda veya b�y�k b�l�m�nde ortaya ��kan a��r�
terlemedir. Genellikle baz� hastal�klarla birlikte g�r�l�r.

S�k�a rastlanan sebepleri:

�i�manl�k
�la�lar(ins�lin, kanser tedavisinde kullan�lan ila�lar, hormonlar)
Alkolizm, madde kullan�m�
Kalp ve akci�er hastal�klar�
N�rolojik hastal�klar (Parkinson, omurilik yaralanmalar�, inme)
Endokrin Bozukluklar (tiroid bezinin a��r� �al��mas�, diyabet, b�brek�st� bezi hastal�klar�)
Gebelik, menapoz
Enfeksiyon hastal�klar� (t�berk�loz, ate�li hastal�klar)
�iddetli psikiyatrik hastal�klar
Ayr�ca iki ya� alt� �ocuklarda D vitamini eksikli�i sonucu g�r�len ra�itizm
hastal��nda da s�kl�kla terleme art�� g�r�l�r.

Terlemeye kar�� nlemler:

Beyaz, hafif, pamuklu giysiler giyilmesi
Temiz, havadar ortamlarda bulunulmas�
Kurutucu pudra ve sol�syonlar�n kullan�lmas�

�e�itli tedavi yollar�:

�yontoforez: Bu y�ntem d��k elektrik ak�m� ile terleme tedavisini �ng�r�yor. El, ayak, koltukalt� i�in uygulan�yor. Hafif, orta vakalarda, haftada
yakla��k 2 kez 1-3 ay boyunca uygulan�yor. Y�ntem, terleyen b�lgenin, i�inden elektrik ak�m� ge�en �zel bir sol�syonda bekletilmesi mant��na dayan�yor.

Botox: V�cuda enjekte edilen Botolinum toksininin ter bezlerini �al��t�ran sinirlerin faaliyetini azaltmas�yla tedavi ger�ekle�tirilmekte. 8-10 ay aral�klarla uygulan�yor.

Sempatektomi: Terleyen b�lgelerin sinirlerinin genel anestezi alt�nda cerrahi
olarak kesilmesi. G��s-kalp-damar cerrahlar� taraf�ndan uygulan�yor. Maliyeti y�ksek bir i�lem olup, i�lem sonras� cerrahi bak�m gerekiyor. Komplikasyon riski bulunan y�ntemin geri d�n��m� ise yok. Koltukalt� terlemesinde cerrahi y�ntemlerle b�lgesel ter bezlerinin ��kar�lmas� da ayr� bir tedavi y�ntemi.

Klipsleme: Sinir kesisi olmadan titanyumdan yap�lan bir maddeyle sinirin
klipslenmesi. Geri d�n��m� m�mk�n. Vazge�ildi�inde klips ��kar�labilir. B�t�n bunlara ek olarak stresli ki�ilerde psikoterapi de tavsiye ediliyor.

Harabe-G�nl�m

24 A�ustos 2006 08:45

Et �r�nlerine Dikkat
Etlerin gere�inden fazla pi�irilmesi �nemli besin de�erlerinin kayb�na sebep olur. Etin pi�irilmesi s�ras�nda nemini kaybetmemi� olmas� gerekir. Bunun i�in etin f�r�nda pi�mesine yak�n �zerine �s�t�lm�� ya�l� ka��t yada al�minyum folyo ile kapat�rsan�z nem oran�n� kontrol edebilirsiniz.

E�er eti mangalda pi�irecekseniz odun k�m�r� iyice yanmal� ve k�z haline gelmeli. Daha sonra k�m�r�n �zerine ince tabaka halinde k�l �rt�n�z. Izgara demirini iyice ya�lay�n�z.
Etleri k�m�r�n harereti biraz ge�tikten sonra �zgaraya koyunuz. S�k s�k �evirerek etin suyunun i�inde kalmas�n� sa�lay�n�z.

Etleri dondururken mutlaka ufak miktar halinde ve kesinlikle hava almayacak �ekilde sar�p dondurunuz. Donmu� bir eti ��z�p tekrar dondurmay�n�z. E�er dondurucunuz kuvvetli de�il ise dondurma y�ntemine ba�vurmay�n�z. ��nk� etin yava� donmas�, etin ��z�lme esnas�nda besin de�erlerinin kaybolmas�na sebebiyet verir. K�rm�z� etlerin derin dondurucudaki �mr� daha uzundur. Fakat bal�k ve tavuk etlerinin �mr� daha k�sad�r. Dondurulmu� �r�n� varsa mikrodalga f�r�nda, yok ise ocak veya normal f�r�nda ��z�n�z ve k�sa zamanda pi�iriniz.

Et sat�n al�n�rken etin kararmam��, dokusunun gev�ememi� olmas�na dikkat edin. Ya�� sararm�� olan et hayvan�n ya�l� oldu�unu g�sterir ve daha uzun pi�me s�resi ister. En �nemlisi damgal�, ambalajl� ve g�venilir sat�c�dan ald��n�za emin olun.

Bal�k al�rken; parmakla bast��n�zda iz kalm�yor, kaslar hemen d�zeliyorsa, g�zleri parlak ve lekesiz, solunga� k�s�mlar� k�rm�z� ise, bal�k tazedir. Bayat bal�k ayr�ca, kokusuyla kendini ele verir.
Tavu�un kalitesi g�g�s etini dolgun ve s�k� olmas�ndan anla��l�r. Tavuk tazeyse g��s kemi�inin ucu esnek olur. Tavu�un derisinde olu�an mavi lekeler bozulma i�aretidir.

Yiyeceklerdeki Protein ve Vitamin
Protein bak�m�ndan en zengin besinlerden biri yumurtad�r. Yumurta ayr�ca iyi bir demir kayna��d�r. Yumurtan�n taze olup olmad��n� anlamak i�in, su dolu bir kab�n i�ine koyun. E�er dipte kal�yorsa tazedir.
Yumurta ha�lad�n�z; sars�n�n y�zeyi gri-ye�il bir renk ald�. Bu durum, yumurtan�n demirinin kullan�lmaz hale geldi�ini g�sterir. Bunu yumurtan�n ha�lama s�resini k�saltarak �nleyebilirsiniz.
Yumurtan�n �ayla birlikte t�ketilmesi de demirin v�cutta kullan�lmas�n� engeller. Yumurtan�n demirinden tam olarak faydalanmak istiyorsan�z, C vitamini bak�m�ndan zengin g�dalarla birlikte t�ketin. (portakal suyu gibi)

Kurubaklagillerin protein de�eri y�ksektir. Eti az yedi�iniz d�nemlerde, kurubaklagilleri tah�llarla t�ketmeniz, v�cudunuzun protein ihtiyac�n�n kar��lanmas�na b�y�k katk� sa�lar. Kurubaklagiller kolay pi�meleri i�in �nceden ha�lan�r ve ha�lama suyu d�k�l�r. Bu i�lem kurubaklagillerdeki B vitaminlerinin suyla beraber at�lmas� demektir. Oysa bakliyat�n bir gece �nceden �slat�lmas� da pi�irme s�resini k�salt�r ve ha�lama gibi vitamin kayb�na neden olmaz

Mutfa��n�zda su �r�nlerinden s�k s�k yararlanman�z, daha sa�l�kl� beslenmenizi sa�lar. ��nk� su �r�nleri, protein A,K ve B vitaminleriyle, iyot, fosfor, �inko gibi mineraller a��s�ndan olduk�a zengindir.

S�t �r�nlerinin s�rlar�
Temel g�dalar�m�zdan biri de s�tt�r. S�t; kalsiyum, fosfor, demir gibi mineraller,
protein ve B2 vitamini a��s�ndan zengin bir g�dad�r. Ancak s�t, uzun s�re g�ne� ��na
maruz kal�rsa, i�indeki B2 vitamini kullan�lmaz hale gelir. ��te bu y�zden s�t sat�n
al�rken, serin ve ��k almayan bir yerde muhafaza edilip edilmedi�ine dikkat edilmelidir.

S�t, mikroorganizmalar�n �remesi a��s�ndan elveri�li bir ortamd�r. Bu nedenle,
past�rize edilmeden sat�lan s�tlerin kaynat�lmas� gerekir. Ancak kaynama s�resi 5
dakikay� ge�memelidir, aksi halde protein kayb� olur.
Yo�urdun suyu birka� g�n i�inde kendili�inden ayr�l�r. Ba�ta B2 olmak �zere i�indeki
vitaminler suyuna ge�ti�inden, yerken yo�urdu mutlaka suyuyla kar��t�rmal�s�n�z.

Sebzeleri T�ketirken
Salatan�n limonunu yemeden hemen �nce koymak gerekir. ��nk� bekletildi�i taktirde,
limonun i�indeki asitler, sebzelerin i�indeki vitaminleri kullan�lmaz hale getirir.
Sebzelerin besin de�eri, pi�irme s�resine g�re az veya �ok kayba u�rar. Kayb� en aza indirmek i�in sebzeleri olabildi�ince az suda ve k�sa s�reli pi�irin. Tuzu en sonunda
ilave ediniz. Suyunu �orba i�in kullanabilirsiniz.

Sa�l�kl� bir beslenmede g�nl�k enerji ihtiyac�n�n %30'unun ya�lardan kar��lanmas� gerekir. Bu oran�n da kendi i�inde %10 doymu�, %10 tekli doymu�, %10 �oklu doymu� ya�lar �eklinde bir da��l�ma sahip olmas� �nerilmektedir.

Kurutulmu� meyveler, demir bak�m�ndan zengindir. Kans�zl�ga kar�� kurutulmu� meyvelerden yararlanabilirsiniz.

Patatesin ��k almayan bir ortamda saklanmas�, daha uzun s�re dayanmas�n� sa�lar. Patates al�rken zedelenmemi� olmas�na dikkat edin. �zerinde ye�illik ve morluk bulunan patatesler toksin i�erdi�inden al�nmamal�d�r.

A,E ve D vitaminleri, ya�da eriyen yani ya�la birlikte al�nmad��nda v�cuda yararl� olabilen vitaminlerdir. Bu nedenle rejim yap�yor olsan�z bile, bu vitaminleri i�eren besinleri ya�l� t�ketmelisiniz. Yani salatan�n �zerine bir tatl� ka�� kadar ya� mutlaka koymal�s�n�z.

Sebzelerin haz�rlama s�resinde vitamin ve mineral kayb�na u�ramamalar� i�in, kesildikten sonra, zaman kaybedilmeden pi�irilmesi gerekir. Bunun i�in �nceden haz�rlay�p bekletmekten ka��n�n.

Harabe-G�nl�m

24 A�ustos 2006 21:55

Sorularla herpers (u�uk hastal��)
Herpes Simpleks ya da U�uk hastal��, Herpes Simpleks Virus denilen vir�s�n neden oldu�u cilt ve mukozalarda g�zlenen i�i su dolu keselerden ibaret bula��c� bir hastal�kt�r. Herpes Simpleks vir�s�n�n 8 tipi olup, klinik olarak en s�k 3 tipine rastlan�r.

G�ncelleme: 16:42 TS� 10 Nisan 2006 Pazartesi

�STANBUL - Memorial Hastanesi Kad�n Hastal�klar� ve Do�um B�l�m� Ba�kan� Op.Dr.N.Cihangir Y�lanl�o�lu, Herpers Simpleks (U�uk Hastal��) hakk�nda bilgi verdi.

En s�k g�r�len �� tip hakk�nda bilgi verir misiz?
HSV 1 daha �ok a��z, burun ve �evresinde izlenirken, HSV 2 genital b�lgede yerle�mektedir. HSV 3 ise Zona denilen rahats�zl��a yol a�an, sinirlerde yerle�en tipidir. Bu tip di�erlerinden farkl� olarak i�i su dolu keseler �eklinde de�il, k�zar�kl�k ve i�ne batmas� �eklinde hissedilen di�erlerinden daha keskin a�r�lar yapan bir tipidir. Ku�ak �eklinde belirli bir alan� tutar ve �ncelikle a�r�lar ba�lar. Daha sonra a�r� duyulan alanlarda nokta nokta k�zar�kl�klar ba�layarak s�n�rl� ve belirli bir alan� kaplayan d�k�nt� olu�ur. Vir�s�n tuttu�u b�lgeye uyan cilt b�lgesinde yerle�ir. Bir s�re devam ettikten sonra �ncelikle a�r�lar, ard�ndan d�k�nt� iz b�rakmadan iyile�ir.

Herpes Simpleks’in t�rleri organlara nas�l etki eder?
HSV 1 ise y�z, dudaklar, burun ve a��z i�inde i�i su dolu kabarc�klar olu�turur. Bu kabarc�klar �ok k�sa s�re i�erisinde a��l�p �zerleri �lserle�ir ve yak�nlar�ndaki di�er k��k �lserlerle birle�me e�ilimi g�sterirler. Ard�ndan �zeri sulanan bu yaralar kabukla��r. Kabuklar sar� beyaz renktedir. Daha sonra kabuklar kendili�inden yumu�ayarak d��erler. �lk ba�ta yerlerinde kahverengi bir leke b�rak�r . Daha sonra kahverengi bir ize d�n��r.
HSV 2 ise genital b�lgeyi tutar. Kas�klar, kad�nda vajina d�� dudaklar�, i� k�sm�, an�s ile vajina aras�ndaki b�lgeyi, rahim a�z�n�, erkekte penisin �zellikle g�vdeye yak�n k�sm�n�, nadiren penis ba�� ve testisleri, kal�alar� tutabilir.

Nas�l bula��r?
Herpes vir�s� temasla bula��r. �p��me, cinsel ili�ki, ayn� havluyu kullanma gibi vir�s� ta��yan birey ile temas do�rultusunda vir�sler al�n�r. Vir�sler deri ve/ veya mukozalardaki �atlaklardan v�cuda girerler. Sinir h�crelerini tutarak bu sinirlerin lifleri boyunca ilerlerler. Liflerin ganglion denilen ana merkezlerine yerle�irler. Ard�ndan o b�lgeye ait cilt ya da mukoza b�lgesinde lezyonlar�n� olu�turmaya ba�larlar. Vir�sler yerle�tikleri yerde �lmezler. Yap�lan tedaviler de vir�slerin yok edilmesini de�il hastal�k olu�turmalar�n� �nlemek ya da en az�ndan azaltmak amac�yla yap�labilmektedir.

�zellikle genital b�lge u�uklar� i�in nelere dikkat edilmelidir?
Genelde Herpes Simpleks vir�s bula�t��nda her iki tipi de al�nabilmektedir. Ayr�ca �zellikle HSV 2 denilen genital b�lge u�uklar�nda cinsel temas ile vir�s al�nd�� unutulmamal� ve yine cinsel temasla bula�abilecek ba�ka hastal�klar da akla getirilmelidir. Zira, HSV 2 vir�s� kadar kolay bula�abilen ve tehlikeli seyreden ba�ka bir tak�m vir�s hastal�klar� da ayn� ki�iden al�nm�� olabilir ( Sar�l�k , AIDS, Frengi gibi…). Bu nedenle HSV 2 g�r�len bireylerde di�er cinsel yolla bula�an hastal�klar�n da testler ile taranmas� do�ru olacakt�r.

Herpes �nfeksiyonu yayg�n m�d�r?
Herpes Simpleks infeksiyonunun bireylerde saptanarak �ok do�ru bir yayg�nl�k rdml taramas� yapmak zordur. Bu zorlu�un en �nde gelen nedenlerinden bir tanesi infeksiyonun hastal�k al�nd�ktan sonra belirti ortaya ��karmadan kalarak ta��y�c�l�k olu�turmas�d�r. Hastal��a sahip bireylerin yar�s�ndan fazlas� ( ~% 65’i) hastal��a sahip olduklar�n� bilmezler. Ayr�ca HSV 2 ile temas etmi� bireylerde hastal�k olu�sa bile korku ve utan� gibi nedenlerle hastal�klar�n� saklamalar� gibi bir durum da s�z konusudur. Bu nedenle hastal�k hakk�nda ba�vuru asl�nda vir�s� ta��yan birey say�s�ndan �ok daha azd�r. HSV infeksiyonu toplumlar aras�nda da farkl� oranlarda g�r�lmektedir. ABD’de % 20’lerde olan bu oran, �sve�’te % 35’lerde, Brezilya’da % 40’lardad�r. �lkemizde ise ne yaz�k ki bilimsel bir istatistik bulunmamaktad�r. Ancak tahmin edilen oran % 30’lardad�r. Sosyok�lt�rel seviyesi d��k toplumlarda daha s�k izlenmektedir. Gelir ve e�itim d�zeyi d��k populasyon da hedef noktas�d�r.

HSV-2 enfeksiyonuna yakalanmada risk fakt�rleri
* Cinsel partner say�s�n�n artmas�
* Ya��n ilerlemesi
* D��k gelir
* E�itim seviyesinin d��k olmas�
* Siyahi ya da Hispanik etnik k�kenli olma
* Kad�n olma
* Erkek e�cinsel faaliyet
* HIV enfeksiyonu

Hastal�k nas�l olu�makta ve seyretmektedir?
Vir�s al�nd�ktan k�sa bir s�re sonra ( 2- 12 g�n kadar zaman aral��nda) i�i su dolu keseler ve ka��nt�l� lezyonlar olu�maya ba�lar. Hastan�n ba��kl�k durumunun kuvvetine g�re bir miktar yay�l�r. Vir�sle temas eden bireylerin yar�s�ndan fazlas�nda ise herhangi bir �ikayet olmamaktad�r. Hasta hastal�k nedeni olan vir�s� v�cuduna alm��, sinir sistemine yerle�mi� vaziyettedir. Cinsel ili�kiye girdi�i bireylere vir�s bula�t�rmaktad�r. Ba��kl�k sistemi bask�land�� herhangi bir durumda ise hastal�k belirtileri ortaya ��kacakt�r. Bazen bu s�reci hasta hi� ya�amaz. Ancak vir�s� ta��y�c�l�� devam etmektedir.Bazen de y�lda en az d�rt ayr� atak ya�arlar.

Hastal�k hangi durumlarda kendini g�sterir?
Yeterli beslenememe durumunda, a��r� A vitamini al�nd��nda, a��r� alkol t�ketiminde, yo�un stres d�nemlerinde, grip vs. gibi ba��kl�k sistemini yoran baz� hastal�klarda, adet d�nemlerinde, s�k cinsel ili�kiye girildi�i d�nemlerde, ki�isel hijyen bozuklu�unda hastal�k tekrarlamaya ba�lar. Belirtiler en �iddetli ilk infeksiyonu ald��nda g�r�lse de ba��kl�k sistemi burada ana rol oynad��ndan herhangi bir n�ksde de �iddetlenebilir. Hastal�k belirtileri 20 g�n kadar s�rebilmekte ve kad�nlarda bu d�nemde rahim a�z�nda olabilen yaralar y�z�nden ak�nt�, a�r�l� cinsel ili�ki gibi �ikayetler belirebilmektedir.

Gebelikte hastal�kla temas edilmesi veya hastal��n bu d�nemde n�ksetmesi gibi durumlarda ne yap�labilir?
Hastal�k gebeli�in ilk �� ay�nda ge�irilirse fetus �zerinde �ok ciddi hasar olu�turmas� iddia edilmi� olsa da bu konu da bilimsel veriler bulunmamaktad�r. Ayr�ca bu hasarlar�n ultrason ile tespiti de m�mk�n olmayabilir. Bu nedenle t�m gebeler gebeli�in ilk d�neminde bu infeksiyonun ge�irilip ge�irilmedi�i y�n�nde taranmal�d�r. Vir�s�n yeni al�nd�� aktif infeksiyonun ge�irildi�i vakalarda gebeli�in sonland�r�lmas� d��n�lebilir. Hastal�� daha �nce alm�� ve ba��klanm�� bireylerde fetus a��s�ndan bir tehlike bulunmamaktad�r. Bu gebelerin gebelikleri s�ras�nda hastal��n n�ks�n� ya�amalar� durumunda herhangi bir tedavi uygulanmamakta sadece destek yakla��mlar� benimsenmektedir. Do�uma yak�n genital u�uk ge�iren gebelerde ise e�er lezyonlar mevcutken do�um ba�larsa bu gebelerde bebe�in temas ederek vir�s� almalar�n� engellemek i�in sezaryen tercih edilmelidir. Ayr�ca bebe�in do�um sonras�nda da bu vir�sle temas�n� en aza indirmek i�in �ok dikkat edilmelidir.

TANI:
�ikayetten
Klinik bulgular ( sulu , hemen kabuklanan ka��nt� veya yang�l� i�i su dolu kesecikler ..)
Laboratuvar bulgular� ile tan� koyulabilir.
Laboratuvar testleri aras�nda yaradan s�r�nt� ile yap�lacak k�lt�r �al��malar� vard�r.
Sitolojik tan�da HSV Tip1 ve Tip2’ye kar�� olu�mu� antikorlar�n varl�� ve PCR ay�r�c� tan�da frengi, fix ila� allerjileri, travma, temas alerjileri d��n�lmelidir.

Herpes vir�s�n tedavisi m�mk�n m�d�r, neler yap�labilir?
Herpes Vir�s�n�n tam bir tedavisi m�mk�n olmamaktad�r. Bu nedenle �ncelikle vir�s� kapmamaya �zen g�stermek gerekmektedir. Yabanc�lar ile temastan ka��nmak, cinsel ili�kide *********** kullanmak, ortak havlu vs. kullan�m�ndan uzak durmak gerekmektedir. Vir�s� ald��m�z� d��nd��m�z bireyi mutlaka bu durum hakk�nda bilgilendirmeli, kendisinin hastal�k ihtimali hakk�nda dikkatini �ekmeliyiz. Hastal�� kapma halinde veya n�ks� �nlemek i�in de ba��kl�k sistemini g��lendirmeli, a��r� alkol, a��r� yorgunluk, beslenme bozuklu�u, stres gibi durumlardan uzak kalmaya �zen g�stermeliyiz. Hastal�k lezyonlar�n�n en b�y�k s�k�nt�lar�ndan biri de kolayca bakteri ile tekrar infekte olabilerek daha derin, daha geni� ve daha �ok iz b�rakan �lsreler haline gelebilmeleridir. Bu nedenle el ile temastan olabildi�ince uzak durmal�, aktif lezyonlar�n oldu�u d�nemde ka��t havlular� tercih etmeli ve temastan ka��nmal�y�z. Bakteri varl��nda doktor kontrol�nde antibiyotikleri kullanmal�y�z.

Genital b�lgede yer alan b�t�n yaralar �nemlidir. Burada en korkutucu olan�, ba�ka hastal�klar�n herpes zannedilerek atlanmas� ihtimalidir. Bu nedenle her genital b�lgede izlenen yara da mutlaka doktor muayenesi gerekmektedir. Ayr�ca bir di�er �nemli husus da, herpes infeksiyonu varl��nda olas� di�er cinsel yolla bula�an hastal�klar�n da al�nm�� olma ihtimalidir.

kilo vermek ama profesyonelce
Arkada�lar bu olduk�a �nemli bir konu kimseden al�nt� yapmam Akl�m� ve ald��m e�iti �ok s� d�zey beyin f�rt�nas� ile kar��t�rarak ��kar�r�m ��z�mleri.

�imdi her�eyden �nce bu i� dr ve diyetisyenlerin ya da aerobik hocalar�n�n i�i de�il .Bu i� her�eyden �nce ki�inin kendi sorunu ve ��z�m� kendi yakalamal� diyerek profesyonel destek olarak ciddi bir bilim adam�n�n i�i diyorum.Formasyonu ba�ta eczac�l�k veya t�p olmal�.Nedenini isteyene a��klar�m ama bu ba�l�k yeri de�il...

Gelelim kilo vermeye kilo vermek benim g�z�mde 2 ye ayr�l�r .

1) b�lgesel kilo vermek 2) total kilo vermek

Bir kere probleminizi iyi te�his edin .Probleminiz ya 1 ya 2 yada her ikisi olabilir

peki ne yapacaz diyet mi ? Hay�r tek ba��na diyet olduk�a tehlikeli diyorum ve bu konuda �ok ciddiyim Ha bi de diyetin fydas�na gelince de b�y�k oranda sahip oldu�unuz kiloyu stabil k�lar yani ayn� kiloda kal�s�n�z Nedeni biyokimyasal Siz protein de alsan�z v�c�d onu ya�a veya �ekere �evirecek kadar ileri bir organizma ,�zg�n�m ama ger�ek bu ...

Peki ne yap�caz diyosunuz hepiniz ? ��te cevap olay ya�lar�n yani depo enerjinn kulan�lmas� ve depolama sistemin �nlenmesi

Bi kere hareketsiz kalmay�n Ve ne yiyorsan�z hareket etti�iniz zaman diliminde yiyin

Ya� metabolizmas�nda kolesterol ve sterol biyosentesizini �nleyen kimyasal yard�m al�n ve bu kimyasal yard�m� al�rken ayda bir kez karaci�er fonksiyon testi yapt�r�n

Bol bol su i�in demiyicem Hatta bu negatif bile olur az i�in de demiyicem G�nde 1,5 lit nin �st�ne ��kmay�n alt�na inmeyin Ya da s�le s�yleyim aral�k vereyim 1,4-1,7 lt aral�� su i�in .

Bitkisel �ay falan diyolar ya bunlar biraz sa�mal�k ve rant alan�

Bu bitkisel �ay kullan�m� hususnda bilimsel �al��an eczac�lardan ve dr lardan yard�m al�n ancak bilin ki bu landa tek yetkili a��z eczac�lard�r Dr lar bu i�in e�itimin alm�yo ha alan eczac� biliyo mu i�e hakim mi O da hay�r i�i bilen eczac� ile �al��n

Ha bi de bilin�li olun kimsenn her dedi�ine inanmay�n ! Ya ii bir referans eczac� ile yada bu i�e zaman ay�rarak " ya bu adam do�rus�yl�yo mu diye inceleyin ara�t�r�n bilimsel d��n�n "
Bilim san�ld�� gibi a��r� kompleks bi �ey de�il ama laylay lom olanlar bunu b�le san�yo

Lokal kilo kayb� i�in lokal uygulamal� kremler merhemler kulan�lmal� ayr�ca bol greyfurt suyu i�erseniz hi� fena olmaz Hatta bu greyfurt suyunun posas�n� da lokal b�lgelere uygulayabilirsiniz 30 daka boyunca Ve en �nemli k�s�m lokal kayb� azaltacak hareketler yap�n g�be�i kast�r�n Kal�ay� kast�r�n falan ...

Eve bir mekik tahtas� larak �mr�n�z buyu ideal g�z�kebilce�iniz unutmay�n

Burun.......kari�tirmak...!!
Toplumda ho� kar��lanmad�� i�in engellenen "hap yapma", bilim adamlar� taraf�ndan yararl� bir eylem olarak a��kland�. Hatta, burundan ��kar�lan at�klar�n israf edilmemesi ve yenmesi gerekiyor! Avusturya'daki Innsbruck �niversitesi akci�er hastal�klar� uzman� Doktor Friedrich Bischinger, toplumda ay�planan burun kar��t�rma s�ras�nda bu organdan ��kar�lanlar�n v�cuttaki mikroplara kar�� koyan etkili bir ila� oldu�unu s�yledi.

�ocuklar� engellemeyin
�zellikle �ocuklar�n burunlar�n� kar��t�rmalar�na engel olunmamas� gerekti�ini s�yleyen Bischinger, "Burun kar��t�rmak otomatik bir reflekstir. T�bben de �ok yararl�d�r. Hatta i�inden ��kanlar da v�cuttaki mikroplara kar�� koyan etkili bir ila�t�r, yenmesinde san�ld�� gibi zarar de�il yarar vard�r" diye konu�tu.

Mendilden daha etkili
Burnun parmakla kar��t�r�lmas�n�n "mekanik bir temizlik" oldu�unu belirten Doktor Bischinger, parmakla yap�lan temizli�in mendille yap�landan daha etkili oldu�unu s�yledi............

Mr.Berlusconi

Kilo Nasil Alinir:)
Nas�l Kilo Al�r�m?
Normalden kilolu olmak ne kadar b�y�k bir sa�l�k sorunuysa, normalden zay�f olmak da en az o kadar b�y�k bir sa�l�k sorunudur ve zay�f olup da kilo almaya �al��an insanlar�n say�s� en az �i�man olup da zay�flamaya �al��anlar kadard�r.
�i�manl��n oldu�u gibi zay�fl��n da b�y�k bir b�l�m� genetik yap�dan kaynaklan�yor. Do�umdan ergenlik d�neminin sonuna kadar olan beslenme programlar� �ocuklar�n daha sonraki hayatlar�nda v�cut yap�lar�n�n olu�umunda etkin rol oynuyor.
V�cudun, normal a��rl��n�n 10-15 kilo alt�nda olamas�na zay�fl�k, 15- 20 kilonun alt�nda olmas�na ciddi zay�fl�k deniyor. �rne�in 1.60 cm. boyundaki bir ki�inin ideal kilosu 54 kg.d�r. Bu boydaki ki�i 46- 48 kilo aras�nda bir kiloya sahipse zay�f, 43- 46 kilo aras�nda hafif zay�f, 42 kilonun alt�ndaysa ciddi zay�f olarak de�erlendiriliyor.
Peki zay�fl�k neden kaynaklan�yor ve kilo almak i�in neler yapman�z gerekiyor. ��te sorular�n�z�n cevab�:

Zay�fl��n nedenleri nelerdir?
�A��r� zay�f olan, kilo alamayan ya da ani olarak kilo kaybeden ki�iler mutlaka bir doktor kontrol�nden ge�meli ve altta yatan ba�ka bir hastal��n olup olmad�� ara�t�r�lmal�d�r.
�Ate�li hastal�klardan sonra, kanser gibi hastal�klarda, verem gibi kronik hastal�klarda, barsaklar� tutan t�m rahats�zl�klarda, tiroid hormonlar�n�n fazla �al��mas� gibi durumlarda kilo al�m� azal�r, h�zl� kilo verilebilir.
�Vejeteryanlar hayvansal kaynakl� �r�nleri yemediklerinden dengesiz bir beslenme al��kanl�klar� da varsa zay�f olabilirler.
�Ayr�ca anorexia nervosa ve bulumia gibi yeme bozuklu�uyla giden psikiyatrik hastal�klarda da a��r� zay�fl�k g�r�l�r. Bu ki�iler genellikle �i�manl�ktan a��r� korkan, gen� kad�nlard�r. Anorexia nervosada ki�i kalori al�m�n� azalt�r. Bulumiada ise genellikle a��r� yemek yedikten sonra kusma ya da laksatif kullan�m� vard�r.
��lkemizde ise zay�fl��n en �nde gelen nedenleri barsak parazitleri ile dengesiz ya da yetersiz beslenmedir.
Zay�f ki�ilerin s�k kar��la�t�� problemler nelerdir?
�Zay�fl�k �ocuklarda g�r�l�yorsa geli�im olumsuz y�nde etkilenebilir e�er yeti�kinlikte g�r�l�yorsa i� verimi d��er.
�Zay�f ki�iler genelde kendilerine uygun k�yafet bulmakta zorlan�rlar.
�Zay�fl�k ciltte �abuk k�r��maya ve sarkmaya neden olabilir. �zellikle E ve C vitamini az al�n�yorsa bu durum h�zlanabilir.
�Zay�f ki�iler �abuk yorulmaya e�ilimlidir.
��o�unlu�unda anemi (kans�zl�k) olabilir. G�z kararmalar�, oturup kalkarken ba� d�nmesi s�kt�r.
�Metabolizman�n h�zl� �al��mas�na ve dengesiz beslenmesine ba�l� olarak adet kanamalar�nda d�zensizlik olu�uyor.
�Bu ki�iler alkol ve sigarada kullan�yorsa kalp-damar hastal�klar�na yakalanma riskleri fazla olur.
�Metabolizman�n h�zl� �al��mas�na ba�l� olarak ishal g�r�lebilir.
�Yeterli vitamin ve mineraller al�nmad��ndan ki�ilerde sinirlilik, yorgunluk hali g�r�lebilir. Nab�z at��lar�nda d�zensizlik, ba��kl�k (diren�) sisteminde zay�flama ve buna ba�l� gribal enfeksiyonlara ya da ba�ka hastal�klara kar�� yatk�nl�k g�r�l�r.

Nas�l kilo al�n�r?
��ncelikle zay�fl��n nedenini anlamak gerekiyor. E�er zay�fl��n alt�nda yatan neden hormonlarsa, hormon tedavisi olmak yeterli olur. Parazit gibi asalaklardan dolay� ise a��zdan al�nan ila�larla tedavi yap�l�r. Parazit ya da kurt gibi asalak canl�lar ortadan kald�r�ld��nda kendili�inden kilo al�nabilir. Ancak e�er beslenmeden kaynaklan�yorsa beslenme al��kanl�klar�n�n d�zenlenmesi gerekir.
�Ki�inin g�nl�k enerjisi saptand�ktan sonra + 1000 kalorilik enerji eklenerek bir tedavi uygulan�l�r. Bu y�zden ilk �nce beslenme al��kanl�� saptan�r.
��nler art�r�l�r ve �� ara �� ana ��n olarak d�zenlenir. Ara ��nlerin i�eri�i besin de�eri y�ksek yiyeceklerden olu�mal�d�r.
��n i�erisindeki karbonhidrat, protein ve ya� oranlar� ki�inin kas kitlesine uygun olarak belirlenmelidir. Enerji daha �ok karbonhidratlar�n �o�alt�lmas�yla sa�lanmal�d�r. Ya�larda yap�lan art�� bulant�ya ya da ishale sebep olabilir. Diyet proteini 1,5 gr\kg �eklinde ayarlanmal�d�r. Proteini daha y�ksek vermek m�mk�n olmakla beraber baz� amino asitlerin serotonini artt�rmalar�yla i�tahs�zl�k olu�ur. Bu y�zden proteini daha fazla artt�rmak olumsuz etki yapar.
�Diyetin vitamin ve mineral i�eri�i zengin olmal�d�r. �zellikle B grubu vitaminler yo�un verilmelidir. Bu gruptaki vitaminler i�tah art�� sa�larlar.
�Diyetin en �nemli �zelliklerinden biriside hacim y�n�nden az besin kalitesi y�n�nden zengin besinlerden olu�turulmas�d�r.
�Sabahlar� iyi bir kahvalt� yap�lmal�, kesinlikle atlanmamal�d�r.
�Sabah kahvalt�da pekmez, bal gibi besin maddelerinin yan�nda kuruyemi� (ceviz, f�nd�k) ve karbonhidratlar da (ekmek, b�rek, vs.) �nemli �l��de al�nmal�d�r.
�G�nl�k s�v� ihtiyac�n�z� kar��laman�z i�in minimum 2 litre su i�ilmelidir.
�Me�rubat yerine tam ya�l� olarak adland�r�lan s�tleri tercih edilmelidir.
��n aralar�nda f�st�k, ceviz, �z�m ve �ikolata yenebilir.
�Ak�am yemeklerinde al�nacak yemek miktar�n�n �ok olmamas�na dikkat edilmelidir, aksi halde v�cudunuzda ya� birikmeleri g�r�lebilir. Kilo alma �al��malar�nda �nemli olan�n ya� almak de�il kas kitlesini art�rmak oldu�u unutulmamal�d�r.
�Egzersizlerin hem kardiovask�ler �al��malar (ko�u, bisiklet vs.) hem de a��rl�k �al��malar�yla kombine olarak yap�lmas� sa�lanmal�d�r. Uygulanacak egzersiz ve beslenme program� i�in bir uzmana ba�vurmal�s�n�z.

Derinin Y�zeyel Mantar Hastal�klar�
Uzm Dr. Semih Tatl�can
SSK Ankara E�itim Hastanesi
Y�zeyel mantar hastal�klar� dermatoloji polikliniklerinde ve 1. Basamak sa�l�k kurulu�lar�nda en s�k kar��la��lan dermatolojik rahats�zl�klar aras�ndad�r. Bu nedenle tan� ve tedavisi hem toplum sa�l�� a��s�ndan hem de sa�l�k ekonomisi a��s�ndan �nem arz etmektedir.

Hastal�klar� tek tek incelemeye ge�meden ki�isel hijyen kurallar�na (terlik, ayakkab�, tarak gibi �r�nlerin ki�isel kullan�m�na dikkat edilmesi; cami, k��la, yat�l� okul, y�zme havuzu, spor salonu gibi ortak ya�am alanlar�nda ba�kalar�n�n e�yalar�n�n kullan�lmamas�; parmak aralar�, kas�k gibi b�lgelerin kuru ve temiz tutulmas�) dikkat edilmesi mantar hastal�klar�n�n olu�mamas� i�in son derece gereklidir.

Ayr�ca diabet gibi baz� hastal�klarda kandidial infeksiyonlar daha fazla g�r�lebilmektedir. Atopi, topik ve sistemik steroid kullananlarda, ihtiyozis, kollojen vask�ler hastal�klar� olanlarda y�zeyel mantar infeksiyonlar� daha s�k g�r�lmektedir.

Mantar Hastal�klar�:

1. Tinea pedis: Ayaklarda g�r�len mantar infeksiyonudur. 3 ana klinik g�r�n�m� vard�r.

a. Interdigital tip: En s�k g�r�len tiptir. Parmak aralar�nda �atlaklar, k�zar�kl�klar, ka��nt� bazen de ak�nt� ile karakterizedir. Bu tipin biraz daha dermise do�ru ilerlemesi ile �lseratif tip olu�abilir. Ayr�ca parmak aralar�na mantar hastal��n�n �zerinde bakteriyel infeksiyon olu�mas� �nfekte Tinea pedis ad� verilen olduk�a a��r bir klinik tabloya neden olur.

b. Kronik hiperkeratotik veya kuru tip: Hafif eritemli (k�zar�k) bir zemin �zerinde �zellikle aya��n d�� yan y�zeyinde ve topuklarda ince beyaz �izgilenmelerle karakterizedir.

c. Vezik�ler tip: ��i s�v� dolu k��k kabarc�klar ile karakterizedir. Bazen bu lezyonlar ilerleyip daha b�y�k b�llere neden olur, bu b�llerin patlamas�yla da erozyonlar ortaya ��kar.

2. Tinea manum: Avu� i�lerinin kronik mantar infeksiyonudur, genellikle tek elde (daha �ok kullan�lan elde) ve tinea pedis ile birlikte g�r�l�r. Bu durum Celal Muhtar hastal�� olarak ta bilinir. Dishidrotik tip olarak adland�r�lan ve nadir g�r�len k��k pap�l ve vezik�llerle karakterize bir tipi de vard�r. S�kl�kla iyi s�n�rl�, hiperkeratotik, palmar �izgilerde daha belirgin beyaz pullanmalarla karakterize hiperkeratotik tip olarak g�r�l�r.

3. Tinea Cruris: Kas�klar�n subakut yada kronik mantar infeksiyonudur. Genellikle kas�klar�n her iki taraf�nda kenarlar� hafif kabar�k olabilen, koyu k�rm�z�, kahverengi renkte �zeri kabuklu olabilen geni� ise ortadan iyile�me g�sterebilen olduk�a ka��nt�l� bir klinik g�r�n�m arz eder.

4. Tinea Corporis: G�vde, kol ve bacaklar�n y�zeyel mantar infeksiyonudur. Tek yada �ok say�da, k��kten-b�y��e ortadan iyile�me g�sterebilen, kenarlar� hafif kabar�k, d��a do�ru ilerleyen k�rm�z�-kahverengi �zeri pullanm�� alanlarla karakterizedir.

5. Tinea Facialis: Y�zde g�r�len iyi s�n�rl� yama tarz� yada plak tarz� k�zar�k ve pullu bir lezyondur. Genellikle asimetriktir.

6. Tinea Capitis: Sa�l� derinin �ocuklarda g�r�len mantar infeksiyonudur.

a. Tinea capitis s�perfisiyalis: Genellikle yuvarlak, �zeri beyaz pullarla kapl�, hiperkeratotik, sa�lar�n k�r�lmas� ve d�k�lmesine ba�l� a��k bir alanla karakterizedir.
b. Kerion: �zerinde �ok say�da p�st�l olabilen, sa� kayb� ile karakterize, b�y�k, olduk�a a�r�l� inflamatuar bir t�m�r varl��yla karakterizedir. �yile�me skatris b�rakarak olur. Sa� kayb� olur.
c. Favus: Sar�, kal�n, yap��k krutlar (Skutula) ile karakterize, uzun s�reli, yayg�n sa� kayb�na yol a�an, sa�l� deride atrofiye
yol a�an tipidir.
7. Tinea Barbave: B�y�k ve sakal b�lgesinin pap�l, p�st�l, nod�llerle karakterize mantar infeksiyonudur.

8. Onikomikoz (Tinea unguium): El ve ayak t�rnaklar�n�n genellikle kronik mantar infeksiyonudur.

a. Distal- lateral subungual onikomikoz:
b. Y�zeyel beyaz onikomikoz
c. Proximal subungual onikomikoz
Total distrofik onikomikoz

tipleri mevcuttur. �nfeksiyonun yerle�im yerine ve olu�turdu�u beyazl�k, hiperkeratotik, �ekil bozuklu�una yol a�abilen �zelliklerine g�re isimlendirilir

Mantar infeksiyonlar�n�n tedavisi i�in burada say�lan �zelliklerde �ikayetleri olan ki�ilerin en yak�n sa�l�k kurulu�una ba�vurmalar� uygun olur

g�z sa�l��..
Haz�rlayan: Op.Dr. M. Sinan Sar�cao�lu
Ankara Numune E�itim ve Ara�t�rma Hastanesi

G�ne� kaynakl� ve �nsan i�in(�zellikle cilt ve g�z) zararl� ��nlar, UV(Ultraviole), daha k��k dalga boyundaki ��nlar ve IR(lnfra red) denilen daha b�y�k dalga boyundaki ��nlard�r. K��k dalga boyundaki ��nlar radyasyon etkisi, b�y�k dalga boyundaki ��nlar ise termik(ls�) etki ile organizmaya zarar verirler. G�ne�ten yay�lan ��nlar�n dalga boyu, 400-800 nanometre aras�nda bir da��l�m g�sterir. Atmosfer, zararl� ��nlar�n b�y�k bir k�sm�n� filtre etmesine ra�men, yine de g�n ��nda g�ze zarar verecek derecede UV ve IR ��n� vard�r. �zellikle son y�llarda �zerinde s�k�a durulan ozon tabakas�n�n incelmesiyle d�nyaya daha fazla zararl� ��n�n ula�mas�, �nsan sa�l�� zerindeki tehditleri de art�r�r hale gelmi�tir. UV ��nlar�ndan UV -B, �nlem al�nmad��nda cilt yan�klar� olu�tururken, UV -A ve �zellikle UV -C g�zler i�in zararl� olmaktad�r.

B�yle bir durumda yukar�da bahsedilen zararl� ��nlardan g�zlerimizi korumak, ideal bir g�ne� g�zl�� ile m�mk�n olacakt�r. �deal bir g�ne� g�zl�� Cam�, UV ve IR ��nlar�n� etkili oranlarda absorbe ederek (emerek), bunlar�n g�ze zarar vermesini engeller. Ayr�ca g�ze ula�an ��k tayf�n� kontrast� art�racak �ekilde filtre ederek, g�r�� de art�r�rlar. �zellikle a��k renkli g�ze sahip insanlar(mavi, ye�il g�zler gibi) bu konuda daha hassast�r. ��nk� g�zdeki pigmentler, g�ze giren ��nlar�n indirgenmesini ve etkisinin aza1mas�n� sa�larlar. Ayr�ca baz� g�z hastal�klar�, g�z�n g�ne� ��nlar�ndan daha fazla etkilenmesine neden olur. (Allerjik konjonktivit, kuru g�z, retinitis pigmentoza, albinizm gibi)

Genellikle iyi g�ne� g�zl�kleri, zararl� ��nlar�n %75-80'ini absorbe ederler. Hatta baz�lar� tam bir koruma sa�layarak, neredeyse % 1 00 oran�nda absorbsiyon sa�larlar. Ayr�ca termik etki olu�turan IR ��nlar�n� da absorbe ederek, g�zl�k cam� ile g�z aras�nda �s� olu�mas�n� da engellerler.

G�ne� g�zl�� cam�n�n g�zde tam koruma sa�layabilmesi i�in, �stten, yandan ve yans�yan ��nlardan da koruyacak �ekilde dizayn edilmi� olmas� uygun olacakt�r. Estetik ama�la, y�zden uzakta kalan camlar yeterli koruma sa�lamayabilirler.

G�ne�e uzun s�re maruz kalma g�z�n �n dokular�na(komea, konjonktiva) zarar verebilirken, g�ne� ��na direkt bakma(g�ne� tutulmalar�nda oldu�u gibi) g�rme tabakas�na ciddi boyutlarda zarar verir. Merkezi g�rmeyi olu�turan a� tabakan�n makula denen k�sm�nda yan�klar olu�abilir ve bu durum kal�c� g�rme aza1mas�yla sonu�lan�r .(Fototoksisite)

G�ne� g�zl�� se�ilirken yukar�da say�lan �zelliklere dikkat etmek uygun olacakt�r. Aksi halde herhangi bir yerden(��porta gibi) elde edilen herhangi bir g�zl�k, yeterli g�z korumas� sa�lamad�� gibi, zararl� da olmaktad�r. UV korumas� sa�lamayan geli�ig�zel renkli bir cam, pupillada(g�z bebe�i) geni�lemeye ve a� tabakaya daha fazla zararl� ��n ge�i�ine neden olur.

T�m bu anlat�lanlardan da, anla��laca�� zere g�ne� g�zl�� se�imi dikkat gerektiren, bizlerin daha �ok ilgilendi�i estetik uygunluk d��nda, g�z sa�l��n� b�y�k �l��de etkileyen ciddi bir i�tir.

Misafir

26 A�ustos 2006 12:00

Sa�l��n�z� Korumak Sizin Elinizde...

Sa�l�kl� bir ya�am s�rmeyi kim istemezki... Ama sa�l�kl� bir v�cuda ve sa�l�kl� bir beyne sahip olabilmek i�in sadece istemek yeterli de�il; bunun i�in �aba g�stermek de gerekiyor. Biz sizlere her zaman sa�l�kl� kalman�z� sa�layacak yollar� �neriyoruz. Gerisi size kalm��...
Sa�l�kl� Bir Diyet Yapmak;

Sa�l�kl� bir kiloya sahip olman�n yolu �ncelikli olarak dengeli ve yeterli beslenmektir. S�k S�k yap�lan ve metebolizmay� bozan diyetler yerine d�zenli olarak yediklerinize dikket etmek daha etkili ve daha kal�c� bir y�ntemdir. �nemli olan ihtiya� kadar porsiyon ve farkl� besinlerden se�mek ve y�ksek miktarda ya� i�eri�i olan yiyeceklerden �zenle ka��nmakt�r
M�mk�n Oldu�unca �ok S�v� T�ketmek;

V�cudumuz daha �ok sudan ibarettir. Bu suyun bir k�sm� terleme, di�er k�sm� ise idrar olarak at�l�r. Bundan dolay� kaybedilen suyun tekrar kazan�lmas� gerekmektedir. G�nde 8-10 bardak su ve di�er i�ecekler t�ketilerek s�v� al�nmas� �nerilen bir yoldur.
Egzersiz yapmak;

G�nde en az 30 dakika y�r�y��, jogging, y�zme, merdiven ��kma ve di�er aktiviteleri yapmak �nerilir. Bu aktiviteler, kalp ve damar sisteminin iyi ve d�zenli �al��mas�n� temin eder.
Sigara ��memek;

Akci�er kanserinin olu�mas� b�y�k �l��de sigaradan kaynaklanmaktad�r. Her ge�en y�l ara�t�rmalar daha fazla say�da insan�n sigaradan kaynaklanan akci�er kanserine yakalan�p �ld��n� ortaya koymaktad�r. Bu nedenle sigara i�memeye �zen g�stermeli, en az�ndan sigara t�ketimimizi minimuma indirmeliyiz
Alkol Al�m�n� Minimuma �ndirmek;

Ola�an d�� durumlar hari� g�nl�k 30 ml kadar alkol almak �nerilmektedir. Bu limit de�er saf alkol i�in verilmektedir. Kad�nlarda bu oran, ilerki ya�amlar�nda siroza yakalanma riski daha y�ksek oldu�undan yukar�daki de�erin yar�s� olarak belirlenmi�tir.

Yeterince Uyumak;

G�nde en az 7-8 saat uyku �nerilmektedir. E�er uyuma zorlu�u �ekiliyorsa bunun sebebini ortaya ��karmak gerekir. Stresli ortamlarda bulunmak, kafeinli �r�nleri �ok t�ketmek, hi� egzersiz yapmamak ve ge� saatlerde yemek yemek uykuyu olumsuz etkileyen fakt�rlerdir.

Stresten M�mk�n Olduk�a Uzak Durmak;

Zaman�m�z� iyi kullanmak, rahatlamak, m�zik dinlemek, masaj yapt�rmak ve egzersiz yapmak stresi azaltan fakt�rlerdir. Ho�land��n�z �eyleri yapmal�s�n�z.

D�zenli Olarak Doktora Gitmek ve Check-up Yapt�rmak;

Bir�ok hastal��n ba�lang��ta te�his edilmesi sa�l��m�z� koruman�n esaslar�ndand�r. Bu nedenle senede en az bir defa check-up yapt�rmal� ve �nemsemedi�imiz hastal�klarda dahi doktora gitmeyi ihmal etmemeliyiz.

Mystic@L

26 A�ustos 2006 13:53

SA�LIK ��N SA�LIKLI S�T

Sa�l�k Bakanl��, �stanbul, Ankara ve �zmir’in de aralar�nda bulundu�u 11 ildeki sa�l�k personelini vatanda�lar� s�t ve s�t �r�nlerinin faydalar� konusunda bilin�lendirmek �zere e�itecek.

G�ncelleme: 15:30 TS� 07 A�ustos 2006 Pazartesi ANKARA - Sa�l�k Bakanl��nca toplumun beslenme konusunda bilin�lendirilmesi amac�yla y�r�t�len proje kapsam�nda, s�t ve s�t �r�nlerinin �nemi anlat�lacak. Bu �er�evede, sa�l�kl� beslenme konusunda haz�rlanacak 20 kitap ile 25 bro��r i�inde s�t ve s�t �r�nlerine de b�l�m ayr�lacak.

kompetankedi

26 A�ustos 2006 20:55

YAZ SICAKLARINDA FAST FOOD UYARISI

Sa�l�k Bakanl��, 'fast food' ad� verilen ayak�st� beslenmenin �zellikle yaz aylar�nda �e�itli sa�l�k sorunlar�na yol a�t�� uyar�s�nda bulundu.
26 A�ustos 2006 Cumartesi 11:52 ANKARA - Sa�l�k Bakanl��, 'fast food' ad� verilen ayak�st� beslenmenin �zellikle yaz aylar�nda �e�itli sa�l�k sorunlar�na yol a�t�� uyar�s�nda bulundu.
Sa�l�k Bakanl�� Temel Sa�l�k Hizmetleri Genel M�d�rl��'nden yap�lan a��klamada, �zellikle �ocuk ve gen�ler taraf�ndan tercih edilen tost, lahmacun, pide, hamburger, so�uk sandvi�, pizza, k�zarm�� patates, bal�k-ekmek gibi ayak�st� yenen fast-food yiyeceklerle t�ketilen kola, �ay ve kahve gibi i�eceklerin yetersiz ve dengesiz beslenmenin yan� s�ra �e�itli sa�l�k sorunlar�na yol a�t�� bildirildi. Ayak�st� beslenme al��kanl��n�n giderek artt��na i�aret edilerek, bu �r�nlerin t�ketilmesindeki en �nemli sorunun y�ksek enerji i�ermeleri oldu�u bildirilen a��klamada, 'Orta d�zeydeki bir fast fooddaki enerji i�eri�i 400 kaloriden ba�lay�p bin 500 kaloriye kadar y�kselebilmekte ve enerjinin �o�u ya� ve �eker kaynakl� olmaktad�r' denildi. Bu besinlerin A ve C vitamini ile kalsiyum y�n�nden yetersiz oldu�u kaydedilen a��klamada, bunun ba�ta koroner kalp hastal�klar� ve kanser olmak �zere, bir�ok kronik hastal�k i�in risk fakt�r� olu�turdu�una dikkat �ekildi. A��klamada, fast-food men�lerinin y�ksek miktarda sodyum i�erdikleri de belirtilerek, bu durumun y�ksek kan bas�nc�n�n olu�mas�na neden oldu�u ve mide kanseri riskini art�rd�� ifade edildi.
A��klamada, fast-food i�letmelerine y�nelik de �u �neriler yer ald�: -Yiyeceklerin haz�rland��, sakland�� ve servis yap�ld�� yerler temiz ve hijyen olmal� -G�revli personelin port�r tetkikleri d�zenli olarak yap�lmal� -Sa�l�k a��s�ndan yararl� ve d��k ya�l� besinler haz�rlanmal� -Hayvansal ya� yerine bitkisel ya� kullan�lmal� -Ya�� azalt�lm�� salata soslar� kullan�lmal� -Taze ve uygun ko�ullarda haz�rlanm�� meyve ve meyve salatalar� ile tam bu�day unundan yap�lm�� rek ve pizza hamurlar� haz�rlanmal�.

*******

��LEK BEYN� KORUYOR!..

ABD'nin Massachusetts eyaletindeki Tufts �niversitesi'nde yap�lan ara�t�rma, �ile�in zihnin daha iyi �al��mas�n� sa�layarak beynin ya�lanmas�n� geciktirdi�ini ortaya ��kard�.
26 A�ustos 2006 Cumartesi 10:41
ABD'nin Massachusetts eyaletindeki Tufts �niversitesi'nde yap�lan ara�t�rma, �ile�in zihnin daha iyi �al��mas�n� sa�layarak beynin ya�lanmas�n� geciktirdi�ini ortaya ��kard�. "Neurobiology of Aging" adl� bilim dergisinde yay�mlanan ara�t�rma, 60 fare �zerinde yap�ld�. Bir grup fare �ilek �z�yle beslenirken di�er gruptaki farelere hi� �ilek verilmedi. �ki ay sonra farelerin zihinsel faaliyetlerini kar��la�t�ran uzmanlar, farelerin beynindeki dopamin oran�n�n artt��na dikkat �ekti. Dopamin miktar� azald��nda haf�za ve dikkat kayb� gibi sorunlar ortaya ��k�yor.

ahmetseydi

26 A�ustos 2006 21:07

Fast Food T�rkleri de Vurdu

Sa�l�k Bakanl��, Amerika ve Avrupa'y� saran a��r� kilo hastal�� obezitenin T�rkiye'de de alarm verdi�ini a��klad�. Rapora g�re T�rkler’in y�zde 25'i olmas� gereken kilonun �st�nde. Kad�nlar erkeklere oranla daha �ok yiyor

Sa�l�k Bakanl��, Amerika ve Avrupa'y� saran a��r� kilo hastal�� obezitenin T�rkiye'de de alarm verdi�ini a��klad�. Rapora g�re T�rkler’in y�zde 25'i olmas� gereken kilonun �st�nde. Kad�nlar erkeklere oranla daha �ok yiyor.

D�nyada son zamanlarda h�zla artan obezite tehlikesi T�rkiye'yi de etkisi alt�na almaya ba�lad�. Sa�l�k Bakanl�� haz�rlad�� raporda �zellikle kentsel b�lgelerde obezite g�r�lme s�kl��n� y�zde 23.8 k�rsal b�lgelerde ise y�zde 19.6 olarak tespit etti. Son y�llarda kent ve k�rsal aras�ndaki obezite fark�n�n kapanmaya ba�lamas�, obezitenin �lke geneline h�zla yay�ld��n�n da g�stergesi oldu. T�rk halk�n�n y�zde 25’nin olmas� gereken kilonun �zerinde oldu�unu tespit eden Bakanl�k, gen�lerin s�rekli fast food yedi�ini, hareketsiz kald��n� ve yanl�� ya�am tarz� y�z�nden, 2025 y�l�nda obez bir toplum haline gelece�imize dikkat �ekti.

DO�RU BESLENME DERS OLMALI

Uzmanlara g�re T�rkiye'de obezitenin ba�lama ya�� 6'ya kadar d��t�. T�rkiye'de obezite e�ilimi y�zde 25'lere yak�n duruma geldi. Kad�nlar�n ��te biri, erkeklerin ise be�te biri obez kategorisine giriyor. Uzmanlar�, T�rkiye'de �n�m�zdeki y�llarda obezitenin daha da ciddi bir sorun olaca��na dikkat �ekiyorlar. Obezitenin �nlenmesi i�in bilin�li beslenmenin �art oldu�unu belirten yetkililer, beslenme al��kanl��n�n okullarda ders olarak verilmesi gerekti�ini vurguluyor.

HAREKETS�Z B�R TOPLUMUZ

Bu rakamlar �zerine harekete ge�en Sa�l�k Bakanl��, 4-10 Eyl�l tarihlerinde kutlanacak Sa�l�k Haftas�'n�n konusunu, "Hareketli Ya�am ve Sa�l�k" olarak belirledi. Sa�l�k Bakanl�� Temel Sa�l�k Hizmetleri Genel M�d�r� Uz. Dr. Turan Buzgan, �i�manl��n en �nemli sebeplerinden birinin hareketsizlik oldu�una dikkat �ekerek �unlar� s�yledi: “T�rkiye genelinde egzersiz yapanlar�n oran� y�zde 3.5. Geri kalan ise maalesef hareket etmiyor...”

Obezite nedir?

Obezite v�cuttaki ya� oran�n�n y�zde 20 ila 25'leri ge�mesiyle ortaya ��kan bir hastal�k.

D�nya n�fusunun y�zde 75’i kilolu

�ngiltere'de obezlerin say�s� 20 y�lda be� kat artt�.

�ngiltere'de 15 y�l sonra her d�rt ki�iden birinin obez olaca�� tahmin ediliyor.

Avrupa'da okul �a��nda her y�z �ocuktan 10'u obez.

Almanya'da �ocuklarda a��r� �i�manl�k oran� 20 y�lda iki

Hangi hastal�klara neden olur?

Fast-food i�inde �eker, beyaz un, m�s�r yer ald�� i�in kandaki �ekerin y�kselmesine, a��r� insil�n salg�lanmas�na neden oluyor. A��r� ins�l�n kan �ekerini d��r�yor, b�nye tekrar ac�k�yor. Besinin ya� asidi; trans ya� asidine d�n��yor. Damar sertli�ine, y�ksek tansiyon kalp krizi ve beyin kanamas�na ve kemik erimesine neden oluyor.

ABD’yi �i�man bir nesil bekliyor

ABD'de de yap�lan bir ara�t�rma, �lkede obez bebek ve �ocuk say�s�n�n g�nden g�ne artt��n� g�sterdi. Harvard �niversitesi taraf�ndan yap�lan ve 22 y�l s�ren ara�t�rman�n sonu�lar�na g�re, 1980-2001 y�llar� aras�nda �lkede 0-6 ya� aras�ndaki kilolu �ocuk say�s� y�zde 59 artarken as�l �a��rt�c� sonu� bebeklerde ortaya ��kt�. n Ayn� d�nemde, 0-6 ayl�k bebeklerde �i�manl�k oran� y�zde 74'l�k rekor bir art�� g�sterdi. Yine ayn� ara�t�rmaya g�re 0-6 ya� aras� �ocuklarda �i�manlama riski ise y�zde 30'a y�kseldi. Amerikal� doktorlar, bunun �n�ne ge�menin en iyi yolunun hamile kad�nlar�n, sigaradan ve a��r� kilo almaktan uzak durmas� oldu�unu s�yl�yorlar. Ayr�ca annenin bebe�i emzirmesinin de �ocuklar� sa�l�ks�z kilo art��ndan korudu�unu belirtiyorlar.

GusinapsE

26 A�ustos 2006 21:14

Bat�n Kaynakl� A�r�lar

Bat�n Kaynakl� A�r�lar
Bat�n bo�lu�u bir�ok organ� bar�nd�rmaktad�r. Bu organlar�n her birinin �e�itli hastal�klar� a�r�ya neden olabilir. Bu organlar�n hastal�klar�n� de�erlendirirken a�r� genellikle ba� a�r�s� ve bel a�r�s�ndan farkl� olarak uyar�c� nitelik ta��r. Bat�nda a�r� vakit ge�irilmeden de�erlendirilmesi gereken bir belirtidir. Di�er kronik a�r�larda a�r� kesiciler verilirken, bat�n a�r�lar�nda neden belirlenmeden a�r� kesici verilmesi son derece sak�ncal�d�r.
Bat�n bo�lu�unda mide, ba��rsaklar, karaci�er, pankreas, safra kesesi, safra yollar�, dalak, apendiks, b�brek ve idrar yollar�, mesane, kad�nlarda rahim ve yumurtal�klar, erkekte prostat bulunmaktad�r. B�t�n bu organlardan ve bat�n duvar�ndan kaynaklanan bir�ok akut ve kronik a�r� vard�r. B�t�n bu a�r�lar�n de�erlendirilmesi olduk�a zordur. Hastan�n iyi tetkiki gereklidir.
Bat�n a�r�lar� i�erisinde en s�k g�r�lenler apandisite ba�l� bat�n a�r�lar�, safra kesesinin iltihap ve ta�lar�ndan kaynaklanan a�r�lar, mide ve oniki parmak �lserinden kaynaklanan a�r�lar, pankreas bezinin iltihaplar�ndan kaynaklanan a�r�lard�r. Ayr�ca bat�n organlar�n�n kanserlerinde �iddetli a�r�lar ortaya ��kar.

Apandisite Ba�l� A�r�lar:

Apandisit apendiks ad� verilen ince ba��rsa��n son b�l�m�ndeki k�rba��rsak ad� verilen k�sm�n ucundaki yap�n�n iltihab�d�r. �ltihab�n geli�mesi ile �nce k�nt, orta derecede ve s�rekli bir a�r� ba�lar. A�r� �nce 3-5 saatlik bir s�re i�in g�bek �evresinde hissedilir. Daha sonra karn�n sa� alt b�lgesinde sabitle�ir. Bu b�lgenin elle muayenesinde a��r� hassasiyet g�zlenir. Kar�n duvar� sertle�mi�tir. Hafif ate� vard�r.
�ltihab�n ilerlemesi ve apendiksin patlamas� b�t�n bat�n� saran �iddetli a�r�lara yol a�ar. Ani olarak geli�en ve karn�n sa� alt k��esini tutan �iddetli a�r�larda ilk akla gelmesi gereken neden apandisit olmal�d�r. Bu gibi durumlarda analjezik verilmesi son derece tehlikelidir. A�r� kesici verilmeden �nce tan� konmas� ve hastaya gerekli di�er giri�imlerde bulunulmas� gerekir.

Safra Kesesine Ba�l� A�r�lar: S
afra yollar�n�n ani olarak ta�a ba�l� olarak t�kanmas�, safra kesesinin iltihaplar� veya ta�� bat�n�n sa� �st d�rtte birinde ve g�bekte �iddetli batma tarz�nda a�r�lara yol a�ar.
�zellikle orta ya�taki kad�nlarda daha s�k g�r�lmektedir. A�r�n�n yan� s�ra bulant� ve kusma vard�r. Safra kesesi iltihab�nda hafif ate� y�kselmesi g�r�lebilir. Belirgin haz�ms�zl�k vard�r.
Safra ta�lar�n�n safra yollar�n� t�kamas� ile a�r�n�n yan� s�ra ani sar�l�k geli�ebilir. �drar rengi koyula��r. D��k�n�n rengi a��l�r. Bu gibi durumlarda hastan�n acil olarak ameliyata al�nmas� gerekir. Safra ta�� veya iltihab�n�n tedavisi genellikle cerrahidir. Baz� hastalarda ise safra kesesi al�nd�ktan sonra da a�r� ve haz�ms�zl�k devam eder. �zellikle yemek yedikten sonra bulant�, kusma ile birlikte a�r� ba� g�sterir. Ameliyat b�lgesinde bast�rmakla hassasiyet vard�r. A�r� ayn� safra kesesi varm�� gibi devam eder. Baz� hastalar safra kesesinin al�nmad�� ku�kusuna kap�labilirler. Nedeni tam belli olmayan bu a�r� hecmeler halinde s�rer. Kad�nlarda daha s�k g�r�l�r.

�lsere Ba�l� A�r�lar:

�nce �lseri iki �ekilde incelemek gerekir. Mide �lseri ve onikiparmak ba��rsa�� lseri.
Mide �lseri hemen her ya�ta ortaya ��kabilir. Daha �ok orta ya�l�larda g�r�l�r. Kad�n ve erkeklerde e�it orandad�r. Bat�n�n �st k�sm�nda yemeklerden 1-1.5 saat sonra ba�lar. A�r�n�n yan� s�ra i�tahs�zl�k, hafif kilo kayb� ve bulant� vard�r. Hastalar nadir olarak kusar. Hasta a�r�yan b�lgeyi tam g�be�inin �zerinde g�sterir. A�r� ba�lang��ta belirli aral�klarla g�r�l�r. Daha sonra a�r�l� d�nemler s�kla��r, s�rekli bir hal al�r. Midenin onikiparmak ba��rrsa��na ge�meden �nceki son k�sm�n�n �lserleri midenin t�kanmas�na neden olabilir. Bu takdirde hastalar yemekten sonra kusarlar. Baz� �lserler mideyi delerek kom�u pankreas gibi organlarda da harabiyete neden olabilirler.
Onikiparmak ba��rsa�� lserleri ise g�bekte bat�n�n merkezinde veya sa� kaburga kenar�nda a�r�ya neden olur. A�r� bele do�ru yay�labilir. Daha �ok gen� ve orta ya�l� eri�kinlerde ve erkeklerde g�r�l�r. Mide �lserinin aksine a�ken ortaya ��kar. Yemek yiyince azal�r. A�r� belirli aral�klarla ve birka� g�nden bir ka� haftaya kadar s�recek �ekilde seyreder. Arada aylarca a�r�s�z d�nemler vard�r. �zellikle bahar aylar�nda artar. Sigara, alkol, asitli yiyecekler a�r�n�n �iddetlenmesine neden olur. A�r�n�n yan�s�ra haz�ms�zl�k vard�r. Bulant� ve kusma seyrek g�r�l�r.

Pankreas�n Ani ve S�rekli �ltihaplar�na Ba�l� A�r�lar: Pankreas�n iltihab� de�i�ikliklerine ba�l� olarak ani ve s�rekli a�r�lar ortaya ��kabilir. Safra kesesinde ta� bulunmas� a��r� �i�manl�k, a��r� alkol gibi nedenlere ba�l� olarak pankreas iltihab� geli�ebilir. G�bek �zerinde ve g�bek �evresinde �ok �iddetli ve s�rekli bir a�r� vard�r. Vakalar�n yar�s�nda a�r� bele, s�rta ve kas�klara vurur. Hasta s�rt�st� yatamaz, oturur halde durur.Ani ba�layan vakalarda ate�, nab�zda h�zlanma vard�r. A�r� zaman zaman hecmeler halinde seyrederek kronikle�ebilir. Belde ku�ak tarz�nda a�r� pankreatitin temel �zelliklerindendir. Pankreas bezi kanserlerinde de ayn� bi�imde a�r� ortaya ��kar. Pankreas bezi iltihab�ndan fark� a�r�n�n s�reklilik ta��mas� ve sar�l��n gittik�e artmas�d�r. A�r�n�n yan�s�ra h�zla artan kilo kayb�, i�tahs�zl�k gibi bulgular vard�r.

Hassas Ki�ilerde G�r�len Ba��rsaklardan Kaynaklanan A�r�lar (�rritabl Kolon): A��r� duyarl� insanlarda barsak al��kanl�klar�n�n da de�i�mesine ba�l� olarak nedeni tam belli olmayan bir a�r� geli�ebilir. A�r� �zellikle bat�n�n sa� alt d�rtte birinde daha belirgindir. En �ok 20-30 ya�lar aras�nda ortaya ��kar. Kad�nlarda be� kez daha fazla g�r�lmektedir.
G�n boyu dalgalanmalar �eklinde seyreder. Buna kar��n hastaya gece uykusundan uyand�rmaz. D��k�lama al��kanl�klar� de�i�mi�tir. Sabahlar� be� alt� kez yineleyen ishalden sonra g�n boyu barsak hareketlerinin normale d�nd�� bu d�nemi kab�zl��n izledi�i g�r�l�r. S�t ve sigara a�r�y� artt�r�r. Sakinle�tirici ila�larla uzun s�reli rahatlama d�nemleri sa�lanabilir.

Makat A�r�lar�: Makatta a�r�ya neden olan hastal�klar�n ba��nda hemoroid yani basur gelir. Hemoroid ba��rsa��n son k�sm�ndaki toplardamarlar�n genellikle s�rekli kab�zl�k ve �k�nma gibi nedenlere ba�l� olarak geni�lemesine ba�l�d�r. Normalde a�r�s�z olan hemoroidler t�kanma ya da ani iltihap sonucu a�r�l� hale gelebilir. Bu a�r� d��k�lama s�ras�nda artar. Bazen kanama da g�r�lebilir. Hastalar bunu hemen kansere ba�larlar. Halbuki �o�u kez hemoroide ba�l�d�r. �la�larla yat��t�r�lamad�� takdirde geni�leyen damarlar�n cerrahi olarak ��kart�lmas� gerekir.
Hemoroid ku�kusu olan hastalar�n barsak tembelli�inden ka��nmas�, kab�zl�ktan korunmas� gereklidir. Bir�ok hasta d��k�lama al��kanl�klar�n� de�i�tirdi�i takdirde cerrahi m�dahaleden kurtulmu� olur.
Makattan kaynaklanan di�er bir a�r� nedeni ba��rsa��n yine son k�sm�ndaki �atlaklara ba�l�d�r. Bu �atlaklar d��k�lama s�ras�nda a�r�ya yol a�arlar. Bazen de makat b�lgesinde �ok �iddetli a�r�ya neden olan apseler geli�ebilir.
Ayr�ca kal�n barsak kanserleri makatta a�r�ya yol a�abilir.

Kuyruk Sokumundan Kaynaklanan A�r�lar: D��me, �arpma sonucu kuyruk sokumu kolayl�kla k�r�labilir ve �ok uzun s�ren a�r�lara yol a�ar. Bu kemi�in ya ��kart�lmas� ya da d�zeltilmesi gerekir. Gebelik s�ras�nda d��enlerde d�zeltmeye gerek yoktur. �o�u kez bebek ��karken kendili�inden d�zelir.
Kuyruk sokumundan geli�en di�er bir a�r� da dokumac� makat� denilen durumdur. Kal�a kemi�inin oturma durumunda zeminle temas eden b�l�m�nde bulunan bir �e�it yast�k g�revi yapan k�sm�n iltihaplanmas� ile b�lgede s�rekli a�r� ba� g�sterir. B�lgeye lokal anestezikler ve kortikosteroid enjeksiyonlar� ile hastalarda uzun s�reli rahatlama sa�lanabilir.
Kuyruk sokumu a�r�lar�n�n di�er bir �zelli�i zaman ge�irilmeden tedavi gereklili�idir. Aksi takdirde cerrahi giri�ime ra�men a�r� devam eder. Hastalar�n uzun s�re simite benzer minderlerde oturmas� gerekebilir.

kompetankedi

27 A�ustos 2006 14:45

'T�K�RSEM KA� K�LO VERD�M D�YE TARTIYA KO�ARIM'

Ankara’n�n gecekondu semti Kaya�’a do�ru giderken, 20 kiloya kadar d��en anoreksiya nervoza hastas� Hatice Danaba�’a (28) soraca��m onlarca soru vard� akl�mda.
27 A�ustos 2006 Pazar 14:18
Ankara’n�n gecekondu semti Kaya�’a do�ru giderken, 20 kiloya kadar d��en anoreksiya nervoza hastas� Hatice Danaba�’a (28) soraca��m onlarca soru vard� akl�mda.

Ama her �eyden �nce, onunla kar��la�t��mda ne yapacakt�m? Tokala�acak m�yd�m? Elimi s�kacak kadar g�c� var m�yd�, hafif�e elini s�ksam bile acaba ona zarar verir miydim? B�t�n bunlar akl�mdan ge�erken elini s�kmaya karar vererek girdim kap�dan. Ama onu kar��mda �yle bir deri bir kemik, kamburla�m�� g�r�nce cesaret edemedim. "Merhaba" dedi�imde, bana kar��l�k verebilece�inden, konu�abilece�inden bile emin de�ildim. Ama di�leri d�k�lmesine ra�men, gayet rahat konu�abiliyor, kendini ifade edebiliyordu. Hatta d��mesin diye arkadan tutturdu�u ete�ini g�stererek, espri yapt�: "Arkadan foto�raf�m� �ekmeyin, rezil olmayay�m." Ak�l almayacak �eyler s�yl�yordu. Sadece kemiklerini saran bir deriden ibaret kal�alar�ndan(!) memnundu, kilosundan rahats�zl�k duymuyordu, 20 kilo olmas�na ra�men h�l� her g�n tart�l�yordu. "Hayat�m�n tehlikede oldu�unu biliyorum ama bir insan yemek yememekle �lmez" diyecek kadar �uur d�� laflar edebiliyordu. Hatice Danaba�, �u anda Hacettepe T�p Fak�ltesi �ocuk Geli�imi B�l�m�’nde kontrol alt�nda. V�cudunda hi� vitamin kalmad�� i�in serumla beslenecek, 26 kiloya ��kt��nda ise psikiyatri servisine yat�r�lacak. G�rd�� her diyet listesine hayat kurtar�c� iksir gibi sar�lanlara, ibretlik bir hikaye Hatice’ninki.

Aynaya bakt��n�zda ne g�r�yorsunuz?

http://www.hurriyet.com.tr/_newsimages/2061271.jpg

- Anormal bir �ey g�rm�yorum. �evremde g�rd��m ki�iler nas�lsa, aynada kendimi �yle g�r�yorum.

Kendinizi g�zel buluyor musunuz?

- Pek g�zel bulmuyorum ama zay�f buluyorum. Zay�fl�k benim i�in g�zellikten daha �nemli. Zay�f olmak ho�uma gidiyor. Ama kilolu oldu�umda daha mutluydum, �imdi zay�f�m ama mutsuzum.

Be�enilmek i�in zay�flamad�n�z m�? �imdi zay�fs�n�z ama be�enilmiyorsunuz? Bu sizi �zm�yor mu?

- Etraf�mdakilerin g�zelsin demelerinden daha �ok, zay�fs�n demelerini istiyordum. Zay�flam��s�n ne kadar k�t� olmu�sun, �irkinle�mi�sin dediklerinde ho�uma gidiyordu. H�l� gidiyor. Bu kiloda olmaktan memnunum.

49 kiloyum. �u an beni fil gibi mi g�r�yorsunuz? 49 kilo size ne ifade ediyor?

http://www.hurriyet.com.tr/_newsimages/2061272.jpg

- Korkun� bir kilo gibi geliyor. Asla o kadar �i�man olmak istemem. Kendimi 49 kilo d��nemiyorum. Ama size bakt��mda, sizi benden daha zay�f g�r�yorum. Sanki sizden daha kiloluyum.

Bunun psikolojik ve fizyolojik bir hastal�k oldu�unun fark�nda m�s�n�z?

- Alt� y�ld�r neredeyse hi�bir �ey yemeden ya��yorum. Ama bunun bir hastal�k oldu�unu, iki y�l �nce Ankara �niversitesi’ne tedavi olmaya gitti�imde ��rendim. Ondan �nce gitti�im doktorlar, "Bu k�z�n midesi rahats�z" deyip, ona g�re tedavi veriyorlard�. �niversitedeki doktor bana bunun psikolojik bir hastal�k oldu�unu, insanlar�n bu hastal�ktan �lebilece�ini s�yledi.

Yapt��n�z �eyin bir nevi pasif intihar oldu�unu biliyor musunuz? �lmek sizi korkutmuyor mu?

- Hayat�m�n tehlikede oldu�unu, �lebilece�imi biliyorum. Doktorlar, benim gibi hastalar�n foto�raflar�n� g�sterip, �ld�klerini s�yledi. Do�ru s�ylediklerini biliyorum ama inanmak istemiyorum. Bir insan hastal�ktan ya da kaza sonucu �l�r ancak. Yemek yememekle �lmez diye d��n�yorum.

�ATLAYANA KADAR Y�Y�P SONRA KUSUYORDUM

Zay�f olma tak�nt�n�z ne zaman ba�lad�?

- Konfeksiyon at�lyesinde �al��yordum. Oradaki arkada�lar�m�n hepsi benden zay�ft�. Bana kilolusun diyorlard�. Televizyonda mankenlere de �zeniyordum. �nceleri ��len yemeklerine inmemeye ba�lad�m, sonra ak�am yemeklerini de kestim.

O zaman ka� kiloydunuz?

- Boyum 1.50 metre. Kilom 55.

Zay�flamaya yemek yemeyerek mi ba�lad�n�z, yoksa yiyip ��kararak m�? Bulimia devresi olmad� m�?

- �nce bulimik oldum zaten. Tencere dolusu yeme�i �atlayana kadar yiyip, sonra parmakla kusmaya �al��yordum. Be�, on dakikada bir tuvalete gidiyordum. �� y�l boyunca kustum. Ba�larda ailem fark etmedi. Sonra tuvaletin kap�s�na dayan�p, "Ne yap�yorsun orada, iyi misin" diye sormaya ba�lad�lar. ��eri girmesinler diye tuvaletin kap�s�n� da kilitliyordum. Annem kustu�umun fark�na var�nca, kilitlemeyeyim diye anahtar� att�. Babam benim bu hallerime dayanamay�p iki kez kalp krizi ge�irdi. Ama ne yaparlarsa yaps�nlar bildi�imi okudum. S�rekli g�zleri �zerimde oldu�u i�in, bu kez evde kimse yokken yemeye ve kusmaya ba�lad�m. Evdekileri d��ar� yollamak i�in binbir t�rl� bahane uyduruyordum. Evdeki yemeklerin azald��n� g�rseler, kustu�umu anlarlar diye, kendime ayr�ca yemek yap�yordum.

�u anda bir g�nde ne i�ip, ne yiyorsunuz?

- 4 dilim salatal�k ve domates yiyorum. Salatay� �ok seviyorum, kilo yapmad��n� bildi�im i�in bir kase salata yiyorum. Ama hi� zeytinya�� koymuyorum. Zeytinya�� zeytinden yap�ld�� i�in ya� yerine ge�sin diye yar�m zeytin yiyorum. Salatan�n bile kilo yapt��n� d��n�p, bazen bir iki �atal al�p b�rak�yorum. Ak�ama kadar 10-15 bardak �ay i�iyorum. �ekerin kilo yapt��n� biliyorum ama nas�l olduysa �ay�n �ekerini k�smad�m. Beni zaten ayakta tutan o �ekerlermi�.

Restoranlar�n �n�nden ge�erken neler hissediyorsunuz?

- ��eri dal�p her �eyi yemek istiyorum, mis gibi kokular geliyor burnuma. Ama art�k yemek istesem bile midem kabul etmiyor. A��m, can�m istiyor ama midem alm�yor.

http://www.hurriyet.com.tr/_newsimages/2061273.jpg

KAL�AM TAM 90’DI ��MD�K�NDEN MEMNUNUM

Di�leriniz ��r�m��, sa�lar�n�z d�k�lm��, t�rnaklar�n�z zay�f, regl olmuyorsunuz, �ocuk do�urma �ans�n�z art�k yok. Zay�fl�k olmak b�t�n bunlara de�di mi?

- De�di�ini hi� zannetmiyorum. Di�lerim d�k�ld�� i�in art�k konu�mak istemiyorum zaten. Bir yere hafif bile �arpsam ac�s� iki g�n ge�miyor.

Kal�an�z yok, memeleriniz yok. Bir kad�n olarak memelerinizi hi� �zlemiyor musunuz?

- Hay�r �zlemiyorum. B�yle daha iyi, babam�n yan�nda soyunabiliyorum hatta. Zay�flamadan �nce kal�alar�m tam 90’d�. Bana �ok fazla geliyordu. O y�zden �imdiki kal�alar�mdan memnunum.

Dans edememek, ko�amamak, takla atamamak sizi �zm�yor mu?

- Dans edemedi�ime �ok �z�l�yorum. �ok g�zel oryantal oynard�m. �ok hareketli biriydim, �imdi iki dakika bile y�r�sem hemen yoruluyorum. Merdivenleri inebiliyorum ama ��kam�yorum.

Sokakta sizi g�renlerin tepkileri ne oluyor?

- Bana bak�p g�l�yorlar. "Kanser mi, verem mi, Afrika’dan m� geldi acaba" diyorlar. G�r�n�m�m�n insanlara garip geldi�inin fark�nday�m ama zay�f olmak ho�uma gidiyor.

Kemiklerinizin elinize gelmesinden, insanlar�n size bakamamas�ndan ya da dokunamamas�ndan rahats�z oluyor musunuz?

- Bana bakmaya ya da dokunmaya korkuyorlar m�, tiksiniyorlar m� bilmiyorum. "Sana bakt��mda midem bulan�yor" diyenlerin laflar� bana bo� geliyor.

EN SON ALTI YIL �NCE ��KOLATA YED�M

En �ok ne yemeyi �zl�yorsunuz?

- Spagetti. Eskiden bir tabak dolusu yerdim, �imdi bir �atal al�nca hemen doyuyorum.

http://www.hurriyet.com.tr/_newsimages/2061274.jpg
Dondurma ya da �ikolatay� doya doya en son ne zaman yediniz?

- �ikolatay� alt� y�l �nce. Yedi ay �nce iki top dondurma yedim. Bitirmem neredeyse bir saat s�rd�. Bir taraftan bay�la bay�la yedim, di�er taraftan pi�man oldum. Hem yedim hem de atsam m�, atmasam m�, diye d��nd�m.

NABZIM VE KALB�M DURDU SERUMLARLA 25 K�LO OLMU�UM, �OK �Z�LD�M

�� y�l �nce nabz�m ve kalbim durdu. O anda b�t�n hayat�m g�z�m�n �n�nden ge�ti. Ama beni kurtarm��lar. G�z�m� a�t��mda kolumda serum vard�. Anneme, "Ya��yor muyum" dedim. ��te o zaman �lebilece�ime inand�m. O an i�in yeme�i kabul ettim. Birka� g�n az bir �eyler yedim. Ama sadece iki g�n s�rd�. ��nk� yine, yersem kilo al�r�m, diye d��nmeye ba�lad�m. Hatta o arada bana verilen serumlardan sonra 24-25 kilo olmu�tum. Bunun kilo oldu�unu zannetti�im i�in �ok �z�ld�m. Ama sonra onlar�n s�v� oldu�unu, idrarla d��ar� ��karaca��ma ikna ettiler beni.

G�NDE 35-40 KEZ TARTILIYORUM

Yemek yemeden �nce ve sonra mutlaka tart�l�yorum. Bir yudum �ay i�sem, barda�� b�rak�r ka� gram ald�m diye tart�ya ko�ar�m. T�k�rsem bu kez de ka� gram verdim diye ko�uyorum. Birka� g�n �nce tart�m� k�rd�m. Ama biliyorum ki, iki g�n sonra anneme "Tart� bul" diye tutturaca��m. Almazlarsa bu kez ne yap�p edip, eczaneye gidece�im.

ANNE AY�E DANABA�

Yiyip yiyip kustu�unu kan gelmeye ba�lad�� zaman anlad�k

Hastal�k oldu�unu anlayana kadar zaten �ok zaman kaybettik. G�t�rd��m�z doktorlar �lseri var deyip, ge�iyorlard�. ��ine kapan�k bir �ocuktu zaten, derdini a�mazd�. Yan�m�zda �lm��esine yer t�kan�r, sonra kusard�. Biz onun kustu�unu art�k kan gelmeye ba�lad�� zamanlarda anlad�k. Ne dediysek olmad�. Bize sadece "Can�m istemiyor" diyordu. �ok �abalad�k ama elimizden bir �ey gelmedi. T�kendik art�k, yorulduk.

BABA HAL�L DANABA�

�z�nt�den ge�irdi�im iki kalp krizi bile onu durdurmad�

��ten eve ge� geliyordu. Ak�am yeme�ini haz�r bekletirdik ama o, "Ben i�yerinde yedim" diyerek yemiyordu. Yalan s�yledi�ini �ok sonralar� ��rendik. K�z�m bu seni �l�me g�t�r�r, her duydu�un, okudu�un diyeti yapma dedim, yalvard�m, a�lad�m. Hi�bir �ey fayda etmedi. G�z�m�n �n�nde eriyordu ama ben bir �ey yapam�yordum. �z�nt�den iki kez kalp krizi ge�irmem bile onu durdurmad�. Eski resimlerine bak�p bak�p "Ne kadar �i�manm��m" diyerek a�l�yordu. Bir g�n dayanamay�p ne kadar resim varsa hepsini sobada yakt�m. Galiba bir iki resmi kald� o kadar.

TELEV�ZYONDA KEND�M� G�R�NCE BU BEN M�Y�M, DED�M

Televizyonun ana haberlerinde kendimi g�r�nce �oke oldum. "Bu ben miyim" dedim. Nefesim darald�. Aynadaki g�r�nt�m o kadar k�t� de�ildi. H�l� k�t� gelmiyor. Bir de aynalar�n farkl� g�sterdi�ini d��n�yorum. Televizyonda o halimi g�rd�kten sonra bile, ak�am yiyece�im k��c�k bal��n k�zartmas�n� m� yesem, bu�ulamas�n� m� yesem diye d��n�yorum.

SEN� KADIN OLARAK G�RM�YORUM DEY�NCE KAFAMDAN KAYNAR SULAR D�K�LD�

K�z arkada�lar�mdan birinin erkek arkada��na, "Bir erkek g�z�yle bana bak, ne d��n�yorsun" dedim."Seni kad�n olarak g�rm�yorum, zay�f olmak istiyorsun ama seni kimse kad�n olarak koluna tak�p gezdirmez" dedi. Kafamdan kaynar sular d�k�ld� sanki. Bu kadar m� �irkin ve iticiyim diye d��nd�m.

B�R ERKEK ARKADA�IM OLSA, DESTE��YLE DAHA �Y� OLURUM G�B� GEL�YOR

Daha �nce sevdi�im biri vard�, fakat hastalan�p hastaneye yat�nca, "Ben seninle evlenmem, seni bekleyemem" dedi. Bir erkek arkada��m olsa, sanki onun deste�iyle daha iyi olurum gibi geliyor. Ama �u halimle kimsenin bana bakmayaca��n� da biliyorum.

�OCUK PANTOLONDAN VAZGE�T�

K�yafetlerimi �ocuk reyonundan al�yorum. Bir g�n, 5-6 ya�lar�nda bir �ocu�un �zerinde bir blue jean g�rd�m, be�endim. Anneme, "Bunu alal�m" dedim. O �ocu�un giydi�i pantolonun ayn�s�n� giydim. �ocuk bir kendi �zerindeki pantolona bakt�, bir bana bakt�, annesine d�n�p "Anne ben bunu giymek istemiyorum" dedi.

Prof. Dr. Kerem Doksat

Anoreksiya nervozayla bulimia evresini birlikte ge�irenlerde tedavi umudu fazla

Bu t�r hastalarda v�cuduyla ilgili idrak hatas� vard�r. Aynaya bakt��nda kendini normal alg�lar, g�r�nt�y� kendisinin devam� olarak g�r�r. Ama televizyonda kendisine yabanc�la�t�� i�in bir ba�kas�ym�� gibi g�r�r. Bu bir idrak kusurudur. Mesel� bir anorektik bir ba�ka anorekti�i be�enmez. "Sen de b�ylesin" dendi�inde, "Hay�r, b�yle de�ilim" der. Anoreksiya nervotikler tedaviye �ok diren�lidirler. Ne yaz�k ki, bu hastalar�n tedaviye ra�men ��te biri �l�r. Tedavileri olduk�a zordur. Bulimia nervozada etkili ila�lar var ama anoreksiya nervozada, ger�ekten etkili oldu�u ispatlanm�� ila� yok. H�l� pek �ok ila� deneniyor. Ama bu �rnek gibi, anoreksiya nervozayla birlikte bulimia evresini de birlikte ge�irenler i�in tedavi umudu daha fazlad�r. Anoreksik vakalar�n b�y�k �o�unlu�u yeti�kin kad�n olma rol�n� istemez. �nceleri bu hastal�k, sosyo ekonomik d�zeyi y�ksek s�n�flarda g�r�l�yordu. Fakat kitle ileti�im ara�lar�n�n �o�almas�yla art�k herkes her �eyden haberdar, s�n�fsall�k kalmad�. Literat�rde, anoreksiya nervozaya yakalanan erkekler bildirilmedi. Bildirilen az say�da vakan�n hepsi gay.

(�ermin TERZ� h�rriyet)

kompetankedi

27 A�ustos 2006 15:23

SKANDALI G�ZLED�LER!.. HASTANE M�KROBU 5 �OCU�U DAHA �LD�RD�

ULUDA� �niversitesi T�p Fak�ltesi �ocuk Hastal�klar� Anabilim Dal� ��retim �yesi Prof. Dr. Mustafa Hac�mustafao�lu, �ekirge �ocuk Hastanesi’nde yenido�an yo�un bak�m �nitesinde g�r�len mikrobik vakalarda 5 �ocu�un �ld��n�n kendilerine s�ylendi�ini bildirdi.
26 A�ustos 2006 Cumartesi 20:12
ULUDA� �niversitesi T�p Fak�ltesi �ocuk Hastal�klar� Anabilim Dal� ��retim �yesi Prof. Dr. Mustafa Hac�mustafao�lu, �ekirge �ocuk Hastanesi’nde yenido�an yo�un bak�m �nitesinde g�r�len mikrobik vakalarda 5 �ocu�un �ld��n�n kendilerine s�ylendi�ini bildirdi. Kendilerine bilgi gelene kadar �nce 2 ard�ndan da 3 bebe�in ya�am�n� yitirdi�ini a��klayan Prof.Dr. Hac�mustafao�lu, hastane y�netiminin �l�mlerin ard�ndan kendilerinden yard�m istedi�ini belirtti.
Olay�, �ekirge Ak�emseddin �ocuk Hastanesi Ba�hekimli�i'nin kendilerinden yard�m istemesi sonucu ��rendiklerini s�yleyen Prof. Dr. Mustafa Hac�mustafao�lu, 21 A�ustos pazartesi g�n� hastane y�netimi ile bir araya gelip, durum de�erlendirmesinde bulunduklar�n� kaydetti. Yenido�an Yo�un Bak�m �nitesi’nde ciddi seyirli enfeksiyonlar oldu�unun kendisine s�ylendi�ini kaydeden Prof.Dr. Hac�mustafao�lu, ��yle konu�tu:

“Birka� olguda hastane enfeksiyonu olarak bilinen ‘klebsiella’ oldu�u s�ylendi. Ayr�ca birka� hastan�n kan�nda da birden fazla hastal�k oldu�u belirtildi. Buna ba�l� olarak 5 �ocu�un �ld�� bana bildirildi. B�l�mde de�erlendirme yapt�k. Bu tip riskli olgular�n bulundu�u serviste, bu geli�me �zerine, di�er hastalar�n mikroptan etkilenmemeleri i�in t�m kademelerde, ciddiyet ve hassasiyetle �nlemler al�nmas�na karar verdik.' �nlem olarak mikrobun g�r�ld�� servise hasta kabul�nu durdurduklar�n� s�zlerine ekleyen Prof.Dr. Mustafa Hac�mustafao�lu, o g�n serviste 10 hastan�n bulundu�unu, bunlar�n ikisinin durumunun kritik, ��n�n biraz daha iyi, di�erlerinin ise normal olduklar�n� ifade etti. Bu hastalar�n bir k�sm�nda tipi belli olmamakla birlikte kanlar�nda baz� mikroplar�n �redi�ini ��rendiklerini vurgulayan Prof. Dr. Hac�mustafao�lu, “�u anda yenido�an yo�un bak�m b�l�m�nde bir anlamda karantina uygulan�yor diyebiliriz. Bunun ba�ar�l� olabilmesi i�inde 3- 4 hafta s�reye ihtiya� var. Bu s�re�te servise hasta kabul edilmemelidir' dedi.

HASTANE: BEBEK �L�MLER� BA�KA NEDENLERDEN
Olay�n duyulmas� �zerine d�n bas�n a��klamas� yapan Sa�l�k M�d�r Vekili Serhat Yamal� ve Ba�hekim �lhan Dindar, serviste mikrobun 14 A�ustos'ta g�r�ld��n�, bu tarihten itibaren gerekli �nlem ve tedbirlerin al�nd��n� a��klad�. Yamal� ve Dindar, mikrobun serviste g�r�lmesinden sonra bebek �l�mlerinin ger�ekle�medi�ini, 14 A�ustos'tan �nce ya�am�n� yitiren 6 bebe�e ise erken do�um veya beyin travmas� tan�lar� kondu�unu s�ylemi�ti.

****

�OCUK HASTANES�'NDE �L�MC�L ENFEKS�YON TESP�T ED�LD�...

Bursa �ekirge �ocuk Hastanesi Yenido�an Bak�m �nitesi'nde bebekler i�in tehlikeli klebsiella bakterisine rastlanmas� uzmanlar� alarma ge�irdi.
25 A�ustos 2006 Cuma 14:00

SUAT ARVAS - U�UR USLUBA�
BURSA - Bursa �ekirge �ocuk Hastanesi Yenido�an Bak�m �nitesi'nde bebekler i�in tehlikeli klebsiella bakterisine rastlanmas� uzmanlar� alarma ge�irdi. Yetkililer, "Panik yapacak bir durumun olmad��n�" a��klarken, yenido�an �nitesine hasta kabul� durduruldu, 5 bebek karantinaya al�nd�.

�ekirge �ocuk Hastal�klar� Hastanesi Ba�hekimi Uz. Dr. �lhan Dindar, yenido�an yo�un bak�m �nitesinde g�r�len enfeksiyonla ilgili a��klamalarda bulundu. Ba�hekim Dindar, Enfeksiyon Kontrol Komitesi'nin �al��malar s�ras�nda enfeksiyon tespit etti�ini, bu nedenle erken do�um ve d��k kilo a��rl��na ba�l� olarak ya�amsal anlamda risk grubunda olan premat�re bebeklerin durumlar� g�z �n�nde bulundurularak, bebeklerin koruma alt�na al�nd��n� bildirdi. Ba�hekim Dindar, "Enfeksiyon Kontrol Komitemiz, hastanemiz b�nyesinde kar��la��labilecek enfeksiyonlar� saptamak amac�yla d�n oldu�u gibi bug�n de d�zenli olarak �al��malar�na devam etmektedir. �zellikle yenido�an yo�un bak�m �nitesi, komitemiz taraf�ndan her zaman dikkatle takip edilmektedir. ��nk� bu �nite zaten ad�ndan da anla��laca�� zere sa�l�kl� bebeklerin de�il, aksine yo�un olarak bak�m ve takip edilmesi gereken bebeklerin oldu�u bir �nitedir. Bu nedenle hafta i�inde d��ar�dan sevkle gelen bebeklerde saptad��m�z enfeksiyona ba�l� olarak yenido�an yo�un bak�m �nitemize hasta al�m� durdurulmu�, Sa�l�k M�d�rl��m�z'e bilgi verilmi�, Uluda� �niversitesi Pediatrik Enfeksiyon Hastal�klar� Bilim Dal� ile irtibata ge�ilmi�, konuyla ilgili bilimsel g�r�� al��veri�i de yap�lm��t�r" dedi.

�lgili birimdeki, y�ksek risk grubuna sahip premat�re bebeklerin durumunun kontrol alt�nda oldu�unu ifade eden Dindar, "Panik halinde de�iliz. Olmam�z� gerektirecek bir durum da yok. �zellikle erken do�an premat�re bebeklerde her t�rl� hayati risk olabilir. Ya�anabilecek �l�mleri, daha �nceleri �lkemizdeki di�er hastanelerde kar��la��lan bebek �l�mlerine benzer �ekilde de�erlendirmek do�ru olmaz. Biz, panik halinde de�iliz ama temkinliyiz, tedbirliyiz ve s�rekli teyakkuz halindeyiz. Enfeksiyon Kontrol Komitemiz di�er hastanelerde oldu�u gibi rutin �al��malar�na devam etmektedir" diye konu�tu.

Misafir

28 A�ustos 2006 04:15

Sanal ortam ba��ml�l�klar aras�na girdi

�nternet kullan�m�n�n g�nl�k ya�amda fazla yayg�nla�mas� sonucu, hastal�k yaratabilecek �l��de ba��ml�l�k listesine girdi�i ��renildi. Kumar, madde, alkol, al�� veri� gibi bir�ok �nlenemeyen al��kanl�k i�inde yerini almaya ba�lad�� bildirilen internet kullan�m�n�n, ba��ml�l�klar k�mesi i�inde ayr� bir hastal�k olarak tedavi edilmesi gerekti�i yolunda bir�ok psikiyatristin g�r�� birli�i i�inde bulundu�u kaydedildi.

Ege �niversitesi T�p Fak�ltesi Psikiyatri Ana Bilim Dal� ��retim �yesi Prof. Dr. Hakan Co�kunol, ucuz, kolay ula��labilir ve anonim olmas� nedeniyle daha �ok tercih edilen internet kullan�m�yla ilgili olarak �zellikle ailelerden �ok s�k ba�vurular ald�klar�n�, bunlar�n say�s�n�n da giderek artt��n� bildirdi.
Ege �niversitesinde, al�� veri�, kumar, madde, alkol gibi ba��ml�l�klar�n yer ald�� y�ksek lisans ders program�na, internet ba��ml�l��n�n da girdi�ini belirten Prof. Dr. Co�kunol, bu konuda �lke ve d�nyada �ok yayg�n �al��malar�n bulundu�una i�aret etti.

�nternet ba��ml�l��n�n �zellikle gen�ler ve sorunlu olabilecek insanlarda daha yayg�n olarak g�r�lebildi�ini ifade eden Prof. Dr. Co�kunol, ''Gen�ler aray�� i�inde kendilerine bu �ekilde bir kimlik buluyorlar. Ama bu zahiri bir kimlik. Bu sorun �zellikle arkada�l�k ili�kileri, kimlik organizasyonlar� olmayan gen�ler aras�nda daha fazla yayg�n'' dedi.
Ki�ilerin sosyal ve mesleki i�lerini etkilemesi, buna engel olamamas� ya da bu aktivitesinin s�k�nt� yaratmas�n�n, ba��ml�l��n i�aretleri oldu�unu ifade eden Prof. Dr. Co�kunol, ''Bunun sorun haline geldi�inin belirtisi, kesme noktas�nda ki�ide kontrol�n kalmamas�d�r. Bu durum ciddi tedavi edilmesi gereken bir sorun haline gelebilmektedir'' dedi.

TheGrudge

28 A�ustos 2006 04:47

Hastal�klara Kar�� Al�nabilecek �nlemler

Pek �ok insan, bedeninin kusursuz �al��mas�n� bekler, ona s�n�rs�zca y�k bindirebilece�ini ve onun kendini iyile�tirici g��lerinin s�n�rs�z oldu�unu san�r. Bu a��dan kendilerini aldatanlar�n hayatlar� tehlikededir. ��nk� bedenimiz, anlay��, bak�m, yeterince hareket ve yeni g��ler olu�turabilmek i�in dinlenmek ister. Kendi sa�l��n� dikkatsizce s�m�ren hi� kimse cezas�z kalamaz. Bedenimize �zenle davran��m�z�n olumlu etkilerini kan�tlayabilmek ise tabi ki pek kolay de�ildir. Herhangi bir ki�i al��lm�� ilkbahar nezlesine yakaland��nda, o ki�inin �ansl� oldu�u d��n�lebilir. Ama bu �ansl� say�lan ki�inin basit uygulamalarla bedenini g��lendirmi� olabilece�ini �ok az ki�i d��n�r. Pek �ok kimsenin, neden bir �kseotu k�r� yapay�m ki, kan dola��m�mda hi�bir anormallik yok, dedi�i de d��n�lebilir. Yani sonu� olarak, ak�lc�l�kla uygulanacak bir sa�l�k �nlemi ancak �nerilebilir. Sa�l�� i�in neyin �nemli oldu�una herkes kendi ba��na karar vermelidir. Ama Yaradan, sa�l�kl� ya�am i�in gereken her �eyi yaratm��. Bizden bekledi�i ise, arma�anlar�ndan yararlanabilmek i�in biraz �aba g�stermemiz.

Bedene dayan�kl�l�k kazand�rmak

Genel sa�l�k i�in hi�bir �ey, ��k, a��k hava ve su banyolar� kadar �nemli de�ildir. Bu y�ntemlerle ki�i bedenini sertle�tirebilir ve hastal�klara kar�� dayan�kl�l�k kazand�rabilir. Bu konuda so�uk su, kalbi ve dola��m sistemini uyarmas�, derinin kan dola��m�n� artt�rmas� a��s�ndan, �nemli �l��de �ne ��kmaktad�r. Bu uygulamalar s�ras�nda a�a��daki kurallara �zenle uyulmal�d�r:

a) So�uk su kullan�m�ndan �nce bedenin s�cak olmas� gerekir. En do�rusu, s�cak yataktan kalkt�ktan hemen sonra so�uk su kullan�lmas�d�r. Ak�amlar� ise, bir y�r�y��le veya uygun beden hareketleriyle beden �s�t�lmal�d�r.

b) Banyo odas� so�uk olmamal�d�r. Hava ak�m� olu�mamas� i�in, pencerenin ve kap�n�n kapal� tutulmas� gerekir. So�uk su kullan�m�ndan sonra bedenin yeniden h�zla �s�t�lmas� gerekir. Bunun en uygun yolu, bir s�re i�in s�cak yata�a girmektir.

c) Bedeni g��lendirme �nlemleri s�ras�nda a��r�ya ka��lmamal�d�r, aksi halde beden bu t�r uyar�lara al��abilir ve beklenen sonu� al�namayabilir.

Bu konudaki t�m olanaklardan s�rekli yararlanmak yerine, duruma g�re de�i�ik uygulamalara y�nelmek do�ru olacakt�r.

�zellikle �ocuklar i�in gerekli olan sa�l�k �nlemleri: Elden geldi�ince a��k havada bulunmak! Ama bir annenin �ocu�una verebilece�i en de�erli �ey, belirli bir s�re boyunca onu emzirmektir B�ylece ona, gelecekte kar��la�abilece�i enfeksiyon hastal�klar�na kar�� korunma g�c� sa�lam�� olacakt�r. ��nk� anne s�t�n�n i�inde pek �ok savunma maddeleri bulunur. Her �ocuk, ba��kl�k ve savunma sistemlerini olu�turmak zorundad�r. Deri ise, so�u�a ve s�ca�a kar�� tepki g�stermeyi ��renmelidir. Bu ��renim en iyi bi�imde, a��k havada hareket etmekle ger�ekle�tirilebilir; elden geldi�ince hafif giyimli, yaz�n ise en do�rusu ��plak olarak. �ocuk ayr�ca a��k pencereli bir odada uyumal� ve ��plak ayakla dola�mal�d�r, ki hen�z yumu�ac�k olan ayaklar� ayakkab� i�inde bi�imsizle�meye kar�� direnebilsin. �ki ya��ndan sonra �ocu�u yava� yava� serin suyla banyo ve du� yapmaya al��t�rmaya ba�lanmal�d�r. Banyonun ard�ndan hep so�uk suyla du� yapt�r�lmal�d�r. �ocuk e�er d��ar�da bir su birikintisine dalarak ayaklar�n� �slatm��sa, onlar� hemen bir s�cak ayak banyosuna sokmal� ve banyo sonunda iyice ovalayarak kurutmal�d�r. Banyonun yan� s�ra �ocuk s�cak bir limonlu bitki �ay� i�meli ve ger�ekten �s�nabilmek i�in hemen yata�a girmelidir.

S�cak birikimi tehlikeli olabilir. Bunun i�in �ocuklara yaz�n kesinlikle s�k� ve hava ge�irmeyen giysiler giydirilmemelidir. K��n ise, s�cak bir yere girildi�inde, m�flonlu kaban ve montlar hemen ��kart�lmal�d�r.

So�uk suyla y�kanmalar

Sabahlar� ba�lay�p, geceleyin yata�a girmeden �nce de uyguland��nda beden g��lenir ve dayan�kl�l�k kazan�r. G��s�z bedenlerin dayanamad�� so�uk havaya, grip hastal�klar�na ve �s� de�i�imlerine kar�� nemli �l��de diren� olu�ur.

Sa� ayaktan ba�lanan y�kanmada mutlaka k��k bir el havlusu kullan�lmal�d�r. Daha sonra bacaklar sa�dan sola do�ru, kar�n, kollar, s�rt ve en �nemli b�lge olan kalp b�lgesi ovalanarak y�kan�r. Y�kanma i�lemi h�zla tamamlanmal�d�r. Kalp b�lgesi 2-3 kere dairesel hareketlerle ovalanabilir. Kuru bir havluyla ovalanarak kurulanma s�ras�nda muhte�em bir s�cakl�k t�m bedene yay�lmaya ba�lar. B�ylece eller ve ayaklar �s�n�r ve beden uyumlu bir dengeye kavu�ur. Yatmadan �nceki y�kanmalar her �eyden �nce iyi bir uyku getirir.

Deri f�r�alama

Do�al t�yl� bir f�r�ayla sabahlar� kuru deri f�r�alan�r. G��s�n sa� taraf�ndan ba�lanarak, hep kalp b�lgesine do�ru f�r�alan�r. Ayaklardan ba�lanarak omuzlara kadar ��k�l�r. Fazla bast�rmaya gerek yoktur, derinin k�zarmas� yeterlidir. Sa� taraf tamamlan�nca sola ge�ilir. S�rt�n f�r�alanabilmesi i�in f�r�aya sap eklenir ve ortadan iki yana do�ru f�r�alan�r. Kar�n b�lgesi dairesel hareketlerle, sa� a�a��dan ba�lanarak saat y�n�ne do�ru uygulan�r. Sonunda, kuru deri pullar�ndan kurtulmak i�in du� al�n�r.

�iyde y�r�me

�im kapl� bir bah�eyi kendi mal� sayan ki�iler, may�s g�nlerinin erken saatlerinde �iy d��m�� imlerin �st�nde ��plak ayakla birka� tur atmal�d�r. May�s ay� bu uygulama i�in en uygun zamand�r. G�ne� yery�z�n� �s�tmaya ba�lam��t�r, ama topra��n i�sel k�p�rt�lar� hen�z devam etmektedir. Bu ��plak ayakla �iyde y�r�me yaln�zca kan dola��m�n� uyarmakla kalmay�p, genel sa�l�k a��s�ndan da �ok yararl� olacakt�r: T�m beden dikle�tirilir, derin soluklar al�n�rken on dakika boyunca �iy d��m�� imlerin �st�nde elden geldi�ince h�zl�ca y�r�n�r veya ko�ulur. Eve d�n�ld��nde ayaklar s�cak suyla y�kan�r ve �orap giyilir. Bu arada ��tmemeye �zen g�sterilmelidir. �iyle nemlenmi� �imde y�r�mek kan dola��m�n� uyar�r ve sonu� olarak, ayaklar hi�bir zaman so�uk kalmaz. Ayr�ca, bu bi�imde kar��lanan g�n boyunca ki�i kendini fevkalade dengeli hissedecektir. Ku�lar�n sabah c�v�lt�lar� aras�nda g�ne�in ilk tanr�sal ��klar�yla y�z�n�z y�kan�rken fark etti�iniz g�ky�z�n�n geni�li�i adeta i�inize yans�yacakt�r. Denemeye de�mez mi?

Koruma a��lar�

�ocuklar�n a��lanmas� zorunludur. Bu a��lar, baz�lar� �l�mc�l olabilen hastal�klara kar�� ocu�u korurlar. �ocu�unuza hangi a��n�n ne zaman yap�lmas� gerekti�ini doktorunuz size s�yleyecektir.

evo	28 A�ustos 2006 12:18

OBEZ�TEYLE SAVA�TA �� B�RL�� A�RISI

ANKARA - Selma B�y�kl�- T�rkiye'de �zellikle �ocuk ve gen�ler aras�nda obezitenin giderek artmas� �zerine Sa�l�k Bakanl�� harekete ge�ti. Bakanl�k, ��i�leri Bakanl��na yerel y�netimler taraf�ndan uygun fiziki d�zenlemelerin yap�larak hareketli ya�am�n te�vik edilmesine y�nelik programlar�n geli�tirilmesi i�in i� birli�i �nerdi.

Temel Sa�l�k Hizmetleri Genel M�d�r� Turan Buzgan imzas�yla ��i�leri Bakanl�� Mahalli �dareler Genel M�d�rl��ne g�nderilen yaz�da, Sa�l�k Bakanl��nca sa�l��n korunmas�, geli�tirilmesi ve ya�am kalitesinin art�r�lmas� amac�yla halk� fiziksel aktiviteyi te�vik etmek ve bunu hayatlar�n�n bir par�as� haline getirmeye �al��mak i�in �e�itli programlar y�r�t�ld�� belirtildi.

Sa�l�k Bakanl�� b�nyesinde, toplumda hareketli ya�am�n te�vik edilmesi ve fiziksel aktiviteyi �zendirici faaliyetlerin ger�ekle�tirilmesi amac�yla ilgili kamu kurulu�lar�, �niversiteler ve sivil toplum �rg�tlerinin temsilcilerinin yer alaca�� ok sekt�rl� bir �al��ma grubunun olu�turulmas�n�n planland�� belirtilerek, ayr�ca ileriki d�nemde ger�ekle�tirilecek aktivitelere y�nelik haz�rl�klar�n yap�lmas�, ba�ar�l� belediye uygulamalar�n�n de�erlendirilmesi, bunlar�n kamuoyuna duyurularak �d�llendirilmesi, b�ylelikle yerel y�netimlerin bu konuda desteklenmesinin hedeflendi�i bildirildi.

Sa�l�k Bakanl��nca 2004 y�l�nda yap�lan ''Sa�l�kl� Beslenelim, Kalbimizi Koruyal�m'' ara�t�rmas�na g�re, �lkedeki erkeklerin y�zde 21.2'si, kad�nlar�n ise y�zde 41.5'inin obez oldu�u tespit edildi.

kompetankedi

1 Eyl�l 2006 11:59

S�Z�N K� 'DEPRES�F RUH HAL�' M�, YOKSA 'DEPRESYON' MU?

S�k s�k 'depresif ruh hali'yle kar��t�r�lan depresyon, beyin biyolojisiyle ilgili 'ciddi' bir psikiyatrik hastal�k.
30 A�ustos 2006 �ar�amba 10:10 Son zamanlarda kendinizi de�ersiz, karamsar ve sinirli mi hissediyorsunuz? Nedensiz a�lama n�betleri, konsantrasyon g��l�� gibi �ik�yetleriniz mi var? O halde dikkat, depresyon kap�n�z� �al�yor olabilir. Yeditepe �niversitesi T�p Fak�ltesi Psikiyatri Anabilim Dal� Ba�kan� Prof. Dr. Arif Verimli depresyonu ve belirtilerini anlatt�.
Depresyon nedir?
Depresyon bir beyin hastal��d�r. Belirtileri tan�mlanm��, tedavisi m�mk�n bir psikiyatrik rahats�zl�kt�r. Halk aras�nda s�ylenen ge�ici, duygusal keder ve ne�esizliklerden �te depresyon �ok ciddi bir beyin rahats�zl��d�r, mutlaka iyi tan�nmal�d�r.
Genel belirtileri nelerdir?
Belirtileri �u �ekilde s�ralayabiliriz: Sosyal ya�amdan uzakla�ma, g�nl�k aktivitelere ilginin azalmas�, s�k s�k a�lama iste�i, ki�isel bak�mda �zensizlik, umutsuzluk, kimsenin kendisiyle ilgilenmedi�i d��ncesi, alkol ya da madde kullan�m�na ba�lama, su�luluk duygular�, karamsarl�k, kayg�lar, kendine g�venin azalmas�, konsantrasyon g��l�kleri, sinirlilik, uzun s�ren �z�nt�, tekrarlayan �l�m ve intihar d��nceleri, �o�alan ya da azalan enerji d�zeyi.

Uyku d�zensizlikleri bir i�aret
Depresyonda dikkat �ekici bir ba�ka belirti uykuda d�zensizliklerdir. Bu, a��r� ya da �ok az uyku �eklinde kendini g�sterebilir. Bir di�er �nemli belirti, i�tah�n a��r� artmas� veya azalmas�. Ayr�ca hastalarda ne�esizlik, hayattan keyif almama, tahamm�ls�zl�k, cinsel istekte azalma, bak�ms�zl�k, i�ekapan�kl�l�k, s�rekli ge�mi�e y�nelik hatalar� d��nme, kendini de�ersiz g�rme, yorgunluk, kendini bo�lukta hissetme de depresyonda s�k g�r�len �ik�yetler.
Depresyona girmede neler etkendir?
Bug�nk� bilgimize g�re, depresyondaki en �nemli yatk�nl�k etkeni kal�t�m. Ara�t�rmalar, depresyon ge�irenlerin akrabalar�nda da depresyonun s�k g�r�ld��n� g�steriyor. Herkes her g�n pek �ok kederle kar��la��yor. Bu fakt�rler yatk�nl�� olanlarda depresyonu tetikliyor. Ama yak�nlar�nda depresyon olanlar�n tamam� depresyona girecek diye bir �ey s�ylenemez.
Hormonlardaki bozukluklar depresyon nedeni mi?
Evet. Mesela mutluluk hormonlar� dopamin, serotonin, endorfinle duygular� dengeleyen hormon melatonindeki bozulmalar depresyon nedeni olabilir. Ayr�ca depresyon baz� hastal�klar sonucunda da ortaya ��kabilir. �rne�in beyin kanamas�, beyin travmas� ya da beyin damar hastal�klar�yla ilgili ge�irilmi� bir rahats�zl�ktan sonra depresyon g�r�lebilir.

Hastal�klar ve depresyon
Alkol ve madde kullan�m�, tiroit hormonundaki dengesizlikler, guatr hastal��, �eker hastal��, yata�a ba��ml� hastal�klar depresyon yaratabilir. Ergenli�e, menopoza girme, do�um gibi v�cut kimyas�ndaki de�i�ikler �nemli bir depresyon nedenidir.
�la�lar depresyona yol a�abilir mi?
Uzun s�reli kullan�lan baz� ila�lar depresyondan sorumlu olabilir. Baz� kanserler ve y�ksek tansiyon hastal��nda da depresyon ortaya ��kar. Bununla birlikte panik fobiler, tak�nt�lar gibi anksiyete bozukluklar�, bulumia ve anoreksiya gibi yeme bozukluklar�, duygu durum bozukluklar� ve �izofreni gibi rahats�zl�klar�n ortak paydas� depresyondur. Depresyona i�sizlik, bo�anmalar, ayr�l�klar, hava, yol durumu gibi fakt�rler de yol a�abilir. Ancak bu fakt�rler depresyonda �ok k��k oranda etkili.
Depresyon ile depresif olma farkl� �eyler mi?
Farkl�l�ktan da �te bir ayr�mlar� vard�r. Depresyonun belirtileri depresif belirtilerdir. Depresif belirtiler kimi zaman hepimizde g�r�l�r. G�n i�erisinde depresif bir ruh haline b�r�nebiliriz. Kimi g�nler ne�esiz, karamsar, tahamm�ls�z ve bak�ms�z�zd�r. Ancak bir sonraki g�n bu durum ge�ebilir. Depresyonsa bir belirtiler toplulu�u olup, ya�am kalitesini �ok ciddi anlamda bozan, beyin biyolojisiyle ilgili son derece ciddi bir psikiyatrik rahats�zl�kt�r. Depresyonda te�his i�in depresif belirtilerin hi� aksamadan en az iki-�� ay boyunca devam etmesi gerekir.

Prof. Dr. Arif Verimli kimdir?
1954 y�l�nda Antalya'da d�nyaya gelen Prof. Dr. Arif Verimli ilkokul, ortaokul ve liseyi Antalya'da bitirdi. Uluda� �niversitesi T�p Fak�ltesi'ni 1977'de tamamlayarak t�p doktoru oldu. Mezuniyetten sonra psikiyatri asistanl�� yapt�. 1982'de uzman olan Verimli, 1982-1983 y�llar� aras�nda Adana Askeri Hastanesi'nde askerlik g�revini tamamlad�. 1983'te zorunlu hizmet atamas�yla Bak�rk�y Ruh ve Sinir Hastal�klar� Hastanesi'nde ba�asistan olarak g�reve ba�lad�. 1990'da do�ent oldu. 1994-2003 y�llar� aras�nda Bak�rk�y Ruh ve Sinir Hastal�klar� Hastanesi'nin ba�hekimli�ini s�rd�ren Dr. Verimli, ayn� hastanede 5'nci Psikiyatri Klinik �efi olarak g�revini s�rd�rd�. Ba�hekimli�i d�neminde 'Evlilik Dan��ma Merkezi', 'UMATEM', '182 Umut I�� Hatt�', '�ntihar M�dahale Merkezi'ni kurdu. Bak�rk�y Ruh ve Sinir Hastal�klar� Hastanesi'nden emekli olan Verimli, Yeditepe �niversitesi T�p Fak�ltesi Psikiyatri Anabilim Dal�'nda profes�rl�k kadrosuna atand�. Halen ayn� fak�ltede g�revini s�rd�ren Prof. Dr. Verimli evli ve iki �ocuk babas�.

(radikal)

***

ET� NASIL P��R�RSEN�Z KOLESTEROL YAPMAZ?

Dr. Chen, zeytinya�� d��ndaki salamura malzemeleri �zerinde de ara�t�rma yapt�klar�n� s�yledi.
01 Eyl�l 2006 Cuma 11:25
Tayvan'daki Fu Jen �niversitesi doktorlar�, eti zeytinya��nda bir s�re beklettikten sonra ba�ka ya� koymadan pi�irmek gerekti�ini s�yl�yor. Zeytinya��nda salamura edilen etin k�t� kolesterol oran�n� d��rd��n� belirten uzmanlardan ekibin ba��ndaki Dr. Bing-Huei Chen, "Zeytinya��nda bekletilen ette pi�irildikten sonra antioksidan g�revini g�ren kimyasallar olu�uyor. Bu kimyasallar sadece k�t� kolesterol� azaltmakla kalm�yor, ayn� zamanda kalp hastal�klar� ve kansere yol a�an h�creleri de �ld�r�yor" dedi. Dr. Chen, zeytinya�� d��ndaki salamura malzemeleri �zerinde de ara�t�rma yapt�klar�n� s�yledi.

ALZHE�MERA KAR�I MEYVE VE SEBZE SUYU

Amerikal� ara�t�rmac�lar, �al��ma kapsam�nda 2 bin ki�inin yeme ve i�me al��kanl�klar�n� on y�l boyunca g�zlemi�.
01 Eyl�l 2006 Cuma 00:16

Meyve veya sebze suyu i�mek, Alzheimer hastal��n�n geli�mesi riskini belirgin �l��de azaltabilir.

Amerikan T�p Dergisi'nde yay�mlanan bir ara�t�rma, haftada �� kereden fazla meyve veya sebze suyu t�ketmenin, Alzheimer hastal��n�n olu�umunu �nledi�ini ortaya koydu.

Amerikal� ara�t�rmac�lar, �al��ma kapsam�nda 2 bin ki�inin yeme ve i�me al��kanl�klar�n� on y�l boyunca g�zlemi�.

Buna g�re, haftada �� seferden daha fazla meyve veya sebze suyu t�ketenlerde, haftada bir seferden az t�ketenlere k�yasla, hastal��n geli�me riskinin y�zde 76 azald�� saptanm��.

�ngiliz Alzheimer Derne�i'nden Susan Sorensen, bulgunun bilhassa y�ksek Alzheimer riski ta��yanlar a��s�ndan b�y�k �nem ta��d�� g�r��nde.

"�al��ma, haftada bir seferden fazla meyva suyu i�enlerde Alzheimer geli�me riskinin azald��n� a��k bi�imde g�steriyor. Bundan daha fazla t�ketenlerde ise risk daha b�y�k �l��de azal�yor. Bu, diyabet gibi ba�ka nedenlerden y�ksek risk ta��yanlar a��s�ndan ise �zellikle �nemli."

Dr Sorensen, meyve veya sebze suyunun hastal�kla nas�l m�cadele sa�lad��n� ise ��yle anlat�yor:

"Biz bu durumun meyveler�n i�erdi�i, ayr�ca bir dizi sebzede de bulunan "polifenol" adl� birtak�m bile�enlere ba�l� oldu�una inan�yoruz. Beyne kan ak��n� sa�l�yorlar ayr�ca b�y�k olas�l�kla olu�an hasarla da tepkimeye giriyorlar. Bu hasara hidrojen peroksitin neden oldu�una inan�yoruz. Bu madde, beyindeki baz� faaliyetlerin yan �r�n�."

Alzheimer, beyinde "beta amyloid" adl� bir protein tortusu olu�turuyor. Bu birikim, beyin h�crelerini �ld�r�yor ve unutkanl��a yol a��yor.

��te bu de�i�im s�recine "hidrojen peroksit"in neden oldu�u tahmin ediliyor.

Serbest radikaller, h�crelerin zarar g�rmesine ve bir�ok hastal��a yol a�an reaktif maddeler.

Yap�lan pek �ok �al��maya g�re ise bir�ok g�dada yer alan kimyasal maddelerden "polifenol", bu d�ng�y� yar�da kesip zarar veren serbest radikalleri etkisizle�tirebiliyor.

Meyve ve sebzelerde ise bol miktarda polifenol bulunuyor.

Alzheimer Ara�t�rma Vakf�'ndan Harriet Millward, "Pek �ok bilim adam�, v�cutta serbest radikal olu�umuyla Alzheimer'e yakalanan insanlarda beyin h�crelerinin de�i�imi aras�nda bir ba�lant� oldu�una inan�yor" diye konu�tu.

"Sebze ve meyve sular�, serbest radikalleri ortadan kald�ran antioksidanlar� i�erdi�inden, bu ara�t�rma sayesinde mevcut teori de g��leniyor."

Dr Millward'a g�re bu ara�t�rman�n uzun vadeli olmas� ve b�y�k bir grup insan� kapsamas� da teoriyi g��lendiren nedenlerden.

Uzmanlar, hangi meyve ya da sebze sular�n�n daha fazla etkisi oldu�una ili�kin ise ara�t�rmalar�n devam etti�ini belirtiyor.

/BBC

GusinapsE

1 Eyl�l 2006 17:55

Omurilik Zedelenmesi

Omurilik Zedelenmesi
V�cudun ileti�im sisteminin ana arteri say�lan omurilikte meydana gelen zedelenme a�r�lara ve hareket aksamas�na yol a��yor. Beklenmedik bir darbeyle omurilikte meydana gelecek zedelenmeler, v�cudun y�netim sistemini aksat�yor. Karma��k bir yap� olan v�cut sinir sistemi, komuta merkezi olan beyin ve komutlar� t�m v�cuda aktaran omurilikle sinir k�klerinden olu�uyor. Beyinde tasarlanan veya otomatik olarak iletilmesi planlanan komutlar omurilik ve sinir k�kleri vas�tas�yla u� organlara iletiliyor.
B�ylesine �nemli bir i�levi olan ve omurga kemlikleri taraf�ndan korunan omurili�in kaza sonucu zarar g�rmesi, omurilik yaralanmas� olarak tan�mlan�yor.
Ac�badem Hastanesi Bak�rk�y Ortopedi ve Travmatoloji Uzman� Opr. Dr. Mustafa �eng�n omurilik zedelenmesiyle ilgili �unlar� s�yl�yor:
“Omurilikte meydana gelen etkilenmeler baz� harf ve rakamlarla ifade edilir. Omurilik �zerindeki etkileri bas� ve kesi diye tan�ml�yoruz. Bas�, genellikle tam olmayan yaralanmalar i�in kullan�l�r. Kesi ise tam yaralanmay� ifade eder. Omurilik yaralanmalar�n� ifadede kullan�lan harfler omurgan�n anatomik b�l�mlerinin latince isimlerinin ba� harfleridir. Harflerin yan�ndaki rakamlar ise omurun s�ras�n� belirtir. C harfi boyun omuru anlam�na gelen ‘Cervical’den,T harfi s�rt omuru anlam�na gelen ‘Torakal’den ve L harfi bel omuru anlam�na gelen’Lomber’den k�salt�lm��t�r.”

Ne yapmal�?
Opr. Dr. Mustafa �eng�n, omurilik yaralanmas� oldu�unda �ncelikle sa�l�k ekibinin beklenmesi gerekti�ine dikkat �ekiyor ve ��yle devam ediyor:
“Yaralanan ki�inin mutlaka kaza mahallinden uzakla�t�r�lmas� gerekiyorsa; hastan�n ba�ucuna ge�ilip, eller avu� i�leri yukar� bakacak �ekilde boynun yanlar�ndan s�rta do�ru ilerletilir. Kol ve pazularla boynun sa�a sola ve �ne-arkaya hareketi engellenerek ta��n�r. Omurilik yaralanmas� olan ki�i hastaneye ula�t�r�l�nca ilk yap�lan i�lem solunum ve dola��m�n desteklenmesidir. Omurilik yaralanmas� i�in y�ksek doz ‘kortizon’ yap�l�r. Kortizon, yaralanan omurilikte olu�abilecek olan ve tablonun k�t�le�mesine neden olacak olan �demin engellenmesi i�indir. Sonras�nda ise gerekiyorsa acil cerrahi giri�im yap�l�r. Buradaki ana belirleyiciler, olu�an yaralanman�n ’tam’ yada ’k�sm�’ olmas�d�r. Yani ilk muayenesinde tam felci olan hastan�n kortizon ya da cerrahi tedaviden fayda g�rme olas�l��, k�sm� felci olan hastaya g�re �ok daha azd�r ”

Tedavi s�resi
Omurilik zedelenmelerinde hasar olu�mamas� i�in hastane tedavisi gerekiyor. Bu tedavinin s�resi ise zedelenmenin derecesine ve hasta �zerindeki etkilerine g�re de�i�iyor.
Opr. Dr. �eng�n hastanede tedavi s�resiyle ilgili �unlar� s�yl�yor:
“En iyi durumda, yani, en az omurilik hasar� g�ren hastada bu s�re 3 hafta kadard�r. ‘Bas�’ ile olu�an zedelenmelere maruz kalan hastalar, cerrahi ve fizik tedaviden fayda g�r�rler. Tam yaralanma hali olan ’kesi’ durumunda, cerrahi m�dahalenin ba�ar� �ans� yoktur. Ancak fizik tedavi ile hasta �zerindeki etkileri, belli seviyelere indirilebilir. Omurilik yaralanmas� olan hastalarda idrar, gaita ve fizik tedavi kontrolleri d�zg�n yap�lmal�d�r.”

evo	4 Eyl�l 2006 20:34

�KL�M DE��KL�� BULA�ICI HASTALIKLARI ARTIRIYOR

NORWICH - �klim de�i�imi y�z�nden Avrupa'da normalde g�r�lmeyen hastal�klar�n ortaya ��kmaya ba�lad�� bildirildi.
�ngiltere'deki East Anglia �niversitesi profes�r� Paul Hunter, "Sellere ve kurakl��a neden olan de�i�ken hava, bula��c� hastal�klar�n tekerr�r�nde de de�i�ikliklere yol a�acak" dedi.
Hunter, ABD'nin k�rfez eyaletlerinde g�r�len bir deniz organizmas�n�n neden oldu�u "Vibrio Vulnificus" adl� hastal��n, Balt�k denizine giren 3 ki�ide g�r�ld��n� belirterek, Danimarka'da da bir ki�inin bu hastal�ktan �ld��n� bildirdi.
�talya sahillerindeki halk�n da "Ostreopsis ovata" adl� organizman�n bula�mas� tehlikesiyle kar�� kar��ya oldu�u, �s�nan deniz sular� sayesinde bu organizman�n habitat�n� geni�letti�i belirtildi. Hunter, 100 kadar tatilcinin ishal, deride k�rm�z� noktalar ve ate� gibi belirtilerle hastaneye kald�r�ld��n� s�yledi.
K�r�m Kongo Kanamal� Ate�i'nin de son y�llarda, daha �nce herhangi bir sorunun olmad�� yerlerde ortaya ��kt��na dikkat �ekildi.
Hunter, bunun yazlar�n daha s�cak olmas�ndan ziyade, k��lar�n eskisi kadar so�uk olmamas�ndan kaynakland��n� belirtti.
Hunter, bula��c� hastal�klar�n iklim de�i�iklikleri y�z�nden de�i�ime u�rad�� y�n�nde �ok a��k i�aretler bulundu�unu kaydetti.

kamyon

5 Eyl�l 2006 17:52

SA� YANA YATARAK UYUYUN

Bir tarafa yatarak uyuma durumunda, yat�lan y�ne ba�l� olarak burun deliklerimizin birisinin t�kan�rken, di�erinin a��ld�� ve solunumun a��k olan burun deli�inden yap�ld�� ara�t�rmalarla belirlenmi�tir.

Ayr�ca nefes al�nan burun deli�i ile beynin yar�mk�releri ve sempatik-parasempatik sinir sistemleri aras�nda da bir m�nasebet oldu�u, �al��malarla g�sterilmi�tir.
Sa� tarafa yat�lmas� durumunda, sa� burun deli�i t�kanmakta, sol burun deli�i a��lmaktad�r.
Sol burundan yap�lan nefes alma ile sa� beyin yar�mk�resinin aktivitesi artar.
Sa� beyin yar�mk�resinin uyar�lmasi, parasempatik sinir sistemimizin faaliyetlerini art�rmas�na, kalb hizimizin yava�lamas�na, tansiyonumuzun d��mesine ve mide-ba��rsak faaliyetlerimizin yava�lamas�na vesile olur.
Dolay�s�yla kalbimiz daha az yorulur, uykuya dalmam�z daha kolayla��r, bu da istirahatimizin daha iyi olmas�na imk�n sa�lar.
Di�er yandan sol tarafa yat�l�rsa ne olur?
Sol burun deli�inin t�kanmas� ile birlikte sa� burun deli�inden nefes al�nmas�, sempatik sinir sisteminin faaliyetlerinde art��a yol a�ar; bu durumda ki�i heyecanlanm�� gibi olur ve kalb at��lar�ndaki h�zlanma ile kalb daha da yorulur.
Bu y�zden uykuya dalma zorla��r.
��nk� kalb at�m h�z�n�n, tansiyonun, heyecan ve dikkatin artmas� uykuya engel olabilir.
Sol taraf�m�z �zerine uyumada ise v�cudumuz daha �ok y�pranacakt�r.
S�rt�st� veya y�z�st� yat�nca durum ne olacakt�r?
Y�z�st� yatmak zaten uzun s�re m�mk�n olmad�� gibi, kalb, akci�erler ve mide bu durumda bask� alt�nda oldu�u i�in, ci�erlerimiz ve midemiz s�k��p rahats�zl�k verebilir.
S�rt�st� yat�ld��nda ise bu rahats�zl�klar olmayabilir.
Ancak uykuya dalmada gecikme olabilir.
Bu durum da v�cudun tam dinlendirici bir uykuya ge�mesine ve dinlenmesine engel olabilir.
��nk� bu durumda g�nd�z oldu�u gibi iki burun a��k olacak ve parasempatik sistem uyar�lamayacakt�r.
Ayr�ca s�rt�st� yat�lmas� durumunda mide ve ba��rsaklar�n fonksiyonlar�n� ger�eklestirmesi biraz daha zorla�acakt�r.
En faydal� ve belki de en az zarar g�rebilece�imiz yat�� pozisyonun; "sa� yana yatarak ve ayaklar� v�cuda do�ru �ekerek uyuma"
�eklinde oldu�u, yap�lan ara�t�rmalarla ancak bug�n do�rulanabilmektedir.
Bu yat�� seklinde hem mide ve ba��rsaklar korunmakta, hem de sindirimin daha kolayca tamamlanmas� m�mk�n k�l�nmaktad�r.

(al�nt�)

evo	9 Eyl�l 2006 10:59

G�NE�E KI�IN DA D�KKAT

ANTALYA - Akdeniz �niversitesi (A�) T�p Fak�ltesi Dermatoloji Hastal�klar� Anabilim Dal� Ba�kan� Prof. Dr. Ertan Y�lmaz, g�ne�in zararl� etkilerinden k�� aylar�nda da korunulmas� gerekti�ini belirterek, ''G�ne� her zaman g�ne�tir. Hatta k��n daha tehlikelidir. ��nk� yaz�n �ok s�cak olaca��ndan g�ne�te fazla kalmaz, g�lgeye ka�ars�n�z'' dedi.
21. Ulusal Dermatoloji Kongresine kat�lan Prof. Dr. Ertan Y�lmaz, AA muhabirine yapt�� a��klamada, g�ne�in zararl� etkilerinden korunman�n �nemine de�inerek, g�ne� etkilerini yaz ve k�� aylar� diye ay�rman�n ''ciddi bir yan�lg�'' oldu�unu kaydetti.
G�ne� ��nlar�n�n zarar�n�n sadece yaz aylar�nda etkili olmad��n� belirten Prof. Dr. Y�lmaz, ''G�ne� her zaman g�ne�tir. Hatta k��n daha tehlikelidir. ��nk� yaz�n �ok s�cak olaca��ndan g�ne�te fazla kalamaz, g�lgeye ka�ars�n�z. Halbuki k��n �s�n�yorum diye g�ne�te daha fazla kal�rs�n�z'' dedi.
Prof. Dr. Ertan Y�lmaz, derinin yaz aylar� boyunca g�ne�in etkisiyle kal�nla�aca��n�, eski haline d�nmesi i�in basit nemlendiriciler kullan�labilece�ini kaydetti. Yaz aylar�nda kal�nla�an deriden kurtulabilmek i�in keselenmek ve liflenmenin de do�ru olmad��n� belirten Prof. Dr. Y�lmaz, ''A��r� soyma, deride ters tepki yap�yor'' diye konu�tu.

Saat: 06:41

Sayfa 5 / 15

Bir sayfada bu konudan 50 adet mesaj g�ster

�2005 - 2026, MsXLabs - MaviKaranl�k