![]() |
24 KASIM 1870- Türkiye'nin ilk mizah gazetesi ''Diyojen'' yayımlandı. 1927- Ankara'da, Heinrinck Krippel tarafından yapılan Zafer Abidesi açıldı. 1934- Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Meclisten çıkan kanunla ''Atatürk'' soyadını aldı. 1941- II. Dünya Savaşı ortamında; pasta ve unlu yiyeceklerin yapımı yasaklandı. 1961- BM, nükleer silah yasağını ABD'nin protestosuna karşın kabul etti. 1963- ABD Başkanı John Kennedy'nin katil zanlısı Lee Harvey Oswald, Jack Ruby tarafından öldürüldü. 1976- Van ve çevresinde; Çaldıran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklüğündeki depremde 3 bin 840 kişi öldü. 1977- Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral II. Philip'in mezarının bulunduğunu açıkladı. 1979- Basın Şeref Kartı sahibi Ahmet İhsan Bahçıvangil 69 yaşında öldü. 1988- Sürgünde Bağımsız Filistin Devleti kuruldu. 1989- Hakkari'nin Yüksekova İlçesi'nin İkiyaka Köyü'nde, çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 28 vatandaş, teröristlerce öldürüldü. 1991- Quenn topluluğunun solisti Freddy Mercury, AIDS ile gelen zatürre yüzünden Londra'da öldü. 1996- ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz'a Budapeşte'de Hilton Oteli lobisinde yumruklu saldırıda bulunuldu. 2005- ''Picasso İstanbul'da'' sergisi Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nde açıldı. |
25 KASIM 1893- Orhun Kitabeleri, Kopenhag Üniversitesi Genel Dilbilimi profesörü ve Danimarka Kraliyet İlimler Akademisi üyesi Wilhelm Ludwig Thomsen tarafından okundu. Thomsen, Orhun alfabesini çözdüğünü, 15 Aralık 1893'te Danimarka Kraliyet İlimler Akademisinde sunduğu bildiriyle bilim dünyasına açıkladı. 1925- Şapka giyilmesi hakkındaki kanun, TBMM'de kabul edildi. Kanun, 28 Kasımda yürürlüğe girdi. 1945- Bestekar Lemi Atlı 76 yaşında İstanbul'da öldü. 1958- Ahmet Adnan Saygun'un bestelediği Yunus Emre Oratoryosu, BM'nin yeni çalışma dönemi dolayısıyla New York'ta seslendirildi. 1967- ABD Başkanı Johnson'un Kıbrıs Özel Temsilcisi Cyrus Vance, Atina'nın önerilerini Ankara'ya getirdi. NATO Genel Sekreteri Brosio da arabuluculuk için Ankara'ya geldi. BM Güvenlik Konseyi, savaştan kaçınılması çağrısı yaptı. 1973- Yunanistan'daki ayaklanmalar sonunda Başbakan Georgios Papadopulos, cunta tarafından devrildi. 1979- Abdi İpekçi'nin katlinden sanık Mehmet Ali Ağca, Kartal Maltepe Askeri Ceza ve Tutukevi'nden kaçtı. 1998- 55. Hükümet, gensoru ile düşürüldü. Devlet Bakanı Güneş Taner'in bakanlık görevi sona erdi. Başbakan Mesut Yılmaz, istifasını Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e sundu. 1999- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, terör örgütünün elebaşı Abdullah Öcalan hakkında verilen ölüm cezası kararını onadı. |
26 KASIM 26Kasım-7 Aralık Erozyonla Mücadele Haftası 1926. Alpullu Şeker Fabrikası açıldı. 1934. Meclis, eski lakap ve unvanların kaldırılmasına karar verdi. 1942. Yugoslavya Anti-Faşist Halk Kurtuluş Konseyi kuruldu. Aynı gün, Sovyet Kızılordusu Stalingrad'ı kuşatan Alman Nazi ordularına karşı saldırıya geçti. II. Dünya Savaşı'nın gidişinde Nazi askeri üstünlüğüne son verildi. 1954. İstanbul Kapalıçarşı'da yangın çıktı; 2730 dükkandan 1200'ü yandı. 1962. Amerika Türkiye'deki füze üslerini kaldırmaya karar verdi. 1982. Prof Dr. Sadun Aren, İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesince Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu, DİSK sanığı olarak tutuklandı. Aren, bir kitabından dolayı yargılanmış ve beraat etmişti. 1993. Almanya; PKK örgütünü terör örgütü ilan etti. 1994. İşçi sendikaları konfederasyonları Türk-İş, DİSK, Hak-İş ile Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu KESK üyesi 70 bin işçi ve kamu çalışanı Ankara'da hükümeti protesto yürüyüşü yaptı. 1995. İstanbul Kazablanka Gazinosunda Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) kuruluş kararı alındı. 1996. Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Tansu Çiller, Susurluk kazasından söz ederken "Devlet uğruna kurşun atan da, kurşun yiyen de şereflidir" dedi. |
27 KASIM 1526- Kanuni Sultan Süleyman, Avusturya seferine çıktı. 1780- Divan Edebiyatının kadın şairi Fitnat Hanım İstanbul'da öldü. 1895- Fransız romancı Alexandre Dumas 71 yaşında öldü. 1919- Bulgaristan, Müttefikler ile barış anlaşması imzaladı. 1942- Alman orduları, Toulon Limanı'na girerken; buradaki Fransız donanması kendini yok etti. 1947- İstanbul İnönü Stadyumu açıldı. 1950- Kore'de Kunuri Savaşı başladı. 1967- ABD Başkanı Johnson'un Kıbrıs Özel Temsilcisi Cyrus Vance, üçüncü kez Ankara'ya gelerek Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil ile görüştükten sonra Türkiye'nin yeni önerilerini götürdü. Yunan cuntasından kesin cevabını vermesi istendi. 1970- İstanbul Kültür Sarayı (şimdi AKM) yandı. 1976- CHP, Sosyalist Enternasyonale üye olacağını açıkladı. 1994- Bestekar, edebiyatçı, gazeteci-yazar ve 1983-1987 arasında Halkçı Parti'den milletvekili olan Rüştü Şardağ öldü. 1995- Türk müziği sanatçısı Abdullah Yüce kalp krizi sonucu öldü. 1995- Çevirmen, araştırmacı, denemeci ve tiyatro yazarı Aziz Çalışlar öldü. 1996- Diyarbakır, Bingöl, Tunceli, Bitlis, Hakkari, Mardin ve Siirt'in kırsal kesimlerinde sürdürülen operasyonlarda 52 terörist öldürüldü, 5 terörist sağ yakalandı. Çatışmalarda, 7 güvenlik görevlisi şehit oldu. 2005- Yönetmen Uğur Yücel'in filmi Yazı-Tura, 54. Uluslararası Mannheim Heidelberg Film Festivali'nde Uluslararası Film Eleştiri Ödülü'nü kazandı. |
28 KASIM 1912- Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti. 1920- Mehmet Akif (Ersoy) ve Eşref Edip ''Sebilü'r-Reşad'' dergisini Kastamonu'da çıkarmaya başladılar. 1924- Futbolda ilk Fenerbahçe-Beşiktaş maçında Fenerbahçe, rakibini 2-0 yendi. 1928- İlk kadın avukat Beyhan Hanım, İstanbul I. Ticaret Mahkemesinde bir kadını savundu. 1934- Hakimiyeti Milliye gazetesi ''Ulus'' adıyla çıkmaya başladı. 1935- Bursa'da Merinos Fabrikası ile Gemlik'te Suni İpek Fabrikasının temel atıldı. 1936- Ereğli Kömür Şirketinin hükümetçe satın alınmasına dair Ankara'da sözleşme imzalandı. 1938- Atatürk'ün vasiyetnamesi açıldı. Atatürk, vasiyetinde; parasının nemasından yakınlarına, manevi evlatlarına aylık, İnönü'nün çocuklarına yükseköğrenim ödeneği bağlanması koşuluyla parasını ve Çankaya'daki mülkünü CHP'ye bıraktı. Nemadan kalacak miktarın her yıl Türk Dil ve Tarih kurumlarınca paylaşılmasını istedi. 1940- II. Dünya Savaşı ortamında 500 kilogramdan fazla tahıl stoklarına Ticaret Bakanlığınca el konulması kararlaştırıldı. 1943- Churchill, Stalin ve Roosevelt, Tahran'da bir araya geldi. 1951- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kabul edildi. Kanun, 1 Ocak 1952'de yürürlüğe girdi. 1961- Fenerbahçe'nin milli futbolcusu Can Bartu İtalya'nın Fiorentina takımına transfer oldu. Bartu, 11 Temmuzda Lazio takımıyla anlaşmış; ancak Bartu'nun askerliği nedeniyle bu transfer gerçekleşememişti. 1967- NATO Genel Sekreteri Brosio, Ankara'da Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil ile görüştü ve Atina'ya geçti. Türk jetleri Kıbrıs üzerinde uyarı uçuşları yaptı. 1979- Vatikan Devlet Başkanı Papa II. Jean Paul resmi ziyaret için Türkiye'ye geldi. 1995- Yahudi asıllı iş adamı Nesim Malki Bursa'da uğradığı silahlı saldırıda öldü. 1998- Hakkari'nin Çukurca ilçesi yakınında bir askeri helikopter, teröristlerin açtığı ateşte pilotun vurulması sonucu düştü. 16 asker şehit oldu. 2002- Abdullah Gül başkanlığında kurulan 58. Hükümet, 170 ret oyuna karşı 346 kabul oyuyla güvenoyu aldı. 2002- Türk şiirinin büyük ustalarından Melih Cevdet Anday İstanbul'da vefat etti. ''Garip'' şiir akımının yaşayan son üyesi Anday, 87 yaşındaydı. 2002- Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Bülent Tanör İstanbul'da öldü. 2005- Türk okurlarının ''Ters Akıyordu Volga'' adlı kitabıyla beğenisini kazanan yazar Hatice Alptekin öldü. |
29 KASIM 1846- Türk müziği bestecisi Hammammizade İsmail Dede Efendi öldü. 1932- Jön Türk hareketinin önderlerinden düşünür Abdullah Cevdet öldü. 1935- İstanbul'da Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası açıldı. 1936- Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Devrim Tarihi dersleri başladı. 1937- Hatay'da bağımsız rejim yürürlüğe girdi. 1958- Besteci Necip Celal Antel İstanbul'da öldü. 1967- Yunanistan, Türkiye'nin koşullarını kabul edince bunalım giderildi. 1978- ''Halkın Tapınağı'' adlı tarikata üye 913 kişi Guyana ormanlarındaki merkezlerinde zehir içerek topluca intihar etti. 1982- Aktör Cary Grant öldü. |
1 ARALIK 1402- Timur, 57 yıldır Rodos şövalyelerinin hüküm sürdüğü İzmir'i kuşattı. 1928- Yeni Türk harflerinin kullanımı yürürlüğe girdi. Gazeteler, mecmualar, levha, tabela ve ilanlar yeni harflerle basılmaya başladı. 1928- II. İktisat Şurası toplandı. 1928- Osmanlı borçlarının tasfiyesine ilişkin anlaşma TBMM'de onaylandı. 1935- ABD'li aktör, yazar ve yönetmen Woody Allen (Allen Stewart Konigsberg) doğdu. 1940- II. Dünya Savaşı dolayısıyla Türkiye'de geceleri karartma uygulaması başladı. 1943- Roosevelt, Churchill ve Stalin'in katıldığı Tahran Konferansı sona erdi. 1950- Türk askerleri, Kore'de Kunuri Zaferi'ni kazandı. 1954- Gazeteci Hüseyin Cahit Yalçın cezaevine girdi. 1964- Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında ortaklık kurulmasını öngören, 12 Eylül 1963'te imzalanan Ankara Antlaşması yürürlüğe girdi. 1965- Ereğli'de grizu patlamasında 9 işçi öldü. 1968- Şarkıcı, oyuncu Dario Moreno 47 yaşında İstanbul'da öldü. 1980- Turgut Özal, Başbakanlık Müsteşarlığına atandı. 1980- Sanat dergisi ''Gösteri'' yayımlanmaya başladı. 1986- Yazar Demir Özlü, hakkında açılan davaya katılmadığı gerekçesiyle vatandaşlıktan çıkarıldı. 1989- Doğu Almanya Parlamentosu, komünist partiyi iptal etti. 1994- Tango şarkıcısı Şecaattin Tanyerli öldü. 2004- Yargıtay Başkanı Eraslan Özkaya, yaş haddinden emekliye ayrıldı. |
DÜNYA AIDS GÜNÜ (1 Aralık) 1 Aralık Dünya AIDS günü ve izleyen günler hastalığın işlendiği bir hafta olarak anılıyor. Dünya için giderek önemli bir tehlikeye dönüşen ve 22. Yüzyılla birlikte Afrika başta olmak üzere geri kalmış ülkelerde ortalama yaşam süresinin 30'un altına düşebilme beklentisinden olsa gerek ülkemizde de konu ilk kez ciddiyetle ele alındı. Tarih boyunca her yüzyılın kendine has bir salgına tanıklık ettiğini görüyoruz. Christopher Colombus Amerika'dan döndükten hemen sonra Fransız ordusu Napoli'yi işgal edince şehir bir salgına yakalanmıştı. Fransızlar buna Napoliten Hastalığı, İtalyanlar ise Fransız Hastalığı adını vermişlerdi. Aynı yıllarda benzer bir salgın Kuzey Hindistan'da da görülmüş, bu kez Müslümanlar Hinduları, Hindular da Müslümanları suçlamaya başlamışlardı. Ama çok kişi Frenginin Avrupa'ya Colombus'un gemileriyle ulaştığını söylüyordu. Frengiye yakalananlar tarih boyunca lanetlendiler. Ne de olsa cinsel ilişki ile bulaşan bir hastalıktı. Etken olan mikrobun belirlenmesi için 20. Yüzyıl beklenecekti. 18. yüzyılda beliren Tüberküloz, tamamen aşağı sınıfın hastalığı olarak bilindi. 19. yüzyılda Yahudilerin bu hastalığa genetik olarak dirençli olduğu iddia ediliyordu. Yine o yıllarda ortaya çıkan Gut Hastalığı ise yüksek sınıfın bir rahatsızlığıydı. Kolera ise Asya'nın Avrupa'nın başına bela ettiği bir hastalıktı. Tamamen geri kalmış toplumlarda görülüyordu. 20. yüzyıl başlarında beliren Kanser ise sigara ile oluşmaktaydı. Dolayısıyla sigara içenler toplum için birer hastalık kaynağıydı. Hitler Kanserin Ari ırkı zedelemek için özellikle oluşturulmuş bir hastalık olduğunu bile iddia etti. 1980'lerde ortaya AIDS çıktı. Önceleri bir çeşit homoseksüel hastalığı olarak biliniyordu. Kökeni Afrikalılar veya Haitililerdi. Allah'ın günahkârlara verdiği bir ceza olmalıydı. Ama hastalık Amerika ve Avrupalıların da başına bela olunca işin rengi değişti. Yine dünyayı kurtarma görevi onlara düştü. Dünya Sağlık Örgütü AIDS için seferber edildi ve Ocak 1999'da 'Hangi ülkeden gelmiş olursa olsun HIV/AIDS ile yaşayan insan sınır dışı edilemez, aşağılayıcı muamele ya da ayrımcılık uygulanamaz' diye bildirge bile yayınladı. 2002 Raporunda ise her gün 6000 yeni gencin bu hastalığa yakalandığı ve bu yıl toplam 68 milyon yeni hasta beklendiği belirtildi. Halen dünyada 40 milyon kişinin HIV (+) olduğu ve %95inin gelişmekte olan ülkelerden kaynaklandığı tahmin ediliyor. |
2 ARALIK 1804- Napolyon Bonapart, Paris'te Papa'nın elinden taç giyerek Fransa İmparatoru oldu. 1873- Türkiye'nin ilk borsası sayılan ''Dersaadet Tahvilat Borsası'' açıldı. 1888- Vatan şairi Namık Kemal 48 yaşında Sakız Adası'nda öldü. 1901- King Camp Gillette tarafından jiletin patenti alındı. 1909- Leo Baekland ilk yapay plastik ''Bakalit''in patentini aldı. 1909- Fransız Baron Cathers, Osmanlı'daki ilk uçak gösterisini yaptı. Uçak, Şişli Hürriyeti Ebediye tepesinden Bulgar Hastanesi'ne indi. 1914- Avusturya, Belgrad'ı işgal etti. 1918- Ermenistan, Osmanlı devletinden bağımsızlığını ilan etti. 1920- Gümrü Antlaşması ile Kars Ermenistan'dan alındı. 1928- Celal Sahir (Erozan) Bey'in hazırladığı İmla Lügati yayımlandı. 1961- Küba lideri Fidel Castro, kendisini Küba'yı komünizme taşıyacak bir Marksist Leninist olarak deklare etti. 1963- Karadeniz Teknik Üniversitesi Trabzon'da açıldı. 1963- Türkiye'nin ilk koalisyon hükümetinin başkanı İsmet İnönü, 24 yıl sonra ilk kez üstlendiği başbakanlık görevinden istifa etti. 1982- Dr. Robert K. Jarvik tarafından geliştirilen ilk yapay kalp, Barney Clark adlı hastaya takıldı. 1988- Benazir Butto, Pakistan Başbakanı olarak yemin etti. 1993- Eğitimci Fikret Madaralı öldü. 1993- Kolombiyalı uyuşturucu imparatoru Pablo Escobar, Meddelin'de güvenlik güçlerince öldürüldü. 1995- Sendikacı, yazar, siyaset adamı Kemal Sülker öldü. 2003- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kayıp trilyon davasında kapatılan RP'nin Genel Başkanı Necmettin Erbakan'a ''özel belgede sahtecilik'' suçundan verilen 2 yıl 4 ay hapis cezasını oy birliğiyle onadı. 2003- Türkiye'nin gazete ve dergi dağıtımında ilk isimlerinden Fazıl Ünverdi, 87 yaşında İstanbul'da öldü. |
4 Aralık Vakıflar Haftası. 1920 - Ankara'da maaşlarını alamayan öğretmenler ilk kez grev yaptı. 1929 - Çıkarılan bir kararnameyle, Türk parasının değerini yükseltmek için alınacak önlemlerle her yerde yerli malı kullanılmasını sağlayacak yollar belirlendi. 1930 - İstanbul'da 16 komünist sanığın yargılanmasına gizli olarak başlandı. 1933 - Eskişehir Şeker Fabrikası kuruldu. 1945 - İstanbul'da komünizm karşıtı bir gösteri yapıldı. Göstericiler Tan, La Turquie, Yeni Dünya matbaalarını, Berrak ve ABC kitabevlerini tahrip ettiler. 1955 - İstanbul'da Sirkeci-Halkalı elektrikli tren hattı ulaşıma açıldı. 1961 - Doğum kontrol hapları İngiltere'de serbestçe satışa çıktı. 1962 - Ortak Pazar Türkiye'ye 6,5 yıl hazırlık dönemi tanıdığını açıkladı. 1963 - Eski Genel Sekreter Kasım Gülek ve Kastamonu Milletvekili Avni Doğan CHP'den ihraç edildi. 1967 - Dünyada ilk kalp nakli ameliyatı yapıldı. 1981 - Danışma Meclisi Başkanı Sadi Irmak "Askerler kışlaya dönmenin hasreti içinde" dedi. 1983 - İstanbul Topkapı'da elbiseciler sitesinde yangın çıktı; 250 dükkan yandı. 1983 - Dört köy muhtarı Gökova Körfezi'ndeki termik santral inşaatının durdurma amacıyla Danıştay'a başvurdu. 1991 - İstanbul Emniyet Müdür Yardımcısı Şakir Koç ve şoförü Vedat Dilmaç, Devrimci-Sol örgütünün silahlı saldırısında öldü. 1994 - Özgür Gazete bombalandı. 2000 - Yatağan Termik Santrali'nde üretim durduruldu. Santral filtresiz çalıştırıldığı için Yatağan halkını zehirliyordu. 2002 - BM Güvenlik Konseyi Irak`ın ``gıda karşılığı petrol`` programını altı ay uzatma kararı aldı. |
5 ARALIK 1492- Kristof Kolomb, Haiti'yi keşfetti. 1791- Besteci Wolfgang Amadeus Mozart, Viyana'da öldü. 1901- Çok sayıda çizgi filme imza atan Walt Disney, Chicago'da doğdu. 1920- TBMM'de ''Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Grubu'' kuruldu, Mustafa Kemal Grup Başkanlığı'na seçildi. 1921- Britanya İmparatorluğu, İrlanda devrimci grubu Sinn Fein ile anlaşmaya vardı ve İrlanda bağımsız bir devlet oldu. 1923- Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu kuruldu. 1926- İzlenimcilik akımının kurucularından Fransız ressam Claude Monet öldü. 1927- Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Washington Büyükelçisi Ahmet Muhtar güven mektubunu sundu. 1927- Cumhuriyet döneminin ilk kağıt paraları tedavüle çıkarıldı. 1933- ABD'de 14 yıldır devam eden içki yasağı kaldırıldı. 1934- Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanındı. 1945- Gazeteci ve iktisatçı Profesör Suphi Nuri İleri öldü. 1950- Milli Savunma Bakanlığı, Kore'deki askerlerin yüzde 10'unun kaybedildiğini açıkladı. 1978- Sovyetler Birliği, Afganistan ile 20 yıllık dostluk anlaşması imzaladı. 1987- Cibali Tütün Fabrikası yandı. 1997- Irak'ın kuzeyinde bazı kamplara yerleşerek kış mevsimini geçirmeye hazırlanan teröristlere karşı ''Süpürme Harekatı'' başlatıldı. 1998- Gazeteci Erhan Akyıldız, kalp krizi sonucu vefat etti. 2003- Türk Telekomünikasyon AŞ'nin hızlı internet uygulaması ADSL, kullanıma açıldı. |
6 ARALIK 1492- Kristof Kolomb, altın araştırmaları yapmak için Santa Domingo Adası'na vardı. 1862- ABD Başkanı Abraham Lincoln, Minnesota'daki Sioux isyanına katılarak tutuklanan 303 kızılderiliden 39'unun asılmasına karar verdi, idamlar 26 Aralıkta infaz edildi. 1877- Thomas A. Edison, ilk ses kaydını yaptı. 1922- Mustafa Kemal, Ankara'da görüştüğü Hakimiyeti Milliye ve Yenigün gazetelerinin muhabirlerine, Halk Fırkasını kuracağını açıkladı. 1936- Çok sayıda şiiri bestelenen Şair Leyla (Saz) Hanım öldü. 1938- Fransa ve Almanya, dostluk anlaşması imzaladı. 1940- Yunanistan, Arnavutluk'ta Premete kentini işgal etti. 1941- İngiltere; Romanya, Macaristan ve Finlandiya'ya savaş ilan etti. 1959- ABD Başkanı General Eisenhower, resmi bir ziyaret için Türkiye'ye geldi. 1971- Hindistan, Pakistan'dan bağımsızlığını ilan eden Bangladeş Demokratik Cumhuriyeti'ni tanıdığını açıkladı. 1972- Yazar, gazeteci Adnan Veli Kanık, 56 yaşında öldü. 1994- THY'nin Boeing 737 tipi uçağı, Van'da düştü, kazada 56 kişi öldü. |
7 ARALIK 1842- New York Filarmoni Orkestrası, ilk konserini verdi. 1894- Süveyş Kanalı'nı hayata geçiren Fransız diplomat Ferdinand de Lesseps öldü. 1921- Sadrazam Sait Halim Paşa, Roma'da bir Ermeni tedhişçi tarafından öldürüldü. 1925- İstiklal Mahkemesi, Erzurum'da çalışmalarına başladı. 1932- Muhsin Ertuğrul'un ''Bir Millet Uyanıyor'' filmi, gösterime girdi. 1934- Türk Kadınlar Birliği, İstanbul'da bir mitingle kadınların milletvekili seçme ve seçilme haklarını kutladı. 1941- Japon uçakları, Amerikan deniz üssü Pearl Harbor'u bombaladı. 5 savaş gemisi, 14 gemi, 200 uçak kaybedildi, 2400 kişi öldü. 1944- Reşat Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi'nin ilk fasikülü çıktı. 1956- ''Çalıkuşu''nun yazarı Reşat Nuri Güntekin, 67 yaşında Londra'da öldü. 1958- İstanbul'da sokaklarda ''hoola-hoop'' (hulahop) çevirmek yasaklandı. 1972- Apollo 17 uzay mekiği, Cape Canaveral Uzay Üssü'nden fırlatıldı. 1974- ''Hayali Küçük Ali'' olarak tanınan Karagöz oynatıcısı, yazar Mehmed Muhiddin Sevilen, 88 yaşında öldü. 1979- İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil, uğradığı saldırıda 58 yaşında öldü. 1988- Nemrut Dağı Ulusal Parkı açıldı. 1988- Ermenistan'daki depremde yaklaşık 100 bin kişi öldü. 1991- Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (DİSK) Genel Kurulu, 11 yıl aradan sonra toplandı. 1992- Fotoğraf sanatçısı yönetmen Şahin Kaygun, 41 yaşında öldü. 1993- Ressam Abidin Dino, 80 yaşında öldü. 2002- Türkiye güzeli Azra Akın, Londra'da yapılan yarışmada Dünya Güzeli seçildi. 2004- Sahnede kaza sonucu komaya giren tiyatro sanatçısı Eren Uluergüven'e beyin ölümü tanısı konuldu. Uluergüven'in organları hastalara nakledildi. |
8 ARALIK 1808- Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız ordusu Madrid'e girdi. 1911- Mustafa Kemal, Bingazi-Derne-Tobruk bölgesinde yerli halkı örgütleyerek, İtalyan kuvvetlerine karşı başarılı direnişlerde bulundu. 1941- Amerika ve İngiltere, Japonya'ya savaş ilan etti. 1948- Birleşmiş Milletler, Güney Kore'nin tanınmasını onayladı. 1967- Kıbrıs'taki kriz sonrasında Yunan askerlerinin adadan tahliyesine başlandı. 1980- Şarkıcı John Lennon, bir hayranı tarafından öldürüldü. 1987- 9. Nantes 3 Kıta Film Şenliği'nde büyük ödül Ömer Kavur'un ''Anayurt Oteli'' filmine verildi. 1992- TBMM, Somali'ye asker gönderilmesini kararlaştırdı. 1995- Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) kuruldu. 2000- Uluslararası Halter Federasyonunun Atina'daki kongresinde ilk kez bir sporcu olarak Naim Süleymanoğlu asbaşkanlığa seçildi. |
11 ARALIK 1843- Verem ve kolera hastalıklarını keşfeden Alman doktor Robert Koch doğdu. 1930- Bank of the United States, ekonomik kriz nedeniyle kapılarını kapattı. 1936- İngiltere Kralı VIII. Edward, sevgilisi Madam Simpson uğruna tahtını terk etti. Üç ay önce 4-6 Eylülde İstanbul'a gelen VIII. Edward, Atatürk'ün konuğu olmuştu. 1938- Sivas-Erzincan demiryolu açıldı. 1942- Çorum'da 5.9 büyüklüğündeki depremde 25 kişi öldü, 589 ev yıkıldı. 1951- Kurtuluş Savaşı komutanlarından Orgeneral Mustafa Muğlalı öldü. 1953- Hürriyet gazetesinin kurucusu Sedat Simavi İstanbul'da öldü. 1962- MGK Genel Sekreterliği kuruldu. 1967- Gazeteci ve siyaset adamı Asım Us İstanbul'da öldü. 1974- Oymabaskı sanatçısı Aliye Berger 71 yaşında öldü. 1975- Yazar Hüseyin Nihal Atsız 70 yaşında İstanbul'da öldü. 1978- İran'ın başkenti Tahran'da sabah toplu gösteriler düzenlendi. İsfahan'da 40 kişi öldürüldü, 60 kişi yaralandı. 1987- Sinema ve tiyatro sanatçısı Adile Naşit 57 yaşında öldü. 1993- Türkiye'nin Bağdat Büyükelçiliği İdare Ataşesi Çağlar Yücel aracında uğradığı silahlı saldırı sonucu öldü. |
12 ARALIK 1900- Norveçli Johann Waaler, ''kağıt tutacağı''nın (ataş) patentini aldı. 1901- İtalyan mucit Guglielmo Marconi, telsiz-telgraf sistemini geliştirdi ve İngiltere'den Atlantik aşırı ilk mesajını gönderdi. 1923- TBMM, 15 Mayıs 1919 ile 1 Kasım 1923 arasında üstün hizmet gösterenlere İstiklal Madalyası verilmesini kararlaştırdı. 1940- Salvador gemisi Silivri önlerinde battı. Bulgaristan'dan Filistin'e gittiği açıklanan gemideki 352 Musevi yolcunun 230'u boğularak öldü. 1949- TBMM, Türkiye'nin Avrupa Konseyine katılmasını onayladı. 1966- Yönetmen Metin Erksan'ın Fakir Baykurt'un romanından sinemaya uyarladığı ''Yılanların Öcü'' adlı film, Tunus'ta düzenlenen Kartaca Film Festivali'nde altın madalya kazandı. 1988- Ressam Zeki Faik Sezer 83 yaşında öldü. 1991- Endonezya'daki depremde 1500 kişi öldü. 1997- Opera sanatçısı Zehra Yıldız İstanbul'da öldü. 2000- Etiyopya ile Eritre arasında iki yıl süren savaşa son veren barış anlaşması Cezayir'de imzalandı. 2003- Azerbaycan'ın eski Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev, tedavi gördüğü ABD'de vefat etti. 2004- Fatih Akın'ın filmi ''Duvara Karşı'' Avrupa Sinema Akademisince verilen 2004 Avrupa En İyi Film Ödülü'nü kazandı. |
13 ARALIK 1522- Kanuni, Rodos'un teslimini istedi. 1754- Sultan I. Mahmud öldü. 1789- Fransa'da Ulusal Muhafız Birliği (National Guard) kuruldu. 1914- Mesudiye zırhlısı, Çanakkale'de bir İngiliz denizaltısı tarafından batırıldı. 1943- İkinci Basın Kongresi Ankara'da toplandı. 1945- Filarmoni Derneği İstanbul'da ilk konserini verdi. 1949- İsrail Kudüs'ü başkent ilan etti. Arap-İsrail Savaşı'ndan sonra, Eski Kent ve Doğu Kudüs Ürdün'de, Batı Kudüs de İsrail'de kaldı. Kent, BM kararlarına göre ''uluslararası kent'' ilan edilmişti. 1957- İran'da deprem: 2 bin kişi öldü. 1960- Fransa Cumhurbaşkanı Charles De Gaulle'ün Cezayir ziyareti olaylı geçti. Fransız milliyetçilerinin çıkardığı olaylarda 123 kişi öldü. 1974- Anadolu Ajansı TAŞ'nin kurucuları (1925) arasında ve ilk yönetim kurulunda üye olarak yer alan; romancı, gazeteci, siyaset adamı Yakup Kadri Karaosmanoğlu, AA Yönetim Kurulu Başkanlığı'nı yürütürken, Ankara'da 85 yaşında vefat etti. 1977- Öykücü ve romancı Oğuz Atay İstanbul'da 43 yaşında öldü. 1979- Şair ve yazar Behçet Necatigil 63 yaşında İstanbul'da öldü. 1995- Avrupa Parlamentosu, Türkiye ile imzalanan Gümrük Birliği anlaşmasını onayladı. 1998- İtalya'da düzenlenen 5. Avrupa Kros Şampiyonası'nda Türk Genç Bayan Milli Takımı şampiyon oldu. 2004- Şili'nin eski diktatörü Augusto Pinochet'nin, 1970 ve 1980'li yıllardaki ''Akbaba Operasyonu'' sırasında suç işlediği gerekçesiyle evinde gözetim altında tutulmasına ve hakkında yeni dava açılmasına karar verildi. |
14 ARALIK 1503- Fransız astrolog ve fizikçi Nostradamus (Michel de Nostredame) doğdu. 1799- ABD'nin kurucusu ve ilk başkanı George Washington öldü. 1900- Bilim adamı Max Planck, kuantum teorisini Berlin Fizik Birliğinde sundu. 1911- Güney Kutbu'nu keşfetmek için bir yıl boyunca hazırlıklar yapan Norveçli kaşif Ronald Amundsen bu bölgeye ulaştı. 1939- Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti üyeliğinden çıkarıldı. 1967- Yunanistan Kralı Konstantin'in cuntaya karşı darbe girişimi başarısız oldu. Albaylar Cuntası iktidarı sürdü. Kral ülkesini terk etmek zorunda kaldı. 1981- İsrail, Suriye kontrolündeki Golan Tepeleri'ni ilhak etti. İsrail parlamentosu, Golan Tepeleri'nin ilhakını bir günde onayladı. 1989- Şili'de ilk demokratik seçimler yapıldı. 1995- Bosna'da barış için anlaşmaya varıldı. 2002- Çankırı'da Vali Ayhan Çevik'e bombalı saldırıya karışmaktan aranan terör örgütü TKP-ML-TİKKO üyesi Selma Korkut, Sivas'ta emniyet güçlerine teslim oldu. 2002- DYP 7. Olağan Büyük Kongresi'nde, Elazığ Milletvekili Mehmet Ağar Genel Başkan seçildi. 2003- Bestekar udi İrfan Özbakır öldü. 2003- Devrik Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin, doğum yeri Tikrit'e 20 kilometre uzaklıktaki El Dor kasabasında bir sığınakta ABD birliklerince yakalandı. 2004- İstanbul'da G-MALL Kültür ve Alışveriş Merkezi'ndeki ''Büyü'' filminin galasında, sinemada çıkan yangında 164 kişi dumandan etkilendi, 3 kişide yanıklar oluştu. 2005- Kuş gribi vakalarının ardından 14 Ekimde yasaklanan kanatlı yaban hayvanlarının avı serbest bırakıldı. |
15 ARALIK 1574- II. Sultan Selim öldü. 1840- Napolyon Bonapart'ın kalıntıları St. Helene Adası'ndan Paris'e getirilerek Invalides'e gömüldü. 1890- Amerikan yerli kabilelerinden Titan Dakotalarının şefi ''Oturan Boğa'' (Tatanka İyotake), ABD'nin harekete geçirdiği yerel polis ve askerler tarafından öldürüldü. 1934- Bingöl'de 4.9 büyüklüğündeki depremde 12 kişi öldü. 1936- Ankara'da 19 Mayıs Stadyumu Başbakan İsmet İnönü'nün söylevi ile açıldı. 1939- ''Rüzgar Gibi Geçti'' filmi ilk kez gösterildi. 1941- 769 Rumen Yahudisi yolcusuyla Filistin'e giden Struma gemisi İstanbul'a geldi. Geminin yolcu indirmesi yasaklandı. 1948- Fransa ilk nükleer reaktörün kuruluş çalışmalarına başladı. 1948- TBMM'de Sivas Kongresi'ne Seçilen Temsil Heyeti Üyeleriyle TBMM'nin Birinci Döneminde Bulunan Üyelere Vatani Hizmet Tertibinden Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kabul edildi. 1949- Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünün (UNESCO) İstanbul bürosu açıldı. 1954- Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı kuruldu. 1957- Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Yunanistan'ın Kıbrıs tezini reddetti. 1960- Erzurum'da radyo istasyonu açıldı. 1986- Olimpiyat şampiyonu halterci Naim Süleymanoğlu Türk vatandaşı oldu. 1987- Cumhuriyet tarihinde dolar, resmen ilk kez dört haneli rakama ulaştı. Merkez Bankası Amerikan Dolarının satış kurunu 1.300 liraya yükseltti. 1992- TRT'nin kurucularından ve ilk Genel Müdürü Adnan Öztrak öldü. 2000- Bitlis'in Tatvan ilçesi yakınında 6. Zırhlı Tugay Komutanlığına ait askeri helikopter düştü. Kazada, 2 asker şehit oldu, 5 asker yaralandı. 2000- Afyonkarahisar ve çevresinde büyüklüğü 5.8 olan depremde 6 kişi öldü, 42 kişi yaralandı. 2004- Şair ve yazar Şükran Kurdakul 77 yaşında İstanbul'da öldü. |
20 ARALIK 1683- II. Viyana Kuşatmasının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, boğularak idam edildi. 1924- ''Kırkkilise''nin adı ''Kırklareli'' olarak değiştirildi. 1938- İlk elektronik televizyon sisteminin patenti alındı. 1942- Erbaa-Niksar'da 7.0 büyüklüğündeki depremde 3 bin kişi öldü. 1955- 1954 seçimlerinden sonra DP'den ayrılan bazı milletvekilleri ''Hürriyet Partisi''ni kurdu. 1964- İstanbul Ali Sami Yen Stadı'nın açılışı, faciaya sahne oldu. Türkiye-Bulgaristan milli maçının başlamasından önce, izdiham sonucu, açık tribünlerden birinin demir parmaklıkları parçalandı: 83 kişi yaralandı. 1968- ABD'li yazar John Steinbeck öldü. 1970- İstanbul'da kapıcılar yürüyüş yaptı. 1993- Tiyatro ve Sinema Sanatçısı Hulusi Kentmen, 81 yaşında öldü. 2005- Anadolu Ajansı iş yeri hekimi, Yenimahalle 50. Yıl Semt Polikliniği Dispanseri Başhekimi Dr. Eşref Önder, Aksaray yakınlarında geçirdiği trafik kazasında 53 yaşında vefat etti |
21 ARALIK 1603- Padişah III. Mehmet öldü. 1840- Vatan şairi Namık Kemal doğdu. 1879- Sovyet lider Stalin doğdu. 1918- Padişah Sultan Vahdettin, Meclisi Mebusan'ı feshetti. 1925- Sovyet sinema yönetmeni Sergey Ayzenştayn'ın ''Potemkin Zırhlısı'' adlı filmi gösterime girdi. 1930- Anadolu Ajansının 1 Mart 1925'te şirketleşmesinden sonra ilk genel müdürü olan Alaeddin Bey 42 yaşında öldü. 1937- İlk uzun, sesli ve renkli çizgi film olan Walt Disney'in yapımcılığındaki ''Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler''in galası yapıldı. 1943- Eski adalet bakanlarından, hukuk ve devrim tarihi profesörlerinden Dr. Mahmut Esat Bozkurt öldü. 1948- Serbest İrlanda bağımsızlığını ilan etti. 1958- De Gaulle, Fransa'da 5. Cumhuriyetin başkanı seçildi. 1961- Londra'dan Tel Aviv'e giden İngiliz Havayolları British Airways'a ait yolcu uçağı, Esenboğa Havaalanı'ndan ayrılışından bir dakika sonra düşerek parçalandı. 26 kişi öldü, 8 kişi yaralandı. 1971- TL'nin değeri yeniden belirlendi. 1 dolar 14 lira oldu. 1972- Doğu Berlin'de iki Almanya arasında ''Temel Anlaşma'' imzalandı. 1979- Sovyetler Birliği, Afganistan'ı işgal etti. 1988- Pan-Am Hava Yolları'na ait Boeing 747 tipi yolcu uçağı, Londra-New York seferini yaparken, İskoçya'nın Lockerbie kasabası üzerinde infilak etti: 275 kişi öldü. 1989- ABD, Panama'yı işgal etti. 1991- DİSK Genel Başkanı Abdullah Baştürk, 62 yaşında öldü. 1991- Rusya, Beyaz Rusya, Ukrayna, Kazakistan, Moldova, Azerbaycan, Ermenistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Kırgızistan liderleri, bir araya gelerek Sovyetler Birliği'ne son verdiler. 2000- 23 Nisan 1999'a kadar işlenen suçlardan dolayı şartla salıvermeye, dava ve cezaların ertelenmesine olanak tanıyan yasa, TBMM'de kabul edildi. |
22 ARALIK 1453- İstanbul Üniversitesi (Darülfünun) kuruldu. Darülfünun, 1933'te üniversiteye dönüştürüldü. 1574- Padişah III. Murat tahta çıktı. 1829- İlk yolcu taşıyan demir yolu hattı olan ''Baltimore-Ohio Demiryolu'' açıldı. 1895- Halka açık ilk sinema gösterimi, Paris'te, Rennes Sokağı'nda yapıldı. 28 Aralıktan itibaren de Capucines Bulvarı'ndaki Grand Cafe'nin bordum katında düzenli gösterimler başladı. Sinemaya adını verenler, kaydında ve gösteriminde kullanılan makineyi icat edip ilk filmleri çekenler, Lyonlu Lumiere kardeşlerdi. 1914- Harbiye Nazırı ve Erkanı Harbiye Umumiye Reisi Enver Paşa'nın, Rus işgali altındaki toprakları kurtarmak ve Rusya içlerine ilerlemek amacıyla planladığı ''Sarıkamış Harekatı'' başladı. Harekat on binlerce askerin ölümüyle sonuçlandı. 1932- Hindistan'daki İngiliz yönetimi, 28 bin mahkumu serbest bıraktı. Mahkumlar arasında Mahatma Gandhi de vardı. 1938- Bilim adamı Otto Hahn tarafından ilk atom çekirdeği patlatıldı. 1959- Yazar Ziya Şakir, 75 yaşında öldü. 1962- Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kuruldu. 1978- Kahramanmaraş olayları başladı. 26 Aralıka kadar süren olaylarda 111 kişi öldü, 176 kişi yaralandı. 1979- Paris'teki Türk Turizm ve Tanıtma Bürosu Müdürü Yılmaz Çolpan, uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü. Suikastı Ermeni terör örgütü ASALA üstlendi. 1989- Oyun yazarı Samuel Beckett, Paris'te öldü. 1992- Futbolcu Tanju Çolak, 9 yıl hapse mahkum edildi. Çolak, yurda kaçak Mercedes sokmaktan yargılanmaktaydı. 1999- Hükümet Egebank, Yaşarbank, Yurtbank, Sümerbank ve Esbank'a el koydu. 2002- Afganistan'da Hamid Karzai'nin başkanlığında kurulan geçici yönetim görevine başladı. 2004- Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından Nezihe Viranyalı, 79 yaşında vefat etti. |
23 ARALIK 1872- Vefa Lisesinde eğitime başlandı. 1876- I. Meşrutiyet, II. Abdülhamit'in hattı hümayunuyla ilan edildi. I. Meşrutiyet 13 Şubat 1878'de sona erse de ülkede ''parlamento'' düşüncesini doğurdu. 1888- Ağır depresyon geçiren ressam Vincent Van Gogh, kulağını kesti. 1930- Menemen'deki gerici ayaklanmada yedek subay öğretmen Kubilay katledildi. 1931- Romancı Mehmet Rauf, 56 yaşında öldü. 1941- Japonya, Hong Kong'u işgal etti. 1963- Rum tedhişçiler, Lefkoşa'da Dr. Binbaşı Nihat İlhan'ın eşi ve üç çocuğunu katletti. 1979- Türk Hava Yollarının Trabzon adlı uçağı Samsun- Ankara seferini yaparken yoğun sis nedeniyle düştü; 39 kişi öldü. 1980- Mısır'ın Ankara Büyükelçiliğini basan 4 Filistinli idama mahkum edildi. 1986- 6 yıldır süren Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu davası sona erdi. DİSK kapatıldı. 1477 sanıktan 264'ü için 15 yıla kadar varan hapis cezaları verildi. 1996- Bergama halkı siyanürlü altın aranmasını protesto amacıyla çıplak yürüyüş yaptı. |
24 ARALIK 1524- Portekizli kaşif Vasco da Gama öldü. 1638- Padişah IV. Murat, Bağdat'ı ele geçirdi. 1867- Şair Tevfik Fikret doğdu. 1923- Arnavutluk'ta cumhuriyet ilan edildi. 1931- Türkiye'nin ilk sivil havacılık kulübü Aero Kulüp İstanbul'da kuruldu. 1947- Gerilla lideri Markos Vafthiades önderliğindeki yaklaşık 20 bin komünist, Yunanistan'ın kuzeyinde ''Serbest Yunan Hükümeti'' ilan etti. 1951- Libya bağımsızlığını ilan etti. 1954- Zeki Müren, ''Beklenen Şarkı'' filmindeki hissesini alamadığı iddiasıyla Sonku Film sahibi Cahide Sonku aleyhine dava açtı. 1963- TRT Kanunu kabul edildi. 1966- Sovyet araştırma istasyonu ''Luna 13'' ay yüzeyine yumuşak iniş yaptı. 1974- Beatles topluluğu dağıldı. 1976- Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, zam talebini kabul etmeyince, Türkiye'de Renault otomobil üretimi durduruldu. 1979- Sovyetler Birliği Afganistan'ı işgale başladı. 1979- Heykeltıraş Şadi Çalık, 62 yaşında öldü. 1979- Zeki Ökten'in yönettiği ''Sürü'' filmi Belçika Kraliyet Film Arşivi Uluslararası Seçkin Filmler Yarışması'nda Büyük Ödülü kazandı. 1994- Cumhuriyet Halk Partisi ve Sosyal Demokrat Halkçı Parti birleşme kararı aldı. 1995- Erken genel seçim yapıldı. Refah Partisi seçimden birinci parti olarak çıktı, ikinciliği milletvekili sayısı bakımından DYP, oy oranı açısından ANAP aldı. 1998- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Sivas Katliamı Davası'nda 33 kişi hakkındaki idam kararlarını, ''usul eksiklikleri'' nedeniyle bozdu. 16 Haziran 2000'de Ankara 1 Numaralı DGM, Yargıtay'ın yerel mahkeme kararını iki kez bozduğu davanın ''üçüncü yargılamasında'' 33 sanık hakkında idam cezası verdi. 10 Mayıs 2001'de Yargıtay, 31 kişinin idam cezasını onadı. 2 kişi hakkındaki karar bozuldu. 2003- Ankara'daki Modern Çarşı'da çıkan yangında 1 kişi öldü. Çarşı kullanılamaz duruma geldi. |
bu bilgilerle bi günün 24 saatten ibaret olmadığı anlaşıldı bi kez daha gerçekten çok ilginç olaylar olmus kimbilir ben bunları yazarken şimdi neler oluyo? |
1979- Türk Hava Yollarının Trabzon adlı uçağı Samsun- Ankara seferini yaparken yoğun sis nedeniyle düştü; 39 kişi öldü. 1980- Mısır'ın Ankara Büyükelçiliğini basan 4 Filistinli idama mahkum edildi. 1986- 6 yıldır süren Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu davası sona erdi. DİSK kapatıldı. 1477 sanıktan 264'ü için 15 yıla kadar varan hapis cezaları verildi. 1996- Bergama halkı siyanürlü altın aranmasını protesto amacıyla çıplak yürüyüş yaptı. |
26 ARALIK 1890- Antik Truva kentini bulan Alman Hinrich Schliemann Napoli'de öldü. 1893- Çinli lider Mao doğdu. 1898- Marie ve Pierre Curie, radyumu keşfettiler. Curie'ler, 1903'de bu buluşlarıyla Nobel Fizik Ödülü aldılar. 1925- Uluslararası takvim ve saat kabul edildi. 1932- Samsun-Sivas demir yolu hattı açıldı. 1934- Menemen'de yaptırılan Kubilay Anıtı açıldı. 1938- Cumhuriyet Halk Partisi olağanüstü kurultayı toplandı. Kurultay İsmet İnönü'yü değişmez genel başkan seçti. 1981- Eski başbakanlardan Suat Hayri Ürgüplü öldü. 1988- Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, sinema alanındaki çalışmalarından ötürü yönetmen Lütfü Akad'a verildi. 1992- Ankara-Haydarpaşa arasında çalışacak elektrikli tren hizmete sokuldu. 1994- Pir Sultan Abdal'ı anma törenleri sırasında, Sivas'taki Madımak Oteli'nde bulunan 37 sanatçı ve vatandaşın yanarak ölmesine neden oldukları gerekçesiyle yargılanan sanıklarla ilgili dava sonuçlandı. Ankara 1 Numaralı DGM, 26 sanığı 15'er yıl, 60 sanığı 3'er yıl hapis cezasına çarptırdı. 37 sanık ise beraat etti. 1997- Matematikçi Cahit Arf, İstanbul'da öldü. 2004- Güney Asya ve Hint Okyanusu tabanında 9.0 şiddetindeki deprem ve sonrasında oluşan tsunami yüzünden 300 bin dolayında kişi öldü. |
27 ARALIK 1907- Paris'te II. Jön Türk Kongresi yapıldı. Sonuç bildirisinde, Sultan Abdülhamit yönetimi eleştirildi. 1919- Samsun'da ateşlediği kurtuluş mücadelesinin ardından Erzurum ve Sivas kongrelerini toplayan Mustafa Kemal Paşa, Heyeti Temsiliye üyeleriyle Sivas'tan Ankara'ya geldi. 1928- İstanbul Belediyesi, eski harflerle yazılı tabelalarını değiştirmeyen dükkan sahiplerini cezalandırdı. 1936- İstiklal Marşı'nın şairi Mehmet Akif Ersoy, 63 yaşında İstanbul'da öldü. 1939- Erzincan'da Richter ölçeğine göre 7.9 büyüklüğünde deprem meydana geldi: 32 bin 962 kişi öldü, 100 bin kişi yaralandı. 1953- Eski başbakanlardan Şükrü Saraçoğlu öldü. 1976- Van'da, 24 Kasımdaki depremden sonra, bölgede yardım çalışmaları yapan askeri helikopter düştü, 4 subay şehit oldu. 1977- Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanlığı'na Abdullah Baştürk seçildi. 1978- Bağımsızlık savaşında genelkurmay başkanlığı yapan Cezayir Devlet Başkanı Huari Bumedyen 46 yaşında öldü. 1979- Özel eğitimli bir Sovyet birliğinin Kabil Havaalanı'nı ele geçirmesinin ardından, Kabil'deki Afgan hükümeti devrildi. Afganistan Devlet Başkanı Hafızullah Amin görevinden uzaklaştırıldı ve öldürüldü. 10 yıldan fazla sürecek iç savaş başladı. 1981- Hacettepe Üniversitesi öğretim üyelerinden Doç. Dr. Bedrettin Cömert'in katil sanığı Rıfat Yıldırım, Berlin'de yakalandı. 1999- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, ''türbanın yüksek öğretim kurumlarında serbest sayılan kıyafet kapsamında düşünülemeyeceğine'' karar verdi |
28 ARALIK 1908- Sicilya Messina'da 7.5 büyüklüğünde deprem: 70 bin kişi öldü. 1913- Gazeteci ve Yazar Ahmet Mithat Efendi öldü. 1938- Hasan Ali Yücel, Milli Eğitim Bakanlığı'na getirildi. 1941- Gazeteci yazar Ahmet İhsan Tokgöz öldü. 1960- Yazar Reşat Nuri Güntekin'in ölümünden dört yıl sonra ''Son Sığınak'' adında yeni bir romanı ortaya çıktı. 1967- Kıbrıs Türk toplumu, adada ''Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi''ni kurdu. 1975- Türk-Sovyet işbirliğiyle inşa edilen İskenderun Demir Çelik Tesisleri, Başbakan Süleyman Demirel ve Sovyetler Birliği Başbakanı Kosigin'in de katıldığı törenle açıldı. 1995- Yargıtay, 12 Eylül'den sonra açılan 359 sanıklı Devrimci-Yol davasında verilen kararı onadı. 1996- Erzurum Palandöken'de facia: Çığ düşmesi sonucu 6 çocuk kayakçı öldü. 1996- Hakkında 2 yıl kesinleşmiş hapis cezası bulunan Aczmendi Müslüm Gündüz, müridi olan bir kadın ile İstanbul'da yakalandı. 1997- Ankara Metrosu açıldı. 2004- İKÖ Genel Sekreterliği'ne seçilen Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu, görevi Abdülaziz Belkaziz'den teslim aldı. |
1 OCAK 630- Hazreti Muhammed, hazırladığı ordu ile Mekke'ye girdi. 1788- Londra'nın en eski gazetesi The Times yayımlanmaya başladı. 1891- Penaltı, İngiltere Ligi'ndeki Stoke City- Notts maçındaki tartışmalar üzerine kural kitabına girdi. 1923- Türkiye'nin ilk futbol federasyonu olan ''Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı'' kuruldu. 1929- Millet Mektepleri açıldı. Millet Mekteplerinin kurucusu Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati öldü. 1936- İzmir'de ''Kültür Park''ın temeli atıldı. 1937- Şark Demiryolları, Türk yönetimince işletilmeye başlandı. 1945- Fransa, BM'ye alındı. 1967- ''Anadol'' marka otomobil piyasaya sürüldü. 1980- Edebiyat tarihçisi, eğitimci ve yazar Mustafa Nihat Özön öldü. 1985- Katma Değer Vergisi (KDV) yürürlüğe girdi. 1989- Trafikte ''ceza puanı'' uygulaması başlatıldı. 1992- Şehir içi yollarda sürücüler ve ön koltukta oturanlara emniyet kemeri takma zorunluluğu getirildi. 1995- Diyarbakır'ın Kulp ilçesine bağlı Hamzalı köyüne saldıran terör örgütü PKK mensupları, 7'si çocuk 19 kişiyi katletti. Teröristlerden biri öldürüldü. 1996- AB ile Gümrük Birliği yürürlüğe girdi. 1997- Irak'ın kuzeyindeki Sinath bölgesinde 30 Aralık 1996'da başlatılan operasyonlarda ölü ele geçirilen terörist sayısı 72'ye yükseldi. 1999- Avrupa para birimi ''euro'' kullanıma girdi. 2002- Türk Medeni Kanunu ile Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun yürürlüğe girdi. Koca, ''evin reisliği''ni kaybetti. 2005- Türk Lirası'ndan (TL) 6 sıfır atıldı. Yeni Türk Lirası (YTL) tedavüle girdi. 2006- Rus Gazprom şirketi fiyatta bir anlaşmazlık üzerine Ukrayna'ya gazı kesti. 24 Ekim'de yapılan anlaşma, Avrupalı alıcıları da etkileyebilecek yeni bir ''gaz savaşı'' riskini ortadan kaldırdı. |
4 OCAK 1932- Hindistan'da Mahatma Gandhi tutuklandı. 1948- Burma bağımsızlığını ilan etti. 1951- Komünist birlikler Kore'de Seul'u işgal etti. 1954- Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Kayseri'de Türkiye'nin ilk İşçi Bankasını açtı. 1960- Albert Camus, 46 yaşında trafik kazasında öldü. 1962- ABD Başkanı John F. Kennedy, Güney Vietnam'a daha fazla asker göndereceklerini açıkladı. 1965- Şair T. S. Eliot öldü. 1967- 490 kilometre uzunluğundaki Batman-İskenderun petrol boru hattı hizmete açıldı. 1976- Çanakkale'de antik Truva kentinin bulunduğu yere 12 metre yüksekliğinde ''Truva Atı'' yapıldı. 1979- Anadolu Ekspresi ile Boğaziçi Ekspresi, Sincan yakınlarında çarpıştı. Kazada 19 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı. 1991- 36 gündür grevde olan binlerce maden işçisi, Zonguldak'tan Ankara'ya yürüyüş başlattı. 5 gün süren yürüyüş, görüşmelerin yeniden başlaması üzerine, 9 Ocakta Bolu'nun Mengen ilçesi yakınlarında sona erdirildi. 1996- Ümraniye E Tipi Cezaevinde çıkan olaylarda 3 kişi öldü, 67 kişi yaralandı. 2004- Afganistan'da büyük meclis Loya Jirga yeni anayasayı kabul etti. 2004- Gürcistan'da ''Kadife devrimin'' öncülerinden Mikhail Saakaşvili, Eduard Şevardnadze'nin yerine devlet başkanı seçildi. 2006- İsrail Başbakanı Ariel Şaron, beyin kanaması geçirdi ve komaya girdi. Yeni parti Kadima'nın 28 Marttaki seçim zaferinden sonra Ehud Olmert, İşçi Partisi lideri Amir Peretz ile yeni hükümeti kurdu ve başbakan oldu. |
Bugün Ölenler (4 Ocak): 1927. Şair ve yazar Süleyman Nazif; 1960. Veba adlı romanıyla ünlü Fransız yazar Albert Camus; 1965. Amerikan asıllı İngiliz şair ve oyun yazarı T. S. Eliot. |
5 OCAK 1895- Fransa'nın askeri sırlarını Almanya'ya vermekten mahkum edilen Yahudi kökenli Fransız subay Alfred Dreyfus'un rütbeleri söküldü. ''Dreyfus Olayı'' olarak bilinen adli skandal başladı. 1921- Çerkez Ethem ve kardeşleri, işgal kuvvetlerine sığındılar. 1929- Anadolu-Bağdat ve Mersin-Tarsus demiryolları ile Haydarpaşa Garı devletleştirildi. 1953- Türk karikatürünün ustalarından Ramiz Gökçe, 53 yaşında öldü. 1968- Çekoslovakya Komünist Partisi liderliğine Alexander Dubçek getirildi. Dubçek, reformcu kişiliğiyle tanınıyordu. 1981- Atatürk'ün doğumunun 100. yıl dönümü kutlamaları, ''1981 Atatürk Yılı'' adıyla başladı. 1983- Türkiye Yazarlar Sendikasının 17 yöneticisi ve 1 üyesi hakkında açılan davaya, 1 Numaralı Ankara Sıkıyönetim Mahkemesinde başlandı. 1985'te sona eren ve tüm sanıkları beraat eden davada Aziz Nesin, Bekir Yıldız ve Asım Bezirci gibi yazarlar yargılanmıştı. 1987- 1986 mayıs ve haziran çay sürgünlerinde radyasyon bulundu; 56 bin ton çay imha edildi. 1993- Avrupa Konseyince her yıl verilen ''Yılın Müzesi'' ödülünü İstanbul Arkeoloji Müzeleri aldı. 1997- Sabancı suikastı sanıklarından Mustafa Duyar, Şam'da Türk Büyükelçiliğine teslim oldu. 1997- Rusya, barış anlaşması uyarınca Çeçenistan'daki son askerlerini de geri çekti. 1999- Adalet Bakanlığı, bir genelgeyle bekaret kontrolünü yasakladı. 2004- AK Parti Grup Yönetimi, TBMM kulisinde bulunan Mareşal üniformalı Atatürk resminin kaldırılarak yerine sivil bir Atatürk fotoğrafı asılması önerisinde bulunan Adıyaman Milletvekili Fehmi Hüsrev Kutlu'nun, Grup Disiplin Kuruluna sevkine karar verdi. 2004- TL'den 6 sıfır atacak yasa tasarısı TBMM'ye sunuldu. 2005- Gazeteciler Federasyonunun adı, ''Türkiye Gazeteciler Federasyonu'' olarak değiştirildi. 2006- Kapıkule Sınır Kapısı'ndaki rüşvet ve irtikap suçlamasıyla 55 gümrük memuru ve 19 polisin tutuklandığı olayla ilgili soruşturma kapsamında, aralarında gümrük başmüdürü, gümrük başmüdür yardımcıları ve gümrük müdürlerinin de bulunduğu 12 kişi hakkında daha ''irtikaba sebebiyet'' iddiasıyla soruşturma başlatıldı. |
6 OCAK 1838- Samuel Morse, kendi geliştirdiği ''Morse Alfabesi''ni açıkladı. 1921- Yunan birliklerinin Eskişehir ve Afyon doğrultusundaki taarruzuyla I. İnönü Savaşı başladı. 1938- Nazi baskısından kaçan Sigmund Freud, Londra'ya gitti. 1955- On iki ada karasuları sınırının saptanması için, Yunanistan ile görüşmelere başlandı. 1959- Dilbilimci Baha Toven 78 yaşında öldü. 1960- Mersin Rafinerisinin temeli atıldı. 1963- Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Siirt'te zengin bir petrol damarı buldu. 1969- ABD'nin Ankara Büyükelçisi Robert Komer'in makam aracı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi bahçesinde yakıldı. 1971- İstanbul'da Devlet Güzel Sanatlar Akademisinde işten atılan 15 model, çıplak olarak protesto gösterisi yaptı. 1984- Türk Parasını Koruma Kanunu'nda yapılan değişiklikle, döviz taşımak suç olmaktan çıkarıldı. 1991- İlk Türk operası ''Özsoy''un bestecisi Ahmet Adnan Saygun, 84 yaşında öldü. 1993- Balet Rudolf Nureyev öldü. 1997- Tarikat kisvesi altında bazı kadınlarla evlilik dışı ilişki kurduğu iddia edilen Ali Kalkancı, Fadime Şahin adlı kadının ihbarı üzerine gözaltına alındı. 1998- Anayasa Mahkemesi Başkanlığına Ahmet Necdet Sezer seçildi. 2005- Afyon ilinin adı Afyonkarahisar olarak değiştirildi. |
7 OCAK 1714- İngiliz mühendis Henry Mill daktilo makinesinin patentini aldı. 1944- Çorap imalatı hakkı Sümerbank'a verildi. 1946- CHP'den ayrılan Celal Bayar ile Adnan Menderes, Fuad Köprülü ve Refik Koraltan, Demokrat Parti'nin kuruluş başvurusunu yaptılar. 1946- İlk başarılı yüksek hızlı elektronik bilgisayar ''Eniac'', ABD'de kullanıma girdi. ''Eniac'', elektronik- dijital bilgisayara giden yolda atılmış büyük adımlardan biri olarak 1955'e kadar kullanıldı. 1950- Karabük Demir ve Çelik İşletmelerinde ''Zeynep'' adı verilen yüksek fırın hizmete açıldı. 1979- Hindistan'da yapılan seçimleri, İndra Gandhi'nin Kongre Partisi kazandı. 1984- Fotoğraf ve sinema sanatçısı Baha Gelenbevi, 77 yaşında öldü. 1989- Japon İmparatoru Hirohito öldü. 1999- ABD Başkanı Bill Clinton'ın azli istemiyle açılan dava başladı. |
8 OCAK 1329- İtalyan seyyah Marco Polo, Venedik'te öldü. 1642- Astronomi bilgini Galileo öldü. 1916- Müttefik kuvvetleri, Osmanlı ordusunun Çanakkale direnişini kıramadı. İngiliz Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Winston Churchill görevinden istifa etti. 1918- ABD Başkanı Woodrow Wilson, Avrupa'da kalıcı barışın sağlanması için kendi adıyla anılacak 14 prensibi açıkladı. 1933- I. Beş Yıllık Kalkınma Planı kabul edildi. 1935- Rock şarkıcısı Elvis Presley doğdu. 1945- Büyük İskenderun Limanı hizmete açıldı. 1986- 8 sanatçıya Yükseköğrenim Kurulunca ''profesörlük'' unvanı verildi. Bu sanatçılar arasında Yıldız Kenter, Hikmet Şimşek ve Nevit Kodallı da vardı. 1997- Vehbi Koç'un çalınan naaşı, Zincirlikuyu Mezarlığında boş bir mezarda bulundu ve çalanlar yakalandı. Koç'un naaşı, 10 Ocakta ikinci kez toprağa verildi. 1998- Karşıyaka Müftüsü Nadir Kuru'nun, İzmir'de Dr. Tibet Kızılcan'ın cenaze namazını kıldırırken ''İsteyen hanımlar namaza gelebilir'' sözleri üzerine kadınlar, erkeklerle saf tutarak cenaze namazı kıldı. 2003- İstanbul-Diyarbakır seferini yapan THY'nin RC-100 tipi uçağı, Diyarbakır'a inişi sırasında düştü: 74 kişi öldü, 3 kişi yaralı kurtuldu. 2004- Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yönetmeliğinin gizliliğini kaldıran yasanın ardından hazırlanan yeni yönetmelik de yürürlüğe girdi. MGK Genel Sekreterliği, yönetmelikte, başbakana bağlı bir kuruluş olarak tanımlandı. 2005- Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen ve Edebiyat Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Sadettin Güner ile oğlu Selçukhan Güner otomobillerine açılan çapraz ateş sonucu öldüler. Prof. Dr. Güner ve oğlunu öldüren İsmet Meral ile yeğeni Burak Reis bir gün sonra Engin Bayramoğlu'nu öldürdüler. Güner ve oğluna yönelik saldırının ''yanlışlıkla'' yapıldığı belirlendi. Olayla ilgili dayı ve yeğen ile bir kişi 14 Ocakta tutuklandı. 2006- Papa II. Jean Paul'e yönelik suikast girişimi nedeniyle İtalya'da 24 yıl cezaevinde kaldıktan sonra 14 Haziran 2000'de Türkiye'ye iade edilen, gazeteci-yazar Abdi İpekçi'nin öldürülmesi ve ''gasp'' suçundan Kartal H Tipi Cezaevi'nde bulunan hükümlü Mehmet Ali Ağca'nın, Cezaevi Müdürlüğünün ''cezasını tamamladığı'' yönündeki yazısı üzerine Kartal Ağır Ceza Mahkemesince tahliyesine karar verildi. |
9 OCAK 1792- Osmanlı Devleti ile Rusya arasında beş yıllık savaşın ardından ''Yaş Anlaşması'' imzalandı. 1853- Osmanlı Devleti için ''hasta adam'' tabiri ilk kez Rus Çarı I. Nikola tarafından kullanıldı. 1926- Piyango çekilişinin yalnızca Tayyare Cemiyetine ait olduğuna ilişkin kanun kabul edildi. 1936- Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Atatürk'ün de katıldığı törenle öğrenime başladı. 1937- Josef Stalin'in sürgüne gönderdiği Lev Troçki, Meksika'ya gitti. 1942- Türk Tarih Kurumu Ziya Gökalp'in bütün eserlerinin yayımlanmasına, Türk Dil Kurumu da yeni bir Kuran çevirisine karar verdi. 1955- Devlet Operası sopranosu Leyla Gencer, temsiller vermek üzere İtalya'ya gitti. 1964- Halide Edip Adıvar, 80 yaşında İstanbul'da öldü. 1990- Şair Cemal Süreya, 59 yaşında İstanbul'da öldü. 1991- Toplu taşım araçlarında sigara içilmesi ve tütün mamullerinin reklamının yapılması yasaklandı. 1996- Sabancı Holding Yönetim Kurulu Üyesi Özdemir Sabancı, Toyotasa Genel Müdürü Haluk Görgün ve sekreter Nilgün Hasefe, Sabancı Center'da vurularak öldürüldü. Olayı terör örgütü DHKP-C üstlendi. 1996- Balerin, koreograf Duygu Aykal 45 yaşında öldü. 1996- Evrensel gazetesi muhabiri Metin Göktepe'nin cesedi, Eyüp Spor Salonu'nun yakınındaki arsada bulundu. Gazeteci Göktepe, bir gün önce görevini yaparken gözaltına alınmıştı. Göktepe'nin cenazesi, 11 Ocakta toprağa verildi. 2003- Aile mahkemeleri kuruldu. 2005- Kış mevsiminde yolları 6 ay kapalı kalan Van'ın Bahçesaray ilçesinde yol ağının Karayolları Genel Müdürlüğüne devredilmesiyle ulaşım rahatlıkla sağlanmaya başladı. |
10 OCAK 1863- Dünyanın ilk metrosu olan Londra metrosunun ''Metropolitan'' adı verilen ilk hattı açıldı. 1900- Dünya Şampiyonu, Pehlivan Kara Ahmet, ''Şampiyonlar Şampiyonu'' unvanını aldı. 1920- Milletler Cemiyeti kuruldu. ABD, Cemiyete katılmadı. 1921- I. İnönü Zaferi: Albay İsmet Bey komutasındaki Türk ordusu, Yunan ordusu ile İnönü'de karşı karşıya geldiler. Yunan ordusu yenildi. Zaferin ardından, Albay İsmet Bey, 1 Mart 1921'de generalliğe terfi ettirildi; TBMM Hükümetinin uluslararası itibarı da hızla yükseldi. 1926- Alman sinema yönetmeni Fritz Lang'ın ''Metropolis'' adlı filmi gösterime girdi. 1928- Sovyetler Birliği, Troçki'nin sürgüne gönderilmesine karar verdi. 1944- Nuri Demirağ'ın fabrikasında üretilen yolcu uçağının uçuş denemesi Yeşilköy'de yapıldı. 1945- Teşrinievvel, teşrinisani, kanunuevvel ve kanunusani aylarının adları, ekim, kasım, aralık ve ocak olarak değiştirildi. 1947- Demokrat Partinin 1. Kongresi'nde, ''Hürriyet Misakı'' kabul edildi. 1961- Basın çalışanlarıyla ilgili 212 sayılı Yasa yürürlüğe girdi. 1968- Atatürk'ün silah arkadaşı, Kurtuluş Savaşı komutanlarından Ali Fuat Cebesoy öldü. 1972- Askeri Yargıtay; Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan hakkındaki ölüm cezalarını onadı. 1982- Ressam Nurullah Berk, 76 yaşında öldü. 1984- Kürtaj yasallaştı. 1984- Yazar Reşat Enis Aygen, 75 yaşında öldü. 1995- The Marmara Oteli pastanesinin 30 Aralık 1994'te bombalanması sırasında ağır yaralanarak tedavi altına alınan Cumhuriyet gazetesi sinema eleştirmeni, yazar Onat Kutlar öldü. 1999- Susurluk davası kapsamında aranan Haluk Kırcı yakalandı. 2000- Emekli Büyükelçi Semih Günver, 93 yaşında Ankara'da öldü. 2001- Türk edebiyatının usta kalemlerinden, ünlü şair ve yazar Necati Cumalı, 80 yaşında vefat etti. 2006- İran'ın nükleer programı uluslararası krize yol açtı. Tahran atom bombası sahibi olmak istediği iddialarını reddederken, nükleer programının sivil olduğunu ve programını geliştirmeye devam edeceğini açıkladı. 25 Ocakta Fransa, İngiltere ve Almanya ile ABD, İran'a ekonomik ve ticari yaptırımları kabul ettirmeye çalıştı ama tasarı başlangıç aşamasında Rusya tarafından reddedildi. |
12 OCAK 1920- İstanbul'da son ''Osmanlı Meclisi Mebusanı'' açıldı. 1923- Paris'te Pasteur Enstitüsünde tetanosa karşı serum geliştirildi. 1934- Osmanlı Devleti ile Sevr Antlaşması'nı imzalayan Yunanistan'ın eski başbakanı Elefterios Venizelos, Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterdi. 1944- Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak, yaş haddinden emekliye ayrıldı. Genelkurmay Başkanlığı'na Kazım Orbay getirildi. 1945- Tasviri Efkar gazetesi sahibi ve başyazarı Velid Ebuzziya, İstanbul'da öldü. 1952- ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye'ye 58 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasını onayladı. 1959- Sovyet uzay aracı Luna, güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti. Luna yer çekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu. 1998- Eski başbakan yardımcılarından Sadi Koçaş, İstanbul'da öldü. 2000- Hükümeti oluşturan partilerin genel başkanları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin, idama mahkum edilen terör örgütünün elebaşı Abdullah Öcalan hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdılar. 2006- Mehmet Ali Ağca, yaklaşık 5.5 yıldır hükümlü bulunduğu Kartal H Tipi Cezaevi'nden tahliye oldu. Ağca, tahliye olmasının ardından askerlik durumu nedeniyle Maltepe'deki Pendik Askerlik Şubesine götürüldü. Askerlik şubesinden Tuzla Piyade Okulundaki revire, ardından Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Haydarpaşa Eğitim Hastanesine giden Ağca, daha sonra serbest bırakıldı. Adalet Bakanı Cemil Çiçek, tahliyenin bütün yönleriyle incelenmesi için yazılı emir yoluyla Yargıtay'a başvuracağını bildirdi. 2006- Hac farizasını yerine getirmek üzere Mekke yakınlarındaki Mina'da bulunanlardan 364'ü çıkan izdihamda öldü, 300 kadar kişi yaralandı. |
Tarihte Bugün 15 Ocak "Hava Kirliliği İle Savaş Haftası" 1884. İstanbul Lisesi açıldı. Okulun ilk adı "Şems-ül Maarif"di.1896 yılında resmi okullar arasına dahil edildi. 1919. Alman devrimciler Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht öldürüldü. 1940. Ankara radyosu Fransızca, Yunanca, Farsça ve Bulgarca haber yayınına İngilizce'yi de ekledi. 1945. Müttefik gemilerinin Boğazlardan geçişine izin verildi. 1949. İmam-hatip kursları açıldı. 1952. Amerika Birleşik Devletleri Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'na (NATO) girişini onayladı. 1957. Mısır'da hükümet yılında bugün bütün İngiliz ve Fransız bankalarının kamulaştırılacağını açıkladı. 1958. İçişleri bakanı bir açıklama yaptı; İstanbul'da 40.000, Ankara'da 45.000, İzmir'de 4500 gecekondu var. 1964. III. Londra Konferansı toplandı. İngiltere, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs hükümetleri ile Kıbrıs Türk ve Rum toplumu liderleri katıldı. 1966. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson'ın ve eski Başbakan İsmet İnönü'nün 1964 yılında yazdıkları mektuplar günü kamuoyuna açıklandı. 1985. Almedia Neves, Brezilya devlet başkanı seçildi. Almedia Neves 21 yıldan sonra ilk sivil devlet başkanı oldu. 1986. 12 Eylül askeri darbesinden sonra ilk öğrenci derneği kongresi günü İzmir'de toplandı. 1987. Türban eylemleri yayılıyor; Erzurum İlahiyat Fakültesi öğrencileri, dekanlığı işgal etti; Konya'da 122 öğrenci sınavları boykot etti; Bursa'da öğrenciler protesto telgrafı çekti. 1988. Yargıtay sanığın güvenlik görevlileri tarafından bir hafta iş ve gücüne engel olacak şekilde dövülmesi işkence kapsamına girmez yolunda bir karar verdi. 1989. Bülent Ecevit bugün Demokratik Sol Parti (DSP) genel başkanlığına seçildi. 1991. Sosyalist Birlik Partisi (SBP) kuruldu; Sadun Aren genel başkanlığa getirildi. 1992. Avrupa Komisyonu yılında bugün Hırvatistan ve Slovenya'nın bağımsızlığını tanıdı. 1993. Serik Tepesi'nde bulunan PKK (Kürdistan İşçi Partisi) kamplarına operasyon düzenlendi, yaklaşık 150 PKK militanının öldürüldüğü bildirildi. 1996. "Kumkapı Davası" sanığı Zeynep Uludağ, 6 yıl 8 ay hapis cezası aldı. 1997. Basında promosyonu yasaklayan yasa Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ise 28 Ocak'ta promosyonu yasaklayan yasa değişikliğinin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Bugün Doğanlar: 1622. En büyük Fransız komedi yazarı ve oyuncu Molière. 1809. Anarşizmin teorisyenlerinden Fransız sosyalist ve gazeteci Pierre-Joseph Proudhon. 1891. Batı dünyasında en tanınmış Sovyet yazarlarından gazeteci ve romancı İlya Grigoryeviç Ehrenburg. 1902. Şair Nazım Hikmet. 1912. V.Cumhuriyet'in önde gelen siyasetçilerinden Fransız devlet adamı Michel Debré. 1918. Mısır devriminin önderi başbakan ve devlet başkanı albay Cemal Abdül Nasır. 1929. Siyah hakları mücadelesinin unutulmaz önderi Amerikalı rahip, Martin Luther King, Jr. Bugün Ölenler: 1459. Fatih Sultan Mehmet'in hocası Akşemsettin. 1945. Ressam Sami Yetik. 1954. Eski Kara Kuvvetleri Komutanı Şükrü Kanatlı. 1956. Millet Partisi kurucularından Enis Akaygen. 1971. Atatürk'ün fotoğrafçısı Etem Tem. 1984. Kıbrıslı siyasetçi Dr. Fazıl Küçük. |
16 ocak 1923. Mustafa Kemal Paşa "Bu devletin halife ile alaka ve münasebeti yoktur...Halkı kendi halinde terk edersek bir adım ileri atamayız...İnkılabın kanunu mevcut kanunların fevkindedir" dedi. 1925. Sovyetler Birliğinde Lev Troçki Savaş Komiserliği görevinden alındı. 1928. Cemal Reşit Rey'in "12 Anadolu Türküsü" adlı ses ve piyano için yapıtı ilk kez seslendirildi. Doktor Şefik Hüsnü Değmer ve arkadaşlarının Türkiye Komünist Partisi davası başladı. Aynı gün Sovyetler Birliği'nde 30 muhalefet lideri Almanya'ya sürgüne gönderildi. Sürgüne gidenler arasında Lev Troçki'de vardı. 1929. Josef Stalin'le anlaşmazlığa düşen Nikolay Buharin, Komünist Enternasyonal'in başkanlığından istifa etti. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)1946 yılında bugün İş ve İşçi Bulma Kurumu Kanunu'nu kabul etti. 1952. Gazeteci ve yazar Ercüment Ekrem Talu'ya Fransız "Légion d'honneur" nişanı verildi. Yazar bu ödüle Türk-Fransız kültür ilişkilerine katkılarından dolayı layık görüldü. 1956. Uluslararası Basın Enstitüsü Türkiye'de basına baskı yapıldığını açıkladı. 1961. Yeni kurulacak siyasi parti tüzüklerinin İçişleri Bakanlığı'nca incelenmesine karar verildi. 1970. Muammer Kaddafi Libya başkanı oldu. 1983. Türk Hava Yolları'nın "Afyon" uçağı Ankara'da düştü; 47 yolcu öldü. 1985. Halkçı Parti (HP) Milletvekili Bahriye Uçok, zina yapan erkeklerin de cezalandırılmasını içeren yasa önerisi vermişti. Türkiye Büyük Millet Meclisi yasa önerisini reddetti. 1986. New-York'ta toplanan Uluslararası PEN Kongresi, Türk hükümetini yazarlarla ilgili tutumunu gözden geçirmeye çağırdı. 1987. 1 Ocak'ta Çin'de Tiananmen Meydanı'nda öğrenciler başlattığı gösteriler sonunda Komünist Partisi lideri Hu Yaobang istifa etti; yerine Zao Ziyang getirildi. 1991. Amerika Birleşik Devletleri Irak'a hava akınları ve füze saldırısını başlattı. Amerika yetkilileri "Çöl Fırtınası" diye adlandırdıkları operasyona Kuveyt'i kurtarmak için yaptıklarını söyledi. 1992. Halkın Emek Partisi (HEP) kökenli Hatip Dicle ve Leyla Zana Sosyal Demokrat Halkçı Parti'den (SHP) istifa etti. 1996. "Avrasya" feribotu silahlı eylemciler tarafından 177 yolcu ve 55 mürettebatıyla Trabzon limanında rehin alındı ve İstanbul'a doğru kaçırıldı. Eylemciler Çeçenistan sorununa dikkat çekmek istediklerini söylediler. Aynı gün Şırnak, Güçlükonak'ta bir minibüsün kurşunlanarak yakılması sonucu 11 kişi öldü. Bölge yetkilileri eylemi PKK'nin, PKK ise korucuların yaptığını ileri sürdü. Bugün Doğanlar: 1932. Dünyada dağ gorilleri konusunda tek otorite olan Amerikalı zoolog Dian Fossey. 1933. Modern kültür eleştirileriyle ünlü Amerikalı aydın ve yazar Susan Sontag. Bugün Ölenler: 1919. ABD'nin 26. Başkanı Theodore Roosevelt. 1933. Eski dışişleri bakanlarından Bekir Sami Bey. 1957. Orkestra şefi ve kemancı Arturo Toscanini. 1986. Tezhip sanatçısı Rikkat Kunt. |
16 OCAK 1595- Padişah III. Murat, 49 yaşında öldü. III. Mehmet tahta çıktı. 1902- Sahneye çıkan ilk Türk kadını olan Bedia Muvahhid doğdu. 1920- Milletler Cemiyeti ilk toplantısını Paris'te yaptı. 1958- Dokuz subayın, ''isyan muharrikliği (kışkırtıcılığı) yapmak ve fesat çıkarmak''tan tutuklandıkları açıklandı. ''Dokuz Subay'' diye anılan olayın sanıklarından Kurmay Binbaşı Samet Kuşçu, 2 yıl hapis ve ''ordudan tart'' cezasına çarptırıldı, öteki sanıklar beraat etti. 1965- Manisa'nın Karakurt köyünde gericiler ayaklanarak okul öğretmenlerine saldırdı. 23 kişi tutuklandı. 1979- İran Şahı Rıza Pehlevi, ülkesini terk ederek, ailesiyle Mısır'ın Assuan kentine gitti. 1998- Anayasa Mahkemesi, Refah Partisi'nin kapatılmasına karar verdi. 2006- Mehmet Ali Ağca, askerlik işlemlerini yaptırmak üzere avukatı Mustafa Demirbağ ile GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesine gitti. Demirbağ, muayene sonucu Ağca'ya ''askerliğe elverişsiz'' raporu verildiğini bildirdi. |
Tarihte Bugün 17 Ocak 1875.126 yıl önce bugün Karaköy- Beyoğlu arasında Tünel hizmete girdi. Tünel dünyanın en eski üçüncü ve en küçük metrosuydu. 1934. Revü yıldızı Josephine Baker İstanbul'a geldi. 1945. Sovyet ve Polonya birlikleri Varşova'ya girdi. 1952. Falih Rıfkı Atay hükümete ve Meclis'e hakaretten yargılanıyordu. Dava beraat kararıyla sona erdi. 1953. Başbakan Adnan Menderes demokratik rejimi tehdit eden dört tehlikeden söz etti:"Siyasi irtica, dini irtica, milliyetçilik irtcaı ve komünizm." 1960. Yahya Kemal Müzesi açıldı. Müze Fatih Külliyesi'nin Baş Kurşunlu Medresesi'nde bulunuyor. 1961. Kongo Başbakanı Patrice Lumumba öldürüldü. 1964. Londra Konferansı'nda Kıbrıs Türk toplumunu temsil eden Rauf Denktaş konuştu. Rauf Denktaş, federal yönetime gidilmezse, ayrı bir hükümet kuracaklarını açıkladı. 1971. Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Rektörü Erdal İnönü'nün evi önüne dinamit atıldı. 1984. Dolandırıcılıktan yargılanan Abidin Cevher Özden ( Banker Kastelli ) beraat etti. Aynı gün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Yerel Seçim Yasası kabul edildi. 1987. Bülent Ecevit Siyasi Partiler Kanunu'na aykırı davranmaktan 11 ay 20 gün hapis cezasına mahkûm oldu. 12 Eylül'den sonra Bülent Ecevit hakkında 80, Süleyman Demirel hakkında 55 dava açıldı. 1988. Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) milletvekillerinin hazırladıkları Güneydoğu Anadolu Araştırma Raporu açıklandı. 1990. Yazar Aziz Nesin, kendisine"vatan haini" dediği gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhine tazminat davası açtı. 1992. İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA) Kuzey İrlanda'da protestanlara ait bir binayı bombaladı, 7 işçi öldü. 1995. Japonya'nın Osaka- Kobe bölgesinde deprem oldu; 3 bin kişi öldü. 1996. Avrupa Parlamentosu, Saharov Ödülü'nü cezaevinde bulunan eski Demokrasi Partisi (DEP) milletvekili Leyla Zana'ya verdi. Bugün Doğanlar: 1899. Amerikanın en ünlü gangsteri Al Capone. 1931. Shakespeare'in Othello'sundaki performansıyla ünlü Amerikalı oyuncu James Earl Jones. 1942. Üç kez dünya profesyonel boks şampiyonluğunu elde eden tek boksör Muhammed Ali. Bugün Ölenler: 1932. Kurtuluş Savaşı komutanlarından Derviş Paşa . 1954. Eğitimci ve edebiyat tarihçisi İsmail Habip Sevük. 1987. Eski gümrük ve tekel bakanlarından Hadi Hüsman. |
Tarihte Bugün 18 Ocak 1886. Kadınlar Şukufezar dergisinde "saçı uzun aklı kısa" deyimine karşı mücadele başlattı. 1910. Günümüzde otel olarak kullanılan İstanbul'daki Çırağan Sarayı yandı. Saray 1865 tarihinde Sultan Abdülaziz tarafından inşa ettirilmişti. 1919 1. Dünya Savaşı sonrasında barış görüşmeleri Paris Barış Konferansı'nda başladı. Avrupa'nın haritası yeniden çizildi. 1924. İstanbul'da Milli Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı. 1927. Lozan Antlaşması Amerikan Senatosu tarafından reddedildi. 1928. Çerkez Hacı Sami çetesinden 3 kişi Eminönü Meydanı'nda idam edildi. Bu kişiler Atatürk'e suikast iddiasıyla idama mahkum edilmişlerdi. 1931. Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği "Türkiye Güzellik Kraliçesi" yarışmasını Naşide Saffet Hanım kazandı. 1943. Sovyetler Birliği iki yıl süren Leningrad kuşatmasını kırdı. Bir yıl sonra kuşatma bütünüyle son buldu. 1946. Madame Butterfly operası Ankara'da sahnelendi. 1947. İstanbul'da Muallimler Birliği kuruldu. Aynı gün Isparta'nın Uluborlu ilçesinin Senirkent bucağından on vatandaş noter aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanlığına bir protesto mektubu gönderdi. Mektupta hiç bir suçları olmadığı halde jandarmanın kendilerine sistemli olarak işkence boyutlarında kötü muamele yaptığını yazıyorlardı. 1950. Demokrat Parti (DP) işçiye grev hakkı istedi. 1951. Vietnam Kuruluş Cephesi gerillaları Hanoi'den geri çekildi; şehir Fransızların eline geçti. 1954. Yabancı Sermaye Yasası Meclis'te kabul edildi. 1966. Ankara Cezaevi'nde af isteyen mahkumlar isyan etti. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevi'nde 260 mahkum açlık grevine başladı. Aynı gün İstanbul valiliğine Vefa Poyraz atandı. 1983. Kültür Bakanlığı'nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı. Bakanlık tasarıyla filmlere denetim getiriyordu. 1984. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davası duruşmasında sanıklara tek tip elbise giydirildi. 1989. Kıbrıslı işadamı Asil Nadir Günaydın gazetesinden sonra Gelişim Yayınları'nı da satın aldı. 1991. Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümete savaş yetkisi verdi; İncirlikten kalkan Amerika Birleşik Devletleri uçakları Irak'ı bombaladılar. 1993. Bayburt'un Üzengili köyü üzerine çığ düştü; 56 kişi öldü, 22 kişi yaralandı. Bugün Doğanlar: 1904. İngiliz kökenli Amerikalı sinema oyuncusu Cary Grant. 1913. Amerikalı sahne, sinema ve TV komedyeni Danny Kaye. 1915. Avrupa Komünizmidüşüncesinin öncülerinden 1960-82 arasında İspanya Komünist Partisi Genel Sekreteri Santiago Carillo. . Bugün Ölenler: 1936. İngiliz şair ve yazar Rudyard Kipling. 1944. Tiyatro sanatçısı Sait Köknar. 1956. Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Atadan. 1960. Yazar Nahit Sırrı Örik. 1992. Klasik Türk Müziği bestecisi Yesari Asım Arsoy. |
Tarihte Bugün 19 Ocak 1945. Türkiye'de Deutsche Bank ve Deutsche Orient Bank faaliyetlerini durdurdu ve tasfiye hazırlıklarına başladı. 1950. Çin önderi Mao Zedong, Ho Şi Minh'in önderliğindeki Kuzey Vietnam'ı tanıdı. Aynı gün Türkiye'de İş Mahkemeleri kurulması kararı alındı. 1956. Akis dergisi yazı işleri müdürü Cüneyt Arcayürek beraat etti. Arcayürek hakkında dava "Kedi gelince fareler kaçtı" başlıklı yazısı nedeniyle açılmıştı. 1959. Amerika Birleşik Devletleri ile imzalanan İstimlak ve Müsadere Garantisi Anlaşması Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onaylandı. Anlaşma basında kapitülasyonlara dönüş olarak nitelendi. 1960. Sosyalist Parti faaliyete geçti. Genel başkanlığa Prof. Atıf Akgüç getirildi. Aynı gün İskandinav Havayollarına ait bir yolcu uçağı Esenboğa yakınlarında düştü; 42 yolcu öldü. 1961. Yassıada duruşmaları devam ediyor; İpar Davası sanıkları Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu, Hasan Polatkan, Medeni Berk, Hayrettin Erkmen ve armatör Ali İpar mahkûm oldular. Aynı gün İstanbul'da atlı arabalara plaka verilmemesi kararlaştırıldı. 1966. Hindistan'da Nehru'nun kızı İndra Gandhi başbakan oldu. 1969. Prag'da Jan Palach adındaki öğrenci Sovyetler Birliği'nin Çekoslovakya'yı işgalini protesto için kendini yaktıktan üç gün sonra öldü. Prag'da protesto gösterileri düzenlendi. Aynı gün Amerikan Büyükelçisi Robert Komer istifa etti. Robert Komer'in makam arabası 6 Ocak günü Ortadoğu Teknik Üniversitesi'ni ziyareti sırasında öğrenciler tarafından yakılmıştı. 1970. Beyaz Kelebekler müzik grubu yılında bugün Adapazarı yakınlarında kaza geçirdi ve sanatçılardan üçü yanarak öldü. 1981. Bakırköy İş Mahkemesi Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) kayyım atadı. 1983. Niksar Cumhuriyet Savcısı Nihat Gerçek'i öldürmekten yargılanan iki ülkücü mahkûm edildi. 1988. Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) Milletvekili Mehmet Ali Eren Türkiye'de Kürt sorunu olduğunu ve Kürtlere baskı yapıldığını söyledi. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde olaylar çıktı. 1992. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Kurulu yapıldı; genel başkanlığa Kemal Nebioğlu seçildi. Bugün Doğanlar: 1736. Buharlı makinayı bularak Sanayi Devrimi'nin başlamasında rol oynayan İskoç mucit James Watt. 1798.Ssoyaolojinin ve pozitivizmin kurucusu Kabul edilen Fransız filozof Auguste Comte. 1809. İlk dedektif romanı kabul edilen "Morg Sokağı Cinayeti"nin yazarı Amerikalı öykücü, şair, eleştirmen ve yayıncı Edgar Allan Poe. 1839. İzlenimcilik sonrası dönemin en büyük sanatçılarından ve kübizmin öncülerinden Fransız ressam Paul Cezanne. 1912. 1975 Nobel Ekonomi ödülünü Tjalling Kopmans'la paylaşan Sovyet matematikçi ve iktisatçı Leonid Vitalyeviç Kantoroviç. 1943. 1960'ların ilk beyaz kadın blues şarkıcısı Janis Joplin. Bugün Ölenler: 1970. Eski çalışma bakanlarından ve İstanbul valilerinden Mümtaz Tarhan. 1975. Arkeolog Arif Müfit Mansel. 1978. Sinema ve Tiyatro oyuncusu Feridun Çölgeçen. 1982. Türk Tarih Kurumu Başkanı Ord. Prof. Enver Ziya Karal. 1985. Yazar Muzaffer Hacıhasanoğlu. 1990. Yazar Sebahattin Selek. 1992. Tiyatro sanatçısı Sema Savaş. 1994. Türk sanat müziği sanatçısı Necmi Rıza Ahıska. |
19 OCAK 1736- Buhar makinesinin mucidi ve güç birimine adı verilen James Watt, İskoçya'da dünyaya geldi. 1809- ABD'li yazar Edgar Allan Poe doğdu. 1960- İsveç'in Başkenti Stockholm'den Ankara'ya gelen İskandinav Hava Yolları'na (SAS) ait yolcu uçağı Esenboğa Havaalanı yakınlarında düştü, 42 kişi öldü. 1982- Siyaset tarihçisi ve yazar Profesör Ahmet Şükrü Esmer öldü. 1998- Kenan Şeranoğlu adlı kişi, Titan Saadet Zinciri adı altında 30 bin kişiden 8.6 trilyon lira topladı. 15 Haziranda, Şeranoğlu ile aralarında babasının da bulunduğu 7 sanık ''dolandırıcılık''tan çeşitli hapis cezalarına mahkum edildi. 2000- Türk müziği şarkıcısı Sevim Çağlayan, İstanbul'da öldü. 2005- ''Türkler: Bin Yılın Yolculuğu 600-1600'' sergisi, Londra'daki Royal Academy of Arts'ta (Kraliyet Sanat Akademisi) açıldı. 2005- SEKA İzmit İşletmesinin kapatılma kararını protesto eden çalışanlar, fabrikadan çıkmama kararı aldı. |
Tarihte Bugün 20 Ocak 1793. Fransa Kralı 16. Louis giyotinle idam edildi. 1921. İlk Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) kabul edildi. 1923. Ali Şükrü Bey'in Ankara'da yayımladığı Tan gazetesinin ilk sayısı çıktı. Aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisi, gizli oturumunda Elcezire bölgesinde bir İstiklal Mahkemesi kurulması kararı aldı. 1936. Sinemaların esas filmle beraber bir de "öğretici film" göstermek zorunda olduğuna ilişkin kanun çıktı. Aynı gün Ankara'da Sanayi Kongresi toplandı. Toplantıda İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı kabul edildi. 1945. İngiltere'de eğitimini tamamlayan 50 Türkiyeli öğrenciye pilotluk brövesi verildi. 1947. Fransa'da Charles De Gaulle politikadan çekildiğini açıkladı ve görevinden istifa etti. 1950. Kiraların serbest bırakılması kararlaştırıldı. 1956. Varlık dergisi Roman Armağanı'nı günü İnce Memed romanıyla Yaşar Kemal kazandı. 1961. John F. Kennedy ABD başkanı olarak göreve başladı. Londra Konferansı'nda Kıbrıslı Rumlar federal yönetim tezini reddetti. Bunun üzerine Kıbrıs Türk toplumu temsilcileri 1964 günü Konferans'tan çekildi. 1968. Türkiye, Yunanistan'daki askeri rejimi tanıyan ilk ülke oldu. 1971. Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Akademik Konsey'in kararıyla süresiz kapatıldı. 1972. Türkiye- Fransa Sosyal Güvenlik Antlaşması imzalandı. 1973. Eski Milli Birlik Komitesi üyesi Cemal Madanoğlu ve 31 kişi hakkında "Anayasayı değiştirme ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni ıskat için gizli örgüt kurma" iddiasıyla dava açıldı. Dava açılanlar arasında Doğan Avcıoğlu, İlhan Selçuk, İlhami Soysal da var. 1975. Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği (Tüm-Der) kuruldu. 1981. İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi 223 Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu üyesinin tutuklanmasına karar verdi. 1986. Demokratik Sol Parti (DSP) ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) arasında yapılan "solda birlik" görüşmeleri kesildi. Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Rahşan Ecevit "Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) ile yollarımız ayrıldı" dedi. 1988. Mehmet Ali Aybar ile Aziz Nesin hakkında15'er yıla kadar hapis cezası istendi. Gerekçe 2000'e Doğru dergisine Kürt sorunu konusunda yaptıkları açıklamalardı. 1993. Anayasa Mahkemesi dini bayramlarda Bayram dışında gazete çıkarılmasını yasaklayan yasayı iptal etti. Aynı gün Meclis Anavatan Partisi (ANAP) döneminin iki bakanı Safa Giray ile Cengiz Altınkaya'nın Yüce Divan'a verilmesini kararlaştırdı. 1995. Yeraltı dünyasının ünlü ismi Dündar Kılıç'ın kızı ve Alaattin Çakıcı'nın eski eşi Uğur Kılıç Uludağ'da öldürüldü. Uğur Kılıç, Engin Civan davasında yaptığı açıklamalarla Özal ailesini suçlamıştı. Kılıç'ı öldüren Abdurrahman Keskin yakalandı ve Uğur Kılıç'ı öldürmesi karşılığında Alaattin Çakıcı'dan 50 milyon lira aldığını söyledi. 1997. Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), "Demokratik standartların yükseltilmesi paketi"ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Genelkurmay başkanlığına sundu. TÜSİAD raporda Kürtçe eğitimin serbest bırakılmasını da öneriyordu. Bugün Doğanlar : 1812. Ağır engellilerin eğitimi için çağdaş yöntemleri getiren Fransız kökenli Amerikalı psikiyatr Edouard Segouin. 1856. Amerika'da kadınlara oy hakkı mücadelesinin önderi Harriot Eaton Stanton Blatch. 1920. II. Dünya savaşı sonrasının en önemli sinema yönetmenlerinden İtalyan Federico Fellini, 1925. Ruben Diario'dan sonra Nikaragua'nın en önemli şairi kabul edilen rahip ve şair Ernesto Cardenal. 1930. Aya ayak basan ikinci kişi, Amerikalı astronot Edwin Eugene Aldrin, Jr. Bugün Ölenler: 1949. Romancı ve gazeteci Burhan Cahit Morkaya. 1960. Eski Eskişehir Milletvekili Emin Sazak. 1965. Mesleki öğretimin kurucusu Rüştü Uzel. 1994. Tiyatro ve sinema sanatçısı Bedia Muvahhit. |
Tarihte Bugün 24 Ocak 1921. Çerkez Ethem'in güçleri dağıtıldı. 1927. Eczacılar ve eczaneler hakkında kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi. 1938. İzmir Telefon Şirketi hükümetçe satın alındı. 1946. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Sanat Ödülü'nü 35 yaş şiiriyle Cahit Sıtkı Tarancı kazandı. 1949. Behçet Kemal Çağlar Cumhuriyet Halk Partisi'nden ( CHP) ve milletvekilliğinden istifa etti. 1955. Zonguldak'ta, Ereğli Kömür İşletmeleri'ne bağlı Gelik ocağında grizu patlaması meydana geldi; 52 madenci öldü,19 madenci yaralandı. 1956. Eskişehir Cezaevi'nde 388 mahkum ayaklandı. 1959. İstanbul Küçükyalı'da Neşe Sineması çöktü; 37 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı. 1961. Yassıada duruşmalarında Başsavcı Altay Ömer Egesel ilk defa Adnan Menderes'in idamını istedi. 1967. Üniversite öğrencileri, Türkiye Milli Talebe Federasyonu'na karşı tutumu protesto ettiler. Ankara'da bir miting düzenlediler. Türkiye Milli Talebe Federasyonu 19 Ocak günü polis tarafından mühürlenmiş, 21 Ocak günü de beş yöneticisi tutuklanmıştı. 1972. İsmet İnönü "Siyasi suçlar için idam olmamalı" dedi ve sıkıyönetimin kaldırılmasını istedi. Aynı gün, Mahir Çayan'a dedesinden kalan mirasa sıkıyönetim mahkemesi tarafından el konuldu. 1980. Demirel hükümetinin ekonomik istikrar programı açıklandı. " Kararları" olarak anılan program Türkiye ekonomisinde yeniden yapılanma dönemini başlattı. ilk olarak TL yüzde 48,9 devalüe edildi. 1983. 1. Ordu ve İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı Cumhuriyet gazetesinin basımı, yayımı ve dağıtımını yasakladı. Nadir Nadi ve yazı işleri müdürü Okay Gönensin hakkında dava açıldı. 1989. Cizre'nin Yeşilyurt köyünde jandarmaların köylülere insan dışkısı yedirmesi ile ilgili soruşturma başlatıldı. 1993. Gazeteci ve yazar Uğur Mumcu otomobiline yerleştirilen bombanın patlaması sonucu yaşamını yitirdi. Aynı gün Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP), adını Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirdi. 1994. Türkiye'nin ilk haberleşme uydusu TÜRKSAT-1 fırlatıldıktan 12 dakika 12 saniye sonra okyanusa düştü. Bugün Doğanlar: 1836. Radikal Rus eleştirmen Nikolay Aleksandroviç Dobrolyubov. 1893. 1920'lerde Sovyet edebiyatını etkileyen Biçimcilik akımının öncülerinden eleştirmen ve yazar Viktor Borisoviç Şklovskiy, Bugün Ölenler: 1958. Eski İstanbul belediye başkanlarından Ord. Prof. Dr. Cemil Topuzlu. 1962. RomancıAhmet Hamdi Tanpınar. 1965. İngiliz siyasetçi Winston Churchill. 1986. Edebiyat tarihçisi Prof. Dr. Mehmet Kaplan. |
Tarihte Bugün 25 Ocak "Uluslararası Gümrük Günü" 1872. Hasköy Tersanesi işçileri greve çıktı. 1939. Celal Bayar hükümeti istifa etti.Yeni hükümet Refik Saydam başkanlığında kuruldu. 1941. Ankara radyosu Sırpça yayına başladı. 1949. İsrail'de seçimler yapıldı; İşçi Partisi kazandı. 1950. Amerika'da eski bürokrat Alger Hiss, hiç bir kanıt bulunmaksızın, komünist casus olduğu gerekçesiyle, 5 yıl ağır hapis cezasına mahkûm edildi. 1952. Milli Eğitim Bakanlığı bir genelge yayımladı;1952-1953 öğrenim yılından itibaren lise eğitimi 4 yıla çıkarılacak. Özelleştirme devam ediyor; aynı gün Gümrük ve Tekel Bakanı Sıtkı Yırcalı kibrit tekelinin kalktığını açıkladı; özel sektör kibrit üretebilecek. 1954. Ankara'da sıcaklık -30 dereceye düştü; okullar tatil edildi. 1958. İstanbul'da 25 kişi, komünizm propagandası yaptıkları gerekçesiyle tutuklandı. Tutuklananların arasında Doktor Hikmet Kıvılcımlı da bulunuyordu. 1966. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) Türkiye'ye Yardım Konsorsiyumu Türkiye'nin dikkatini çekti; enflasyon hızla artıyor. 1968. Türk Ordu Futbol Takımı dünya şampiyonu oldu. 1971. Uganda'da askeri darbe oldu. İdi Amin iktidarı ele geçirdi. 1973. Başbakan Ferit Melen "İşkence yalandır" dedi. Bülent Ecevit bunun bir yalan olduğunu söyleyince Cumhuriyetçi Güven Partililerin (CGP) saldırısına uğradı. 1974. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile Milli Selamet Partisi (MSP) hükümet ortaklığı protokolü imzaladı. 1980. Başbakan Süleyman Demirel'in azınlık hükümetinin görevde olduğu 73 günde politik nedenlerle 497 kişinin öldürüldüğü, 779 kişinin yaralandığı ve 72 soygun olayının yaşanmış olduğu açıklandı. 1987. "Muhteşem Süleyman Sergisi" Washington'da Ulusal Sanat Müzesi'nde açıldı. Sergi 30 milyon dolara sigortalandı. 1988. Türkiye Birleşmiş Milletler (BM) İşkenceyle Mücadele Sözleşmesi'ni imzaladı. 1991. Bakanlar Kurulu, Kürtçe konuşma ve şarkı söylemeyi serbest bıraktı. 1997. Yaşar Kemal Uluslararası Nonino Ödülü'nü İtalya'da düzenlenen bir törenle aldı. Bugün Doğanlar: 1874. İngiliz romancı, oyun ve kısa öykü yazarı W. Somerset Maugham. 1938. Rus tiyatro oyuncusu, şarkı sözü yazarı ve halk şarkıcısı Vladimir Semyonoviç Viysotskiy. 1933. Ferdinand Marcos'un diktatörlüğü ardından Filipinler'de demokratik yönetimin kurulması için çaba gösteren kadın siyasetçi Corazon Aquino. Bugün Ölenler: 1990. Amerikalı sinema oyuncusu Ava Gardner. |
25 OCAK 1363- Sırp Sındığı Zaferi kazanıldı. 1926- Şeker, petrol ve benzin inhisarı (tekeli) hakkında kanunlar kabul edildi. 1936- İstanbul'da vapurculuk şirketi ile bütün kabotajın Denizyolları İdaresine geçmesini sağlayan sözleşme imzalandı. 1938- İzmir Telefon İşletmesinin hükümetçe satın alınmasına dair sözleşme Ankara'da imzalandı. 1948- Kurtuluş Savaşı komutanlarından Orgeneral Kazım Karabekir öldü. 1949- Şair Behçet Kemal Çağlar, CHP'den istifa etti. 1950- Şiddetli kış nedeniyle İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da yollar kapandı, Çubuk Barajı dondu. 1970- Necmettin Erbakan 17 arkadaşıyla Milli Nizam Partisini kurduğunu açıkladı. 2003- Eski Devlet Bakanı Aysel Baykal 64 yaşında öldü. 2006- İlk kez seçimlere katılan radikal dinci hareket Hamas, Filistin'de düzenlenen genel seçimlerin galibi oldu ve 10 yıllık El Fetih hakimiyetine son verdi. İsmail Haniye, 19 Şubatta başbakan oldu, ancak İsrail, Hamas hükümetiyle bütün müzakereleri durdurdu ve ekonomik yaptırım başlattı. Nisanda da AB ile ABD, Filistin Yönetimine doğrudan yardımları durdurdu. 2006- Dünyanın en büyük küreselleşme karşıtı eylemlerinden olan Dünya Sosyal Forumu Venezuela'da başladı. |
| Saat: 14:33 |
©2005 - 2026, MsXLabs - MaviKaranlık