Gazel �zellikleri nelerdir?

MsXLabs (https://www.msxlabs.org/forum/)

- Soru-Cevap (https://www.msxlabs.org/forum/soru-cevap/)

- - Gazel �zellikleri nelerdir? (https://www.msxlabs.org/forum/soru-cevap/218013-gazel-ozellikleri-nelerdir.html)

GAZEL�N �ZELL�KLER� NELERD�R

GAZEL
*�airin �zel duygular�n�, sevin� ve ac�lar�n�, a�k�n� dile getirdi�i Divan edebiyat�n�n en �ok kullan�lan naz�m bi�imidir.
*En az 5, en �ok 15 beyitten olu�ur
*Aruz �l��s�n�n her kal�b� ile yaz�l�r
*Genellikle konu birli�i olmad�� i�in, gazellere konuyu belirten bir ba�l�k, bir ad konmaz; gazeller rediflerle an�l�rlar
*sevgi g�zellik ve i�ki konular�n� i�lemekle birlikte, d��nceye dayal� felsefi ve ��retici konular� i�leyen gazeller de vard�r.
*�lk beyitine matla, son beyitine matka denir.
*en g�zel beyitine beyt�'l gazel denir.
*B�t�n beyitler beyt�'l gazel g�zelli�inde ise buna yekavaz denir.
*Konu bak�m�ndan halk edebiyat�ndaki benzeri ko�mad�r.
*B�t�n beyitleri ayn� konuyu i�leyen gazele yekahenk gazel denir.
*Makta beyitinde �airin mahlas� ge�er.
*�lk beyit kendi aras�nda kafiyeli iken, sonra gelen beyitlerin birinci dizesi serbest, ikinci dizesi ise ilk beyitle kafiyelenir.

neden ilahi gazeli bi yerde sora gazeli tekrar al�oruz sonucta biri halk biri divan

Gazel �rnekleriyle zihniyeti nas�l inceleyebilirim?

gazel �rnekleri �zerinde zihniyeti nas�l incelerim

gazel �iiri �rnekleri �zerinde zihniyeti nas�l incelerim

Al�nt�:

Ziyaret�i adl� kullan�c�dan al�nt� (Mesaj 1304857)

gazel �iiri �rnekleri �zerinde zihniyeti nas�l incelerim

GAZEL �NCELEME

Sanma benim i�imi ki g�nl�m r�z�s�d�r
Bilgi! an� ki bu fele�in iktiz�s�d�r
Yanl�� hay�l ile vatan�n terk eden ki�i
Ne d�rl� kim cef� g�r�r ise cezas�d�r
Eyy�p mihneti ile Ya’kup gussas�
Sorar�san yak�n kamu gurbet belas�d�r
Gurbet oduna sabr nic’olsun ki ki�inin
Cisminde can ki var vatan�n hev�s�d�r
��n Ahmed� idemedi kend’i�ine nazar
Dahi eyit ki ana nazar kim edesidir
G�n�m�z T�rk�esiyle
1. Benim bu i�leri kendi r�zamla yapt��m� sanma B�t�n bunlar� kaderin gerekli g�rd��n� unutma
2. Yanl�� hayaller i�in vatan�n� terk eden ki�i Ba��na gelen b�t�n �ileler onun cezas�d�r
3. Eyyub’un �ilesini, Yakub’un kederini sorarsan Bu dertlerin hepsi gurbet belas�d�r
4. Gurbet ate�ine nas�l sabredilebilir ki �nsan�n can�nda vatan�n�n havas� (heves) var
5. ��nk� Ahmed� kendi i�ine bile bakamad� S�yle, ba�ka ona kim yard�m edecek, bakacak
Gazelde vatan ve gurbet temalar� ��lenmi�tir. T�rkler, gurbet ve vatan temalar�n! �slamiyet’ten �nce de i�lemi�lerdir. Atl� g��ebe medeniyetinde yaylak-k��lak ve ak�nc�l�k hayat� geride b�rak�lan insanlara ve vatana �zlemi art�rm��t�r. �slamiyet’ten sonra bu temalar yeni boyutlar kazanm��, as�l vatan olarak ahiret, gurbet yeri olarak d�nya g�r�lm��t�r.
�iirin naz�m �ekli, naz�m birimi ve ahenk unsurlar� �slami k�lt�r�n etkisiyle �ekillenmi�tir. Gazel naz�m �ekliyle, beyit naz�m birimiyle ve aruz vezniyle yaz�lan �iir, aa, ba, ca, da … �eklinde kafiyelenmi�tir. Aruz vezni yeni yeni kullan�lmaya ba�land�� i�in �iirde baz� vezin kusurlar� dikkati �ekmektedir. �air baz� kelimeleri vezne uydurabilmek i�in “ki ede - k’ede, kendi i�ine - kend’i�ine, nice olsun - nic’olsun” �eklinde yazm��t�r.
�iirde, �slami k�lt�re ait r�z�, iktiz�, cef�, mihnet, gussa, bel� gibi kelimelerin kullan�lmaya ba�land�� g�r�l�yor. Gazellerde bu t�r Arap�a ve Fars�a s�zc�klerin kullan�m� giderek artm�� ve zamanla gazel dilinin anla��lmas� daha da zorla�m��t�r.
��z�ml� Soru - 1
“Sen sana ne san�rsan ‘
Ayru�a da onu san”
diyerek daha 13. y�zy�lda h�manizman�n m�jdecisi olan, bu y�nden �t�r� de �l�m�n�n 650. y�ld�n�m�nde UNES-CO’ca b�t�n d�nyada ve yurdumuzda an�lan T�rk �airi kimdir?
A) Mevl�na .
B) Ahmet Yesevi
C) Hac� Bayram Veli
D) Yunus Emre
E) Sultan Veled
(1974)
��z�m
13. y�zy�lda ya�am�� olan, �l�m�n�n 650. y�ld�n�m�nde UNESCO’ca b�t�n d�nyada ve yurdumuzda an�lan T�rk �airi Yunus Emre’dir.
Cevap D
��z�ml� Soru - 2
Onu halk �airi saymak bir bak�ma yanl��t�r. Ama o, halka, halk�n diliyle seslenerek halk�n �airi olabilmi�tir. Zaten ba�ar�s�n�n s�rlar�ndan biri de budur. Hece ile s�yledi�i �iirlerinden ba�ka, aruzla yaz�lm�� iirleri de vard�r. Ya�am� �zerine kesin bilgiler yoktur. Risalet’�n Nushiyye adl� mesnevisinin yaz�l�� tarihinden yola ��k�larak 13. y�zy�lda ya�ad�� konusunda birle�ilmi�tir.

Bu par�ada s�z� edilen �air a�a��dakilerden hangisidir?
A) Pir Sultan Abdal
B) Hac� Bayram Veli
C) Yunus Emre
D) Mevl�na Celaleddin R�mi
E) Ahmet Ha�im
(1996-�YS)
��z�m
Halka, halk�n diliyle sesienenen, hece ve aruzla �iirler yazan, Risalet’�n Nushiyye adl� eserin yazar� olan �air Yunus Emre’dir.

kafiyelerini nas�l buluruz.

Al�nt�:

Misafir adl� kullan�c�dan al�nt� (Mesaj 1749323)

kafiyelerini nas�l buluruz.

KAF�YE

�iirde m�sra sonlar�ndaki ses benzerliklerine denir. Kafiyeyi olu�turan eklerin ya da kelimelerin; yaz�l��lar� ve okunu�lar� ayn�, anlamlar� ve g�revleri farkl� olmal�d�r.
*...........derinden.
*...........kederinden.

Ayr�ca Bak�n�z.=) Kafiye (Uyak)

Gazeli, ko�may�, a��t�, nesibi, �ark�y�, t�rk�y�, soneyi nas�l buluruz

Gazelin t�rleri ?

ka� �e�it gazel vard�r , t�rleri ?

Al�nt�:

Misafir adl� kullan�c�dan al�nt� (Mesaj 1978489)

ka� �e�it gazel vard�r , t�rleri ?

Gazel divan edebiyat�n�n en yayg�n kullan�lan naz�m bi�imidir. �nceleri Arap edebiyat�nda kasidenin tega�zz�l ad� verilen bir b�l�m� iken sonra ayr� bir bi�im halinde geli�mi�tir. Gazelin beyit say�s� 5-15 aras�nda de�i�ir. Daha fazla beyitten ola�an gazellere m�yezzel ya da mutavvel gazel denilir. Gazelin ilk beyti matla, son beyti ise makta ad�n� al�r. Matla beytinin dizeleri kendi aralar�nda uyakl�d�r (musarra). Sonraki beyitlerin ilk dizeleri serbest ikinci dizeleri ilk beyitle uyakl� olur. Birden fazla musarra beytin bulundu�u gazel z�’l-metali, her beyti musarra olan gazel ise m�selsel gazel ad�yla bilinir. �lk beyitten sonraki beyte “h�sn-i matla” (ilk beyitten g�zel olmas� gerekir), son beyitten �ncekine “h�sn-� makta” (son beyitten g�zel olmas� gerekir) denir.
Gazelin en g�zel beyti ise beyt�’l-gazel ya da �ah beyit ad�yla an�l�r. Bunun yeri ya da s�ras� �nemli de�ildir. Baz� gazellerin matlas�n� olu�turan dizelerden birinci ya da ikincisinin matlas�n�n ikinci dizesi olarak yenilenmesine “redd’i-matla” denir. �air mahlas�n� (�airin takma ad�, ya da tan�nd�� ad) maktada ya da “h�sn-� makta”da s�yler. Bu durumda beyit ikinci bir adla mahlas beyti ya da mahlashane olarak an�l�r. �airin mahlas�n� tevriyeli kullanmas�na h�sn-� tahall�s denir. Dize ortalar�nda uyak bulunan gazele musammat, sonu getirilmemi� ya da beyit say�s� 5’in alt�nda bulunan gazellere de “natamam” gazel denir. Ba�ka �airlerin birka� dize ekleyerek bend bi�imine d�n��t�rd�� gazellere “tahmis”, “terbi” ad� verilir.
B�t�n beyitlerinde ayn� d��ncenin ele al�nd�� gazeller “yek ahenk gazel”, her beyti �ncekinden ustal�kl� bi�imde s�ylenmi� gazeller de “yek avaz gazel” olarak adland�r�l�r. Gazeller konular�na g�re de �e�itli isimlerle tan�mlan�r. A�ka ili�kin ac�, mutluluk gibi i�li duygular�n dile getirildi�i gazeller “a��kane”, i�ki, ya�ama bo� verme, ya�amdan zevk alma gibi konularda yaz�lanlara rindane denir. A��kane gazellere en iyi �rnek Fuz�l�’nin gazelleri, rindane gazellere en iyi �rnek ise B�k�’nin gazelleridir. Kad�n�, i�kiyi ve ten zevklerini konu edinen gazeller ise, �rne�in Ned�m’in gazelleri, “�uhane”, ��retici nitelikli gazellere, �rne�in N�b�’nin gazelleri, hakimane gazel denir. Ayr�ca felsefi konularda yaz�lm�� gazeller de vard�r. Gazeller eskiden bestelenerek okunurdu. �zelikle bestelenmek i�in yaz�lm�� gazeller de vard�r. Gazelleri makamla okuyan ki�ilere “gazelhan”, gazel yazan usta �airlere ise “gazelsera” ad� verilir. Gazel, T�rk m�zi�inde ise �iirin bir hanende taraf�ndan do�a�tan seslendirilmesidir. Sesle taksim olarak da bilinir.
Gazelin kelime anlam� ahu, ceylan ve kuru yaprakt�r. G�zellikten, a�ktan, onun y�z�nden �ekilen ac�lardan, �araptan, e�lenceden s�z eden Divan Edebiyat� naz�m �eklidir.
1- Beyit say�s� 5 ile 15 aras�nda de�i�ir. ama genelde bu say� 5, 7, 9 beyittir.
2- �lk beyit kendi aras�nda kafiyelidir. Gazelin kafiye d�zeni (�rg�s�) ��yledir; aa, ba, ca, da, ea, fa
3- Gazelin ilk beytine matla(do�u� yeri) denir.
Not: Gazelde yaln�zca bir beyit kendi aras�nda aa �eklinde kafiyelidir.
4- Gazelin son beytine makta (biti�, kesili� yeri) denir.
5- �airin isminin ge�ti�i beyte ta� beyit denir.
6- Gazelin en g�zel beytine beyt�’l-gazel denir. Bu beyte �ah beyit de denir.
7- Gazelde genelde anlam b�t�nl�� aranmaz, anlam beyitte tamamlan�r.
8- Bir gazelin b�t�n�nde ayn� konu i�leniyorsa, b�yle gazellere yek-ahenk gazel denir.
9- B�t�n bir �iirin ayn� s�yleyi� g�zelli�ine sahip oldu�u gazellere yek-�v�z gazel denir.
10- Divan edebiyat� �airleri b�t�n maharetlerini gazelde ortaya koyarlar. B�y�k �air olman�n en b�y�k �l��t� gazellerdir.
11- Gazelde konu a�k, �arap, g�zellik ve a�k�n �st�rab�d�r.
12- Baz� gazellerin matladan sonra gelen beyitlerinde m�sralar ortalar�ndan b�l�nebilir. Bu durumda gazele i� kafiye hakimdir. B�yle gazellere musammat gazel denir.
G�l devri ay� eyy�m�d�r zevk u sef� heng�m�d�r
��klar�n bayram�d�r bu mevsim-i ferhunde dem
13- Aruz �l��s�yle yaz�l�r.
14- Fuz�l�, B�k�, Nedim, �eyh Galip, Ta�l�cal� Yahya Bey vb. gazelin �nemli isimleridir.
Not: �a�da� edebiyat�m�zda Yahya Kem�l gazel naz�m �eklini yeni bir anlay��la denemi�tir.

gazeli tam olarak anlamadm hem de bzim hocalar bunlar� anlatmad� hangisi doqru anlayamadm walla............

Rubai nedir �zellikleri acil cevap bekliyorum odev varrrr :D

ko�u�un �zelliklerini yazabilirmisiniz

Gazel �zellikleri nelerdir?
Msxlabs.org

Divan edebiyat�n�n en yayg�n kullan�lan naz�m bi�imidir. �nceleri Arap edebiyat�nda kasidenin tega�zz�l ad� verilen bir b�l�m� iken sonra ayr� bir bi�im halinde geli�mi�tir. Gazelin beyit say�s� 5-15 aras�nda de�i�ir. Daha fazla beyitten ola�an gazellere m�yezzel ya da mutavvel gazel denilir. Gazelin ilk beyti "matla", son beyti ise "makta" ad�n� al�r.

Matla beytinin dizeleri kendi aralar�nda uyakl�d�r (musarra). Sonraki beyitlerin ilk dizeleri serbest ikinci dizeleri ilk beyitle uyakl� olur. Birden fazla mussarra beytin bulundu�u gazel "z�'l-metali", her beyti musarra olan gazel ise "m�selsel" gazel ad�yla bilinir. �lk beyitten sonraki beyte "h�sn-i matla" (ilk beyitten g�zel olmas� gerekir), son beyitten �ncekine "h�sn-i makta" (son beyitten g�zel olmal� gerekir) denir.

Gazelin en g�zel beyti ise "beyt�'l-gazel" ya da "�ah beyit" ad�yla an�l�r. Bunun yeri ya da s�ras� �nemli de�ildir. Baz� gazellerin matlas�n� olu�turan dizelerden birinci ya da ikincisinin matlas�n�n ikinci dizesi olarak yenilenmesine "redd'i-matla" denir. �air mahlas�n� (�airin takma ad�, ya da tan�nd�� ad) maktada ya da "h�sn-i" maktada s�yler. Bu durumda beyit ikinci bir adla "mahlas beyti" ya da "mahlashane" olarak an�l�r. �airin mahlas�n� tevriyeli kullanmas�na "h�sn-i tahall�s" denir.

Dize ortalar�nda uyak bulunan gazele musammat, sonu getirilmemi� ya da beyit say�s� 5’in alt�nda bulunan gazellere de "natamam" gazel denir. Ba�ka �airlerin birka� dize ekleyerek bend bi�imine d�n��t�rd�� gazellere "tahmis", "terbi" ad� verilir. B�t�n beyitlerinde ayn� d��ncenin ele al�nd�� gazeller "yekahenk gazel", her beyti �ncekinden ustal�kl� bi�imde s�ylenmi� gazeller de "yekavaz gazel" olarak adland�r�l�r.
Gazeller konular�na g�re de �e�itli isimlerle tan�mlan�r. A�ka ili�kin ac�, mutluluk gibi i�li duygular�n dile getirildi�i gazeller "a��kane", i�ki, ya�ama bo� verme, ya�amdan zevk alma gibi konularda yaz�lanlara "rindane" denir. A��kane gazellere en iyi �rnek Fuz�l�’nin gazelleri, rindane gazellere en iyi (bilgi yelpazesi.net) �rnek ise B�k�’nin gazelleridir. Kad�nlar� ve ten zevklerini konu edinen gazeller ise, �rne�in Ned�m’in gazelleri, "�uhane", ��retici nitelikli gazellere, �rne�in N�b�’nin gazelleri, "hakimane gazel" denir.

Gazeller eskiden bestelenerek okunurdu. �zelikle bestelenmek i�in yaz�lm�� gazeller de vard�r. Gazelleri makamla okuyan ki�ilere "gazelhan", gazel yazan usta �airlere ise "gazelsera" ad� verilir.

Gazel, T�rk m�zi�inde ise �iirin bir hanende taraf�ndan do�a�tan seslendirilmesidir. Sesle taksim olarak da bilinir.
kaynak

gazel �rnekleri yok mu ?