�ocuk Sa�l��

Sayfa 2 / 4

Bir sayfada bu konudan 50 adet mesaj g�ster

MsXLabs (https://www.msxlabs.org/forum/)

- Taslak Konular (https://www.msxlabs.org/forum/taslak-konular/)

- - �ocuk Sa�l�� (https://www.msxlabs.org/forum/taslak-konular/6414-cocuk-sagligi.html)

TheGrudge

27 A�ustos 2006 05:00

�OCUKLUK �A�INDA BESLENME

Sevgili Anne ve Baba,
�ocuklarda normal b�y�me ve geli�menin izlenmesi, normalden sapmalar�n tespiti yoluyla hastal�klar�n belirlenmesi ve �nlenmesi i�in gereklidir. Sa�l�kl� �ocuk takibinde d�zenli olarak boy, a��rl�k ve ba� �evresi �l��mleri yap�lmal�d�r.
Her �eyden �ok sevdi�iniz bebe�inizin b�y�mesi, geli�mesi ve sa�l�kl� bir ya�am s�rmesi ��phesiz ona sa�layaca��n�z imkanlarla m�mk�nd�r. D�zenli olarak doktora g�t�rmek, kilosunu ve boyunu �l�t�rmek, a��latmak ve uygun besinlerle beslemek suretiyle iyi geli�mesini ve sa�l�kl� kalmas�n� sa�layabilirsiniz. Belirli bir �ocukta saptanan de�erler normal s�n�rlar i�inde olsa bile, zaman i�inde �ocu�un kendine �zg� b�y�me grafi�inden sapmalar olabilir.
"�ocukluk �a��nda Beslenme" ad�n� verdi�im bu k�lavuzda, do�du�u andan itibaren 5 ya��na gelinceye dek �ocu�unuzun b�y�me geli�mesindeki �nemli a�amalar� esas alarak, beslenme konusunda yol g�stermeyi ama�lad�m. Her �ey �ocuklar�m�z�n sa�l�� i�in ..

0 - 4 AYLIK BEBE��N BESLENMES�:

Anne s�t� m�kemmel besin i�eri�i ile kolay hazmedilir, etkili bir bi�imde kullan�l�r. Bebe�inizi hastal�klardan korur, mamalarla beslenmeden daha ucuza mal olur. Bunun �tesinde emzirmek suretiyle, anne bebek ba��n�n kurulmas� kolayla��r, yeni bir gebeli�in gecikmesi ve annenin sa�l�kl� kalmas� m�mk�n olur.
Do�umdan sonraki ilk 4 ayda yaln�zca anne s�t�yle beslenen bebekler ishal ve zat�rree gibi bula��c� hastal�klara, alerjik rahats�zl�klara daha az yakalan�rlar, daha sa�l�kl� b�y�rler. Bu nedenle;
�lk 4 ay bebe�inizi tek ba��na anne s�t�yle besleyiniz. Bu aylarda anne s�t�yle birlikte verilen ek besinler bebe�in anne s�t�nden yeterince yararlanmas�n� engeller.
Bebe�inizin yaln�zca anne s�t�yle beslendi�i bu d�nemde, su kayb�na yol a�an hastal�k halleri d��nda ilave su gereksinimi yoktur! E�er ishal gibi mutlaka su verilmesi gereken bir durum s�z konusuysa kaynat�lm�� su veriniz.
�lk g�nlerde gelen anne s�t� �ok besleyicidir. Bebe�inizi istedik�e ve s�k s�k emzirerek bu s�tten yararlanmas�n� sa�lay�n�z. Anne s�t�n�n artmas�n� sa�lamak i�in s�k emzirme birinci ko�uldur. Bebe�inizin emmedi�i durumlarda, g��s�n�zde s�t birikimi s�z konusu oldu�unda t�rle ad� verilen pompalarla bo�altma i�lemi yapabilirsiniz. Bu pompalar hemen her eczaneden kolayl�kla temin edilebilmektedir.
T�m annelerin s�t� yararl�d�r. Ba�lang��ta olduk�a koyu olan s�t�n�z zamanla sulu bir hal al�r; bu, anne s�t�n�n genel �zelli�idir ve tamamen do�al bir durumdur. Benim s�t�m bebe�ime yaram�yor gibi s�zlerin hi�bir anlam� yoktur. ��nk� her annenin s�t� kendi bebe�i i�in �zeldir.
Bebe�iniz her beslenmeden sonra az miktarda kaka yapabilir, bu durum bazen yanl��l�kla ishal olarak de�erlendirilir. Oysaki alt�n sar�s� renkte, k�t� kokmayan, sulu, g�nde 7 - 8 kereye kadar olabilen bu d��k� tamamen normaldir. Yine ayn� �zellikleri ta��yan ama 3 g�nde bir bol miktarda yap�lan kaka da normal kabul edilir. Ancak d��k� �ok sert ise nedeni ara�t�r�lmal�d�r.
G��s u�lar�nda meydana gelen �atlaklar genel kan�n�n aksine, temizlikteki yetersizlikten de�il, uygun emzirme pozisyonunun ve tekni�inin sa�lanamamas�ndan ileri gelir. Bebek, memenin sadece ucunu de�il renkli k�sm�n �nemli bir b�l�m�n� bir a��z dolusu almal�, �ene ucu meme cildine temas eder vaziyette ve alt dudak d��a k�vr�lm�� olmal�d�r. Bu �ekilde bebe�in yanaklar�nda �i�lik olu�ur ve yutkunarak annesinin s�t�n� ald�� kolayca fark edilir. E�er �atlak meydana gelmi�se do�ru pozisyonda ve uygun emzirme tekni�iyle sorun k�sa s�rede halledilir. Beslenme sonras� bir miktar anne s�t�n�n �atlak b�lgelere s�r�lerek kurutulmas�n�n yararl� oldu�u d��n�lmektedir.
Emziren anneler her zaman bol ve pamukludan yap�lma sutyen giymelidirler.
Anne s�t�n�n yetmedi�i inanc�yla doktora dan��madan yeni bir g�daya ba�lanmamal�d�r. D�zenli kilo alan, g�nde ortalama 6 kez beslenebilen, bezini g�nde 6 defa �slatan bir bebek anne s�t�n� yeterince al�yor demektir. Kaka say�s� beslenmenin de�erlendirilmesinde g�venilir bir i�aret de�ildir.
Anne s�t�n�n yeterlili�i en iyi �ocu�un gereken tart�y� almas�yla anla��l�r. Bu nedenle bebe�inizi d�zenli aral�klarla sa�l�k kontrollerine getiriniz.
�al��an anneler s�tlerini sa�d�ktan sonra, kaynat�larak steril edilmi� �i�elerde oda s�cakl��nda 8 saat, buzdolab�nda 24 saat ve buzlukta dondurarak 6 ay saklayabilirler. Bu ama�la saklanan anne s�t� hi�bir zaman kaynat�lmamal�d�r.
Bebeklere ilk ya��n sonuna kadar kaynat�lmam�� su verilmemesi tavsiye edilir.
Bebeklerini emziren annelerin iyi beslenmesi anne bebek sa�l�� a��s�ndan �ok �nemlidir. Bu nedenle annelerin; g�nde 2 litre (10 su barda��) kadar sulu g�dalar (su, s�t, az �ekerli limonata, komposto �orbalar, vb.) almalar� �nerilir.

G�nl�k beslenmede en az 2 su barda�� s�t veya yo�urt, 1 k�fte kadar et ve bir adet yumurta, 3 ince dilim ekmek veya 3 porsiyon unlu yiyecek 2 adet meyve bulunmal�d�r. Anne s�t� verirken sigara i�memeli, �ay ve kahve gibi besleyici de�eri olmayan i�ecekleri t�ketmemelidir.

4 - 9 AYLIK BEBEK BESLENMES�

Yaln�z anne s�t�yle beslenen bebeklerde ek g�dalara d�rd�nc� aydan sonra ba�lan�r. 4-6 ay aras�nda anne s�t�yle yeterli b�y�me geli�me sa�lan�yorsa sadece anne s�t�yle beslemeye devam edilir, bu durumda ek g�dalara alt�nc� aydan sonra ba�lan�r.
Bu d�nemde �ocu�unuza verdi�iniz ek g�dalar anne s�t�n�n tamamlay�c�s�d�r.

Ek G�dalar:
�ocu�un ay�na uygun b�y�me ve geli�me s�recini destekleyen, de�i�ik tatlarla tan��mak suretiyle sonraki aylarda kolay yeme al��kanl�� kazand�ran, besleyici de�eri y�ksek ama allerji yapma niteli�i az olan besinlerdir. Meyve suyu veya meyve p�resi, sebze �orbas� veya sebze p�resi, muhallebi, yo�urt, peynir, re�el, bisk�vi, ekmek, yumurta bebek beslenmesinde �nde gelen ek g�dalard�r.
Ek g�dalar� ka��k ya da bardakla veriniz.
Yeni deneyece�iniz yiyecekleri �ocuk a�ken al��k oldu�u yiyeceklerden �nce veriniz. Miktar� daima azdan ba�layarak artt�r�n�z.
Yeni g�dalar�n allerji yap�p yapmad��na dikkat ediniz. Bu nedenle ayn� g�n i�inde birden fazla yeni besin denemeyiniz. ��pheli bir g�day� kesti�inizde belirtilerin ge�ip ge�medi�ini kontrol ediniz. Bir iki g�n sonra yeniden deneyiniz.
Bebe�inizin ho�lanmad�� nemli yiyecekleri zaman zaman yeniden deneyiniz.
Meyve Suyu:
Elma ve �eftali gibi meyvelerin sular� taze olarak 1-2 tatl� ka�� miktar�ndan ba�lanarak verilir ve yava� yava� artt�r�l�r. Portakal ve mandalina suyunun daha ileri aylarda verilmesi uygun olur.
Meyveler iyice y�kan�r, kabuklar� soyulur ve cam rendede rendelenir. Temiz bir tel s�zge� veya t�lbentle s�z�lerek suyu elde edilir. Meyve suyuna ba�land�ktan bir iki hafta sonra p�re halinde verilebilir. Meyve sular�na �eker eklenmemelidir!
Sebze �orbas�:
Meyve suyuna ba�land�ktan iki hafta kadar sonra ��le ��n�nde verilmek �zere patates, havu�, pirin� ve taze sebzelerden g�nl�k olarak haz�rlan�r. Bir iki tatl� ka��ndan ba�lanarak yava� yava� artt�r�l�r. D�rt haftal�k bir s�re i�inde tam sebze p�resine ge�ilir.
1. Hafta (sebze �orbas�): 3-4 su barda�� su, 2 orta boy havu�, 1 orta boy patates 45 dakika kapakl� kapta pi�irilir. Tel s�zge�le hi� ezmeden suyu bir ba�ka kaba al�n�r. Bir �ay ka�� irmik ilavesiyle tekrar 5-10 dakika pi�irilir. S�v� miktar� 200 gram olacak �ekilde ayarlan�r.
2. Hafta (basit sebze p�resi): Ayn� �ekilde pi�irilir. Havu� ve patatesler tel s�zge�ten tamamen ezilerek p�re olarak ge�irilir. Bu p�renin i�ine yine irmik kat�larak maman�n haz�rlanmas� tamamlan�r.
3. Hafta (kar��k sebze p�resi): Havu� ve patatesin yan�na 1 �ay ka�� pirin� ve her g�n bir yenisi ilave edilmek �zere mevsimlik sebzeler eklenir. �rne�in ilk g�n 3-4 yaprak maydanoz, ertesi g�n maydanoz ve bir ka� yaprak �spanak, sonraki g�n ilaveten d�rtte bir enginar, daha sonra d�rtte bir domates gibi .. Tel s�zge�ten ya da blenderden ge�irilerek elde edilen p�reye yine bir �ay ka�� irmik eklenerek 5 dakika daha pi�irilir.
4. Hafta (tam sebze p�resi): Ayr�nt�lar�yla anlatt��m �ekilde haz�rlanan p�reye 1 �ay ka�� zeytin ya�� veya past�rize tereya�� kat�l�r.
Alt�nc� aydan itibaren sebze �orbas� ya da p�resine 1 yemek ka�� k�yma (3 kez �ekilmi� ya�s�z sinirsiz dana) eklenmelidir.
Muhallebi:
Sebze p�resinden 1-2 hafta kadar sonra genellikle 5. aydan itibaren ak�am (gece de�il) ��n� olarak verilir. 1 su barda�� s�t, bir tatl� ka�� pirin� unu, 1 tatl� ka�� toz �ekerle yap�l�r. So�uk s�t�n bir k�sm�yla pirin� unu iyice ezilir, kalan s�t eklenir kar��t�r�larak pi�irilir. Ate�ten indirmeye yak�n �eker eklenir. �lk g�nlerde s�t suland�r�labilir.
Muhallebi, kutu mamalarla da haz�rlanabilir. �zellikle inek s�t� proteinlerine duyarl� olan bebeklerde bu durum tercih edilir. Bir su barda�� su 1 tatl� ka�� pirin� unu kar��t�r�larak pi�irilir. Ate�ten indirildikten sonra i�ine 5-6 �l�ek haz�r mama toz halinde kat�l�r. Topaklanma durumunda tel s�zge�ten ge�irilir. Son y�llarda s�t �ocuklu�u d�neminde inek s�t�n�n hi� kullan�lmamas� y�n�nde olan g�r��ler giderek a��rl�k kazanmaktad�r.

Yo�urt:
S�t kaynat�l�r, elin dayanabilece�i s�cakl��a kadar so�utulur. 1 litre s�t i�ine bir �orba ka�� yo�urt 1-2 ka��k s�tle suland�r�larak eklenir, yava��a kar��t�r�l�r. Hareket ettirmeksizin s�cakl��n� koruyabilecek �ekilde 3-4 saat bekletilir. Bir kase kadar ikindi ��n� olarak verilir.
Kahvalt�:
�ocuk alt� ya da yedi ay�n� bitirdikten, sebze p�resi, muhallebi, yo�urt gibi g�dalara iyice al��t�ktan sonra kahvalt�lara ba�lan�r. S�t, beyaz peynir, re�el, pekmez, ekmek veya bebe bisk�visi ba�l�ca malzemelerdir. Tuzu al�nm�� bir par�a beyaz peynir ve re�el s�tle ezilir. Kar��ma ekmek i�i kat�l�r. Bu ama�la 3-4 bebe bisk�visi kullan�labilir. Kahvalt�ya �nce 1-2 tatl� ka�� olarak ba�lan�r, miktar� giderek artt�r�l�r. Bal allerji yapma olas�l�� nedeniyle bir ya��ndan �nce tercih edilmez. �stenirse 1 �ay ka�� ya� eklenebilir. Bir s�re sonra peynir, re�el, ya� ve ekmek s�tten ayr� olarak verilebilir.
Yumurta:
Kat� olarak pi�irilmi� yumurtan�n sar�s� 1 �ay ka�� miktar�ndan ba�lan�p giderek artt�r�lmak suretiyle kahvalt�ya ilave olarak verilir. Bir haftan�n sonunda bebe�iniz bir tam yumurta sar�s� yiyebilir. �yice al��m�� olan �ocuklara yumurta kay�s� k�vam�nda verilebilir. Yumurtan�n beyaz�n�n bir ya��nda �nce verilmesi genellikle tercih edilmez.
Tah�ll� �orbalar:
Mercimek, yo�urtlu yayla, ac�s�z tarhana �orbas� gibi g�dalar, taze sebze �orbalar�na al��t�r�lm�� olan bebeklere 7. aydan sonra de�i�ik tatlar� ��retmek amac�yla verilebilir.
K�fte:
Sebze �orbas�yla birlikte, ya�s�z sinirsiz �� kez �ekilmi� dana k�ymas�ndan baharats�z olarak haz�rlanm�� 1-2 k�fte 6. Aydan itibaren verilebilir.
Bal�k ve Tavuk:
Bebe�iniz yedi sekiz ayl�k oldu�unda k�ymaya alternatif olarak p�re halinde ��le ��n�nde tavuk ve k�l��ks�z bal�k eti verebilirsiniz.
Karaci�er:
Kuzu ci�eri tercih edilir. Az tuzlu suda ha�lan�r, zar� ��kar�l�r, rendelenerek bal�k ve tavuk etleriyle d�n��ml� olarak sebze �orbalar�yla birlikte verilir.
�ay:
�ay�n besleyici hi� bir de�eri yoktur. Aksine di�er g�dalar�n besleyici de�erini d��r�r, barsaklardan demir emilimini bozarak kans�zl��a yol a�abilir. Bu bak�mdan s�t �ocu�u beslenmesinde yeri yoktur.

6-8 AYLIK BEBEKTE BESLENME �EMASI:
_____________________________________
1. ��n (saat 06.00-07.00)
Kahvalt� + Anne S�t�
Ara ��n (saat 09.00-09.30)
Meyve Suyu
2. ��n (saat 11.30-12.30)
Et + Sebze Mamas� + Anne S�t�
Ara ��n (saat 15.30-16.00)
Yo�urt + Meyve P�resi + Ekmek
3. ��n (saat 18.30-19.30)
S�tl� Muhallebi + Anne S�t�
Gece ��n�
Anne S�t� (1-2 kez)
_____________________________________

Anne s�t� verilmeyen bebeklerde bunun yerine uygun �ekilde haz�rlanm�� haz�r mama verilebilir. Ancak unutulmamal�d�r ki hi� bir mama anne s�t�n�n tam olarak yerini tutamaz. Bu nedenle bebe�inizi kendi s�t�n�zle beslemek i�in olabildi�ince gayret g�steriniz.
Et olarak 1 k�fte, 5 tatl� ka�� karaci�er veya tavuk ezmesi d�n��ml� olarak verilebilir. S�tl� muhallebi yerine mamalardan haz�rlanm�� muhallebiler ya da haz�r unlu s�tl� mamalar verilebilir. Sebze mamas� ve muhallebi ��nleri �nceleri az miktarda ba�lan�r, daha sonra 200-250 gram (bir kase dolusu) olarak haz�rlan�r.

9-12 AY ARASI BEBE��N BESLENMES�:
�ocu�unuz i�in bu d�nemde �zel yiyecekler haz�rlaman�za gerek yoktur. Yeti�kinler i�in pi�irilen t�m ev yemekleri az ya�l� p�reler halinde bebe�e verilebilir.
�rnek M�n�:

Sabah: Kahvalt�
1 Bardak �ekersiz s�t
1 Yumurta sar�s�
1 Tatl� ka�� re�el ya da pekmez
1 �ay ka�� ya�
1 �nce dilim ekmek veya 3-4 adet bisk�vi

Ara: Meyve p�resi

��le: K�ymal� sebze p�releri
Dolma i�leri, sebzeli k�fteler
Kuru baklagil p�releri
Bir dilim ekmek i�i (sebzelerle)

Ak�am: Muhallebi (veya ��le ��n�n ayn�s�)

Sebze olarak bakla ve patl�can bebek beslenmesinde tercih edilmez. Bir ya��na basan bebekler aile sofras�na oturtulur, kendi kendine yemesi i�in te�vik edilir. Di�er s�tl� besinlerin yan� s�ra g�nde bir bardak s�t i�mesine �zen g�sterilir.

1-5 YA� �OCUK BESLENMES�:

Dokuz aydan sonra �ocu�un temel g�das� olmaktan ��kan anne s�t� 2 ya��na dek anne i�in uygun olan bir zamanda kesilebilir.
Bir ya��ndan sonra 13-14 ayl�k olan �ocu�a, �atal ka��k kullanma al��t�rmalar� yap�labilir. Ailenin di�er fertleriyle birlikte sofrada oturan �ocu�un ayr� taba�� olmal�, neyi ne kadar t�ketti�ine dikkat edilmelidir.
Bu d�nemde de �ocuklar g�nde d�rt ��n beslenmeli, temel besin gruplar�ndan (s�t ve s�tl� g�dalar .. etler, yumurta ve baklagiller .. sebze ve meyveler .. unlu ve ni�astal� besinler) yeterli ve dengeli t�ketmelidirler.
�lkemizde en s�k yap�lan hatalardan biri �ocu�u yemek suyuyla beslemektir. Hi� bir besleyici de�eri olmayan bu beslenme bi�imi uygulanmamal�d�r.

Her g�n yar�m litre s�t �ocuklara verilmelidir. S�t her �ekilde verilebilir. S�t�n i�erdi�i kalsiyum �ocuklar�n geli�imi i�in �ok �nemlidir. 25 gram peynirde de 200 gram s�tteki kadar kalsiyum vard�r.
Her g�n et ve baklagillerden bir ikisi beslenme listesinde bulunmal�d�r.
Her g�n bir yumurta yedirilmelidir. D�zenli et verilen �ocuklara g�n a��r� olabilir.
G�nde bir ya da iki kez sebze verilmelidir.
G�nde bir iki kez meyve yenmelidir. Fazladan bir ��n meyve vermek sebzenin yerini tutabilir. Meyve sular� da meyvenin yerine ge�ebilir.
G�nde bir iki kez ni�astal� besinler ve �� dilim ekmek beslenme listesinde bulunmal�d�r.
�ocuklara olabildi�ince erken d�nemde kendi kendilerine �atal ka��k kullanarak yemeleri ��retilmelidir.
Her �e�it �ekerleme, pasta, kek, dondurma s�k s�k verilmemesi gereken yiyeceklerdir. ��nler aras�nda �ocu�a �ekerleme vermek i�tah� azaltarak yetersiz beslenmeye yol a�t�� gibi di� ��r�klerinin de �nde gelen nedenidir.
�ay ve kahve verilmesi i�erdikleri uyar�c� maddeler nedeniyle sinirlili�e yol a�t��ndan bu i�ecekleri �ocuklara hi� tatt�rmamak en iyisidir.
Bu d�nemde �ocuklar a��z ve di� sa�l�� konusunda e�itilmelidirler. 1,5 - 2 ya��na gelen �ocu�un bir di� f�r�as� olmal�, macunsuz olarak f�r�alama e�itimi verilmelidir. �� ya�tan itibaren di� macunu kullanmaya ba�lanabilir.

Sevgili Anne ve Baba,
Haz�rlam�� oldu�um bu k�sa ve �zl� beslenme k�lavuzunun, bebe�inizin yeterli ve dengeli beslenmesi i�in g�sterdi�iniz �abada size yol g�stererek yararl� olaca��n� umut ediyorum. Bebek beslenmesi ile ilgili kapsaml� ve kaliteli �ok say�da kaynak eseri kitap��larda bulabilir, merak etti�iniz ayr�nt�lar� doktorunuzla konu�arak bilgilerinizi peki�tirebilirsiniz.
Sa�l�kl� ve ba�ar�l� nesiller yeti�tirmeniz dile�iyle ..

TheGrudge

28 A�ustos 2006 04:30

Oldu da bitti ma�allah...
Erkek �ocuklar�n kabusu s�nnet, onlar i�in her ne kadar zor g�z�kse de sa�l�k a��s�ndan �ok faydal�.

Penis kanseri, cinsel yolla bula�an hastal�klar ve rahim kanserinin olu�umunu engelleyen s�nneti Memorial Hastanesi �roloji B�l�m� Ba�kan� Prof. Dr. Kemal Sar�ca anlatt�.

S�nnet nedir?

S�nnet penisin u� k�sm�ndaki s�nnet derisinin kesilerek ��kart�lmas� �eklinde tan�mlanabilir. Bu uygulama farkl� toplumlarda farkl� nedenlerle eski �a�lardan g�n�m�ze kadar s�re gelen bir gelenek olmas� yan�nda, g�n�m�zde Amerika Birle�ik Devletlerinde en s�k uygulanan pediatrik cerrahi i�lem olarak da t�p d�nyas�n�n g�ndemindedir.

S�nnetin her erke�e mutlaka yap�l�p yap�lmamas� konusundaki tart��malar uzun s�re g�ndemde olmu�tur. Tart��malar bir yana, s�nnet bir�ok toplum ve k�lt�rde, faydas�n� ya da t�bbi gereklili�i d��n�lmeden dini inanc�n gere�i ve gelenekler nedeniyle uygulanmaktad�r.

Bug�n, d�nya erkek n�fusunun yakla��k %15’i s�nnetlidir. S�nnet adetinin ne zaman ortaya ��kt�� bilinmemektedir. G�n�m�zden 14.000 y�l �ncesine kadar dayand�� d��n�lmektedir. Yontma ta� devri ma�ara resimlerinde bile s�nnetli erkek tasvirleri vard�r. Eski m�s�rda bulunan tarih �ncesi mezarlardaki b�t�n erkekler s�nnetlidir.

Sa�l�k gerek�esiyle de s�nnet ger�ekle�tirilir mi?

S�nnet dini ya da sosyok�lt�rel nedenler d��nda baz� t�bbi zorunluluk hallerinde de uygulanmaktad�r. Bunlar s�nnet derisinin darl��, bu darl�k nedeniyle s�nnet derisinin geri �ekildikten sonra eski yerine getirilememesi ve peniste �i�lik morluk olan durumlar, s�nnet derisi iltihaplar� ve s�k ge�irilen idrar yolu enfeksiyonlar�d�r.

S�nnetin faydalar� nelerdir?

S�nnetin bilimsel ara�t�rmalar ile g�sterilen pek �ok faydalar� bilinmektedir. Bunlar aras�nda, s�nnetli erkeklerde penis kanserine rastlanmamas�, cinsel yol ile bula�an hastal�klara daha az rastlanmas� say�labilir.

S�nnetli erkeklerin e�lerinde rahim a�z� kanserinin daha az izlendi�i belirlenmi�tir. Ancak s�nnetin yap�lmamas� gereken baz� t�bbi durumlar da bilinmelidir. Bunlar aras�nda idrar kanal� a�z�n�n normal yeri d��nda, penisin alt ya da �st b�lgesine a��ld�� do�u�tan penis-idrar kanal� anomalisi olan �ocuklar, kanama-p�ht�la�ma bozuklu�u olan �ocuklar say�labilir. O nedenle s�nnet �ncesinde �ocu�un mutlaka bir uzman doktor taraf�ndan muayenesi yap�lmal�d�r.

Yeni do�anlar�n neredeyse yar�s�nda, s�nnet derisi penis ba�� izlenecek kadar geri s�yr�lamaz. Alt�nc� aya kadar bebeklerin ancak % 20’si t�m�yle s�yr�labilen s�nnet derisine sahipken, 3 ya��nda bu oran % 90’a ula��r.

Puberteye kadar ise hemen t�m �ocuklar�n s�nnet derileri tamamen geri �ekilebilecek hale gelir. O nedenle s�nnet derisinin yeterince geri s�yr�lmad�� g�ren anne babalar zorlayarak s�nnet derisini geriye �ekmeye �al��mamal�d�rlar.

S�nnet ka� ya��nda yap�lmal�d�r?

�deal s�nnet ya�� konusunda halen bir fikir birli�i olmamakla beraber, t�bbi gereklilik hallerinde her ya�ta yap�labilir. Genel uygulama �ocu�un yap�lan i�lemi anlamayaca�� 2 ya� �ncesi ya da i�lem anlat�ld�� zaman anlay�p ikna olabilece�i ya�lar olan 6 ya� sonras� s�nnet yap�lmas�d�r. Ancak g�n�m�zde yayg�nla�an genel anestezi alt�nda uygulanan s�nnet ya� s�n�rlamas�n� ortadan kald�rm�� gibi g�r�nmektedir.

3-6 ya� aras�ndaki �ocuklar fallik d�nem i�inde bulunduklar�ndan, lokal anestezi alt�ndaki s�nnet ile kastrasyon korkusuyla ruhsal sorunlarla kar��la�abilirler. Psikolojik nedenlerle bu ya� grubunda da lokal anestezi ile s�nnet yap�lmas� uygun de�ildir.

Lokal anestezi amac�yla penis k�k�ne ince bir i�ne yoluyla uygulanan lokal anstezik ila�lar ve ve yine b�lgesel etkili uyu�turucu kremler kullan�lmaktad�r. Ancak �ocuk hi� ya da �ok az bir a�r� duymas�na ra�men i�lem kendisine yeterince anlat�lmam�� ve g�n�ll� de�il ise s�nnet i�lemi i�in �art olan hastan�n hareketsiz kalmas� sa�lanamaz, dolay�s�yla ideal bir s�nnet i�lemi ve kanama kontrol�n� sa�lamak �ok zorla��r.

Genel anestezi alt�nda yap�lan s�nnetlerde i�lem hem �ocuk hem de doktor taraf�ndan daha konforlu �artlarda ger�ekle�ebilmektedir. S�nnet bir cerrahi giri�imdir ve mutlaka asepsi dedi�imiz mutlak cerrahi temizlik �artlar�n�n, kullan�lan aletlerin sterilizasyonunun sa�lanmas� gerekmektedir.

��lem sonras� kanama kontrol�n�n ve a�r�s�z bir s�nnet sonras� d�nem i�in gerekli ila� uygulamalar� g�n�m�zde s�nneti gerekleridir.

S�nnet, �ocu�a nas�l anlat�lmal�d�r?

S�nnetten �nce �ocuk, ger�ek bilgilerle bilgilendirilmelidir. �ocuklara "s�nnet olmayaca��, i�ne veya kesme gibi i�lemler yap�lmayaca��, sadece muayene olaca��" �eklinde kand�rmalar s�kl�kla yap�lmaktad�r. Daha sonra �ocuk ger�ekle kar��la�t��nda korku ve tepkisi daha fazla olmakta, ayr�ca ebeveynine ve hekime g�veni sars�lmaktad�r.

Toplu s�nnet uygulamas� da �nemli bir ele�tiri konusudur. Toplu s�nnetlerde her �ocu�a gerekli duygusal ve teknik �zenin g�sterilmesi, her �ocuk i�in ayr� steril alet temini zordur. Karga�a ortam�nda hatal� s�nnet, infeksiyon ve di�er komplikasyonlar�n olu�ma ihtimali daha fazlad�r. Bu sebeplerle toplu s�nnet uygulamas�ndan ka��nmak gereklidir.

S�nnet herhangi bir rahats�zl��a neden olabilir mi?

Cerrahi bir m�dahale olan s�nnetin bir tak�m istenmeyen komplikasyonlar� da vard�r. Bunlar aras�nda en s�k rastlananlar kanama ve enfeksiyondur. Daha az izlenen ancak ciddi olabilecek komplikasyonlar aras�nda ise glans denen penis u� k�sm�n�n kesilmesi, peniste kanlanma bozuklu�u ve morarma, uygulanan lokal anestezik ilaca kar�� olu�abilecek alerjik reaksiyon ya da methemoglobinemi durumu, idrar kanal�n�n t�kanmas� ve idrar yapamama gibi durumlar say�labilir.

S�nneti yapan ki�inin e�itim ve deneyim d�zeyi a�a�� indik�e, veya toplu s�nnetlerde oldu�u gibi, ardarda yap�lan s�nnet say�s� artt�k�a komplikasyon oran� da y�kselmektedir. S�nnet kesinlikle hafife al�nmamas� gereken ciddi bir cerrahi giri�imdir ve mutlaka uzman hekimlerce uygun ko�ullar alt�nda uygulanmal�d�r.

kamyon

5 Eyl�l 2006 16:49

AN� BEBEK �L�M� SENDROMU: BE��K �L�M� SENDROMU

TANIM:
Ani bebek �l�m� sendromu (AB�S), 1 ya��ndan k��k bebeklerin bilinmeyen nedenlerle aniden �lmelerini tan�mlayan bir terimdir. Ani bebek �l�m� sendromu (be�ik �l�m� olarak da bilinir) geli�mi� �lkelerde 1-12 ayl�k bebekler aras�nda en s�k g�r�len �l�m nedenidir.
Birka� t�bbi ara�t�rmada, bu sendromla ili�kili biyolojik ve �evresel risk etmenlerinin belirlenmi� olmas�na kar��n ger�ek nedenle ilgili kesin bilgi yoktur. D�nya �ap�nda yap�lan bir�ok �al��mada y�z�koyun (karn�n�n �st�ne) yat�r�lan �ocuklar�n y�ksek risk alt�nda olduklar� g�sterildi. Bebeklerin yat�r�lma pozisyonu �lkeler aras�nda farkl�l�k g�steriyor; ABD'deki bebekler on y�l �nce �o�unlukla y�z�koyun yat�r�l�yordu. Daha sonra baz� �lkelerde oldu�u gibi ABD'de de annebabalar sa�l�kl� bebeklerin s�rt�st� yat�r�lmas� i�in te�vik edilmeye ba�land�.

JAMA'da yay�mlanan �� yeni ara�t�rma, bu konuda h�l� ba�ka �al��malara gereksinim oldu�unu ortaya koydu. Ulusal �ocuk Sa�l�� ve �nsan Geli�imi Enstit�s�'n�n (National Institute of Child Health and Human Development: NICHD) bir �al��mas�nda ABD'de y�z�koyun yat�r�lan bebeklerin oran�n�n 1992 y�l�nda %70 oldu�u, ancak 1996 y�l�nda %24'e d��t�� saptand�. Ayn� s�re i�inde ani bebek �l�m� sendromu yakla��k %38 azald�. NICHD'nin y�r�tt�� ikinci �al��mada, d��k gelir d�zeyine sahip, Afrika k�kenli Amerikal� annelerin bebeklerini y�z�koyun yat�rma olas�l��n�n daha fazla oldu�u belirlendi. Ara�t�rmac�lara g�re, do�umdan sonra bebe�inin hastanede y�z�koyun yat�r�ld��n� g�ren annelerin %93'� evde de ayn� pozisyonda yat�r�yor.

Massachusetts ve Ohio'daki yakla��k 8000 annenin yer ald�� ba�ka bir �al��mada bebeklerini bir ayl�kken y�z�koyun yat�ran annelerin oran� sadece %18 iken, bebekleri �� ayl�k oldu�unda bu pozisyonda yat�rmaya ba�layan annelerin oran�n�n %29'a y�kseldi�i belirlendi.
Ara�t�rmac�lar bu art��n, annelerin ailelerinden, arkada�lar�ndan, ba�ka �ocuklardan ve bebeklerinin davran��lar�ndan etkilenmeleri sonucu ortaya ��kt��n� bildiriyorlar. Ara�t�rmac�lar, bebeklerin y�z�koyun yat�r�lmas�n� �nlemek amac�yla Afrika k�kenli Amerikal�lar ya da �spanyol k�kenliler, d��k gelir d�zeyine sahip, 29 ya��ndan gen�, daha �nce �ocuk sahibi olmu� ya da 8 haftal�ktan k��k bebe�i olan, y�ksek risk grubundaki annelere y�nelik e�itim programlanna gereksinim oldu�unu belirtiyorlar. Ayr�ca, hastanelerde de yeni do�an bebeklerin s�rt�st� yat�r�larak do�ru uyku pozisyonunun yerle�tirilmesi gerekti�i vurgulan�yor.

AN� BEBEK �L�M� SENDROMUNA �L��K�N R�SK ETMENLER�:

Ara�t�rmac�lar, ani bebek �l�m� sendromunun nedenini bilmemelerine kar��n, olas�l�� art�ran etmenleri tan�mlad�lar:

Y�z�koyun uyuyan bebekler
Sigara duman�na maruz kalan bebekler
Anneleri gebelik d�neminde sigara i�enler
Anneleri ilk hamileli�i s�ras�nda 20 ya��ndan k��k olanlar
Anneleri do�um �ncesi sa�l�k bak�m� i�in hi� ba�vurmayanlar ya da ge� ba�vuranlar
Erken do�an ya da d��k do�um a��rl�kl� bebekler
K�� aylar�nda do�anlar
Erkek bebekler

R�SK AZALTMANIN YOLLARI:
Ani bebek �l�m� sendromunu �nlemenin g�venli bir yolu olmamas�na kar��n, riski azaltabilecek �nlemler �unlard�r:

Bebekleri s�rt�st� yat�rmak
Do�umdan �nce iyi bir sa�l�k bak�m�
Sigara i�ilmeyen bir �evre
Sert bir yatak
Bebe�in alt�na yast�k ya da battaniye gibi yumu�ak malzemeler yerle�tirmemek
Bebe�i �ok s�cak ortamda bulundurmamak (giydirerek, �rterek ya da a��r� s�cak bir odada yat�rarak)
Rutin kontrolleri ve a��lar� yapt�rmak
Hafif bir hastal�ktan sonra bile bebe�i birka� g�n yak�ndan g�zlemlemek

KAYNAKLAR:
National Institute of Child Health and Human Development "Back to Sleep" Campaign 31 Center Drive, Room 2A32 MSC 2425 Bethesda, MD 20892-2425 800/SOS-CRIB or www.nih.gov/nichd/
Sudden Infant Death Syndrome Alliance 800/221-SIDS or www.sidsalliance.org
American Academy of Pediatrics SASE (business sizel to: SIDS Fact Sheet AAP P.O. Box 927 Elk Grove Village, IL 60009 National lnstitute of Child Health and Human Development, SlDS Alliance, American Academy of Pediatrics, AMA's Encyclopedia of Medicine

Mystic@L

7 Eyl�l 2006 23:50

Y�r�te� Yararl� M�, Zararl� M�?

http://www.sagliklicocuk.com/sc01/crklr/file/sss/CokSorulanSorular_img/sss02.gif
Anne babalar, bazen bebe�in y�r�mesini kolayla�t�raca��na inanarak, bazen de onun ho��a vakit ge�irip e�lenmesi i�in y�r�te� al�yorlar. Evet, ger�ekten de bebekler y�r�te�te ho� zaman ge�irebilirler, fakat doktorunuza dan��t��nda bunu onaylamad��n� g�receksiniz. Y�r�tecin, san�lan�n aksine, y�r�meyi kolayla�t�r�c� de�il engelleyici etkisi vard�r. ��nk�, kolayca hareket kabiliyeti kazanan bebek, kendisi �aba harcamaya gerek duymayacak, y�r�me denemelerinden vazge�ebilecektir. �stelik y�r�te�te; y�r�me i�in �zellikle �nemli olan kal�a ve �st bacak kaslar� de�il, alt bacak kaslar� �al��maktad�r. Ayr�ca, bebe�in tak�l�p d��me, �nceden ula�amad�� tehlikelere ula�ma riski vard�r. Bebe�in emeklemesi, yerde yuvarlanmas� onun geli�imi a��s�ndan daha yararl�d�r, haz�r oldu�unda nas�lsa y�r�yecektir

NihLe

29 Eyl�l 2006 14:09

Bebekte Otistik Bozukluklar

Otistik bozuklu�un genel anlamda belirgin belirtileri olmas�na kar��n, baz� durumlarda anne babalar taraf�ndan ge� farkedilebilmektedir. Otistik bozukluk, ilk 36 ayda baz� belirtiler vererek yava� yava� kendini g�stermeye ba�lar.

Normalde bebeklerin geli�im d�nemleri i�erisinde bebeklerin anne veya di�er insanlar ile ileti�im ve etkile�im �ekli �nemlidir. Bebek ilk do�du�u andan itibaren etraf� ile ileti�im ve etkile�ime girmek ister . Bu ileti�im ve etkile�im; g�z ile nesneleri ve insanlar� takip ederek, agulama ile sinyal vererek, kar��s�ndakine g�l�msemede bulunarak, g�z konta�� kurarak olabilir. Otistik bozuklu�un ba�lang�c�n�n, ilk 36 aydaki belli bir normal geli�im d�neminden sonra g�r�lebilece�i gibi, do�umdan itibaren baz� belirtiler ile birlikte de g�r�lebilir.

Otistik bozuklu�u olan �ocuklarda �� temel belirti vard�r. Bunlardan birincisi ileti�im alan�ndad�r. Yani konu�ma, jest ve mimikler vb, ara�lar ve etraf ile ileti�imin olmamas� veya �ok k�s�tl� ve s�n�rl� olmas�d�r. Aileler �o�unlukla �ocuklar�n� ''konu�muyor'' diye kulak-burun-bo�az hekimine veya �ocuk hastal�klar� hekimine g�t�r�rler. Daha sonra da, yap�lan tetkiklerin normal ��kmas� ile �ocuk psikiyatristlerine giderler. �kinci bozulan alan ise �evre ve di�er insanlar ile etkile�im alan�d�r. Yani �ocuk ba�kalar� ile duygular�n�, ba�ar�lar�n�, sevin�lerini payla�maz ve etraf�ndaki insanlar ile kar��l�kl� etkile�ime girmek istemez. Zaten otizmin kelime anlam�na uygun olarak '' kendi halinde, kendi kabu�unda” davran�r. �nsanlar�n duygusal de�i�iklikleri ve sinyalleri onlar� etkilemez veya �ok s�n�rl� olarak etkile�im g�r�l�r. Ya��tlar�n�n yan�na gitmez, onlar ile ilgilenmezler. ��nc� temel bozulma alan� ise �srarla tekrarlayan davran��lar ( d�nme, sallanma, z�plama vb.) ve �ok s�n�rl� olan ilgi alan�d�r. Bu durumdaki bir �ocuk �ama��r makinas�n�n d�nen merdanesi kar��s�nda saatlerce oturup bakabilir veya bir araban�n tekerle�ini saatlerce �evirebilir veya bir e�yan�n par�as� ile saatlerce oturup u�ra�abilir.

Ek olarak ayak ucunda y�r�me, yandan bak��, a�r�ya dayan�kl�l�k, yemek konusunda g�da se�imi vb belirtiler ile otistik �ocuk di�er �ocuklardan kolayl�kla ay�rt edilir. Otizmin temel tedavisi e�itim olmakla birlikte erken tan� ve hastal��a ba�ka sorunlar�n e�lik edip etmedi�i �nemlidir.

�nemli olan anne babalar�n bu konuda uyan�k olarak erken tan� ve tedavi a��s�ndan bilgili olmalar�d�r.

Uzm.Dr. Esra �zayd�n

NihLe

29 Eyl�l 2006 14:13

Bebeklerde Uyku D�zeni

Yeni do�an bebe�iniz ilk haftalarda g�nde 17-18 saat uyur. 3. ayda ise uykusu g�nde 15 saate d��er. Ancak bu uyku hi�bir zaman gece olsun g�nd�z olsun aral�ks�z olarak 2-3 saati ge�mez. B�ylece bu d�nemde siz de hi�bir zaman 2-3 saatten fazla aral�ks�z uyuyamazs�n�z.

Bu yaz�da sizlere bebeklerin uykusu bu konusunda birka� ��t verilecektir.

0-3 ay: Yeni do�an bebe�iniz ilk haftalarda g�nde 17-18 saat uyur. 3. ayda ise uykusu g�nde 15 saate d��er. Ancak bu uyku hi�bir zaman gece olsun g�nd�z olsun aral�ks�z olarak 2-3 saati ge�mez. B�ylece bu d�nemde siz de hi�bir zaman 2-3 saatten fazla aral�ks�z uyuyamazs�n�z. Ya beslemek i�in, ya alt�n� almak i�in veya sadece oynamak i�in uykunuz mutlaka b�l�necektir. Bu durum �o�u bebekte 5-6.aya kadar s�rer.Bu s�re i�inde size d��en g�rev bebe�inizin uyku al��kanl�klar�n� yerle�tirebilmek i�in al��t�rmalara ba�lamakt�r.

Bebe�iniz uykusu geldi�inde g�zlerini ovu�turmak, kulaklar�n� �eki�tirmek gibi birtak�m hareketler yapar. Bu hareketleri ��renin.

Bebe�inize gece ve g�nd�z�n fark�n� ��retmeye ba�lay�n.Buna 2 haftal�kken ba�lay�n.G�nd�z onunla oynay�n, konu�un, ilgilenin. Gece uyku vakti geldi�inde ��klar� karart�n, oynad��n�z oyunlar� m�mk�n oldu�unca yava�lat�n. Onun ilgisini �ekecek t�m aktiviteleri s�n�rlay�n. �ama��r, bula��k makinesi vs. aletleri �al��t�rmay�n.

6-8 haftal�k oldu�unda bebe�inize kendi kendine uyuma �ans� tan�y�n. Onu yata��na yat�r�n, uyutmak i�in �aba sarfetmeyin, kuca��n�za almay�n veya sallamay�n. B�ylece kendili�inden uyumay� ��renme �ans� tan�y�n.

3-6 ay: 3-4 ayl�k olan �o�u bebek g�nde 15 saat uyur. Bunun yakla��k 10 saati gece, 5 saati ise g�nd�zd�r. Eskisi gibi her 2-3 saatte bir uyanmamaktad�r. Geceleri ancak bir ka� kez beslemek i�in uyanabilirsiniz. G�nd�z uykular� ise 2-3 parti halinde yakla��k 5 saat olacakt�r.Bu d�nemde:

Bebe�inizin uyku saatlerini planlamaya ba�layabilirsiniz. Geceleri 20- 20.30 s�ralar�nda uyumas� uygun olacakt�r. Bu saatlerde bebe�iniz �ok enerjik g�r�nse de yatmas�n� sa�lay�n. g�nd�z uykular�n� da belli saatlere planlamaya �al��n.

Yatma zaman� i�in bir tak�m al��t�rmalar geli�tirmeye �al��n. Onu yat�rmadan �nce oynad��n�z oyunlar� yava�lat�n. Pijamalar�n� giydirin. Hikaye anlat�n, ninni s�yleyin. I��klar� azalt�n. Bunu her g�n yaparak bebe�inizin yatma saati geldi�ini ��renmesini sa�lay�n.

Bebe�iniz gece uykusunu 10 saat uyuduktan sonra onu uyand�r�n. b�ylece g�nd�z uykular�n� da d�zenli uyumas�n� sa�lars�n�z.

6-9 ay: G�nl�k uykusu yakla��k 14 saattir. 7 saate yak�n bir s�re hi� uyanmadan uyuyabilir. Sabah ve ��leden sonra olmak �zere g�nde iki kez k�sa s�reli g�nd�z uykular� uyumas� uyku d�zeninin sa�lanmas�nda faydal� olacakt�r.

Bu d�nemde yatma zaman� i�in daha �nceden geli�tirdi�iniz al��t�rmalar�n faydas�n� g�receksiniz. Art�k �nceden al��t�rd��n�z gibi pijamalar� giydirdi�inizde, hikaye okuyup ninni s�yledi�inizde uyku zaman�n�n geldi�ini kabul edecektir.
Her g�n ayn� saatte g�nd�z uykular�na yatmas�n� sa�lay�n.
Kendi kendine uyuyakalmas�n� sa�lamaya �al��n.

9-12 ay: Bu aylarda muhtemelen bebe�iniz geceleri 10-12 saat ve g�nd�zleri iki kez yar�m- 2 saat uyuyor olacakt�r. Size d��en ise yatma zaman� al��kanl�klar�n� bozmamas�n� sa�lamak, kendi kendine uyumas� i�in gerekenleri yapmak olmal�d�r.

12-18 ay:Bu aylarda bebe�iniz g�nde 13-14 saat uyuyacakt�r. 18 ayl�k oldu�unda g�nde iki kez olan k�sa g�nd�z uykular�n� ��leden sonralar� yar�m- iki saatlik tek uykuya indirebilir.Size d��en ise yatma zaman� al��kanl�klar�n� bozmamas�n� sa�lamak, kendi kendine uyumas� i�in gerekenleri yapmak olmal�d�r.

18- 24 ay:Geceleri 10-12 saat, g�nd�zleri 2 saatlik bir ��len uykusu yeterli olacakt�r. Bu aylarda �ocu�unuz olu�turdu�unuz al��kanl�klar� y�kabilmek i�in �e�itli hilelere ba�vurabilir.

Uzm.Dr. Esra �zayd�n

NihLe

29 Eyl�l 2006 14:15

Bebeklerde Ate�le Gelen Havale

Son zamanlarda salg�n halini alan grip, herkeste y�ksek ate� nedeni oluyor. �zellikle bebekleri olan aileler, ate�le gelen havaleden endi�e ediyorlar. Gerek telefon ve gerekse mektupla bana ula�an okurlar�m aras�nda, bebeklerdeki y�ksek ate� kar��s�nda ne yapmalar� gerekti�ini soran okurlar�m �ok fazla.

Bebeklerin hastal�klar�n� anlamak �ok kolay de�il. Derdini anlatamad�klar� i�in, sadece a�larlar. Genelde huzursuz ve �ok a�layan bir bebekte de a�lama da ipucu olarak de�erlendirilmeyebilir. E�er bebe�in yeme, i�me ve uyuma al��kanl�klar�nda dikkat �ekici bir de�i�me varsa, o �ocu�un hasta oldu�u d��n�l�r. Her hastal�k ate� y�kselmesine neden olmazsa da, bebeklerde ve k��k �ocuklarda infeksiyon hastal�klar� daha s�k rastland�� i�in, hastal�klar�n�n b�y�k bir k�sm�nda ate� y�kselmesi olacakt�r. Bu nedenle bebe�in ate�ini �l�mek sa�l�� hakk�nda bilgi verecektir. Cildin terli ve bebe�in hareketli olmas� nedeniyle, koltuk alt� yerine makattan ate� �l�mek daha do�rudur.

E�er bir bebe�in makattan �l��len ate�i 38 dereceden fazla ise, o bebekte y�ksek ate� oldu�unu kan�tlar. Ancak �o�u zaman ate�in y�ksekli�inden �ok bebe�in genel durumu daha da �nemlidir. Ate�i normale yak�n ama halsiz, devaml� uyuyan, mama yemek ya da s�t i�mek istemeyen bir bebek, 39 derece ate�i olmas�na ra�men, canl� hareketli, beslenmesini s�rd�ren bir bebe�e oranla daha hastad�r. E�er iki ayl�ktan k��k bir bebe�in ate�i 38 dereceyi a�arsa doktora g�t�rmek gerekir. �ki ayl�ktan b�y�k bebek i�in doktora g�t�rme s�n�r� 39 derece ate�tir. Ancak daha d��k rakamlarda da olsa ate�, �� g�nden daha fazla s�r�yorsa, doktora g�t�rmek gerekecektir.

Ate� y�kselmesi v�cudun savunma mekanizmalar�ndan biridir. V�cutta vir�s ya da bakteri cinsi bir hastal�k etkeni oldu�unu ve v�cudun buna kar�� tepki g�sterdi�ini kan�tlar. Ate� y�kselmesi halinde hastal�k etkenleri faaliyetlerini s�rd�remez ya da �l�rler. Bu nedenle ate� y�kselmesi hastan�n yarar�na bir durumdur. Ancak, y�ksek ate�in devam etmesi, v�cudun hastal�� yenemedi�ini g�sterir. Hastal��n devam etmesi organlarda kal�c� bir bozukluk yaratabilece�i i�in, m�dahale edilmelidir. Doktor, yapaca�� muayeneden sonra hastal�� te�his edecek ve gerekli �nlemleri alacakt�r. Gerekli tedaviye ba�lamadan ate�i d��rmek yararl� bir davran�� de�ildir.Ate�in, savunma sistemi i�in yararl� oldu�unu belirttim ancak bunun tek istisnas�, y�ksek ate�le gelen havale n�betidir.

Beyin h�crelerinin normal d�� bir aktivite g�stermesi sonucu ortaya ��kan, v�cuttaki istemsiz kas�lmalara, t�p dilinde konv�lsiyon, halk aras�nda da havale ad� verilmektedir.Tipik bir havale n�betinde bebek �uurunu kaybeder, kol ve bacaklar� kas�l�r. Birka� saniye sonra, kol ve bacaklarla y�zde ritmik kas�lmalar olmaya ba�lar. Bir s�re sonra da b�t�n belirtiler kaybolur.

Havale n�betleri genellikle 6 ayl�k ile 5 ya� aras�ndaki �ocuklarda olur. �o�u zaman y�ksek ate� ile beraberdir. Ancak ate�in y�ksekli�i ile havale ge�irme aras�nda her zaman bir ilinti yoktur. Yani baz�lar�nda �ok y�ksek ate�te havale olmazken, baz� bebeklerde daha d��k ate�lerde bile havaleye rastlanabilir. �ocuklar�n %4-5 inde hayatlar�nda en az bir kez havaleye rastlan�rken, bunlar�n yar�s�nda bir kereden sonra havale g�r�lmez. Eskiden, havale ge�iren �ocuklarda mutlaka beyin hasar� kalaca�� d��n�l�rken, bunun do�ru olmad�� art�k anla��ld�. �nemli olan havalenin kendisi de�il, havaleye neden olan hastal�kt�r. Bu iyi tedavi edilmedi�i taktirde hasar kalabilir.

E�er bebe�in ate�i y�ksekse, d��rmek i�in, giysilerini ��kartmak, ba��na ve g��s�ne �slak bez koymak, t�m v�cudu serin su ile �slat�lm�� bezlerle silmek yararl�d�r. Havale ge�iren bebekte, kolonya gibi alkoll� maddeler kesinlikle kullan�lmaz. Ayr�ca ate� d��rmek i�in su dolu k�vete sokmak da tehlikeli olabilir.Kusmaya ba�larsa, y�z�koyun ya da yan yat�rarak kusmu�un nefes borusunu t�kamas�n� �nleyin.Nefes almas� g��le�irse, alt �enesini hareket ettirmeye �al��arak nefes almas�na yard�mc� olun. �o�u insan, havale ge�iren ki�inin dilini �s�raca��n� ya da yutaca��n� ve nefes yolunun kapanaca��n� d��n�r. Dil �s�rma olursa da �ok �nemli de�ildir. Bunu �nlemek i�in a�z�na elinizi ya da ba�ka cisimleri sokmak tehlikeli olabilir.E�er nefesi durursa, yapay solunuma ba�lamay�n, k�sa bir s�re sonra kendili�inden soluk al�p vermeye ba�layacakt�r.

Havale n�beti ge�tikten sonra, bebe�in devaml� doktoru varsa, ona haber verin. Bebe�i muayene etmek isteyecektir. E�er bu doktora ula�am�yorsan�z, bir hastanenin acil k�sm�na g�t�r�n. Yukar�da da belirtti�im gibi, havaleye neden olan hastal�k, �o�u zaman havaleden daha ciddi sorun yarat�r.

Uzm.Dr. Esra �zayd�n

GusinapsE

2 Ekim 2006 17:23

Ani Bebek �l�m�

Ani Bebek �l�m�
T�pta SIDS olarak adland�r�lan su sorun, hi�bir bir neden olmaks�z�n ani bir �ekilde bebe�in ya�am�n�n sona ermesi olarak bilinir. Bebek �l�mlerinde �okca rastlanan SIDS, bebek 12. ay�n� doldurana kadar ortaya ��kabilir. En �ok ikinci ve d�rd�nc� aylar aras�nda g�r�l�r. D�rd�nc� ayla onikinci ay aras�nda SIDS’e daha az rastlan�r. Bir �ok bebekte bu �ekilde nedeni bilinmeyen �l�mlerle kar��la�mak m�mk�nd�r. �zellikle erkek bebeklerde oldu�u bilinmektedir ve k�� aylar�nda daha �ok rastland�� da g�zlenmi�tir. Bu durumla kar��la�an bebeklerin b�y�k k�sm�n�nda uyudu�u s�rada ya�am�n� yitirdi�i bilinmektedir.

Erken ya�larda gebe kalan kad�nlar�n bebeklerinde SIDS'le kar��la�ma olas�l�� daha fazlad�r. Ayr�ca alkol, ila� ve sigara ba��ml�s� olan annelerin bebekleri de risk alt�ndad�r. Gebelik d�neminde iyi beslenmeyen annelerde ve de ekonomik nedenler y�z�nden ge�im zorlu�u �eken ailelerin bebeklerinde SIDS daha fazlad�r. Olmas� gerekenden �ok daha kiloya sahip olan bebekler ile premature bebeklerde SIDS g�r�lmesi de beklenebilir.

Bebeklerde SIDS ile kar��la�mamak i�in uzmanlar taraf�ndan bir tak�m �neriler verilmektedir. Bu tavsiyelere uyuldu�u taktirde bebeklerde ki �l�m riskinin azald�� g�zlenmi�tir. Olduk�a �nemli olan bu olay �zerinde fazlas�yla durulmal� ve duyarl� olunmal�d�r. Ebeveynlerin bu uyar�lar� dikkate almalar� yararl� olacakt�r.

•Gebelik d�nemlerinde al�nan g�dalara dikkat
edilerek, s�rekli olarak hekim kontrol�nde olmak
gerekir.
•�nemli bir sorun olmad�� taktirde mutlaka bebe�i
emzirmelidir
•Bebek do�duktan sonra s�rekli hekim g�zetiminde
olmal� ve anla��lamayan bir durum g�r�ld��nde de
derhal hekimle irtibat kurulmal�d�r.
•Is� bebek i�in �nemlidir. Bu nedenle bebek
odas�n� s�rekli orta derecede bir �s�da olmas�na
dikkat edilmelidir.
•Bebek odas�nda s�rekli temiz hava olmas�n�
sa�lamak gerekir.
•Bebe�in odas�nda ya da bebe�in yer ald�� hi�bir
yerde sigara i�ilmesine m�sade etmeyin. Sigara
i�ilen b�l�mlerde bebe�inizi bulundurmay�n.
•Bebe�in yata��n�n �ok yumu�ak olmas�n� izin
vermeyin, bunun yerine sert bir yatak se�in.
•Bebek �ar�af�n� yata��n alt kenar�na s�k��t�r�n ve
b�z��mesini engelleyin.
•Bebe�in yata��n�n s�rekli temiz olmas�n� sa�lay�n.
•Uyuma esnas�nda bebe�in y�z�n� kapatmay�n.
•Bebe�in mutlaka s�rt �st� yatmas� gereklidir, bu
�ekilde yatan bebeklerde SIDS olma oran� olduk�a
azalm��t�r.
•Bebe�in yata��nda fazlal�k hi� bir �ey
bulundurmay�n.
•Bebe�i yata��n alt b�l�m�ne de�ilde, �st b�l�m�ne
yat�r�n.
•Bebek yata��n�n alt�na hi� bir �ey sermeyin.

kamyon

3 Ekim 2006 05:28

VENTR�K�LER SEPTAL DEFEKT VDS-�OCUKTA KALP DEL��

K��K VENTR�K�LER SEPTAL DEFEKT (VSD)

Kalbin iki kar�nc�� aras�ndaki duvarda a��kl�k olmas�d�r (�ekil 2). Bu a��kl�k vas�tas�yla sol taraftaki temiz kan�n bir k�sm� sa� tarafa ge�er. Bu olay akci�er atardamar�nda hafif bir bas�n� y�kselmesine sebep olabilir. Hastan�n �ikayetlerinin ciddiyeti ve tedavi �ekli (ila� veya ameliyat) b�y�k �l��de a��kl��n b�y�kl��ne, yani buradan ge�en kan�n miktar�na ba�l�d�r. K��k VSD’li hastalarda genellikkle hi�bir �ikayet g�r�lmez.

Tan� nas�l konulabilir ?

Tan� genellikle herhangi bir nedenle doktora gidildi�inde muayene s�ras�nda �f�r�m�n duyulmas� ile tesad�fen konur. Kesin tan� �ocuk kardiyoloji uzman�nca yap�lan muayene ve ekokardiyografi ile konur.

Tedavide ne yap�labilir ?

K��k defektlerde genellikle tedavi gerekmez. Ancak s�nnet, di� �ekimi, di� dolgusu gibi baz� giri�imler �ncesinde endokardite (kalbin i� tabakas�n�n iltihab�) kar�� koruyucu tedaviye ihtiya� g�sterirler.

�leriye d�n�k yap�lmas� gerekenler :

Defektin kendili�inden kapanma ihtimali oldu�u unutulmamal�d�r. Hasta doktorun �nerece�i belli kontrol aral�klar� ile takibe gelmelidir.

GEN�� VENTR�K�LER SEPTAL DEFEKT
(VSD)

Kalbin iki kar�nc�� aras�ndaki duvarda b�y�k bir a��kl�k olmas�d�r Bu a��kl�k vas�tas�yla sol kalpteki temiz kan sa� kalbe, buradan da akci�erlere gider. Bu olay bir taraftan akci�er atardamarlar�nda bas�n� y�kselmesine sebep olur, di�er taraftan artan kan ak�m� kalbin daha fazla �al��mas�na ve daha fazla yorulmas�na sebep olur.

Tan� nas�l konulur ?

Bu bebeklerde h�zl� nefes al�p verme, �zellikle emerken a��r� terleme, yeterli kilo alamama ve emme s�ras�nda yorulma dikkati �eker. Tan�, muayene s�ras�nda �f�r�m duyulmas� ile ve kalp yetersizli�i bulgular�n� belirleme ile konur. Bu hastalarda s�k s�k zat�rre, bron�it gibi akci�er hastal�klar� da s�k g�r�l�r. Genellikle �ocuk doktora hasta oldu�unda g�t�r�ld��nden, b�yle a��r hasta ve huzursuz bir bebekte di�er bulgular zor farkedilir. Bu hastalar�n bir k�sm� akci�er enfeksiyonu tadavileri ile k�smen d�zelmekle birlikte, kesin tan� konulmas� bu nedenle �ok gecikebilmektedir. Erken tan� i�in �lkemizde sa�l�kl� �ocuklar�n da doktor kontrol�ne g�t�r�lmesi al��kanl��n�n kazan�lmas� �artt�r. Kesin tan� �ocuk kardiyoloji uzman�nca yap�lan muayene ve ekokardiyografi ile konur.

Tedavide ne yap�labilir ?

Kalbin �al��ma g�c� ila� tedavisi ile artt�r�lmaya �al��l�r. �ocuk b�y�d�k�e a��kl��n k��l�p k��lmedi�ine bak�l�r. D�zelme saptanmayan hastalarda bu a��kl��n cerrahi olarak kapat�lmas� gerekebilir. Baz� hastalarda cerrahi �ncesinde kalp kateterizasyonu yap�lmas� gerekebilir. Cerrahi i�in uygun zaman genellikle 6 ay civar�d�r. A��kl�k bir yama ile kapat�l�p, kan ge�mesi engellenir. Ameliyat�n az da olsa risk ta��d�� bilinmelidir.

�leriye d�n�k yap�lmas� gerekenler :

S�nnet, di� �ekimi, di� dolgusu gibi baz� giri�imler �ncesinde endokardite ( kalbin i� tabakas�n�n iltihab�) kar�� koruyucu tedaviye ihtiya� g�sterirler. Bu ameliyat olmu� hastalar i�in de 4-5 y�l s�re ge�erlidir. Hastalar�n belli aral�klarla doktor kontrol�nde olmal� gerekir.

kamyon

28 Ekim 2006 03:45

RESP�RATUAR S�NS�SYAL V�R�S HASTALI�I --RSV

Respiratuvar sinsitiyal vir�s (RSV) iki ya��na kadar hemen hemen t�m �ocuklar� enfekte eden �ok yayg�n ve bula��c� bir vir�st�r. RSV bebeklerde bron�iyolit ve zat�rre gibi ya�am� tehdit eden �iddetli solunum yolu enfeksiyonlar�na yol a�ar. Yenido�an yo�un bak�m �nitelerinde ciddi salg�nlar yapar. Y�ksek riskli bebeklerde (premat�re bebekler, kalp, akci�er sorunlu ve ba��kl�� bask�lanm�� olan �ocuklar) �nemli oranda morbidite ve mortaliteye yol a�ar.

Ayr�ca bebeklikte ge�irilen RSV ileri y�llarda reaktif hava yolu hastal�� (RAD- reaktive airway disease) geli�imine yol a�abilir. Halen �iddetli RSV enfeksiyonunun etkili ila� tedavisi olmay�p, enfeksiyon kontrol� ve �nleme en etkili se�enekler olarak g�r�lmektedir.

�lk olarak 1956 y�l�nda �st solunum yolu enfeksiyonu ge�iren bir �empanzeden izole edilmi�tir.

RSV �ok bula��c� olup insandan insana temas ya da kirlenmi� e�yalarla bula��r. Damlac�k yoluyla bula�ma olduk�a k�s�tl�d�r. ��nk� vir�s aerosol i�inde inaktive olmaktad�r. Kulu�ka s�resi birka� g�n ile bir haftad�r. Viral �o�alma bebeklerde ve ba��kl�� yetersiz ki�ilerde olduk�a fazla ve uzun olup hastaneye yat�r�lm�� bebeklerin vir�s� 21 g�n boyunca yayd�� g�sterilmi�tir. Sekretuvar ve serum antikorlar� koruyucu olup, internal viral proteine kar�� h�cresel imm�n yan�t enfeksiyonun sonlanmas�n� sa�lar. �mm�n yan�t humoral ve h�cresel olmakla beraber do�al ba��kl�k yetersiz olup reenfeksiyon s�kt�r.

Il�k iklimlerde k�� mevsiminde tropikal iklimde ya�murlu d�nemlerde enfeksiyon s�k g�r�l�r. Bebeklerin yar�s� k�� aylar�nda RSV ile enfekte olur. �ki ya��na kadar hemen her �ocuk enfeksiyona yakalanarak 24 aya dek %95 kan�nda antikor (+) olur.

RSV’li bebeklerin %2’sinin hastaneye yat�rmak gerekir. Bunlar�n be�te biri solunum deste�ine gereksinim duyar. Y�zde 1.5’i �l�r. Dereli ve arkada�lar� iki ay ve iki ya� aras� 65 akut bron�iyolitli hastaneye yatan �ocukta ve alt� ay - sekiz ya� aras� �st solunum yolu enfeksiyonlu 35 �ocukta RSV seropozitifli�ini ara�t�rm��lar ve birinci grupta %29.2, ikinci grupta %11.4 olarak bulmu�lard�r.

Alt� ay�n alt�ndaki �ocuklarda �iddetli enfeksiyon i�in risk etmenleri vard�r: Bunlar; premat�re do�um, imm�n yetmezlik ve kalp-akci�er hastal�klard�r. D��k sosyoekonomik durum daha y�ksek atak oran�na neden olur .

Tan�

Ba�l�ca laboratuvar y�ntemi respiratuvar sekresyonda vir�s�n saptanmas�na dayan�r. Bu testler bebeklerde eri�kinlere g�re daha duyarl�d�r. ��nk� bebeklerde vir�s sa��lmas� daha uzun ve yo�undur.

Klinik Belirtiler RSV enfeksiyonu �ocukluk �a��nda en s�k burun ak�nt�s�, �ks�r�k ve ate� ile karakterize �st solunum yolu enfeksiyonu �eklinde g�r�l�r. Vir�s ayn� zamanda krup, orta kulakiltihab�, bron�iyolit ve zat�rreye yol a�ar. Bron�iyolit ve zat�rre olgular�nda hastaneye yat�� en s�kt�r .

Radyografide havalanma fazlal��, diff�z interstisiyel tutulum, peribron�ial kal�nla�ma ve kendili�inden d�zelen segmental atelektazi g�r�l�r .

Tedavi

Tam bir tedavisi olmay�p destekleyici tedavi uygulan�r.

kamyon

13 Kas�m 2006 02:40

ANOMAL�L� KUSURLU BEBEKLER

ltrasonografi incelemesinde uygun bir gebelik haftas�nda, ��z�n�rl�� iyi bir ultrasonografi cihaz�yla, dikkatlice ve sistematik bir �ekilde tarama yap�ld��nda bariz yap�sal kusurlar nispeten kolay bir �ekilde g�r�lebilir.

Ancak ba�ta Down sendromu olmak �zere kromozomlar� ilgilendiren kusurlar�n baz�lar� direkt olarak yap�sal bir kusura yol a�mayabilirler. Bunun yerine bu bebeklerde, kendi ba�lar�na bir "kusur" olmayan, ancak bebeklerin yaln�zca az bir k�sm�nda g�r�lebilen baz� i�aretler saptanabilir.

Bu i�aretlerin genel �zellikleri �unlard�r:

Bu i�aretlerin �nemli bir k�sm� bunlar konusunda bilgisi ve deneyimi olan doktorlar taraf�ndan �ok dikkatli bir �ekilde �zellikle "bulmak amac�yla" ve ��z�n�rl�� y�ksek ultrasonografi cihazlar�yla bak�ld��nda g�r�lebilir.

��aretlerin �nemli bir k�sm� t�m�yle normal olan bebeklerde de g�r�lebilir ve bu nedenle ba�ka bulgular ve risk fakt�rleri olmad��nda genellikle kendi ba�lar�na bir anlam ta��mazlar.

Bu i�aretlerin bir k�sm� gebeli�in ilk yar�s�nda kendilerini g�sterip, sonradan "yok olabilirler". Bu nedenle bu i�aretler �zellikle 11.-24. gebelik haftalar�nda ara�t�r�l�rlar.

Birinci trimesterde g�r�lebilen i�aretler �u �ekilde �zetlenebilir:

Kistik higroma

Bebekte �i�me (hidrops) hali

Ense pilisi kal�nl��n�n artmas�

Erken geli�me gerili�i

Kalp at�m say�s� ve ritim �zellikleri

�kinci trimesterde g�r�lebilen i�aretler �u �ekilde �zetlenebilir:

Uyluk kemi�i ve / veya �st kol kemi�i k�sal�klar�

Piyelektazi

Kalp bo�lu�unda ekojen odak

Ventrik�l geni�lemesi

Koryoid pleksus kisti

Pelvik a�� geni�lemesi

Kordonda tek atardamar bulunmas�

��aretler hakk�nda ayr�nt�lar

Kistik higroma

"Kistik higroma", gebeli�in erken d�nemlerinde bebe�in boyun b�lgesinde saptanabilen birden fazla odac�kl� kistik yap�lara verilen isimdir. Bu normal d�� yap�n�n ortaya ��kma nedeninin b�lgede lenf kanallar�n�n t�kanmas�yla lenf s�v�s�n�n birikmesi oldu�u d��n�lmektedir.

Baz� durumlarda boyun b�lgesinde yer alan ba�ka kitleler de kistik higroma san�labilece�inden tan�n�n tecr�beli bir uzman taraf�ndan do�rulanmas� �nemlidir.

Kistik higroman�n �nemi ba�ta Turner sendromu olmak �zere bebekte bir kromozom kusuruna i�aret edebilmesidir.

Kistik higroma genellikle erken gebelik haftalar�nda g�zlenir ve gebeli�in ikinci yar�s�ndan itibaren kaybolur.

Kistik higroma g�zlendi�inde muhtemel bir kromozom bozuklu�unu ara�t�rmak i�in koryon villus biyopsisi veya amniyosentez ile karyotipleme (kromozom tayini) yap�lmas� �nemlidir.

Bebekte �i�me (hidrops) hali

Bebekte erken gebelik haftalar�nda �i�me hali �ok ender g�r�len bir bulgu olmakla beraber ciddi bir soruna i�aret etmesi a��s�ndan �nemlidir.

Hidrops durumundaki bir bebe�in kar�n bo�lu�u ve di�er v�cut bo�luklar�nda normal d�� bir s�v� birikimi vard�r.

Erken gebelik haftalar�nda bir kromozom kusuruna i�aret edebilen hidrops, gebeli�in ileri haftalar�nda saptand��nda bebekte ciddi bir kalp kusuru sonucunda veya anne ve baba aday� aras�nda var olan ve �nceki gebeliklerde gerekli �nlemler al�nmam�� bir kan uyu�mazl��n�n (Rh uygunsuzlu�u) bebe�in kan h�crelerini par�alamas�yla olu�mu� bir kalp yetmezli�inin belirtisi olabilir.

Ense pilisi kal�nl��n�n artmas�

Ense pilisi kal�nl�� ba�ta kromozom kusurlar� olmak �zere kalp hastal�klar�nda veya �e�itli do�umsal kusurlarda artm�� bulunabilir.

Ense pilisi kal�nl�� 11-14 tarama testinin bir par�as� olarak bu gebelik haftalar� aras�nda �l��lmektedir.

Bunun yan�nda ayr�nt�l� ultrasonografide de ense pilisi kal�nl�� l��m� yap�lmaktad�r.

Ense pilisi kal�nl�� art�� genellikle ge�ici bir bulgudur ve ilerleyen gebelik haftalar�nda kaybolma e�ilimi g�sterir.

Erken d�nem geli�me gerili�i

�lk trimesterde ultrasonografide hesaplanan gebelik haftas�n�n son adet tarihine g�re hesaplanan gebelik haftas�na g�re daha ufak bulunmas� durumunda en muhtemel nedenler yumurtlaman�n ge� olmas� ve son adet tarihinin yanl�� hat�rlanmas�d�r. Ancak ba�ta Trizomi 18 olmak �zere �e�itli kromozom kusurlar�nda bebekte geli�me gerili�inin �ok erken gebelik haftalar�nda ba�layabilmesi nedeniyle �zellikle aradaki fark �ok y�ksek oldu�unda bebek daha yak�n takibe al�n�r.

Kalp at�m say�s� ve ritim �zellikleri

Bebe�in kalp at��lar� ultrasonografide genellikle 7. Haftadan itibaren izlenebilir hale gelir. Kromozom kusurlar�n�n baz�lar�nda kalp at�m say�s� �ok d��k veya �ok y�ksek olabilece�inden kalp at�m say�s� da mutlaka dikkate al�n�r.

Kalp at�m say�s�n�n �zellikleri yan�nda kalp ritminin d�zensizli�i de bebekte �zellikle baz� kalp kusurlar�na i�aret edebilmesi a��s�ndan �nemlidir.

Dikkat:
�zellikle ikinci trimesterde yap�lan ultrasonografide bebe�in kalbinin incelenmesi esnas�nda ultrasonografi probunun bebe�in kalbi �zerine bas�n� uygulanmas� bebe�in kalp at��lar�nda ge�ici bir azalmaya ve hatta ""�zensizle�meye" neden olabilmektedir. "Prob bradikardisi" ad� verilen bu durum bir kalp hastal��na i�aret etmemekle beraber kalbin ileri incelemesi i�in ikinci d�zey detayl� ultrasonografi gerektirebilir.

Ekojenik barsak

Ultrasonografide barsaklar�n i�inin ekojenik, yani "parlak (beyaz)" g�r�nmesi veya kar�n i�inde kire�lenmeyi and�ran parlakl�klar bulunmas�d�r.

Ekojenik barsak t�m gebeliklerde yakla��k %1 oran�nda g�zlenebilen bir bulgudur ve mutlaka bebekte bir kusur oldu�unu g�stermez.

Baz� durumlarda ultrasonografi ayarlar�n�n de�i�tirilmesiyle parlakl��n asl�nda ger�ek olmad�� g�zlenebilmektedir.

Ekojenik barsak gebeli�in ikinci trimesterinde g�zlendi�inde bebekte bir kromozom kusuruna i�aret edebilmesi a��s�ndan �nemli olmakla beraber tek ba��na bir anlam ta��mayabilir

Gebeli�in ileri haftalar�nda g�r�len ekojenik barsak ise bebekte �e�itli metabolizma hastal�klar�na, rahim i�i enfeksiyonlara, barsaklar�n bebe�in ilk d��k�s� olan mekonyum taraf�ndan t�kanmas�na ve bebe�in ciddi bir �ekilde s�k�nt�da olmas�na i�aret edebilen bir bulgu olmas� nedeniyle �nemlidir.

Uyluk kemi�i ve / veya �st kol kemi�i k�sal�klar�

16.-24. gebelik haftalar� aras�nda yap�lan ultrasonografide bebe�in uyluk kemi�inin ve / veya �st kol kemi�inin geli�iminin geri kalmas� Down sendromunun bir bulgusu olabilmektedir. Bu i�aretin hatal� yorumlanmas�n� engellemek i�in gebelik haftas�n�n do�ru bilinmesi �ok �nemlidir.

Piyelektazi (b�brek kanallar�nda geni�leme)

T�m gebeliklerin yakla��k %2'sinde ultrasonografide bebe�in bir ya da iki b�bre�inde idrar kanallar�nda geni�leme saptanabilir. Erken gebelik haftalar�nda saptand��nda ve �zellikle de di�er baz� i�aretlerle beraber oldu�unda bu bulgu Down sendromu ve di�er kromozom bozukluklar�na i�aret edebilmesi a��s�ndan �nemlidir.

Piyelektazi do�umsal kusura i�aret edebilen bir bulgu olmas� yan�nda kendi ba��na da bir b�brek ve idrar kanal� hastal��na i�aret edebilmesi a��s�ndan takibe al�nmas� gereken bir bulgudur.

�zellikle b�y�k piyelektazilerde bebe�in yenido�an d�neminde ayr�nt�l� incelenmesi ve bu inceleme sonu�lar�na g�re hareket edilmesi uygundur.

Kalp bo�lu�unda ekojen odak

T�m gebeliklerin yakla��k %3-4'�nde saptanabilen bir bulgudur. Kalp bo�luklar�ndan birinde ya da ikisinde parlak bir yap� g�zlenir. Bu bulgu bebekte Down sendromu varolma olas�l��n� art�rmas� a��s�ndan �nemlidir.

Ekojen odak genellikle 3. trimesterde kaybolur.

Ventrik�l geni�lemesi

Bebe�in kafa i�indeki s�v�y�, yani beyin-omurilik s�v�s�n� bar�nd�ran ve ileten yap�larda ("ventrik�ller") geni�leme erken gebelik haftalar�nda Down sendromu bulgusu olarak ortaya ��kabilmektedir.

Gebeli�in ilerleyen haftalar�nda ise ventrik�l geni�lemesi bebekte hidrosefali geli�imine i�aret edebilmesi a��s�ndan ayr� bir �nem kazan�r.

Koryoid pleksus kisti

Koryoid pleksuslar beyin omurilik s�v�s�n� bar�nd�ran ventrik�ller i�inde sa�l� sollu yer alan, erken gebelik haftalar�nda kelebek tarz� yap�lar�yla kafa i�inin b�y�k k�sm�n� kaplayan, daha sonra beyin dokusunun geli�mesiyle boyutlar� nispeten ufalan yap�lard�r. Beyin omurilik s�v�s�n�n �retiminden sorumlu bu yap�lar�n i�inde kistik olu�umlar�n g�zlenmesine koryoid pleksus kisti ad� verilir.

Koryoid pleksus kistleri t�m gebeliklerde yakla��k %1'inde g�zlenebilir ve tek veya �ift tarafl� olabilirler.

Bu olu�umlar erken gebelik haftalar�nda g�zlendi�inde ba�ta Trizomi 18 olmak �zere Down sendromu ve di�er kromozom kusurlar�n�n varl��na i�aret edebilmeleri nedeniyle �nemlidirler.

Koryoid pleksus kisti saptand��nda genel yakla��m, ayr�nt�l� incelemede bebekte ba�ka bir i�aret ve kusur saptanmad��nda kistin izlenmesi y�n�ndedir. Beraberinde ba�ka bulgular da saptand��nda ve /veya kistin nispeten b�y�k oldu�u saptand��nda amniyosentez ile bebe�in kromozomlar�n�n incelenmesi gerekebilir.

Bu olu�umlar gebelik haftas� ilerledik�e kaybolma e�ilimindedirler.

Koryoid pleksus kistlerinin, bir kromozom kusuruna ba�l� olmad�klar� s�rece bebe�in beyin geli�imini olumsuz etkilemeleri beklenmez.

Pelvik a�� geni�lemesi

Nispeten yeni ke�fedilmi� bir bulgudur. Bebe�in le�en kemiklerinin birbirine yapt�� a��n�n "geni�" bulunmas� ek bir Down sendromu i�areti olarak kabul edilmekle birlikte bu bulgunun tan�m�n�n hen�z net olarak yap�lm�� olmamas�, Down sendromu taramas�ndaki �nemini di�er i�aretlere g�re geri planda b�rak�r.

Kordonda tek atardamar bulunmas�

Bebe�in g�bek kordonunda normalde bir toplardamar ve etraf�na heliks �eklinde sar�lm�� iki adet atardamar bulunur.

T�m gebeliklerin yakla��k %1'inde bebe�in g�bek kordonunda tek atardamar bulunur. Bu durum tek ba��na bir do�umsal kusur olmamas�na ve bebekte ileri bir inceleme gerektirmemesine kar��n, yap�sal ba�ka kusurlar�n varl��na i�aret edebilmesi a��s�ndan �nemlidir

AriThmetiCs

18 Aral�k 2006 00:06

�OCUKLARDA YEMEK SORUNU

Okul �ncesi ya�taki �ocuklar, az yemek yemeleri ile �nl�d�r. Hayat�n ilk y�l�nda bebekler m�thi� bir b�y�me sergileyerek do�um kilosunu yakla��k ��e katlarlar. Bu b�y�me h�z�n�n devam edebilmesi i�in de �ok yemeleri gerekir. �te yandan okul �ncesi d�nemdeki �ocuklar daha yava� b�y�d�klerinden �ok yemeye gereksinim duymazlar. Nitekim, genellikle 1 ya��ndan sonra �ocuklar�n i�tah�nda belirgin bir d��me g�zlenir.

Memorial Hastanesi Pedagoji B�l�m�’nden Uzm. Pedagog Melda Alantar, okul �ncesi d�nemde yemek yeme sorunu ya�ayan �ocuklar�n i�tahlar�n� d�zene sokmak i�in ailelere pratik �nerilerde bulundu.

�ocuklar�n g�nl�k kalori ihtiyac� nedir?

�ocuklar�n �o�unun b�y�melerine yetecek kadar yedikleri ve yeterli kaloriyi ald�klar� s�rece sa�l�kl� olacaklar�n� unutmay�n. K��k �ocuklar g�nde yakla��k 1000 kaloriye ihtiya� duyar. Anne ve babalar, �ocuklar�n�n bir g�n umuldu�undan daha fazla yedi�ine, ertesi g�n ise neredeyse hi�bir �ey yemedi�ine tan�k olabilir. Unutulmamal�d�r ki, �ocuklar�n ald�� kalorilerin say�lmas� gerekmez. K��k �ocuklar genellikle kendi enerji gereksinimlerini anlar, sa�l�kl� ve aktif kalmalar�na yetecek �l��de yerler. Anne ve babalar�n g�revi onlara sadece besleyici yiyecek �e�itleri sunmaktad�r.

Yemek yeme sorunu olan �ocuklar i�in pratik �neriler:

1- �ocuklara yemekleri uygun porsiyonlar halinde sunun

Yemekleri okul �ncesi ya�taki �ocu�a uygun porsiyonlar halinde sunun. Okul �ncesi �ocuklara uygun porsiyon miktar� genellikle yeti�kin porsiyonunun yakla��k d�rtte biri kadard�r. B�y�k porsiyonlar �ocu�u s�kabilir ve b�ylece daha az yemesine neden olabilir. En iyisi k��k miktarlarda sunmak ve bitirdi�inde, daha fazla isteyip istemedi�ini sormakt�r.

2- Yiyece�i yeme�e ve miktar�na �ocu�unuzun karar vermesini sa�lay�n

Taba��ndaki yemeklerden hangisini yiyece�ine ve ne kadar yiyece�ine �ocu�unuzun kendisinin karar vermesini sa�lay�n. Hi�bir �ey yemezse, sorun etmeyin. Bir sonraki ��n ya da at��t�rmada nas�l olsa ac�km�� olacak.

3- Susad��nda su i�irin

�ocu�unuzun midesini s�v�larla doldurmas�na izin vermeyin. Bu ya�taki bir �ocu�un yeterli kalsiyum ve di�er g�dalar� almas� i�in 450-650 ml. s�t i�mesi yeter. �ok fazla meyve suyu ishal veya di� ��r�mesine yol a�abilir, hayat�n ileri y�llar�nda obeziteye neden olabilir. �ocu�unuz susad��nda meyve suyu yerine su verin.

4- �ocu�unuzla pazarl�ktan ka��n�n

Pazarl�ktan (�rne�in “sebzeni yersen �ikolata verece�im” gibi) veya �srardan (“sadece bir ka��k daha” gibi) ka��n�n. Ara�t�rmalar, bu tekniklerin geri tepti�ini ve �ocu�un daha da az yemesine neden oldu�unu ortaya koyuyor. �ocu�unuz yeme�inin bitti�ini s�yledi�inde masadan kalkmas�na izin verin, ancak yeme�inin b�rakt�� k�sm�n� telafi etmek amac�yla sevdi�i di�er �eylerden vermeyin. Yeni yiyecekleri kabul ettirmek �zellikle zor olabilir. Bunun i�in birka� �neri:

Yeni yiyecekten �ok k��k bir porsiyonu �ocu�unuzun sevdi�ini bildi�iniz bir yeme�in arkas�ndan verin.

�ocu�unuzu bu yeni yiyece�i yemeye zorlamay�n ve bu nedenle bir tart��maya giri�meyin.

�yi bir �rnek te�kil edin ve bu yeni yiyecekten i�tahla yedi�inizi g�rmesini sa�lay�n.

Vazge�meyin. �ocu�unuzun yeni yiyece�i kabul etmesinden �nce ayn� yiyece�i 10 veya daha fazla kez sab�rla sunman�z gerekebilir.

Market al��veri�ine beraber gitmek ve yemekleri birlikte haz�rlamak da genellikle i�e yarar.

Markette �ocu�unuza farkl� yiyecek t�rlerini ve �zellikle de sebze ve meyveleri g�sterin. Bunlar�n renk ve �ekillerini belirtin.

Masada kullanmak istedi�i tabak ve barda�� se�mesine izin verin.

�ocu�unuza yemek se�enekleri sunun

Ak�am yeme�i i�in ne pi�irece�inize �ocu�unuzun karar vermesine izin verin. Birka� yemek �nerisinde bulunun ve bunlardan birini se�mesini isteyin. �rne�in, ak�am sebze yemek isteyip istemedi�ini sormay�n. Bunun yerine �rne�in bezelye mi, yoksa ye�il fasulye mi istedi�ini sorun. B�ylece hem yeme�i o se�mi� olur, hem de ne yiyece�i konusunda belli bir kontrole sahip olmu� olur, ancak yemekte sebze olaca�� mesaj�n� da alm�� olur.

M�n�y� belirleme yetkisinin size ait oldu�unu unutmay�n

Her �eyden �nemlisi, m�n�y� belirleme yetkisinin size ait oldu�unu unutmay�n. S�rf �ocu�unuz sundu�unuz se�eneklere burun k�v�rd� diye m�n�y� de�i�tirmeyin. H�zla verilen sipari�leri haz�rlayan bir a�� gibi davranmay�n. Ne kadar zor olsa da, ileride ya�anacak yemek sava�lar�n�n (ve her ak�am iki-�� ayr� ki�i i�in farkl� yemek haz�rlama zorlu�unun) �n�ne ge�mek i�in okul �ncesi d�nemde �ocu�unuza sa�l�kl� yemek al��kanl�klar�n� kazand�rman�z �ok �nemli.

Misafir

22 Aral�k 2006 14:49

Bebe�iniz olduktan sonra onun genel g�r�n�m ve davran��lar�n� �ok iyi takip etmeniz gerekecek. Ancak bu sayede normal d�� davran�p davranmad��n�, hasta olup olmad��n� anlars�n�z. �ok iyi bir g�zlemci olmal� , ��phelendi�iniz bir durumda hemen doktorunuza ba�vurmal�s�n�z.

GEC�KMEYE GELMEZ DURUMLAR

Bebe�iniz ye�il renkli kusarsa
Ate�i 39 derecenin �zerine ��karsa
�ok kusup ayn� zamanda a�larsa
A�larken b�ng�lda�� kabar�rsa
Rengi solarsa
Kanl� ve s�m�ks� kaka yaparsa

AC�L DURUMLAR

Her zamankinden �ok ve farkl� �ekilde a�larsa
Her zamankinden farkl�, hareketsiz , halsiz ve uykulu g�r�n�yorsa
Tedirgin ve rahats�zsa mutlaka doktorunuzu aray�n.

R�ya_G�zeli

24 Aral�k 2006 14:34

Televizyonun �ocuklar �zerindeki olumsuz etkileri

G�n�m�zde gerekli gereksiz her yerde ve her bi�imde tart��lan televizyonu iki k�r�n tuttu�u fil �rne�ine benzetmek m�mk�nd�r. Her kesimden insan�n kendi d�zeyi ve beklentileri �er�evesinde konuya yakla��mlar� farkl� olabilmektedir. Ben daha �ok �e�itli programlar arac�l��yla televizyonda yer alan ve �ocuklar� �e�itli bi�imlerde etkiledi�ine inand��m birtak�m a��k ve �rt�k mesajlar �zerinde durmak istiyorum.

Televizyonun olumsuz etkileri konusunda daha �ok �iddet �gesi �zerinde durulmaktad�r. Elbette bu, �ok �nemli bir ili�kilendirmedir ve �zerinde hassasiyetle durulmas� ve sorgulanmas� gereken bir konudur. Ancak alg�lama bi�imi, alg�lad�klar�n� benimseme h�z� ve hayata ge�irme istekleri ve yan�s�ra gelece�in yeti�kinleri olmalar� a��s�ndan bak�ld��nda televizyonun �ocuk �zerindeki etkilerini salt �iddetle s�n�rlaman�n yanl�� oldu�unu d��n�yorum. Bir ba�ka deyi�le bu ili�kilendirme do�rudur, ancak eksiktir. Ben burada �ok ayr�nt�l� bir bi�imde olamasa da �e�itli alt ba�l�klar �er�evesinde bu ili�kilendirme tiplerine ve televizyonun �ocuklar� etkiledi�ine inand��m�z di�er baz� konulara de�inmek istiyorum. �unu da belirtmeliyim ki bu ili�kilendirme tiplerine ve etkilenmelere de�inirken s�ralamam belli bir �nem derecesine g�re olmad�. ��nk�, bunun �nem s�ras�, ya da ba�ka bir ifadeyle etkilenme oran� s�ralamas� �ocu�un ya�ad�� ortama g�re de�i�kenlik g�sterebilmektedir. Ancak kendi ki�isel g�r��m olarak belirtmeliyim ki, t�m etkilenmelerin �tesinde, salt k�sa vadede de�il, uzun vadede olaya bak�ld��nda en tehlikeli g�r�neni, televizyonun her bir �ocu�u tehlikeli bir bi�imde birer t�ketim toplumu bireyi haline getirmesidir. Biraz sonra a�a��da da g�r�lece�i gibi bu fakt�r ayn� zamanda gerek ki�isel, gerekse ili�kiler baz�nda, pek �ok etkileme veya etkilenmenin de temelini olu�turmaktad�r. ��nk� t�ketim toplumu bireyi, salt t�ketmekle kalmaz, de�er yarg�lar�, ili�ki bi�imleri �zetle ki�ili�e d�n�k pek �ok �ey de�i�iklik g�sterir. Bu bak�mdan da, yani etki yelpazesi d��n�ld��nde de �o�u kez �iddetten daha tehlikeli olabilece�i anla��lmaktad�r.

G�n�m�zde pek �ok �lkede televizyonun olumlu veya olumsuz etkileri tart��lmaktad�r. �lkelerin toplumsal yap�lar� ve buna ba�l� olarak televizyon yay�nlar�n�n bi�im ve i�eri�ine g�re bu etkilenmeler farkl�l�klar g�sterebilmektedir.

Bilindi�i gibi �lkemiz matbaaya Avrupa'dan yakla��k 500 y�l sonra kavu�mu�tur. Bu da toplumun yaz�l� k�lt�r� ya�amadan g�rsel k�lt�re ge�mesi anlam�n� ta��maktad�r. Gazete ve kitap okuma oran� d��kl��n�n temelinde de bu zihniyet sorunu yer almaktad�r. Yine ayn� nedenle okuma ve d��nme gelene�inin yerle�medi�i bizim gibi toplumlarda televizyondan etkilenme �ok daha yo�undur. Ayr�ca Veysel Batmaz'�n da belirtti�i gibi, "Televizyonu sadece siyasal g�� ya da e�lence arac� de�il, t�m k�lt�r� yaratan devasa bir sosyolizasyon arac� olarak g�rmenin zaman� gelmi�tir" (Batmaz, 1998;3).

Yarat�lan bu devasa k�lt�r�n iki temel dayana�� vard�r. E�lenmek ve t�ketmek. Kitle ileti�im ara�lar�n�n tarihine ve i�levlerine bakt��m�zda asl�nda d�rt b�y�k temel i�levlerinin bulundu�u (ya da bulunmas� gerekti�i) g�r�lmektedir. Bilgilendirmek, haber vermek, mal ve hizmet tan�t�m� yapmak ve e�lendirmek. Ancak biraz �nce de belirtti�imiz gibi art�k e�lenme ve t�ketme (belki daha ironik bir ifadeyle e�lendirerek t�ketmeye azmettirmek) temel iki i�levi kalm��t�r.

Ayr�ca gerek �lkemizde, gerekse d�nyada yap�lan t�m ara�t�rmalar g�stermi�tir ki, istisnai durumlar�n d��nda �ocuklar�n televizyon izleme s�kl�� ve al��kanl��, televizyonun bu �zellikleri de g�z �n�ne al�nd��nda, ki�ili�inin olu�mas� ve ba�ar�s� i�in tehlikeli boyutlardad�r. �te yandan ailenin tek ya da temel toplumsal kurum oldu�u toplumlarda, �ocu�un davran��lar�n�n a��klanmas� ve anla��lmas�nda referans kayna��n� aile olu�turabilirken g�n�m�z toplumlar�nda aile, s�z konusu sorumlulu�unu ya da referans olma �zelli�ini di�er toplumsal kurumlarla payla�ma durumundad�r. ��nk� g�n�m�zde bir aile ortam�na g�zlerini a�an �ocuk, ebeveyniyle ileti�ime girmekle kalmay�p, ilk g�nden itibaren televizyonla da ileti�ime girmektedir. Televizyon, tek yanl� ileti�imiyle izleyiciyi savunmas�z yakalamaktad�r. Bilin�li bir yeti�kin ile hen�z bilinci olu�mam�� bir �ocu�un bundan etkilenme durumlar�n�n ayn� olmas� elbette m�mk�n de�ildir.

Fransa'da �ocuklar�n % 30'u her g�n 3 saat 28 dakika ekran kar��s�nda kal�yorlar. Uluslararas� �ocuk Merkezi taraf�ndan ger�ekle�tirilen incelemeye g�re, iki ya��ndaki �ocuklar televizyon a�may� biliyorlar, �� ya��nda da herg�n televizyona bak�yorlar (Revue,1998;38). Fransa'da yap�lan ba�ka bir ara�t�rmaya g�re: 4-10 ya��ndaki �ocuklar 1 saat 45 dakika; 11-14 ya��ndakiler 2 saat 1 dakika; b�y�kler 2 saat 50 dakika televizyona bakmaktad�rlar (Revue,1995). Ege �niversitesi'nde 1997 y�l�nda yap�lan bir �al��mada, Ege �niversitesi Ana Okuluna giden �ocuklar�n ebeveynlerinini ifadesine g�re: �ocuklar�n % 56's� g�nde 2, % 44'� de �� saat televizyon seyretmektedirler (Saat�iler,1997). �st toplumsal kesimden �ocuklar�n gitti�i Alsancak Gazi ilkokulu'nda erkek �ocuklar�n % 40'� 3 saatten daha fazla k�z �ocuklar�n ise % 40'� 2-3 saat aras�nda televizyona bakt�klar�n� s�ylediler.B�y�k �i�li �lk��retim Okulu'nda erkek �ocuklar�n % 53'�, k�z �ocuklar�n % 66's� ortalama 1 saat televizyona bakt�klar�n belirttiler. Bu verilere g�re �st toplumsal kesim �ocuklar�n�n g�nde ortalama 2,5 saat, alt toplumsal kesim �ocuklar�n�n ise 1,5 saat televizyona bakt�klar� s�ylenebilir. Erkek �ocuklar�n�n daha fazla televizyona bakt�klar�na dikkat edilirse, ataerkil de�erlerin egemen oldu�u ailelerde erkek �ocuklar�na daha fazla televizyona bakma olana��n�n verildi�i s�ylenebilir.

Konunun temelini olu�turan bu bilgilerin aktar�lmas�ndan sonra ili�kilendirme tiplerinin ve �ocuklar�n etkilendikleri konular� �zetle vermek gerekirse, bunlar� on ba�l�k alt�nda toplaman�n m�mk�n oldu�u g�r�lmektedir.

1.T�ketim toplumu bireyi olmalar� �zerine etkileri

2.Cinsel kimli�in olu�mas� ve kar�� cinsle olan ili�kiler �zerine etkisi

3.Anne ile ili�kisi �zerine etkisi

4.Baba ile ili�kisi �zerine etkisi

5.�iddet e�ilimlerine etkisi

6.Okumaya, d��nmeye ve ba�ar�ya etkisi

7.K�lt�rel yabanc�la�maya etkisi

8.Dildeki yozla�maya etkisi

9.Kendi kimliklerinin ba��ms�z ve �zg�n bir bi�imde olu�mas�na etkisi

10.�ocuklu�un yitirili�i ve masumiyetin yokolu�una etkisi

1.T�ketim toplumu bireyi olmalar� �zerine etkileri

Biraz �nce televizyonun kalan iki temel i�levinin e�lendirmek ve t�kettirmek oldu�una de�inmi�tik. T�kettirme azminde olan mal ve hizmetlerin tan�t�m�, art�k salt reklamlarda de�il, pek �ok program�n i�inde de yer almaktad�r. Bu, belki ayr� bir �al��ma konusu olacak denli �nemlidir. Ancak ben burada daha ziyade direkt mal ve hizmetlerin tan�t�m programlar� olan ve dolays�z bir bi�imde izleyicileri t�ketime y�nelten reklamlara de�inece�im. Reklamlar, sadece yeti�kin bireyleri de�il, toplumda �nemli bir �o�unluk olan �ocuklar� da hedef alarak daha fazla t�ketmeleri i�in herg�n y�zlerce mesaj g�ndermektedir. Ayr�ca hepimizin de bildi�imiz ve tan�k oldu�umuz gibi, reklamlar, k�sa s�reli ve hareketli olduklar� i�in �ocuklar� pek �ok programdan daha �ok cezbetmekte ve dakikalarca g�zlerini ay�rmadan reklamlar�n sonuna dek izlemektedirler. Bu da hen�z taze �ocuk beyinlerin t�ketim arzusu ve marka istekleri ile doldurulmas�na neden olmaktad�r.

�ocuklar neredeyse, do�umlar�ndan itibaren TV izlemeye ba�lam��, TV'den fikirler kapmak herhangi bir beceri gerektirmedi�inden �ok erken ya�larda reklam izleyicisi toplulu�unun �nemli bir par�as� olmu�lard�r. Televizyonlar�n da t�ketimin s�n�rlar�n� geni�letmede oynad�� rol�n ��nda �ocuklar, �zellikle reklam end�strisi i�in �nemli bir hedef haline gelmi�tir. Birincisi, �ocu�un elinde eskisinden daha fazla para vard�r, ikincisi ve daha �nemlisi �ocuklar, ailelerin marka se�imlerinde ba�l�ca etki fakt�rleri olarak g�r�lmektedir. ��nc�s� ise onlar� k��kken yakalaman�n ve marka sadakati a��laman�n kolay ve kal�c� olabilmesidir (Unnikrishnan,1996;146-156).

Reklamlarda yer alan sloganlar�n, mesajlar�n alt�nda mutlu hayatlar vaadedilmekte ve bu hayata ula�man�n tek yolunun o �r�ne sahip olmaktan ge�ti�i ifade edilmektedir. �o�u kez yeti�kin bireyleri bile etkileyen bu mesajlar, hen�z toplumsalla�ma ve yeti�kin birey olma yolundaki �ocu�u daha fazla etkilemektedir. Dolay�s�yla �ocuk, �al��mak, ba�ar�l� olmak, erdemli olmak gibi insani boyuttaki pek �ok de�er yarg�s�n�n yerine salt t�keterek mutlu olunaca�� yolundaki d��nceye inand�r�lmaktad�r.

�ocu�un nesnelerle olan ili�kisi �yle bir bi�imde �rg�tlenmektedir ki, bu ili�ki cocu�un hem kendi kimli�i ve de�er yarg�lar� �zerinde olumsuz etkiler yaratmakta, hem de buna paralel olarak �evresindeki insanlarla olan ili�kilerini de bu nesne-insan ili�kileri �r�nt�s� �er�evesinde g�rmekte ve de�erlendirmektedir. ��nk� o nesnenin sat�lmas� u�runa reklamlarda pek �ok de�er kullan�lmaktad�r. Kullan�lan bu de�erler �er�evesinde iletilen mesajlar kanal�yla da pek �ok kimlik, ili�ki ve de�er yarg�lar� ters y�z olmaktad�r.

Reklam�n temel ama�lar�ndan biri t�ketim i�in mal satmak oldu�undan bu k�lt�r�n merkezindeki inan�lar� s�rd�r�r ve geli�mesine yard�mc� olur. Dolay�s�yla reklamlar da basmakal�p �rnekleri kullan�yorlarsa, ayn� zamanda bu basma kal�p �rneklerdeki de�er iletilerini de yans�tma e�ilimindedirler (Burton,1995;150).

Bu de�er iletileri zaman zaman yerle�ik toplumsal de�er yarg�lar�n�n peki�tirilmesi yolunda bir rol �stlenirken, zaman zaman da �a�da� ve mutlu olma yolundaki vaatlerin ancak o nesnelerin kullan�lmas�yla m�mk�n k�l�nabilece�i yolunda olabilmektedir.

Misafir

26 Aral�k 2006 14:32

�OCUKLARDA M�Z�K TERAP�

�nsan� art�k bilim yaln�zca biyolojik olarak ele almay�p onun ruhunun derinliklerine inmeye �al��yor. �nsan v�cudunun ve beyninin en ince noktalar�na ula�abiliyoruz. Bunun i�in bir �ok ara� geli�tirilmi�tir. Ancak hen�z ruh d�nyam�za inebilen, ruhumuzun derinliklerinden haber verebilen ara�lar ke�fedilememi�tir.

Bu manada sanat� kullanarak ruhu anlamak, ruhtan haber almak m�mk�n hale
gelebilmi�tir. Sanat hen�z ke�fedemedi�imiz bir �ekilde ruhumuzun derinliklerine inmeyi ba�arm�� ve oralardan bir �eyleri al�p ortaya ��karabilmi�tir.
Bu yaz�mda m�zi�in tedavi edici etkisinden bahsetmeye �al��aca��m. �zellikle �ocuklarda g�r�len bir ka� psikiyatrik bozuklukta m�zi�in kullan�m� ile ilgili bilgiler verece�im. Bilindi�i gibi mental retardasyon (zeka gerili�i), davran�� bozukluklar� (hiperaktivite vb) ve ��renme bozukluklar�nda m�zikterapi bir �ok a��dan kullan�labilmektedir. M�zik bu �ocuklarda ruhsal, duygusal, toplumsal geli�ime katk�da bulunur. Ayr�ca hareket ve duyu sistemleri ile ilgili yetersizliklerin giderilmesine, dikkat-konsantrasyon gibi zihinsel melekelerin kuvvetlendirilmesine ve ileti�im yetene�inin geli�mesine yard�mc� olur. M�zikterapi esnas�nda �ocuk, bozulmu� olan fiziksel yeteneklerini yeniden �ekillendirebilir. Bir tak�m
davran�� kusurlar� varsa bunlar� de�i�tirebilir.

M�zikterapi bu de�i�im ve geli�imleri sa�larken �ocu�a iki t�rl� haz duygusu ya�at�r. Bunlardan birincisi s�k�nt� verici ortam�n d��na ��kabilme hazz�d�r. Bu evrensel bir hazd�r. D�nyan�n neresinde olursan�z olun, duydu�unuz m�zik sizi �nce rahatlat�r sonra da i�inizde bir g�ven duygusu uyand�r�r. �ocuk i�in bu haz hayata ve ��renmeye y�nlendiren bir �d�l etkisi yaratmaktad�r. �kincisi ise m�zi�in farkl� d�nyalara, farkl� duygulara a�t�� kap�dan girme hazz�d�r. Bu haz sayesinde ise �ocuk kendi i� d�nyas�ndaki ke�fedilmemi� yerlere ula�abilme ve bunlar� �evreye sunabilme imkan�n� yakalar.
Zeka Gerili�i Olan �ocuklarda M�zik Terapi
(M�zikle Tedavi)
Zekan�n tan�m� tam olarak yap�lamam�� olsa da biliyoruz ki zeka ki�inin plan ve program yapma, muhakeme etme, problem ��zme, ileti�ime girme gibi y�ksek entellekt�el yeteneklerinin seviyesini belirleyen en �nemli unsurdur.
G�n�m�zde zeka gerilikleri bir tak�m testlerle ve klinik g�zlemlerle tespit edilebilmektedir. Zekan�n kantitatif (say�labilen) de�erini beyindeki yap�sal durum etkilemektedir. Ancak kalitatif de�erini yani zekan�n niteli�ini daha �ok psikososyal durum belirlemektedir. Yani bu �ocuklarda ��renme g��l��n�n veya ��renememenin sebebi organik bozukluklara ba�l� oldu�u kadar psikososyal sebeplere de ba�l�d�r. Organik durumun tamamen d�zeltilmesi hen�z m�mk�n
de�ildir. Ancak organik durumun elverdi�i en �st performans� yakalamak m�mk�nd�r. ��te bu noktada m�zikterapi �ok b�y�k �nem arz etmektedir.
Zeka gerilikleri ileri derecede geri, �iddetli, orta ve hafif derecede olmak �zere d�rt gruba ayr�l�r. Her kademede de�i�ik derecelerde ��renme g��l�kleri ya�an�r. M�zikterapi direk olarak ��renmeyi art�r�c� etki g�stermektedir. Bunun yan�nda di�er e�itim y�ntemlerinin uygulanmas�nda da katk�lar sa�lamaktad�r.
��renme zorlu�u ya�ayan bu �ocuklar, klasik ��renme y�ntemleriyle bir �eyleri ��renme isterken yo�un bunalt� ya�ayabilmektedirler. ��renme ortam� bir zaman sonra kendileri i�in s�k�nt� verici ve zorlay�c� bir ortam haline gelebilmektedir. Bu durum �ocu�un ��renmeye olan ilgisini ve iste�ini olumsuz y�nde etkileyebilmekte ve �o�u zaman onu ��renme ortam�ndan tamamen uzakla�t�rabilmektedir. Bu y�zden ��renmeyi zevkli hale getirmek bir zorunluluk haline gelmi�tir. ��te m�zikterapi en b�y�k etkisini burada g�stermektedir. �ocuklar i�in ��renme ortam�n� e�lenceli bir hale getirmektedir. ��renmeye olan ilgi ve isteklerini art�rmaktad�r.
M�zikterapi �ocu�un duygusal ve zihinsel geli�imini hesaba katarak �ok karma��k y�ntemlerden uzak durur. �ocuk m�zikle u�ra��rken �o�u zaman ba�ka bir ��renme performans�na ihtiya� duymaz. Bu da �ocu�un ��renme esnas�ndaki bunalma duygusunu en aza indirir. Mesela bir �ark� ��renirken veya bir m�zi�e el ��rparak kat�l�rken e�zamanl� olarak g�z konta��nda artma, dikkat s�resinde uzama, s�ylenenleri takip etmede kolayla�ma, s�zel taklit yetene�inde geli�me, bellekte kuvvetlenme, ince el becerilerinde ve duyulan sesleri ay�rd etme yetene�inde ilerleme g�r�l�r. G�r�ld�� gibi en basit bir m�zikal aktivite s�ras�nda bile bir �ok alanla ilgili geli�im elde edilebilmektedir. Halbuki bu geli�imlerin klasik yoldan elde edilmeye �al��lmas� y�llar alacak bir s�reci gerektirir. M�zik bu s�reyi de azaltmaktad�r.
M�zik ortam�nda zeka gerilikli �ocuklar, sosyal ve davran��sal ilerlemeler de kaydederler. Bireysel m�zikterapi seanslar�yla �ocuk kendisini hissetmeye ba�lar. Kendi kapasitesinin, neler yapabilece�inin fark�na var�r. Grup m�zikterapileri ile ise otomatik olarak bir sosyal etkile�imin i�ine girmi� olur. M�zikal deneyim ve m�zikal uyar�, ileri derece zeka gerili�i olan �ocuklarda bile �evreyle ileti�imi ve �evreye cevap verme yetene�ini art�r�r.
�evreye cevap verme yetene�ini geli�tirmek i�in �ok basit y�ntemlerle terapiye ba�lan�r. Bu �ocuklarda sosyal y�nelim �o�u zaman az geli�mi� oldu�undan en k��k bir y�nelim bile bir seviye olarak kabul edilir ve bu ba�lang�� seviyesi ilerletilmeye �al��l�r. Mesela bir zil veya �an sesine, bir ritm aletine �ocu�un y�nelimi �evreye cevab�n�n bir kriteri olarak al�n�r. �lk etapta �ocuk buna bir ba� �evirme �eklinde cevap verebilir veya sadece bir irkilme cevab� verebilir. Verilen bu uyar� devam ettirildik�e �ocu�un dikkatinin gitgide m�zi�e y�neldi�i g�zlenir. Bu ilk dikkat �ekme a�amas�nda �ocuk �evresindeki nesnelerin fark�na varma deneyimini edinmi� olur. Daha sonra �ocuk enstr�man� uzun bir zaman g�zlemler. Bazen
enstr�man�n sesinden korkmalar bile ya�anabilir. Ancak terapistin g�ven telkin etmesi ve uyar� devam etti�i halde bir korkulacak durumun ya�anmam�� olmas� �ocu�un m�zikal ortama g�venip bu ortam� benimsemesine yard�mc� olur. B�ylece �ocu�un g�ven duygusu kuvvetlendirilmi� olur. Bu kuvvetlenme ger�ek �evreyle bir zaman sonra yak�nla�mas�na katk�da bulunur. Daha ileri m�zikterapi seanslar� enstr�man� �almay�, ondan do�a�lama yoluyla bir �eyler �retebilmeyi hedefler. Bu seviyede �ocuk bir �eyler yapabilme ve �retebilme duygusunu kazan�r. Bu kendine g�ven duygusunu da olumlu etkiler. Grup etkinlikleri i�inde bu �al��man�n yap�lmas�yla toplum i�inde bir �eyler yapabilme, kendi d��ndaki insanlarla birlikte bir �eyler payla�abilme duygusunu kazan�r. Bu duygunun geli�mesiyle �ocuk psikososyal ya�ant� ba�lam�nda iyi bir a�ama kaydetmi� olur. �ocuklar�n bu seviyeden sonra sosyal i�levselliklerinin �ok artt��, duygular�n� ifade etme yeteneklerinin geli�ti�i, duygulan�mlar�n�n canland�� g�r�l�r.
M�zik �ok basit bir uygulamayla �ocu�u yormadan, s�kmadan, korkutmadan bir �ok �eyleri kazanmas�n� sa�lamaktad�r. Bu y�ntemin klasik e�itim ve ��renim metotler�yla kombine edilmesi kanaatimce bu alanda �ok daha ileri seviyelere gelmeyi sa�layacakt�r. �unu unutmamak gerekir ki iyi bir e�itim iyi bir rehabilitasyonla m�mk�n olabilmektedir.

AriThmetiCs

17 Ocak 2007 03:13

Parmak emme

Parmak emmeyi normal �ocuklarda herhangi bir psikopatolojik etken olmaks�z�n 3-4 ya�lar�na kadar g�r�len bir olgu olarak kabul ederiz. 1 ya��n sonuna kadar emme,bir �ocu�un yeme ve i�mesi i�in tek ve esas yoldur.

Zarars�z bir davran�� olan parmak emmeye hemen bebeklerin t�m�nde rastlanmas�n�n en �nde gelen nedeni yeni do�an bebeklerin parmak emmeyi daha anne rahminde ��renmi� bulunmalar� ve do�u�tan sahip olduklar� en g��l� reflekslerden birinin emme refleksi olmas�d�r.

Bebeklerin zaman i�inde parmak emmeyi; oyuncaklar�na, battaniyelerin u�lar�na ya da �e�itli e�yalara genelle�tirdikleri g�r�l�r. Ebeveynlerin �o�unlu�u parmak emmenin sebebinin a�l�k oldu�unu d��n�rler. Oysa bu emme %50’den %90’a varan y�ksek bir oranda beslenmeye ba�l� olmayan yayg�n bir davran�� niteli�inde g�r�l�r.

1 ya��ndaki �ocuklar�n %50’ye yak�n bir k�sm� parmaklar�n� emerler. 2,5 -3 ya�lar�nda parmak emme hala devam ediyorsa ve vazge�irmek i�in aile taraf�ndan belli �abalar devreye giriyorsa,bunlar �ocuk taraf�ndan diren�le kar��lan�r. 18-21 ayl�k �ocuklar d�neminde en y�ksek seviyeye ��kt��n� g�rd��m�z parmak emmenin 4 ya��na do�ru kaybolmas� beklenir. Ara�t�rmalar en ge� 5-6 ya�lar�nda sona erdi�i takdirde, parmak emmenin zarar�n�n olmad��n�, ancak s�regelmesi halinde, di�lerde deformasyona neden olabilece�ini kan�tlam��t�r.

Parmak emme al��kanl�� kar��s�nda anne baban�n tak�naca�� en sa�l�kl� tutum, olay� tela�a kap�lmadan sab�rla kar��lamak ve s�rekli ilgilenip, uyarmaktan ka��nmakt�r. �ocuklara bu hareketlerinden dolay� �iddet hareketleri uygulanmamal� ve �ocuk bat�l fikirlerle korkutulmamal�d�r.

�zellikle ilk �ocukluk d�neminde tedaviden ka��nmal�, al��kanl�k 5-6 ya��ndan sonra devam ediyorsa bir uzmana dan��lmal�d�r.

bebeto40

17 Ocak 2007 13:30

Otizm Nedir?
Otizm, bireyin ileti�im, ba�ka insanlarla ileti�im ve �evreye uygun tepkisini engelleyen bir beyin bozuklu�udur. Baz� otizmli bireyler nispeten y�ksek i�levlidir, konu�ma ve zekalar� sa�lamd�r. Di�erleri mental retarde, sessiz ve ciddi dil geli�im gecikmeleri g�sterirler. Bir k�sm�n�n tekrarlay�c� ve basmakal�p d��nce tarzlar� vard�r.

Otizmli bireylerin hepsi tamamen ayn� belirti ve eksiklikler g�stermemesine kar��n, yordanabilecek tarzda davran�� etkileyen sosyal, ileti�im, motor ve duyusal problemler sergilerler.

Kendi d�nyalar�nda yal�t�lm�� (izole) otizmli bireyler, farkl� ve uzak g�z�k�rler ve ba�kalar� ile duygusal ba�lar olu�turmazlar. Bu �a��rt�c� beyin bozuklu�u olan bireyler �e�itli belirtiler ve engeller g�stermesine kar��n, �o�u di�er insanlar�n d��ncelerini, duygular�n� ve gereksinimlerini anlama yetisine sahip de�ildir. S�kl�kla, dil ve zeka tamamen geli�memi�tir, ileti�im ve sosyal ili�kilerde g��l�k ya�amalar�na neden olur.

Otizmli �o�u birey sallanma veya ba��n� vurma gibi tekrarlay�c� aktivitelerle u�ra��r veya her g�n ki al��m�� olduklar� rutinleri al��k tarzda tekrar ederler. Baz�lar� ses, dokunma, g�r�nt� ve kokuya ac� verecek derecede duyarl�d�r.

Otizmli bireyler �ocuk geli�iminin tipik a�amalar�n� takip etmezler. Baz�lar�nda gelecekteki soruna ait ip u�lar� do�umdan itibaren g�zlenebilir. �o�u olguda, problemler ya��t� �ocuklarla kar��la�t�r�ld��nda daha fark edilir hale gelir. Di�er �ocuklar geli�imlerini devam ettirirken, bu �ocuklar 18-36 nc� aylar aras�nda aniden insanlar� reddetmeye ba�larlar, yabanc� gibi davranmaya ba�larlar, kazanm�� olduklar� dil ve sosyal becerileri kaybederler.

Anne-baba gibi ��retmen ve bak�m verici de otizmli �ocuk veya yeti�kinle ileti�im ve ba�lant� kurma �abalar�nda hayal k�r�kl�� ya�ayabilir. S�rekli tekrarlay�c� davran��lar� ile u�ra��rken, size ald�rm�yormu� gibi hissedebilirsiniz. �� gereksinimlerini tuhaf yollarla ifade etmesi sizde hayal k�r�kl�� yaratabilir. �ocu�unuz hakk�nda hayalleriniz ve �mitlerinizin ger�ekle�memesi sizi �zebilir.

G�n�m�zde bu �ocuklar�n sosyal, dil ve akademik becerilerini iyile�tirmek i�in yard�m eden metotlar vard�r. Eri�kin otizmli bireylerin %60 dan fazlas� ya�amlar� boyunca bak�ma gereksinin duymalar�na kar��n, g�n�m�zde bu ki�iler i�in uygun destek yan�nda, bu bireylerde belli alanlarda meslek edindirme ve topluma katma y�n�nde giri�imler vard�r.

Otizme d�nyan�n her yerinde her b�lgesinde g�zlenir. B�t�n �rk, din ve ekonomik d�zeylerde g�zlenir. �ocuklukta ba�lar, her 1000 ki�iden 1-2 sini etkiler, erkeklerde k�zlara oranla 3-4 kez daha s�k g�zlenir. Bozukluk g�zlenen k�zlar daha a��r belirtiler g�stermeye ve daha d��k zeka d�zeyine sahip olmaya e�ilimlidir.

Otizm aileyi ve toplumu de�i�ik alanlarda bir y�n�yle etkilemektedir.

A��lar; Otizme Yol A��yor mu?

A��lar�n otizme yol a�t�� iddias�, somut bir neden aray�� i�inde olan otizm d�nyas�nda kula�a ho� gelen, ama �u anda kan�ts�z kalm�� bir tezdir. Tedavi ve koruma kararlar�n� verirken, bu teze dayanmak yanl�� olur.

Bas�nda yer alan kafa kar��t�r�c� haberler. Vatan gazetesinde, (17.8.05te yay�mlad�klar� haberin konusu olan), a��larla otizm aras�ndaki ili�kinin "ke�fi" hakk�nda yap�lan spek�latif haber hakk�nda bir bilgi notu haz�rlam��t�m. Ayn� haber, yakla��k 10 g�n sonra, bu sefer bir ba�ka formda Sabah’ta yer ald�.
�lk yay�ndaki g�r��lerden pek farkl� olmayan, kan�ts�z teoriye dayal� tedavileri bilimsel denemeden ge�irmeksizin uygulama yanl�s� doktor g�r��leri ile desteklenmeye �al��lan ikinci yay�n, birinci gazetedekinden farkl� olmad��ndan cevap notumu yenilemeye gerek kalmad�.
Her iki haberde s�z edilen a��lar�n yap�lmamas� ile do�acak zararlar�n sorumlulu�unu kim �stleniyor, o da ba�ka bir husus. Radikal’de bu konuda sorumlu bir haber yap�ld�, ama onu da ka� ki�i okuyabildi, bilemem.
A��lardan ��phe nereden do�du? �leti�imi ve etkile�imi �ok k��k ya�lardan ba�layarak bozan, geli�imsel, n�ropsikiyatrik bir bozukluk olan otizmin sebepleri aras�nda genler ilk s�ray� al�yorlar. Ancak, uzunca bir zamand�r, otizm giderek artan say�larda te�his ediliyor. Sadece genetik etkenlere ba�l� olsayd�, bu say�n�n b�y�k oynamalar g�stermemesi beklenirdi. B�yle olunca akla �u soru geliyor: �evresel etkenlerin bu say�y� artt�r�c� etkileri olabilir mi? Hangi �evresel etkenler? B�y�klerin �ocuklara yakla��m bi�imleri, �ocuklar�n g�ndelik hayat tarzlar�, beslenme bi�imleri, besinlerdeki katk� maddeleri, kulland�klar� ila�lar ve a��lar.... Bu etkenlerin ger�ekten bir etkisi var m� otizmin geli�mesine?

Civa/a�� tezi �ok k�saca ��yle: A��lar ve a��lardaki civa, ba��kl�k sistemini bozacak tipte hastal�klara yol a�ar. Ba��kl�k sisteminin bozulmas� ile birlikte otizm tetiklenir.

A��lar�n bir rol� olmad�� g�sterildi. 2001 y�l�nda ortaya at�lan a��lar�n ve a��larda koruyucu madde olarak bulundurulan tiyomersal'in otizme yol a�t�� tezini de�erlendiren say�s�z �al��may� inceleyen (Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi'ne ba�l�) T�p Enstit�s� (Institute of Medicine), 2004 y�l�nda yay�mlad�� kapsaml� raporda bu tezin ge�ersiz oldu�u sonucuna vard�: A��lama, otizm i�in ek bir risk do�urmuyor.

Ge�ti�imiz hafta JAMA'da yay�mlanan, yakla��k 800,000 ki�ilik bir Danimarka �al��mas�, (a��/civa tezinde �ne s�r�lenin aksine) a��lar�n ba��kl�k sistemini bozucu ba�ka hastal�klara yol a�mad�klar�n� kesin bi�imde ortaya koydu. Yine de, tart��malar�n bitmesi beklenmiyor.

�nan� ba�ka, bilimsel kan�t ba�ka. Bu tart��ma s�rebilir. Di�er yandan, civa tezi savunucular�, bilimsel �al��malar� yapanlar�n ila� firmalar� ile ya da h�k�met yetkilileri ile yak�n ��kar ili�kisi i�inde olduklar� i�in ger�ekleri gizledikleri, kendi tezlerinin de bu sebeple bilimsel dergilerde yay�mlanmad�� ve kabul g�rmedi�i d��ncesini s�rd�rmekteler. �stelik, bu tez savunucular�n�n bilimsel medyada, hen�z kan�tlanmad�klar� i�in, yer bulmayan g�r��leri, g�ndelik medyada ve internette, milyonlarca anne-baban�n do�ru karar vermesini engelleyecek �ekilde yay�mlan�yor.

Bu yay�nlardan etkilenerek otizm riskini savu�turmak maksad�yla �ocu�unu a��latmayan anne-babalar otizmden kurtulal�m derken, bilmeden, �ok daha b�y�k riskler ile �ld�r�c� ya da sakat b�rak�c�, en az otizm kadar ciddi hastal�klara davetiye ��kart�yorlar.

Oysa, kan�tlanm�� baz� ger�ekler var: civa i�eren bir �ok besin maddesi (�rne�in, maalesef midyelerimiz, veya, Kuzey denizinde avlanm�� ithal ton bal��) a��dakinden daha y�ksek miktarda civa i�erebilir. Bunlara ne kadar dikkat ediyoruz?

Toksik etkenler �e�itli. �evre deyince, toksik olan sadece bir tak�m a��r metaller filan de�il en ba�ta ilgisizlik geliyor. �ocuklar� uzun s�relerle TV ya da kar��s�ndaki ile insani ili�kiye girmeyen her t�rl� ekran kar��s�nda, ili�kisiz b�rakmak, toksik bir etki yap�yor. Ama, a��lardan nefret etmek, TV'daki beyin y�kay�c� programlardan vazge�mekten daha kolay galiba... (Ekleme: Bu sat�rda yazd�klar�m, otizmin anne-baba tutumlar� sebebiyle olu�tu�u yanl�� anlamas�na, en az�ndan birka� anne-babada, yol a�m��. O sebeple bu toksikli�in, otizme yol a�ma anlam�na de�il, �ocu�un geli�imine genel anlamda yarars�zl�k olarak okunmas�n� vurgulamak istedim)

Bilimsel tart��malarda tezlerin ��r�mesi ya da kan�tlanmas�, aileleri bir noktaya kadar ilgilendiriyor. ��nk�, tezleri ��r�tmek, ne yaz�k ki, otizmi a��klamaya yetmiyor. Milyonlarca ailenin beklentisi ise, bir an evvel bir ��z�m bulunmas�... Yoksa, bilimin b�rakt�� bo�lu�u doldurabilecek bir �ok yakla��m kap�da bekliyor...

Doktorlar ad�na birka� ders. Otizm gibi ciddi bir sorunun, ��z�ms�z ve a��klamas�z kalmas� hepimizi, aileleri, e�itimcileri, doktorlar �aresizlik hissinin kuca��na at�yor. Bu �aresizlikten ��k�� gayretleri i�erisinde, can havliyle, ilk bak��ta mant�kl� gelebilecek a��klamalara sar�l�yoruz. Bu a��klamalar�n kabul g�rmesi ve sahici yararlar do�urabilmesi i�in bilimin mant�k s�zgecinden ge�mesini beklemek, en az�ndan biz doktorlar�n yapmas� gereken...

Yoksa, ortaya att��m�z fikir ve tezler, hastalar�m�z�n ��karlar�ndan daha �nemli ve de�erli oldu�unda, zarar verici bir pozisyona d��ebiliyoruz. Bug�n, civa tezinin do�al sonucu olarak, civadan ar�nd�r�c� tedaviler uygulad��m�zda, ya da neye dayand�� belirsiz beslenme d�zenleri �nerdi�imizde, bundan pek de bir sonu� elde edilmeyece�ini bilerek yapt��m�zda, hastam�za pek de temeli olmayan, bir �mit vermi� oluyoruz.

Kendili�inden zaten olabilecek olumlu de�i�iklikleri de tedaviye atfetti�imizde ise, d�r�st bir hekimlik uygulamas� yapmam�� oluyoruz. �stelik, ara�t�rma projeleri �er�evesinde ve bilimsel bir denetim alt�nda yap�labilecek deneysel nitelikteki bir uygulamay� (�rne�in, civa temizleme tedavisi) �zel sa�l�k hizmeti olarak vermekle, kan�mca, mesleki bir kusur da i�lemi� oluyoruz. Bu sebeple, bilimsel g�r�nen tezleri pratik uygulamaya d�kerken, kendimizin do�rulu�una inanmas�n�n yeterli bir bilimsel kan�t olmad��n� hat�rlamam�z gerekiyor.

Bilimsel geli�melerin yetersizli�inden do�an bo�luktan yararlanacak doktorlar�n, umut taciri damgas�n� yemesi i�ten bile olmayabilir

nisan_yagmuru

1 Mart 2007 01:31

COCUKLARDA OLUSAN DAVRANIS BOZUKLUKLARI VE GIDERME YOLLARI

K�F�R (K�T� KONUSMA)

K�f�r 3 temel gruba ayrilir:
1-Tanrinin adi gibi kutsal sayilan seylere saygisizligi iceren k�f�r.
2-Beddua etmek gibi birine zarar verilmesi dilegini yansitan konusma bicimi.
3-Mihlarim,zimbalarim gibi alay etmeyi iceren ya da sex�el(cinsellik ) konularinda m�stehcen konusmalar yapmak ve kisilige y�nelik k�f�rler( aptal,salak,manyak gibi ):

NEDENLERI:
1-DIKKAT CEKME :Bazi cocuklar bunu dikkat cekmek icin kullanir.
2-SARSILMA:Bir cocuk icin yetiskini sok etme,onda rahatsizlik duygusu olusturmak cok eglencelidir.
3-AGIZDAN KACIVERME: Insanlarda engellenme ya da kizginlik hissedildiginde, yani fiziksel bir gerginlik oldugunda impulsif bir sekilde saygisizlik olarak k�f�r�n agizdan kaciverme egilimi vardir.
4-SAVUNMA: Bazilari icin k�t� s�z s�ylemek ,bir savunma davranisidir.B�yle insanlar,k�f�r etmenin tam anlamiyla yasak oldugu cevrelerden gelirler.C�nk� onlara isyan ederek bagimsizliklarini g�stermek isterler.
5-OLGUNLASMA:Bazi cevrrelerde yetiskinligin sembol� olarak k�t� s�z s�ylerler.
6-AKRANLARI TARAFINDAN ONAYLANMA ISTEGI: Bazi gencler,kendi arkadaslari tarafindan onaylanmak icin k�t� s�zler s�ylerler.K�fretmek ,onlarin arasina girebilmek icin sanki en gecerli yoldur.
7-COCUKCA BIR ZEVK:K�c�k cocuklarda banyo ve buna iliskin faaliyetlerle
ilgili konularda bir t�r cocuksu cinsel zevk alma durumu ortaya cikartmaktadir.
8-YASADIGI CEVRE( AILE) : Aile icinde anne ve baba s�rekli cocuga k�f�rl� kelimeler kullaniyorsa, cocuk ilk k�t� kelimeleri onlardan �grenmektedir.

NASIL �NLENIR?

1-�RNEK OLUSTURMAK : Eger anne ve babalar , kaba ve k�f�rl� bir konusma egilimini �nce kendilerinde engellemeye calisirlarsa,cocuk da
bu kontrol�,anne ve babayi taklit ederek �grenebilir.

2-D�RT�LERI IFADE EDEBILME:Aile icinde size olan kizginligini rahatlikla dile getirebiliyorsa,bu �zg�rl�ge sahip ise,olumsuz duygularini dile getirmek icin daha az k�f�rl� s�zc�kler kullanacaktir.(Belki de hic kullanmayacaktir.)
3-TARTISMA:Bu kelimeler,bir kagida yazilarak( veya yazdirilarak) tanimlanabilir ve daha sonra tartisilabilir.Cocuk bir daha kullanmayacaktir.

NELER YAPILMALIDIR?

1-�NEMSEMEMEK:Cocuklar,k�t� bir dil kullandiginda,anne ve baba buna pek fazla �z�l�p sasirmiyorsa,cocuklarin bu s�zleri s�ylemeleri icin bir nedenleri kalmayabilir.

2-DILSIZLIK OYUNU:Anne ve babalar,b�yle durumlarda soke olmaktan cok,sessizlik oyunu aynayarak cocugu y�nlendirebilirler.Mesela:
-Senin kullandigin bu kelime nedir? –Anlayamadim.-Anlayamiyorum.
-Bunun anlami nedir? vs. Gibi sorular y�neltilerek yanitlanmasi istenir.

3-�RETICI OLMAYA �ZENDIRMEK: Yazi yazdirarak,sanatsal islerle ugrastirarak (resim,m�zik,el isleri gibi) ,bos zamanlarinda �retici olmaya tesvik etmek gerekir.

4-K�T� S�ZC�KLERIN YIPRATILMASI: Cocugunuzun kullandigi k�t� kelimeyi duydugunuzda, bes dakika boyunca( saat tutarak) ayni kelimeyi s�ylemesini saglayin; b�y�k olasilikla bir daha kullanmayacaktir.S�ylemek istemedigi zaman, ancak k�t� s�zc�g� kullanmaktan �t�r� verilen cezayi uyguladiktan sonra istedigini yapabilecegini s�yleyin.

NELER YAPILMAMALI?

1-ASIRI HAYRET VE KIZGINLIK: Asiri hayret ve kizginlik g�stermeyin.
Cocuklar,g�c sahibi olmaya bayilir.Bu nedenle ,onun kullandigi kelimelere asiri tepki g�sterirseniz,bu onu g�cl� kilmis olur.

2-CIDDI CEZALANDIRMA: Ciddi cezalandirma yoluna basvurmayin.Eger cocugunuzu bu sekilde ya da d�verek, asiri bagirarak,tehdit ederek cezalandirirsaniz,cocugunuz bu kelimeleri kullanirken yakalanip cezalandirilmamak icin GIZLI (sadece okulda,arkadas cevresinde) kullanmayi �grenir ve evde melek,disarida seytan rol�n� �stlenir.

3-ARKADASLARINI DENETLEME: K�t� s�zler kullanan arkadaslarina sinirlama getirmek gerekir.Daha az birlikte olmalari saglanabilir.

4-�D�LLENDIRME:Uygun olmayan k�t� s�zc�kler yerine,uygun olan,kabul edilebilir s�zc�kler kullanmasi icin bilgilendirme yapilmalidir.Ayrica olumlu, kabul edilebilir s�zc�kler kullandiginda ise cocugun �v�lmesi,ayni duruma devam etmesi icin tesvik edilmesi , hatta �zel durumlarda �d�llendirilmesi gerekir.

YALAN

Yalan, herkes tarafindan ayiplanan bir davranistir.Ancak yalani en cok kinayanlar bile, ona basvurmadan edemezler.
Insanlar genellikle kendi yalanlarini GEREKLI, baskalarininkini B�Y�K YALAN olarak g�rmeye yatkindirlar.
Baskalarini bilerek aldatmak amaciyla s�ylenen yalanlar, GERCEK YALANLAR`dir.
Yalani bol bir d�nyada yasamaktayiz.Bu ortamda cocuklari yalandan uzak tutmak cok zordur.

YALAN CESITLERI:
1-HAYALI YALANLAR: K�c�k cocuklar,yalani,gercegi iyi degerlendiremedigi, g�r�p duydugunu carpittigi icin uydurur.
Yalan, gerceklik duygusunun gec kazanilmasi zihinsel ve ruhsal olgunlasamama nedeni ile olusur.
Yetiskinler de cocugun olmamis seyleri olmus gibi anlatmasini yalan sayar.Bunlara g�l�p gecme yerine suclama yolunu secer.

2-TAKLIT YALANLAR: Cocuklar, ana babalarini �rnek alirlar.Anne ve babanin yalanlarina tanik olan cocuklar yalan s�ylemeyi olagan g�r�rler ve onlari taklit etmis olurlar.

3-SOSYAL YALANLAR:Bu yalanlar,en yaygin olan yalanlardir.Bir yere davet edildigimizde `gelmek istemiyoruz`yerine `hastayim` ya da `isim var`demek gibi

4-SAVUNMA YALANLARI: Cocugun kendini korumak icin s�yledigi yalan t�rleridir.Cocuk sik sik sorguya cekilirse,m�kemmellige zorlanirsa,bu tip yalanlara basvurabilir.
Cocuk,dogru s�ylediginde `yalan s�yl�yorsun` diye yapilan suclamalar,cocukta savunma yalanlarini aliskanlik haline getirecektir.

5-Y�CELTILMIS YALANLAR: Baskalarinin hayranligini kazanmak icin s�ylenen yalanlardir.

Normal yollardan takdir edilmeyen cocuk,yalana basvuracaktir. Kimi cocuk da acikca yalan s�ylerken, bir �zlemini dile getirir.Mesela:Babasiz bir cocugun,kendinin babasi oldugunu s�ylemesi gibi.Veya`annem �ld�` diyen bir cocuk da ,aslinda yeni dogum yapan annesinin ilgisini k�c�k kardese y�neltmesinden yakinmaktadir. C�nk� annesinin kendisinden uzaklastigini ,sevgi ve desteginden yoksun kaldigini anlatmak istemektedir.Sevgiyi,cevresinden acindirma yoluyla kazanmak ister.

NASIL �NLENIR?

1-�RNEK OLMA: Yetiskinler,cocugun karsisinda yalan s�ylemekten kacinmalidirlar; hatta kendi yalanlarina onlara s�yletmemelidirler.

2-CEZA YERINE �D�LLENDIRME: Cocuklar,istemedigimiz bir davranis g�sterdiklerinde, m�mk�n oldugu kadar yumusak ve hosg�r�l� davranmali ve cezadan kacinmaliyiz.

3-KAPASITE: Cocuklardan basaramayacaklari seyleri istememeliyiz.

4-BASKI:Fazla baskilardan sakinmaliyiz.Konulan kurallarla cocugun yasamini fazla sinirlamamaliyiz.

5-COCUGU ARAC OLARAK KULLANMA:Yalan s�ylemede yetiskinlerin cocuklari ARAC olarak kullanmamalari gerekir.Mesela:Annenin cocugu babaya karsi yalan s�yletmesi gibi)

6-BASKALARIYLA KIYASLAMA:Cocuklarin baska cocuklarla karsilastirilmasi(kiyaslanmalari) dogru degildir.Cocugu oldugu gibi kabul etmek gerekir.

7-ONLARI DINLEMEK:Cocuklarla onlarin istek, SIKINTI, kaygi ve endiselerini rahatca konusmaya hazir olmali,onlari dinlemeye ve c�z�m yollari bulmada yardimci olmaya hazir oldugumuzu hissettirmeliyiz.

Ancak bu tip �nlemlerle cocugu yalandan uzaklastirabiliriz.

CALMA (HIRSIZLIK)

Calmak,cocugun kendisine acikca ait olmayan bir esyaya sahip olmasi olarak tanimlanabilir.
Ancak bu olayin `CALMA` olarak tanimlanabilmesi icin izinsiz olarak almanin yanlis oldugunu bilmesi gerekir.
Cocukluktaki b�t�n davranis bozukluklari arasinda calma, anne ve babayi en cok endiselendiren davranis bozuklugudur.C�nk� bu davranisi tipik suclu davranisi olarak g�r�rler ve korku duyarlar.
Eger calma,10 yasindan sonra d�zenli olarak devam ederse,bu cocukta ciddi bir duygusal bozuklugun g�stergesidir ve derhal profesyonel bir yardim gerekmektedir.

CALMA`nin NEDENLERI
1-Cocugun hayatinda �nemli bir yokyunluk olabilir; b�ylece calma sembolik olarak anne-baba saygisi,ilgisi,sevgi vb.eksikliginin yerini tutar.Bu durumda aile bireylerinden birinin kaybindan sonra ortaya cikmasi dogaldir.
Aile yapisi dikkate alindiginda bu cocuklarin, genclerin alkolik veya suclu anne ve babalar tarafindan yetistirildigi ve genellikle ihmal edildikleri(tamamen) belirlenmistir.

2-Bazen anne ve babalarin,cocugun yaptigi yanlistan bilincalti bir zevk aldigi ve bu sekilde kendilerinin gizli isyankar duygularini tatmin etmeleridir.Cocuk bunu hisseder ve calmaya devam eder. (ANNENIN DILI`adli hikaye):

3-Cocuk,�zdeslesmek icin kendisine k�t� bir �rnek secmis olabilir.Bir grubun onayini almak icin de calma davranisi olagandir.

4-Bazi cocuklar,�zg�venleini artirmak icin calarlar; kendi g�clerini, erkekliklerini kanitlamak icin bu davranisi sergilerler.

5-Sosyo-ekonomik d�zeyi d�s�k cevrelerden gelen cocuklar, istedikleri seyleri alacak paralari olmadigindan calarlar(Harcliginin olmamasi gibi):

6-Calma,cocugun bilincaltinda anne ve baba ile hesaplasmasinin bir yolu olabilir.Bazen de kiyaslandigi basarili cocuklarin esyasini calarak onlardan intikam alir.

7-Calma,yeni dogan kardese duyulan kiskanclik veya �fkenin cocukta olusturdugu depresyonun bir g�stergesi olabilir.

NASIL �NLENIR?

1-DEGERLERI �GRETMEK(MODEL OLMA): D�r�stl�ge ve baskalarinin m�lkiyetine �nem veren,kisisel kazanc yerine,toplumsal kazanclarla daha ilgili olan ve bu degerler hakkinda emin olup, bunlari g�nl�k yasantisina yansitan anne ve babalarin cocuklarinda CALMA g�r�lmesi daha azdir.

2-YAKIN ILETISIMIN GELISIMI: Eger evde cocuk,yakinliktan yoksunsa,cocukla aile bireyleri arasinda iliskiler yeniden g�zden gecirilmelidir.
3-HARCLIK: Belirli bir harcligin saglanmasi gereklidir.Cocugun gereksinimi olan seyleri alabilmesi icin belirli bir harcligi olmalidir. Ve yine cocuk,ihtiyac duydugunda sizden alabilecegini bilmelidir.

4-SIKI DENETIM:Cocugun g�nl�k aktiviteleriyle ilgilenen anne ve babalar calma iyice ilerlemeden fark edebilir.Ve bu durumda bos zamanlarinda yapici ve heyecanli aktiviteler saglanmalidir.

5-�RNEK OLUSTURMA: Bulunmus esyalar geri g�t�r�lmeli; baskalari kandirilmamali; baskalarinin hakki yenmemeli veya isyerinden,otellerden,tatil k�ylerinden hatira deyip k�c�k esyalar alinmamalidir.

6-M�LKIYET HAKLARI:Cocuga baskalarindan nasil �d�nc istenebilecegi ve baskalarina ait esyalarin nasil geri verilecegi anlatilmalidir.Ayrica, ayartici esyalar kaldirilmali,etrafta bozuk para,c�zdan , kumbara birakilmamalidir.

COCUGUM CALIYOR! NE YAPMALIYIM?
1-Derhal harekete gecin:Cocuklarin antisosyal egilimini g�rmemezlikten gelmek yerine, �nemsemeli ve cocukla y�zlesmek icin zaman ayirmali; evde oldugu kadar disarida da kabul edilmeyen bu davranis degistirilmelidir.
2-D�zeltme : Baskasina ait bir esyanin en akilli cezasi, esyayi �z�r dileyerek geri verilmesi veya esyanin tekrar alinmasi icin �deme yapilmasidir.K�c�k cocuklar bu olaydan cok utandiklari icin �z�r dilemeleri sart kosulmayabilir.
Calinan esya zarar g�rd�g�nde veya kayboldugunda �denmesi saglanmalidir.Bu konuda cocugun cok zor durumda kalmadan ,harcligindan veya benzeri bir yerden bunun karsilanmasi gerekmektedir.

3-Y�zlesmek: Zararin �denmesinin yanisira anne ve baba ,davranisin ciddiligi hakkinda konusmalidir.Bu durumda vaaz vermek yerine insanlarin m�lkiyet haklarini aciklayan ve bu durumu net bir sekilde ortaya koyan bir y�zlesme �nemlidir.Bunu yaparken de, cocuga karsi sevgi ve anlayis g�sterilerek olumlu bir beklenti g�stermek gereklidir.

Eger calinan esyanin, cocuk tarafindan calindigindan s�phelendigimiz,ancak emin olmadigimiz durumlarda ;
`..... ,benim c�zdanimdan para alip almadigimdan emin degilim,fakat sana cok gerektigini d�s�nd�g�n icin aldiysan ve eger geri verebilirsen seninle gurur duyacagim.Benim seninle gurur duymamdan daha �nemlisi,senin kendinle gurur duymandir.Kendinle yasamali ve kendinle mutlu olmalisin.Eger baskalarina karsi d�r�st ve iyi olmazsan bunu yapmak zorlasir....` seklinde bir konusma, cocugun aldigi esyayi geri vermesini saglayabilir.

4-Anlayis: Genellikle cocuklara`neden` bir esyayi caldigini sormak verimsizdir.C�nk� bunu cevaplayacak d�zeyde degildirler.T�m veriler g�z�n�ne alinarak bunu cikarmak,en dogru olanidir.

OKULDAKI CALMA OLAYLARININ NEDENLERINDEN BAZILARI:
1-EKONOMIK YOKSUNLUK:Bazi cocuklarin ihtiyaclarini karsilayacak yeterli paralari yoktur.
C�Z�M:Daha cok yardimin saglanmasi,esya verilmesi,veya gelir kaynaginin saglanmasi.
2-DUYGUSAL YOKSUNLUK:Kendilerini anne ve baba sevgi, ilgi ve bakimindan yoksun hisseden cocuklar,bu boslugu doldurmak icin calarlar.
C�Z�M:Anne ve babanin cocuklarina daha fazla zaman ayirmasini ve daha cok sevgi ve begenilerini saglamak.
3-OLGUNLASMAMAK: Hen�z olgunluga erismedikleri icin BEN merkezci olurlar; d�rt�lerinin hemen karsilanmasini isterler.Ileriyi planlayamazlar.Bu nedenle para biriktiremedikleri icin de calarlar.
C�Z�M:Sonuclarin yeniden g�zden gecirilerek ahlaki kurallarin �gretilmesi gerekir.
4-HEYECAN-MACOLUK- PRESTIJ: Bazi cocuklar zevk icin,bir arkadas grubunun begeni ve onayini kazanmak veya ne kadar `kurnaz ve sert `oldugunu kanitlamak icin calarlar.
C�Z�M:Cocuga alternatif heyecan kaynaklari,arkadas ve prestij kazanma yollari �gretmek gerekir.
5-ANNE-BABA PEKISTIRME MODELI: Bazi anne ve babalar,cocugun calmasinda kendilerini onun yerine koyarlar ve bilicalti bir zevk duyarlar.Mesela:Karanlikta bir yagma olmasinin normal olduguna inanirlar,c�nk� d�kkan sahipleri de onlari yolmaktadir. Veya kendileri de vergi kacirarak bir nevi devletten calmaktadirlar.Bu davranislarini da cocuktan saklamamaktadirlar.
C�Z�M:Anne ve babada inanc ve davranis degisikligi meydana gelmelidir.

Ayrica okuldaki calma olaylarinda, �gretmenlerin de ,calma olaylarinin sebeplerini inceleyip sorunun altindaki nedeni c�zecek sekilde hareketi �nemlidir.

agac, yasken egilir..unutmayalim l�tfen.. cocugun aynasi, anne ve babasidir..cocuk , aynada hep iyi seyler g�rmelidir ki, bu t�r davranis bozukluklari gelistirmesin...

DILEMIN

6 Mart 2007 12:32

�OCUKLARDA ATE��N Y�KSELMES�

�ocu�un �zerindeki fazla giysiler ��kart�larak az ve gev�ek giysilerle �ocu�un �s�s�n�n d��r�lmesine yard�mc� olmal�.
Ate�li �ocu�un kalori gereksinimi artar, bu nedenle a� kalmamas�na dikkat ederek beslenmesi desteklenmeli. Ancak beslenme i�in a��r� zorlanmamal�.
Y�ksek ate�i d��rebilmek i�in �l�k su (29-32 �C) ile �slat�lm�� bir bezle v�cut keseler tarzda silinir.
Y�ksek ate�te v�cudun daha fazla s�v�ya ihtiya� duymas� nedeniyle bol miktarda s�v� almas�n� sa�lamal�. Verilecek s�v�n�n �ok s�cak veya �ok so�uk olmamas�na dikkat etmeli.
Doktorun tavsiye etti�i bir ate� d��r�c� (antipiretik) kullanarak ate�i kontrol alt�nda tutmal�d�r. Ate� d��r�c�ler �ocu�un ya��na ve kilosuna ba�l� olarak farkl� miktarlarda kullan�l�rlar; bu nedenle bir hekime dan��arak kullan�lmal�d�r.
Banyoya girebilecek konumdaki �ocuklar, �l�k su ile ve keseler tarzda silinerek du� yapt�r�labilir. Sa�lar�n �ok �slat�lmamas�na dikkat edilir.

DILEMIN

6 Mart 2007 13:18

AN� BEBEK �L�M� SENDROMU

AN� BEBEK �L�M� SENDROMU
Sudden Infant Death Syndrome (SIDS)

Hi�bir sa�l�k sorunu olmayan bir bebe�in beklenmedik bir �ekilde ve nedeni otopsi ile de a��klanamayan �l�m�d�r.�ki hafta ila 12 ay aras� �ocuklarda; s�kl�kla 2.-4. aylarda g�r�l�r. 6. aydan sonra g�r�lme s�kl�� azal�r.�lk ya�taki �l�mlerin ��te birinden sorumludur.T�m d�nyada g�r�l�r ve �l�m nedenleri aras�nda kazalardan sonra ikinci s�ray� al�r. (T�rkiye'de maalesef bu konuda yeterli �al��ma yap�lmad�� i�in g�r�lme s�kl�� bilinmemektedir.) Amerika'da her y�l yakla��k 6000 bebek SIDS nedeniyle �lmektedir. �l�m genellikle uykuda olmaktad�r.Genellikle k�� aylar�nda g�r�l�r.Erkek �ocuklarda k�zlara oranla daha s�k g�r�l�r.
Risk Fakt�rler:
*D��k sosyoekonomik d�zeyli ailelerin �ocuklar�nda*Premat�re bebeklerde*D��k do�um kilolu bebeklerde*Alkol ve ila� ba��ml�s� annelerin bebeklerinde*Sigara kullanan annelerin bebeklerinde*Do�um �ncesi bak�m� yetersiz olan annelerin bebeklerinde*20 ya� alt� hamileliklerde risk y�kselmektedir.
Al�nacak �nlemler:

Bebe�inizi s�rt�st� yat�r�n:Bu sayfalar� haz�rlamak i�in yapt��m�z internet taramas�nda SIDS ile ilgili y�zlerce sayfa bulmak bizi olduk�a �a��rtt�. Amerika'da 1994 y�l�nda ani bebek �l�mlerini azaltmak amac�yla ulusal bir kampanya ba�lat�ld��n� g�rd�k. Y�zlerce sponsor firman�n ve bir�ok bilimsel kurulu�un kat�ld�� bu kampanyada bebeklerin s�rt�st� yat�r�lmas� �nerilmekte.Bu kampanyayla 3 y�lda �l�m oran�n�n % 38 azald�� g�r�lm��.

DILEMIN

6 Mart 2007 13:23

�OCUKLARDA G�NE� YANI�I

G�ne� yan�klar� nas�l olur?

Uzun s�re g�ne�e maruz kal�nd��nda ultraviyole ��nlar�; ciltte �nce k�zar�kl�k, daha uzun s�reli hasarlarda da i�i su dolu baloncuklara sebep olur. K�zar�kl�k, a�r�, �i�me g�ne�ten 2-4 saat sonra ba�lar, 24 saatte maksimuma ula��r. Bu birinci derece yan�kt�r. ��i su dolu kabarc�klar oldu�unda yan�k art�k ikinci derece olmu� demektir. ��nc� derece yan�klarda kabuklanmalar olur, g�ne� ��nc� derece yan��a sebep olmaz.

- G�ne� yan�� oldu�unda ne yapmak gerekir?

�ocuklarda a�r� ve s�cakl�k hissi, 48 saat s�rer. Nemlendirici kremler g�nde �� kere uygulan�rsa �ocu�u rahatlat�r. Bu kremlere iki g�n devam edilmelidir. �ok kal�n, ya�l� merhemler kullan�lmamal�d�r. Bu durum �ocu�u daha s�cak tutarak terlemesini engeller.

�ocu�a so�uk banyo yapt�rmak veya g�nde bir ka� kez yan�k yerine so�uk su ile �slat�lm�� giysiler koymak a�r�y� azalt�r, du� �ok a�r� verici olabilir.
Yan�klar oldu�unda �ocu�a bol bol su i�irilmelidir. Bu durum, hastal�k hissini �nler.
Bir hafta i�inde soyulmalar ba�lar, deriye nemlendirici kremler s�rmek gerekir.
Deri su toplar ve patlarsa, �zerindeki �l� deriyi temiz, k��k bir makasla temizlemek gerekir. Sonra da antibiyotikli bir krem s�r�lmelidir. Merhemi g�nde �� kez y�kay�p, tekrar s�rmek gerekir.
G�ne� yan�klar�nda yap�lan s�k yanl��l�klardan biri; yan�k yerine, di� macunu, yo�urt veya yo�un merhemler s�rmektir. Bunlar�n hem faydas� yoktur, hem de temizlenmesi zordur. Di�er bir hata da g�ne�ten koruyucu losyonlarla, bronzla�t�r�c� losyon veya ya�lar� kar��t�rmak, koruyucu yerine bronzla�t�r�c� kullanmakt�r

Misafir

16 Mart 2007 17:20

Ate�i ��kan �ocu�a so�uk du� yapt�rmay�n ;

Uzmanlar mevsim de�i�ikli�ine ba�l� olarak �ocuklarda ba� g�steren y�ksek ate� konusunda aileleri uyar�yor. 37.4'e santigrat dereceye kadar olan v�cut �s�s�n� normal kabul eden uzmanlar 39 santigrat dereceden sonra �ocu�un mutlaka doktora g�t�r�lmesini �neriyor. Uzmanlar ayr�ca, ate�i ��kan �ocu�a sirke ve alkol s�r�lmesine kar�� k�yor.

Ke�i�ren E�itim ve Ara�t�rma Hastanesi �ocuk Klinik �efi Do�. Dr. Gonca Y�lmaz, �ocuklar�n y�zde 80'inin y�ksek ate� nedeniyle hastanelere g�t�r�ld��n� belirterek, �st solunum yolu enfeksiyonu, viral enfeksiyonlar, ishali hastal�klar, romatizmal hastal�klar ve hatta l�seminin bile ate� ile kendini g�sterebildi�ini kaydetti. �ocuklardaki ate� �l��m�n�n makat b�lgesi veya koltuk alt�ndan yap�lmas�n� �neren Do�. Dr. Y�lmaz, 37.4'e santigrat dereceye kadar olan v�cut �s�s�n�n 'normal' kabul edildi�ini, ancak 39 santigrat dereceden sonra �ocu�un mutlaka doktora g�t�r�lmesi gerekti�inin alt�n� �izdi.

2 ya��na kadar makattan �l��m� �nerdiklerini anlatan Y�lmaz, ancak v�cut �s�s�ndaki her y�kselmenin ate� olmad��na dikkati �ekti. Y�lmaz, �ocuklarda ate�in 6 ay ile 6 ya� d�nemi aras�nda s�k g�r�ld��n�, 6 ya��ndan sonra beyin h�crelerinin geli�imini tamamlamas�yla ate�in fazla g�r�lmedi�ini s�yledi. Ate�i ��kan �ocu�a kesinlikle so�uk uygulama yap�lmamas�, bununla birlikte sirke ve alkol kullan�lmamas� gerekti�i uyar�s�nda bulunan Y�lmaz, "So�uk uygulama yerine �l�k du� yapt�r�labilir. Ayr�ca bebe�in veya �ocu�un �zerindeki k�yafetleri de ��kar�labilir. Bunun d��nda bebek veya �ocu�a bol s�v� verilmelidir. Sirke ve alkol kesinlikle kullan�lmamal�d�r" diye konu�tu.

Misafir

21 Mart 2007 21:11

Dikkat eksikli�i hiperaktivite bozuklu�unun, okul �ncesi d�nemden, eri�kin d�neme kadar hayat� olumsuz etkileyen �nemli bir rahats�zl�k oldu�u belirtildi.

Yeditepe �niversitesi T�p Fak�ltesi �ocuk ve Ergen Ruh Sa�l�� ve Hastal�klar� Ana Bilim Dal� Ba�kan� Prof. Dr. Semerci yapt�� a��klamada, dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�u hastal��n�n, son y�llarda bulunmu� gibi g�ndeme geldi�ini, ancak 1902 y�l�nda tan�mland��n� ve yeni bir hastal�k olmad��n� belirtti.

''Hiperaktif �ocuk'' diye bir tan�m�n do�ru olmad��n� ifade eden Semerci, ''Dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�u, tedavi edilmesi gereken bir sorundur. Dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�u, dikkatini toplayamamak, a��r� hareketlilik ve d�rt�sellik, i�imizden gelen ama ifade edilemeyen bir duygudur. Bireyde bu bulgular�n hepsi olabilece�i gibi bazen sadece biri de g�r�lebilir'' dedi.

Semerci, hiperaktifli�in sadece d�z duvara t�rmanan, yerinde duramayan de�il, saatlerce televizyon �n�nden kalkamayan �ocukta da olabilece�ine dikkati �ekerek, �unlar� s�yledi: ''Dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�u, �nemli bir rahats�zl�kt�r. ��nk� okul �ncesi d�nemden, eri�kin d�neme kadar hayat� olumsuz etkiler. Yani dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�u bir �ocuk hastal�� de�il, eri�kin d�nemde de g�r�lebilmektedir. Do�ru �ekilde ele al�nd�� zaman, kolay tedavi edilebilmektedir. B�t�n ya�am boyunca hem �ocukluk hem de daha sonraki d�nemde erkek �ocuklarda, k�z �ocuklardan daha fazla g�r�l�yor. D�nyada ortalama y�zde 5 oran�nda g�r�l�yor. Bu rakam yakla��k her s�n�fta 1 �ocuk demektir. Bizim gibi n�fusu gen� olan bir �lke i�in �nemli sorunlardan biridir.''

Geneti�in, dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�unun nedenleri aras�nda yer ald��n� vurgulayan Semerci, ''Dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�u, olumsuz olsa da bir �e�it babalardan erkek �ocuklara miras kalan bir sorun. Hastal��n yak�n akrabalarda olmas� da bir etkendir. Beyinden salg�lanan, dikkat s�remizi, davran��lar�m�z�, tutumlar�m�z� etkileyen maddelerin sal�n�m�ndaki baz� dengesizlikler bu hastal��n nedenlerindendir'' diye konu�tu.

A�LELER KEND�LER�N� SU�LUYOR

Dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�u bulunan �ocuklar�n ailelerinin ''Biz bir �ey yapt�k ki bu �ocuk b�yle oldu'' diye kendilerini su�lad�klar�n� anlatan Semerci, ��yle devam etti: ''Hi�bir anne baba, �ocu�unu, dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�u yapacak kadar becerikli de�il. Ancak hastal��n daha ileriye ya da daha k�t� duruma gitmesinde tutumlar�, davran��lar� ve beklentileri �ok �nemlidir. Ailelerin yapaca�� davran��lar hastal�k olu�turmaz, ancak hastal��n k�t�le�mesine neden olabilir. Dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�unun, ba�ka ruhsal sorunlarla �ok s�k beraberli�i g�r�l�yor.''

''AKLI BA�INA GEL�R D�YE BEKLENMEMEL�''
Dikkat eksikli�i, hiperaktivite bozuklu�unun ergenlik d�neminde ge�medi�ini, tedavi edilmedi�i takdirde, davran�� bozuklu�una d�n��erek daha b�y�k sorunlar�n ortaya ��kabilece�ini dile getiren Semerci, ''Bu �ocuklar� sahiplenmemiz ve yard�mc� olmam�z laz�m. E�er bu �ocuklar� biz sahiplenmezsek, ba�kas� mutlaka sahiplenir. Bu ba�kalar� da �o�u zaman olumlu ve iyi yerlerde sahiplenmezler. O zaman akl�m�z ba��m�za gelir, ancak art�k faydas� olmaz. Ergenlik d�nemi �ok daha olumsuzlu�un pe� pe�e ya�anabildi�i d�nemdir. 'Akl� ba��na gelir' diye beklenmemeli, ��nk� gelmeyecektir'' diye konu�tu.

Semerci, hastal��n tedavisinin �ok kolay olmad��n� ve tedavide �zellikle ailelere ve ��retmenlere b�y�k g�revler d��t��n� vurgulayarak, �unlar� kaydetti: ''�nemli olan sorunu kabullenip ��z�m yolu aramakt�r. Kabullenilmedi�i zaman ba� edemiyoruz. �ocu�un durumunun zekayla ilgisi yok. Bu �ocuklar�n a��r� korunmaya, desteklenmeye gereksinimi de yok. Aksine baz� �eyleri ba�armak i�in baz� �eyleri yapmaya ihtiya�lar� var. Okul �ncesi d�nemde bulgular� fark edip uzmana g�t�r�ld��nde, 0-6 ya� grubunda s�n�rlar� iyi koyabilmek ve iyi d�zen kurabilmek sorunu ortadan kald�racakt�r.''

Tiglon

16 May�s 2007 14:27

b�lg�ler i�in saol

Sedef 21

20 May�s 2007 16:36

Su�i�e�i Hastal�� Nedir?

http://www.erkeklerkadinlar.com/image/sucicegi.jpg

Su�i�e�i ya da varisella, herhangi bir ya�ta ortaya ��kabilirse de daha �ok �ocuklarda g�r�len bir bula��c� hastal�kt�r. Bu hastal��n tipik �zellikleri ate�le seyretmesi ve deride ortaya ��kan kabart�lard�r. Su�i�e�i ad�n�n da bu kabart�lar�n birka� saat i�inde i�i saydam s�v�yla dolu kesecikler haline gelmesiyle ili�kili oldu�u s�ylenmektedir.
Ba�l�ca Nedenleri

Bu hastal�k �zellikle on ya��n alt�ndaki �ocuklar� etkileyen salg�nlar �eklinde ortaya ��kar. Varisella zoster vir�s�nden kaynaklan�r ve ola�an�st� bir bula��c�l��a sahiptir. Her ne kadar bu hastal�� ge�irmekle ya�am boyu ba��kl�k kazan�l�rsa da, vir�s uyku halinde bekleyip daha sonra yeti�kinlik �a��nda kendini herpes zoster yani zona olarak g�sterebilir.

Su�i�e�inin �ocukluk �a��ndaki Belirtileri Nelerdir?

Enfeksiyondan sonra 14 ila 21 g�nl�k bir kulu�ka devresi vard�r. Daha sonra �ocuk ate�lenir ya da hafif bir titreme g�r�l�r veya kusma ile s�rt ve bacaklarda a�r� gibi �ikayetlerle kendini daha hasta hissedebilir. Hemen hemen ayn� zamanda, s�rt ve g��ste, bazen de al�n �evresinde. Daha nadiren kol ve bacaklarda �ok say�da k�rm�z� ve ka��nt�l� kabart� olu�ur. Bu kabart�lar birka� saat i�inde saydam bir s�v�yla dolu kesecikler haline gelir. Bu keseciklerin g�r�lmesi birka� g�n devam eder ve ikinci g�nden itibaren i�erikleri irine d�n��p, bir iki g�n i�inde patlayabilir ya da kuruyup b�z��erek tepelerinde kahverengimsi kabuklar olu�ur. Bu k��k kabuklar bir haftaya varmadan pullanarak d�k�l�r ve iyile�me tamamlan�r.

Hastan�n �evresindekilerden Tecrit Edilmesi Gerekli midir?

Hasta �ocuk, d�k�nt�n�n g�r�lmesinden itibaren bir hafta s�reyle ya da kesecikler kuruyuncaya de�in, bu hastal�� ge�irmemi� �ocuklardan tecrit edilmelidir. Ancak, kabuklar�n d�k�lmesini beklemeye gerek yoktur.

Hangi Ya�larda G�r�lebilir? Belirgin Olarak G�r�ld�� D�nemler Var m�d�r?

�o�unlukla; �ocukluk �a��nda g�r�l�r. K�� ve ilkbahar�n ilk aylar� su�i�e�inin yayg�n olarak g�r�ld�� aylard�r.

Yeti�kinler Daha B�y�k Risk Alt�nda m�d�r?

Yeti�kinler ve ergenlik �a��ndakiler �ocuklara k�yasla daha a��r hastal�k riski alt�ndad�rlar. A�r�, ate�in s�resi, k�r�kl�k, ka��nt� gibi belirtiler daha �iddetli olur, d�k�nt� daha geni� alana yay�l�r ve daha uzun s�rede iyile�ir ve hastal��n seyri daha uzun olur. Ayr�ca, su�i�e�i olan yeti�kinler ve gen�ler i�in �iddetli komplikasyon riski daha y�ksektir.

NAIAS

17 A�ustos 2007 02:00

P�KA
uygun olmayan we yenilmesi adet olmayan maddlerin yenmesi al��kanl��na denir.
bu durum hayat�n ikinci alt�nc� ay� i�ersinde normal geli�imin bir d�nemi olarak g�r�l�r.
�ocuk eline ne ge�irirse a�z�na g�t�r�r we yer
ancak bunu uzun s�rmesi hele bulu� �a��na kadar dewam etmesi tamamen anormaldir
pikan�n en �ok g�r�len g�neydo�u we do�uanadolu da rastalan TOPRAK YEMEK dir bu �ocuklarda demir eksikli�i anemisini ,karaci�er we dalak b�y�mesini engellertanasul organ�n geli�imi engellemekle beraber boy k�sal�na da sebebiyet werir.
ge�lerde zeka gerili�i
tedawisi kolay de�ildir
�ocuk hastaneye yat�r�l�r minarel we witamin eksikli�i i�in tedawi edilir
piskolojik tedawi uygulan�r
menfi y�ndeki ailewi sorunlar ortadan kald�r�l�r
hamile d�nemin de halk aras�nda a�eme diye tabir edilen hadise de bir pika d�r we genellikle psikolojiktir

Dark-Line

21 A�ustos 2007 20:16

�OCUKLAR VE TELEV�ZYON

Hep tart��ma konusu olmu�tur. Televizyon �ocuk geli�iminde faydal� m� de�il mi? G�n�m�zde �ocuklar�n en iyi arkada�� diyebilece�imiz televizyon do�ru kullan�l�rsa �ocu�un zihinsel geli�imine katk�da bulunabilir. Ama bunun i�in televizyon izlerken onun yan�nda olmal� izleyece�i programlar� se�melisiniz.
Yeti�kinlerin televizyon izleme s�resini s�n�rlamas� ve izlediklerindeki mesaj� anlamas� televizyonu �ocuk i�in olumlu hale getirebilir.

�zellikle tatillerde �ocuklar daha fazla televizyon izlerler.Tatil g�nlerinde yay�nlanan , �ocuklar i�in e�itici , ��retici ve e�lendirici nitelikli programlar� seyretmelerini sa�l�yarak ya da te�vik ederek televizyon kullan�m�n� olumlu hale getirebilirsiniz.

�ocuklar televizyonla kendilerini daha iyi de�erlendirebilir, televizyonlardan ald�klar� bilgileri kendi mant�klar�yla bi�imlendirebilirler. Bu durumda televizyon ideal bir ileti�im arac� haline gelir.

20. Y�zy�l�n en b�y�k bulu�lar� aras�nda kitle ileti�im ara�lar� yer almaktad�r. Bunlar i�erisinde ��phesiz en �nemli yeri de Televizyon almaktad�r. TV insanl�k tarihi ad�na b�y�k geli�melere vesile olmu� ve halada etkileri a��s�ndan insanl�k ad�na tart��lmaz bir noktada yerini korumaktad�r. TV evlerde yerini almadan �nce ve ald�ktan sonra diye aile hayat�n� ikiye ay�rmak belkide pek fazla yanl�� olmaz. Bizim konu ba�l��m�zdan da anla��laca�� zere bu yaz�m�zda TV nin eri�kin birey , aile veya toplumsal y�nlerini incelemek y�n�nde bir amac�m�z yok. Bu de�erlendirmeleri �imdilik daha ileri tarihlere erteleme gereklili�ini d��n�yoruz.

Gerek klinik g�r��melerimiz s�ras�nda kar��la�t��m�z anne babalardan, gerek de�i�ik yollar ile bize gelen sorularda s�k�a kar��la�t��m�z sorulardan biri de ''TV nin �ocu�umuza etkisi nedir ? '' �eklinde olan sorudur. Bu konuda anne babalara s�yledi�imiz genel �ey her ya� i�in ��phesiz bu sihirli kutunun �ocu�a etkileri farkl� farkl� olmaktad�r. Bunu iyi veya istenen etkiler ve k�t� veya istenmeyen etkiler �eklinde ikiye ay�rabiliriz. Ama TV nin en b�y�k etkisi ��phesiz 0-3 ya�lar� aras�nda olmaktad�r. ��nki bu ya�lar hayat boyu kullan�lacak baz� psikososyal ve psikomotor �zelliklerin kazan�ld�� ok �nemli bir devredir. Bu devrede olu�abilecek herhangi bir sorun b�t�n hayat� etkilemektedir. Bu nedenle ya�lara g�re TV nin etkileri konusunda anne babalar� bilgilendirmek gerekti�ini d��nerek bu t�rl� bir yaz� yazma ihtiyac� hissettik.

0-3 ya� gurubuna etkiler

0-3 ya� i�in TV baz� durumlarda ciddi s�k�nt�lar�n kayna�� olabilmektedir. Ailelerin sosyoekonomik zorluklar� , �al��an annelerin durumu , �ocu�un-ilgilenilmesi gereken - ek karde� durumu , anne babalar�n kendilerine ait sorunlar� ,yap�lmas� gereken ev i�leri , anne babalar�n sosyoekonomik zorluklardan dolay� ek i�lerde �al��malar� , anne babalardan birinin veya ev i�erisindeki bireylerden birinin kronik hastal�� , ailelerin kendi psikososyal ihtiya�lar� i�in zaman ay�ramamas� , anne babalar�n kendilerinin psikiyatrik sorunlar� , istenmyen hamilelik sonucu bebe�in do�mu� olmas� , �ocu�un bedensel bir hastal��n�n olmas� ve buna benzer sayaca��m�z onlarca etken nedeni ile anne ve babalar �ocuklar�na yeterince zaman ay�rmamakta veya ay�ramamaktad�rlar. Bu nedenlerden dolay� anne babalar isteyerek veya istemeyerek �ocu�u ile fazla ilgilinememekte �ocu�u ile ilgilenme fiziksel bak�m ( karn�n� doyurma , alt�n� temizleme vb. ) �tesine �ok fazla ge�ememektedir.

Bu d�nemde �ocuklar�n duygusal doyum sa�lamas� ve onun ile her bak�mdan ilgilenilmesi onun sa�lam ve g��l� bir psikolojik yap�s�n�n olu�mas�na zemin haz�rlar. Bu d�nem i�in bebe�i ok�amak , kucaklamak , onun ile konu�mak , sevildi�ini hissettirmek , onun ile oynamak, onun ile birlikte vakit ge�irmek , onu gezdirmek, psikomotor ve psikososyal y�n�n�n geli�imine �ok b�y�k katk�larda bulunur. Bebek ile birlikte vakit ge�irmek , onun insanlar aras� ili�kilere yabanc�la�mas�n� engeller ve ilgilenen bak�c�s� vas�tas� ile �nce kar��s�ndaki bireyi , aile ortam�n� ve yava� yava� sosyal �evresini tan�mas�na yol a�ar . Bu ba�lanma yolu ile �nce anneye kar�� bir ili�ki geli�ir . Bu durum anne karn�nda ba�lar ve bebeklik d�neminde devam eder. �ocuk bu bak�m veren arac�l�� ile ileti�im geli�tirmeye , kendini ifade etmeye , ihtaya�lar�n� anlatmaya �al��maya , k�sacas� sosyal ortam�n gereklerini yaparak yan�nda ve �evresinde bulunan insanlar ile ileti�im ve etkile�im i�erisine girmeye ba�lar.

�ocuk sosyal ortamda ileti�imin temel esas� konu�ma oldu�u i�in konu�may� ��renmek zorundad�r. �nsanlar taraf�ndan sevilmek i�in onlar� anlamak onlar�n duygusal uyar�lar�na cevap vermek zorundad�r. �ocuk sosyalle�mek ve ileti�imini kurmak i�in etraf�ndakilerden �zelliklede bak�m veren ki�iden te�vik almak zorundad�r. Bu �ocu�un ihtiya�lar�n� kar��lamak ( yiyecek , giyecek , temizlik , koruma vb) , onun dertleri ile ilgilenmek , onun ile birlikte vakit ge�irmek , onu �pmek , ok�amak, konu�mak , oynamak vb gibi yap�lan giri�imler ile �ocuk sevildi�ini hissettirerek , onun i�in , psikososyal geli�im i�in bir te�vik olu�turmal�d�r. Konu�ma , etraf ile ilgilenme , sosyal ortamlar�n gereklerini yerine getirme , insanlar ve ya��tlar� ile ilgilenme , ihtiya�lar�n� insanlara anlatma , insanlara duygusal yak�nl�k kurma ,cans�z varl�klardan �ok canl� varl�klar ile ilgilenme gibi bir �ok psikososyal fakt�r �ocuklarda bu ileti�im ve etkile�im ortam�nda kendile�inden meydana gelmeye ba�lar .

B�t�n bunlardan bahsetmemizin nedeni , bizim meselemiz ile yak�ndan ilgili olmas�ndan dolay�d�r. �ocuk cans�z bir varl��n kar��s�nda , duygusal ve sosyal uyar�dan mahrum , sevgiden ve ba�land�� ki�iden uzak ,�ocu�un konu�mas�na , bak��na , g�l�msemesine kar��l�k vermeyen , g�nderdi�i ileti�im ve etkile�im mesajlar�na cevap vermeyen, sert , so�uk bir cismin kar��s�nda kald��nda ( ne kadar ses ve g�r�nt� olursa olsun �ocuk onlar� yorumlayacak ve kabul edecek durumda ve psikososyal seviyede de�ildir ) biraz �nce sayd��m�z sosyalle�me ve bireyselle�me ve kendili�inden geli�ecek olan psikososyal y�nlerin hepsi eksik veya yetersiz kalacakt�r. Neden k��k �ocuklar i�in bu biraz daha s�k�nt�l� bir durum ? ��nk� �ocu�un busosyal ve duygusal eksikli�i telafi edece�i arkada� ve sosyal ortam� , konu�mak veya vakit ge�irmek i�in gidece�i ikinci bir ortam ve bunu telafi edebilecek psikomotor ,psikososyal yeterlilik hen�z geli�memi�tir ayr�ca alternatif bir geli�im ortam� yoktur .

TV kar��s�nda 0-3 ya� aras�nda a��r� miktarda kalan (g�nl�k 1-2 saatin �zerinde ) �ocuk , ailede ve �zellikle de bak�m veren ki�ide e�lik eden yukar�da sayd��m�z di�er etkenler de varsa , sosyal geli�im (duygusal etkile�im ve kar��l�k verme, sosyal ortamlara uyum , insanlar ile ilgilenme , onlara yak�nl�k g�sterme , ya��tlar�na ilgi vb) , ve ileti�im ( konu�ma , anlaml� jest ve mimikler , heceleme , agulama , ses ��karma , c�mle kurma vb.) i�in gerekli olan fonksiyonlar�n geli�iminde gecikmeler veya yetersizlikler g�r�l�r. Bu duruma yani ileti�im ve etkile�im bozuklu�una yol a�abilecek di�er nedenlerin olup olmad�� incelenmelidir. B�t�n bu nedenlerden dolay� bebekler i�in sevgi ,duygusal ilgi ve birlikte ge�irilecek vakit yerine �ocu�un TV kar��s�nda kalmas� son derece sak�ncal�d�r.

Bu d�nemde uzun s�re �ok a��r� miktarda TV kar��s�nda kalan �ocuklarda ba�ka haz�rlay�c� nedenler yok ise , ba�ka nedenler de eklenerek baz� psikiyatrik tablolar geli�ebilir. Bu t�r �ocuklarda etrafa kar�� ilgisizlik , seslenince bakmama , g�z konta�� kurmama , insanlara ve ya��tlar�na ilgisizlik , onlarla duygusal ve sosyal ileti�ime ge�meme , kendi halinde olmaya �al��ma , kendi etraf�nda d�nme , sallanma , a��r� derecede cans�z nesneler ile ilgilenme , konu�mama , c�mle kurmama , ileti�im ve etkile�imde problemler , duygusal olarak kar��l�k verememe vb. bir �ok belirti g�r�lebilir. Bu nedenle ane babalar�n �zellikle bu ya� i�in TV izleme konusunda s�n�rlamalar ile birlikte durumu y�nlendirmeleri , normal psikomotor ve psikososyal geli�im i�in uygun olur.

Ayn� zamanda bu ya� i�indeki bir bebek veya k��k �ocuk ile hem anne hem baban�n , m�mk�n oldu�unca fazla vakit ge�irme ,onunla oyun oynama , konu�ma , sevdi�ini belli etme , duygusal yak�nl�k g�sterme , onun ile gezme , onun fiziksel bak�m�n� ihmal etmeme , onun normal geli�im basamaklar� konusunda dikkatli olma , onun di�er �ocuklar ile etkile�im ve ileti�imine zemin haz�rlama , sadece onun i�in belli zamanlar ay�rma , ona masal anlatma vb. bir �ok faaliyeti g�nl�k hayat i�erisinde yapmalar� uygun olur.

4 -7 ya� �ocuklar ve TV

Bu ya� grubunda �ocu�un geli�imi ile ilgili �nemli ad�mlar at�l�r. 0-3 ya� grubunda oldu�u gibi �ocu�un geli�imi bu d�nemde de �ok h�zl� bir �ekilde devam eder. Bu d�nemde anne baba , arkada� ve sosyal �evre ile etkile�im ve ileti�im belirgin olarak artm�� ve art�k eri�kinlerle birlikte belirgin olarak uyum sa�lanm��t�r. Bu d�nemde gerek dil geli�imi , gerek motor geli�im de �nemli a�amalar kaydedilir. Bu d�nemde �ocukta ki etkilenmeler hayat boyu �ocuk i�in �ok �nemli olmaktad�r.

TV nin bu d�nemde �ok a��r� izlenmesi �ocu�un dil ve sosyal geli�iminde baz� s�k�nt�lar�n ve eksikliklerin olu�mas�na neden olabilir. Bu d�nemde �ocuklar TV de g�rd�kleri g�r�nt�leri tamamen somut olarak yorumlarlar yani �ocuklarda tam olarak soyut d��nce geli�medi�i i�in gerek �izgi filmler gerek filmler de g�r�len g�r�nt�ler oldu�u gibi alg�lan�r. �ocuk b�t�n bunlar� oldu�u gibi uygulamaya �al��abilir. Yani �izgi filmde g�rd�� bir hareket veya sahneyi oldu�u gibi yapmaya �al��abilir. �ocuk i�in bu d�nemde �iddet i�eren ve a��r� abart�l� konulardan olu�an �izgi filmler olduk�a sak�ncal� olabilir. Bilin�alt� �iddet duygular�n�n yerle�mesine neden olabilir . Ayn� zamanda �ocu�un bu d�nemde izleyece�i gerilim, korku veya a��r� �iddet i�eren g�r�nt�lerden �ocuklar olduk�a a��r� etkilenebilir , bu durum onlar� akla gelen g�r�nt�ler ve d��nceler ile g�nlerce rahats�z edebilir. Ek olarak �ocukta uyku bozuklu�u , yaln�z kalmak istmememe , korku ve endi�e duygular� yerle�ebilir ( klinik ortamda bunun �rneklerini g�rmekteyiz ) . O nedenle anne babalar�n bu d�nede izlenen programlara �zellikle dikkat etmesi gerekir.

�ocu�un sosyalle�mesi , yak�nlar� ile diyalog kurmas� , sosyal adaptasyonu , dil geli�imi ve buna benzer konular TV izleme ( a��r� miktarlarda ) ile eksik kalabilir. Bu ya�lardaki �ocuklar�n e�itici programlar harici �zellikle �iddet i�eren ve �ocuklar i�in travmatik olacak g�r�nt�lerden uzak kalmalar� uygun olur. Bu haz�rl�ks�z kar��la��lan g�r�nt�ler onlarda bilin�alt� kayg� , gerilim , korku , �iddete e�ilim gibi s�k�nt�lara yol a�abilir. Amerika ve Avrupada uzmanlar k��k ya�larda g�sterilen �iddet davran��lar�n�n �n�ne ge�mek i�in �ok b�y�k gayretler sarfetmekte ,�zellikle son zamanlarda okullarda g�sterilen �iddet olaylar�ndan sonra meselenin �neminin daha da artt�� anla��lmaktad�r . M�him olan ve yap�lmas� daha basit olan �ey �ocuklar�n ruh sa�l�� bozulmadan koruyucu �nlemlerin al�nmas� gereklili�idir.

Unutulmamal�d�r ki �ocukluk �a��nda g�r�len her g�r�nt�n�n , duyulan her sesin , kar��la��lan her iyi ve k�t� muamelenin muhakkak ileriki y�llarda bir yans�mas� olacakt�r. Bu nedenle TV gibi ileti�im ara�lar� e�itim ama�l� olarak kullan�lmal� , e�lence ama�l� ise belli s�n�rlarda kullan�lmal�d�r. �zellikle anne babalar, aile olarak birlikte izledikleri programlar konusunda olduk�a se�ici davranmal�d�rlar . B�t�n bunlara ek olarak , a��r� ve uygunsuz TV izleme durumunda , daha �ok ge� saatlerde izlenmesine m�sade edilen programlar ile �ocuklar�n uyku ritmi bozulmakta , vakit ve motivasyon eksikli�inden dolay� �ocuklar�n oyunlar ve de�i�ik aktiviteler ile kazanacaklar� motor beceriler yetersiz kalmakta , �ocuklar�n arkada� ortamlar�nda kazanacaklar� sosyal adaptasyon yetene�i istenen seviyede olmamakta , ince motor becerilerin geli�imine ve anne baban�n e�itimi i�in gerekli vakit azalmakta , bu ya� i�in gerekli olan fiziksel hareketlilik ile enerji at�m� eksik kalmakta , TV nin �ocuklar i�in bir miktar katk�s� olsa bile genel olarak dil , sosyal ve motor geli�imde s�k�nt�lar g�zlenmektedir. Bu durum e�er anne baban�n �ocu�u i�in yeterli vakit bulmas�nda sorun varsa , �ocukta ek olarak psikiyatrik s�k�nt�lar varsa , �ocu�un geli�imini destekleyecek di�er fakt�rler eksik ise daha da b�y�k s�k�nt� olmaktad�r.

7-12 ya� aras� �ocuklar�n durumu

Bu d�nemdeki �ocuklar genelde a��r e�itim �artlar� i�inde olan grubu olu�turmaktad�r. Ayn� zamanda TV nin e�itim ama�l� kullan�m�ndan daha fazla yararlanacak bir ya� grubunu olu�turmaktad�r. Yukar�da sayd�klar�m�za ek olarak bu ya� grubunda soyut d��nce yerle�meye ba�lam�� olmas�n�n etkileri g�r�l�r. �ocuklar TV deki g�r�nt�lerden etri�kin d�zeyinde etkilenmeye ba�larlar. Yukar�da de�indi�imiz gibi bu ya� grubunda da �iddet i�eren , korku ve gerilime neden olan sahnelerin �ocu�un geli�iminde problem olu�turaca��n� s�ylemek gerekir. Yukar�da bahsetti�imiz ileti�im ve sosyal adaptasyon �zerine etkileri 0-3 ya� ve 4-7 ya� grubundaki kadar negatif �ekilde olmaz . �ocuklar�n bu ya�lardan itibaren TV �zerinden kazan�mlar� e�er iyi y�nlendirilir ve se�ici davran�l�rsa devam eder. Bu ya�taki �ocuklar�n ders ve okul saatleri de g�z �n�ne al�narak TV izleme saatleri uygun bir �ekilde sa�lanmal�d�r. TV izlemenin a��r�l�� durumunda �ocu�un sosyal aktivitelerinde , arkada� ili�kilerinde , ders ba�ar�s�nda , sportif faaliyetlerinde , ya�a uygun becerilerin geli�tirilmesinde sorunlar ya�anabilir.

KARIN A�RISI

�ocuklarda s�k g�r�len rahats�zl�klardan biride kar�n a�r�s�d�r. �� ya��n alt�nda ender g�r�lsede kar�n a�r�s�n�n sebebi apandisit olabilir. Kar�n a�r�s� saatlerce s�r�yorsa ciddiye al�nmal�d�r. Bebeklerde ve emekleme �a��ndaki �ocuklarda 15-20 dakikada bir gelip ge�en �iddetli kar�n a�r�s�n�n sebebi ba��rsak t�kanmas� olabilir.

�ocu�unuzun karn� a�r�d��nda ��l�k at�yor ve rengi soluyorsa
Koyu k�rm�z� ya da katran renginde d��k�l�yorsa
Y�ksek ate�i varsa
S�k s�k karn� a�r�yorsa doktorunuzu aray�n.

Ate�ini �l��n . Y�ksekse , kar�n a�r�s� �iddetliyse ve a�r� g�be�inin �evresindeyse apandisit olabilir. Apandisit oldu�unu d��n�yorsan�z yiyecek ya da i�ecek vermeyin. Doktora ba�vurun. D��nm�yorsan�z termofara �l�k su koyup, havluyla sar�p karn�n�n �st�ne koyun.

KABIZLIK

�ocu�unuz kab�z oldu�unda kakas�n� daha sert ve seyrek yapar. K�sa bir s�re i�in �ocu�unuz kab�z olursa kayg�lanmay�n. Bunun bir zarar� yoktur. M�shil vermeyin. biberonuna �eker katmay�n. �zellikle s�cak havalarda �ocu�a bol bol su verin. �ocu�un lifli besinler t�ketmesini sa�lay�n.

�ocu�unuz kakas�n� yaparken a�l�yor yada ac� �ekiyorsa
Bezinde ya da i� �ama��r�nda kan lekesi varsa
�� g�nden uzun bir s�re kab�zl�k �ekiyorsa doktorunuzu aray�n.

�SHAL
�shalli �ocu�un Beslenmesi
�ocu�unuz Alt� Aydan K��k ve Hen�z Ek G�da Alm�yorsa
Emzirmeyi s�kla�t�r�n.
Her kaka yap��ta �aydanl��n alt�ndaki kaynam�� ve so�umu� sudan olabildi�i kadar �ok i�irin.
�ocu�unuz Ek G�da Al�yorsa
�ocu�unuzu yemeye te�vik edin ve ona, g�nde en az 6 kez yiyecek sunun.
K�sa aral�klarla enerji ve proteinden zengin, yumu�ak, taze haz�rlanm��, p�re �eklindeki yiyeceklerden (beyaz peynir, ha�lanm�� yumurta, patates, yo�urt, yo�urt ile yap�lm�� az ya�l� pirin� �orbas�, tarhana �orbas�, pirin� lapas�, ha�lanm�� et, �zgara k�fte, az ya�l� pirin� pilav�, makarna gibi) verin.
Potasyumdan zengin besin olarak muz p�resi veya taze s�k�lm�� meyve sular� i�irin.
�ekerli ve ya�l� yiyecekler ishali art�r�r. �ocuklara b�yle g�dalar (�ikolata, bisk�vi, gofret, kuruyemi�, pastalar, me�rubatlar, ya�, bol, re�el, pekmez) vermeyin.
Haz�r meyve sular� ve kolal� i�eceklerin ishalli �ocu�unuza hi�bir yarar� yoktur.
�ocu�unuzu �shalden Korumak ��in
Ona ilk alt� ay sadece anne s�t� verin.
Dokuz ayl�k olunca k�zam�k a��s�n� yapt�r�n.
�ocu�unuza yiyecek haz�rlamadan ve beslemeden �nce, �ocu�unuzun alt�n� de�i�tirdikten sonra, kendiniz tuvaletten ��kt�ktan sonra mutlaka ellerinizi y�kay�n. Ellerinizi y�karken sabunu elinizde d�rt defa �evirmeniz yeterli olacakt�r.
�shal olma riskini azaltmak i�in �ocu�unuzu beslerken biberon kullanmay�n. Bebe�inizin yiyeceklerini kolay temizlenen cam veya porselen kaplarda haz�rlay�n ve ka��k ile yedirin.
Temizli�inden emin olmad��n�z yiyecek ve i�ecekleri asla kullanmay�n.
�i� sebze ve meyveleri temiz su ile y�kamadan yedirmeyin.
Yiyecekleri a�z� kapal� olarak buzdolab�nda saklay�n.
Pi�irilmi� yiyeceklerinizi oda s�cakl��nda iki saatten fazla b�rakmay�n ve bunlar� �ocu�unuza yedirmeyin.
Temizli�inden emin olmad��n�z sular� kaynat�p so�utarak �ocu�unuza i�irin.
��me ve kullanma sular�n�z� temiz kaynaktan temin edip, temiz kaplarda a�z� kapal� olarak saklay�n.
�shalli �ocu�un Anne ve Babas�na �neriler
�shal su kayb� nedeniyle �ld�r�c� olabilen bir hastal�kt�r. �shali olan �ocu�unuzda su kayb�n� �nlemek i�in su ve sulu g�dalar� (kaynat�lm�� orbalar) her zamankinden daha fazla verin.
Her kakadan sonra, iki ya��ndan k��k �ocuklara bir �ay barda��, iki ya��ndan b�y�klere ise bir su barda��, yukar�da say�lan i�eceklerden mutlaka i�irin.
�shali olan �ocu�u a� b�rakmay�n, beslenmesine devam edin. �shalli �ocu�u s�k s�k ve az az besleyin. Emiyorsa anne s�t�n� kesmeyin. Daha s�k emzirin. �ocu�unuza, ishali ge�tikten sonra, iki hafta s�re ile ek bir ��n verin.
�ocu�unuzu, a��z ve dilin kurumas�, b�ng�ldak ve g�zlerin ��kmesi, g�z ya��n�n olmamas�, kar�n derisinin �ekilip b�rak�ld��nda yava� geri d�nmesi gibi su kayb� belirtileri y�n�nden yak�ndan izleyin.
�shalli �ocu�unuza, doktor �nerisi d��nda antibiyotik vermeyin. �shal kesici ila�lar�n �ocukluk �a�� ishal tedavisinde asla yeri yoktur.
A�a��daki durumlarda �ocu�unuzu hemen bir sa�l�k kurulu�una g�t�r�n;
Belirgin susamas� veya su kayb� belirtileri varsa �ocu�unuzun ishali �� g�n i�inde d�zelmiyorsa �ok s�k veya fazla miktarda kaka yap�yorsa, tekrarlayan kusmalar� oluyorsa, yeme i�mesi bozulduysa, kakas�nda kan varsa, ate�i y�ksek ise.

BEBE��N�Z ve KEND�N�Z HAKKINDA MERAK ETT�KLER�N�Z� �OCUK DOKTORLARI VE KADIN DO�UM UZMANLARIMIZA SORMAK �STER M�S�N�Z?

GEC�KMEYE GELMEZ DURUMLAR

Bebe�iniz ye�il renkli kusarsa
Ate�i 39 derecenin �zerine ��karsa
�ok kusup ayn� zamanda a�larsa
A�larken b�ng�lda�� kabar�rsa
Rengi solarsa
Kanl� ve s�m�ks� kaka yaparsa

AC�L DURUMLAR

Her zamankinden �ok ve farkl� �ekilde a�larsa
Her zamankinden farkl�, hareketsiz , halsiz ve uykulu g�r�n�yorsa
Tedirgin ve rahats�zsa mutlaka doktorunuzu aray�n.

the_lily

21 A�ustos 2007 21:59

Yeni Do�an Bebe�e ve Ailesine

"Do�an her yeni bebek tanr�n�n insanlardan umudunu kesmedi�inin bir i�aretidir." Tagore

Ho� geldin bebek
Sa�l�kla b�y�.
Ne�e ve sevin�le ya�a,
Y�z�nden g�l��ler,
Akl�ndan ��klar
Kalbinden iyilikler eksik olmas�n.

�lk G�n

Tela�, heyecan, mutluluk ve endi�elerin en fazla oldu�u bir g�nd�r.

B�yle bir g�nde, ister normal do�um olsun, ister sezaryen, annede a�r�lar ve yorgunluk ka��n�lmazd�r. Herhangi bir a�r� �ok �iddetliyse en �ok "do�um sanc�s� gibi" tarif edilmez mi. Bu nedenle do�um g�n�, annenin de bebe�i kadar yard�ma ve bak�ma ihtiyac�n�n oldu�u bir zamand�r.
http://img253.imageshack.us/img253/1959/yenidoganuk3.jpg
Bu durumdaki bir insandan, ancak bir ki�i, kendisini kucaklamas�, beslemesi ve bakmas� i�in yard�m umabilir. O da d�nyaya yeni gelen minik bir bebektir. D�nya tatl�s� bebe�ini g�ren anne, i�te o anda, b�t�n yorgunluk ve a�r�lar�n� bir anda unutur. Hayata dair mucize g�rmek isteyenler b�yle bir duruma �ahit olmal�d�rlar.

Minik bebe�iniz de, hele normal do�umla gelmi�se bir ka� saat yol yorgunlu�u �ekecektir. Hemen b�t�n bebekler do�umu takip eden ilk bir saat uyan�kken ard�ndan yakla��k iki ila d�rt saat s�ren bir yol yorgunlu�u uykusu yaparlar. Bebe�in bu ilk bir saat i�inde, hatta ideal olan� hemen do�ar do�maz annenin kuca��na verilip emzirilmesinin sa�lanmas� �ok �nemlidir. ��nk� bu uygulama anne s�t�n�n yap�m�n� uyaran ve bu y�zden ka��r�lmamas� gereken bir f�rsatt�r. Uykuya dald�ktan sonra o ilk yar�m bir saatteki kadar memeyi iyi tutmayabilir. Bu da anneyi ve yak�nlar�n� emdirememe endi�esine sevk edebilir.

Yeni Do�an - �lk G�n
Tela�, heyecan, mutluluk ve endi�elerin en fazla oldu�u bir g�nd�r.

B�yle bir g�nde, ister normal do�um olsun, ister sezaryen, annede a�r�lar ve yorgunluk ka��n�lmazd�r. Herhangi bir a�r� �ok �iddetliyse en �ok "do�um sanc�s� gibi" tarif edilmez mi. Bu nedenle do�um g�n�, annenin de bebe�i kadar yard�ma ve bak�ma ihtiyac�n�n oldu�u bir zamand�r.
Bu durumdaki bir insandan, ancak bir ki�i, kendisini kucaklamas�, beslemesi ve bakmas� i�in yard�m umabilir. O da d�nyaya yeni gelen minik bir bebektir. D�nya tatl�s� bebe�ini g�ren anne, i�te o anda, b�t�n yorgunluk ve a�r�lar�n� bir anda unutur. Hayata dair mucize g�rmek isteyenler b�yle bir duruma �ahit olmal�d�rlar.
http://img214.imageshack.us/img214/4721/art004bu5.jpg
Minik bebe�iniz de, hele normal do�umla gelmi�se bir ka� saat yol yorgunlu�u �ekecektir. Hemen b�t�n bebekler do�umu takip eden ilk bir saat uyan�kken ard�ndan yakla��k iki ila d�rt saat s�ren bir yol yorgunlu�u uykusu yaparlar. Bebe�in bu ilk bir saat i�inde, hatta ideal olan� hemen do�ar do�maz annenin kuca��na verilip emzirilmesinin sa�lanmas� �ok �nemlidir. ��nk� bu uygulama anne s�t�n�n yap�m�n� uyaran ve bu y�zden ka��r�lmamas� gereken bir f�rsatt�r. Uykuya dald�ktan sonra o ilk yar�m bir saatteki kadar memeyi iyi tutmayabilir. Bu da anneyi ve yak�nlar�n� emdirememe endi�esine sevk edebilir.

Yani demek istiyoruz ki sevgili anne, ne kadar yorgun ve a�r�l� olursan�z olun bu ilk saati ve ilk g�nleri gerekti�i gibi de�erlendirin. Bebe�iniz sizden tek bir �ey isteyecektir; o da sevgiyle kucaklanmak ve anne s�t� emmek. Yak�nlar�n�z ve e�inizden, bebe�inizi emzirebilmeniz konusunda yard�m isteyiniz. ��nk� siz ne istedi�iniz gibi kalkabilir, ne de oturabilirsiniz. Ne yap�n edin ve bu en zor g�n�n�zde bebe�inizi s�k s�k emzirin.

Bebekler do�ar do�maz ya�ad�klar� her an, bulunduklar� ortama uyum sa�lamaya ve adapte olmaya y�nelik olarak, anne karn�nda ba�lad�klar� b�y�me ve geli�melerine devam ederler. Sizlerin g�zleri �n�nde ger�ekle�ecek olan bu s�re�te, o adeta her g�n yeni bir geli�me g�stererek sizi �a��rtacak ve mutlu edecek. �lk bak��, ilk g�l�msemesi, ilk hecesi d�nyalar�n sizin olmas�n� sa�lamaya yetecek. Y�z�ndeki bir an memnuniyetsiz bir ifade b�t�n ne�enizi ka��r�rken k��c�k bir a�lamas� kendinizi mutsuz ve �aresiz hissettirebilecektir. Hayat�n�z� b�y�k �l��de etkileyip de�i�tirecek. �mkanlar�n�z �l��s�nde ona bak�p b�y�t�rken cevaplanmas�n� istedi�iniz bir �ok sorunuz olacak. Ona olan sevginizden dolay� her �neriyi can kula��yla dinleyip hemen yerine getirmeye �al��acaks�n�z.

Bebekler her zaman do�um doktorunuzun verdi�i randevuya uymayabilirler ve beklenen g�nden daha �nce yada sonra do�abilirler. do�um sonras� da her �ey �ok h�zl� geli�ir ve ne zaman, neyi, nas�l yapman�z gerekti�i konusunda her g�n daha fazla bilgiye ihtiyac�n�z olur. Bu arada �evrenizden de bir�ok tavsiye al�rs�n�z. Tamamen iyi niyetle yap�lan bu tavsiyelerin i�inde bazen yap�lmas� do�ru olmayan uygulamalar da bulundu�unu ve sonu�ta bebe�in s�k�nt�ya girdi�ini g�rebilirsiniz.

��te yap�lmamas� gereken hatal� �nerilerden birka� tanesi:

Yeni do�an bebe�e ;

�� ezan s�t vermemek emzirmemek,
�ekerli su vermek,
serum suyu vermek,
re�elli ball� lokumlu emzik vermek,
bebe�i g�be�i d��meden y�kamak,
tuzlamak,
kundaklamak ...

Ne Yapmal�y�z ?

Bebekler ve �ocuklar yeti�kin insanlar�n k��k modelleri k��lt�lm�� halleri de�ildir. Her ya��n hatta ilk iki y�l i�inde her ay�n kendine �zg� bedensel ve ruhsal i�leyi� farkl�l�� vard�r. Nas�l hamileli�in son aylar�ndaki fetus ilk aylardakinden farkl�l�k g�sterirse her yeni do�an bebek do�umdan itibaren de b�y�meye ve geli�meye devam eder. Yani yeni do�an bir bebe�e alt� ayl�k hatta �� d�rt ayl�k bebe�e davran�ld�� gibi davran�lamaz ayn� �ekilde beslenemez.

�lk g�n sa�l�k do�um hem�ireniz bebe�inize Bir K vitamini enjeksiyonu ve bir de hepatit B a��s� enjeksiyonu yapacak, ayr�ca g�zlerine de iltihaplanmadan koruyucu bir ila� damlatacakt�r.

Hastaneden taburcu olurken size bir re�ete verilecektir. Bu re�etede bebe�inizin g�bek bak�m� ile ilgili antiseptik sol�syon ve steril gazl� bez, bir de D3 vitamini olacakt�r. Bunlar� nas�l uygulayaca��n�z� doktorunuz veya hem�irenize sorunuz.

Yeni Do�an - Beslenme :

Anne S�t�:
http://img214.imageshack.us/img214/9160/art005es4.jpg"Bebek m�mk�n oldu�u kadar anne s�t� ile beslenmelidir. ��nk� anne s�t� bebek daha do�madan �nce, anne karn�nda iken, onu besleyen kana en �ok benzeyen besindir. Anne s�t� hem bebek taraf�ndan daha kolay sindirilir hem de bebe�e daha yararl� olur. Bu nedenle de bebe�in beslenmesi ve b�y�mesi i�in en uygun besindir." �bni Sina

�lk bir iki g�n daha koyu k�vaml� ve sar� renkli gelen ilk s�t� ( kolostrum) �zellikle hi� bir damlas� ziyan edilmeden bebe�in almas� sa�lanmal�d�r.Kolostrum; daha sonra gelen anne s�t�ne g�re bebe�inizi daha yo�un oranda hastal�klardan koruyucu maddeler ve h�creler i�erir.

Annelerin en b�y�k korkusu ve tela��, ilk g�nlerde s�t�n�n gelmeyece�i ve bebe�inin a� kalaca��d�r. Bu endi�eyi a�man�n tek yolu olumlu d��nerek huzurlu bir �ekilde g�l�mseyip gev�eyerek s�k s�k bebe�inizi emzirmektir.

Anne s�t� her zaman bebe�inizi koruyan maddeler yan� s�ra koruyucu canl� h�creler de i�erir. Bu h�creler bebe�inizi �zellikle ishallerden korur. Anne s�t� parayla sat�n al�nmaz, ekonomiktir.

S�rekli steril tutulmas� gereken biberon ve emzik ve benzeri malzemeler gerektirmez. Bebe�in istedi�i anda �s�tmak so�utmak gerekmeden i�ilmeye haz�rd�r. Emzirme s�ras�nda kurulan anne bebek ileti�imi, bebe�in ruh sa�l�� zihinsel geli�imini olumlu etkiler. Emzirmek kad�nlarda meme ve yumurtal�k kanseri riskini azalt�r.
Anne s�t� tek ba��na her hangi bir ek g�da vermeksizin 4 ila 6 ay boyunca bebe�inizin sa�l�kl� geli�mesi i�in her bak�mdan, gerekli ve yeterlidir. O halde bebe�inize anne s�t� verebilmek i�in gerekli iste�i ve gayreti g�stermelisiniz. Bebe�inizi her zaman rahat olaca��n�z bir ortamda gev�eyerek ve bebe�inize g�l�mseyerek emzirin.
Do�umdan sonra bebe�i ne kadar �abuk memeye tutar ve emzirirseniz s�t�n�z�n o kadar �abuk ve bol gelmesini sa�lars�n�z.Do�umu takiben en k�sa s�rede bebek emzirmeye ba�lanmal�d�r. ��nk� bebek d�nyaya geldi�i ilk yar�m saatte uyan�kt�r ve emme refleksi de olduk�a g��l�d�r. ilk emzirmenin yap�lmas� i�in bu s�re �ok k�ymetli bir zamand�r. �lk yar�m saati takiben bebek do�um yorgunlu�una ba�l� olarak yakla��k iki �� saatlik bir uykuya dalar.

�lk g�nlerde her iki meme ortalama 5 er dakika emzirilerek birinci haftan�n sonunda 10 ar dakikaya ��kar�lmal�d�r. �kinci haftadan itibaren her ��nde tek bir meme 20 -25 dakika verilmelidir. Gerekiyorsa her seferinde her iki memede emzirilebilir.
Anne s�t�n�n ilk gelen b�l�m�n�n �ekerinin, sonras�nda proteinin en son k�sm�nda ise, bebe�in kilo almas�n� sa�lay�c� ya�lar�n�n daha fazla oldu�unu d��n�rsek, memeden s�t gelmez olas�ya kadar emzirmeye devam etmek gerekir. Memede s�t b�rak�rsan�z s�t �retimi d��er...

�lk g�nlerde emzirme daha s�k (adeta bebek ve anne birbirlerine al��as�ya kadar antrenman yapt��n�z� d��nerek 1-2 saatte bir, bebek uyand�k�a) olmal�d�r. Normalde bebek ilk g�nlerde anneyi emdikten sonra iki saatlik uykular yapar. Beslenme s�kl��n� bebe�in emme iste�i belirlemelidir. Ac�kt�� an ise hemen uykudan uyand�� and�r. Bebe�i emzirmek i�in a�lamas� beklenmez... Alt� temizse daha rahat ve istekli emer, alt� kirliyken rahats�z olup bekledi�iniz gibi emmeyebilir. O halde uykudan uyand��nda beslemeye ba�lamadan �nce alt�n� kontrol etmek daha iyi olacakt�r. Yaln�z uyarmam�z da gerekir ki beslenme sonras� da yapaca�� ilk �ey yine size alt temizleme i�i ��karmak olacakt�r. Temiz beze kaka yapmaya bay�l�rlar! Ancak e�er beslenirken alt�n� kirletmi�se alt�n� temizlemek i�in bebe�i hemen alt �st etmeyiniz, emdi�i s�t daha midesine yerle�meden kusmas�na neden olabilirsiniz.

Sa�l�kl� ve dengeli beslenen her annenin s�t� ilk 4-6 ay bebe�inin beslenmesinde tek ba��na yeterlidir. Ancak doktorunuzun �nerisi ile birlikte 4-6. aydan itibaren anne s�t�ne de devam ederek ek beslenmeye ba�layabilirsiniz. Anne s�t�ne ne kadar devam edilece�i konusunda, D�nya Sa�l�k �rg�t�, b�t�n annelere, bebekleri iki ya��na gelesiye kadar emzirmeye devam etmelerini �neriyor.

Yapay Beslenme:

Evet aslolan bebe�i kendi annesinin s�t� ile beslemektir. Ancak herhangi bir nedenle bebe�e annesinin s�t�n� veremiyorsak onu a� da b�rakamay�z. D�nyada a�l��a en az tahamm�l edebilen canl�lar yine bebeklerdir. Yeterli beslenmeme kan �ekeri d��kl�� sonucu n�bet ge�irmelerine, v�cutlar�n�n susuz kalmas�na, ilk g�nler sar�l�k olmalar�na neden olabilir. Uzun d�nemde yetersiz beslenme ise yetersiz kilo almalar� sonucu b�y�me ve geli�me geriliklerine ve kolay hastalanmalar�na neden olur.

Anne s�t� yetersiz veya hi� yok ise bebe�in tolere edebilece�i en uygun g�da ile beslenmesi sa�lanmal�d�r. Bu g�da ilk d�rt ay i�in anne s�t�ne tam adapte edilmi� haz�r, bebek biberon mamalar� olmal�d�r. �lk d�rt ay i�inde bebek sindirim sistemi ancak bunlar� kolay sindirebilecek kabiliyettedir. Bunlar�n d��nda verilecek g�dalar� yutuyor olmas� onlar� da rahat sindirebilece�i anlam�na gelmez. Bebe�in sindirim sistemi geli�meden verilen g�dalar onun mide ve barsak h�crelerinde zararlanmaya yol a�abilir.

Bebe�in karn�n�n doyurulmas�, beslenmesi ve geli�mesini olumsuz etkilememelidir. Bu nedenle do�ru zamanda uygun besinler verilmelidir.

D�rt ila alt� ay�n� dolduran bebe�inize yine doktorunuzun �nerisi ile yar� adapte bebek biberon mamalar�n� verebilirsiniz. Yan� s�ra ek beslenmeye de ba�layabilirsiniz.

Yeni Do�an - Cilt Bak�m� :

Do�um �ncesi bebek anne karn�nda, amnion kesesi i�inde, s�rekli su i�inde ya�ar. Do�um sonras� art�k ise cildi hava ve giysileri ile temas eder. Bebek cildi, bilhassa yeni do�du�unda yeti�kin cildine g�re daha ince ve hassast�r. Bu nedenle �abuk tahri� olur. �lk g�nlerde kuruyup soyulabilir. Veya bazen k�zar�kl�klar olabilir.
Yap�lmas� gereken bebe�in cildini temiz ve nemli tutmakt�r. S�cak mevsimde her g�n, so�uk mevsimde en az haftada iki kez y�kanmal�d�r. Ancak ilk banyosu g�bek kordonu kuruyup d��t�kten bir g�n sonra yap�lmal�d�r. Bu zaman zarf�nda bebe�inizi her g�n bebek ya�lar� veya losyonlar�yla g�be�ini koruyarak silebilirsiniz. G�be�i d��esiye kadar, hen�z d��memi� g�bek kordonunu bezin i�ine koymadan, d��ar�da b�rakacak �ekilde bezini ba�lay�n�z. Bu �ekilde mikroplar�n bula�mas�na �ok a��k olan g�bek kordonunun idrarla �slanmas�na ve mikrop kapmas�na engel olursunuz.

Bebe�in en s�k kirlenen yeri bez b�lgesidir. Bu nedenle en s�k cilt tahri�leri de bu b�lgede olur. S�k bez de�i�tirmek, genital b�lge cildini temiz ve kuru tutmak tahri�leri ve pi�ikleri �nlemek i�in �ok �nemlidir. Koruyucu bak�m ve pi�ik kremleri kullan�lmas�n�n sak�ncas� yoktur. Kullan�lacak kremi doktorunuza dan��abilirsiniz. E�er b�t�n dikkatinize ra�men pi�ik dedi�imiz cilt tahri�i olmu�sa 3 g�nden fazla s�r�yorsa mutlaka doktora dan��n.

�lk haftalarda bebe�in cildi ger�ekten de son derece hassast�r. Alt bak�m�nda �l�k suyla �slat�lm�� pamuklar kullan�l�rsa, cildi tahri� olmaktan ve soyulmaktan korumak kolayla��r. ��nk� �zellikle k�z bebeklerde, alt bak�m�nda genital b�lge cildiyle birlikte mukozas� da temizlenmelidir. Ve mukoza cilde g�re daha kolay tahri� olur.
D�KKAT! Bebe�inize bak�m yapaca��n�z zaman hatta ellerinizin temiz oldu�undan emin olunuz.

�lk haftalarda kar��la�abilece�iniz d�k�nt� veya sar�l�k gibi renk de�i�ikli�i �eklindeki cilt sorunlar�n�z olabilir. Cilt de�i�ikliklerinin ne oldu�unun tan�mlanmas�n�n en iyi g�r�lerek yap�laca��n� unutmay�n�z ve doktorunuzla kontak kurunuz.

G�bek Bak�m�

G�bek kordonu anne karn�ndayken bebe�in anne aras�nda kan yoluyla oksijen ile karbondioksitin ve besin maddeleri ile bebe�in at�k maddelerinin de�i�imini sa�layan �ok �nemli bir yap�d�r. Do�um sonras� art�k bir i�levi kalmaz. Temiz ve kuru tutulursa yakla��k ilk on g�n i�inde kendili�inden kurur, d��er ve yeri iyile�ir. D��esiye kadar g�nde bir kez doktorunuzun re�ete edece�i antiseptik bir s�v�yla, �nerildi�i �ekilde pansuman�n�n yap�l�p steril gazl� bezlerinin de�i�tirilmesi yeterli olur. Pansuman� yaparken mutlaka ellerinizi sabunla y�kam�� olmal�s�n�z.

Bu s�rede g�bekte k�zar�kl�k, k�t� bir koku, iltihapl� ak�nt� ve/veya kanama fark ederseniz bir sa�l�k kurumuna veya doktorunuza ba�vurman�z gerekir.

G�z Bak�m�

Do�umu takip eden g�nlerde g�zlerde �apaklanma, ak�nt� ve k�zar�kl�k ile kendini g�steren konjonktivit (g�z iltihaplanmas�) ile de s�k�a kar��la��l�r. Bunun nedeni yeni do�an bebeklerde �retilen g�z ya��n� burun i�ine ak�tan kanal�n drenaj�n�n bazen yeterli olmamas�d�r. Bu durumu sezaryen do�umlar�nda daha �ok g�r�yoruz. Normal do�umlarda bebek, onun ba�� ve g�vdesine g�re nispeten dar olan do�um kanal�ndan s�k��arak ge�irmesi g�zya�� kanallar�na adeta masaj yap�lm�� olur. Sezaryen do�umlar�nda ise bebek anne karn�ndan s�k��madan bir iki dakika i�inde al�n�r.

Do�um sonras� g�z bak�m�n� yaparken g�nl�k kaynam�� l�nm�� su ile �slat�lm�� lokmalar halinde pamuk par�alar�n� kullanabilirsiniz. �nce ellerinizi sabunlu suyla y�kay�p temiz havlu ile kurulamay� unutmay�n�z. Islatt��n�z pamuk lokmas� ile bebe�in g�z�n� p�nar�ndan ba�lay�p kuyru�una kadar yumu�ak�a bir kerede siliniz. Di�er g�z i�in yeni bir pamuk lokmas� kullan�n�z. Bu bak�ma ra�men bebe�inizin g�z� �apaklan�yor, sulan�yorsa doktorunuza ba�vurunuz.

Kulaklar ve Burun Bak�m�

Temizlik ve bak�m i�in pamuklu �ubuk ve benzeri �eyler kullanmay�n�z. Bunlar bebe�in kulaklar�n� ve burnunu tahri� edebilir. Bir par�a kaynat�lm�� l�k su ile �slat�lm�� pamuk veya yumu�ak bir pe�ete ile kulaklar�n ve burunun giri� delikleri silinebilir.

Banyosu

Banyonun anlam� su, �ampuan ve sabunla temizlik; suyun �l�k, s�cak olmas� ve dokunma, masaj etkisi ile rahatlama ferahlama. �nemli olan banyo suyunun s�cakl��n� iyi ayarlayarak �zellikle ilk banyolar�nda onun korkmas�na neden olmamak. Cildimiz, v�cudumuzu, d�� evreye ve d�� d�nyan�n etkilerine kar�� korumak �zere adeta bir z�rh gibi sarar. Ya�anan bir g�n boyunca havada dola�an tozlar, temas edilen yerden ald�� g�zle g�r�len veya g�r�lmeyen partik�llerle kirlenir. Bu toz ve partik�ller aras�nda hastal�k yapabilen mikroplar da bulunabilir. Ne kadar s�k banyo yap�l�rsa bu �ekilde partik�l toz ve mikroplar�n v�cuttan uzakla�t�r�lmalar� o kadar kolayla�m�� olur.

Bazen anneler bebeklerini banyo ettirmekten �ekinirler. Banyo s�ras�nda bebeklerinin ��yece�ini, hasta olaca��n� d��n�rler. Baz� k��k noktalara dikkat edilirse banyo yapmaktan hi� bir zarar gelmeyecektir.

Banyo esintisi olmayan, �s�s� uygun olan ve de�i�meyen bir ortamda yap�lmal�d�r.
Banyo suyu s�cakl�� 37°C olmal�d�r. Pratik olarak bilek i� y�zeyiniz veya dirse�iniz ile su s�cakl��n� kontrol edebilirsiniz. Ne s�cak ne de so�uk hissetmemelisiniz.
Banyosunu beslenme �ncesi yapt�rmak daha iyi olur. ��nk� dolu bir mide ile banyo yapt�rd��n�z s�rada onu tutay�m derken karn�n� s�k��t�rmak kusmas�n� kolayla�t�r�r.
�ampuan ve sabunlar� bebekler i�in uygun olan �r�nlerden se�meye �al��mal�s�n�z.
�zellikle k�z bebeklerin idrar yolu enfeksiyonlar�ndan korunmas� i�in, banyo k�vetinde su i�ine oturtularak banyo ettirilmemeleri gereklidir.
K��n onu hemen �l�k, kuru bir havluya sar�p ��mesine izin vermeyin. k��n banyo odas�n�n s�cakl��n�n normal oda �s�s�ndan birka� derece fazla olmas�(24-25°C) daha rahat banyo olmas�n� sa�lar. Yine k�� aylar�nda banyo sonras� bebe�inizi �s�tt��n�z bir banyo havlusuna sard��n�zda sa� kurutma makinesi ile sa��n� ve t�m v�cudunu �s�tarak kurutma i�ini kolayla�t�rabilirsiniz. Banyo sonras� bebek ya�� veya losyonlar�yla yapaca��n�z v�cut masaj� onun rahatlamas�n� sa�layacakt�r.

Giydirilmesi

Bebe�inize kundak yapmay�n�z. Kundak do�umda normal olan bebe�in kal�as�nda ��k�kl��a yol a�abilir. Bunun yerine bebe�inize onlar i�in yap�lm�� z�b�n, tulum, pijama �eklinde giysileri giydiriniz. Bazen bebeklerin kaburga kemiklerinin (bazen eyeleri derler) batmamas� i�in g��s �evresine s�k� s�k�ya bir sarg� yaparlar. Bunu da yapmay�n�z, bu sarg�lar bebe�inizin nefes al�p vermesini g��le�tirir. Bebe�iniz i�in �ar��dan ald��n�z giysileri paketini ilk siz a�san�z bile y�kamadan giydirmeyiniz. Pamuklu, yumu�ak diki�li, rahat ve kolay y�kan�p �t�lenebilen, t�yl� olmayan kuma�lardan yap�lan bebek giysilerini ve battaniyelerini tercih ediniz. Bebe�inizin giysi ve battaniyelerini, havlu ve nevresimlerini sabun veya sabun tozu ile y�kay�n�z ve �t�leyiniz. ��memesi i�in ne kadar giydirece�inize gelince; yeti�kinlere g�re bir kat fazla giysi giydirilmesi, uykusu s�ras�nda �zerinin �rt�lmesi yeterlidir. Giyimli oldu�u halde elleri so�uksa ��yor olabilir, kolayca terliyorsa fazla giydirilmi� olabilir. Koltuk alt�ndan derece ile �l��len v�cut �s�s� 36-36.5°C ise ��m�yor demektir.

�evresi

Onun dokuz ayd�r tek ba��na, sessizce, ziyaret�ileri olmadan, �p�lmeden, uykusu b�l�nmeden ya�amaya al��m�� bir ki�i oldu�unu unutmay�n�z. D�nyada ziyaret edilmeye tahamm�l� en az olan kimdir diye sorarsan�z, hi� teredd�t etmeden bildi�im biri var diyebilirim. O da yeni do�an bebektir. L�tfen ilk bir iki ay onu m�mk�n oldu�unca ziyaret�ilerin taarruzundan, uyku saati geldi�inde elden ele dola�t�r�lmas�ndan, beslenme saatinin atlanmas�ndan koruyunuz. Ayr�ca yeti�kinler veya daha b�y�k �ocuklarda nezle yapan mikroplar bebe�inizde �ok daha ciddi hastal�klar yapabilir. M�mk�n oldu�unca �zerine nefes verilmesinden, y�kanmam�� ellerle tutulmas�ndan onu hatta annesini de korumaya �al��n�z. G�ne� alabilen, havaland�r�labilen, m�mk�nse ayr� bir oda sa�lay�n�z. Odas�n�n �s�s� 20-24°C olmal�, bunu temin ve takip etmek i�in bir oda termometresi bulundurunuz. K�� aylar�nda odas�n� �s�tmak i�in �s�t�c� kullan�yorsan�z, onun burnunun t�kanmamas�, hava yollar�n�n kurumamas� i�in �s�t�c�n�n �zerine bir miktar temiz su koyarak odas�n� nemlendirebilirsiniz.

Uykular�

D�nyaya yeni gelen bir bebek annesini emmesi ve alt bak�m�n�n yap�ld�� zaman d��nda kalan b�t�n zaman�n� uyuyarak ge�irir. Uyan�r, alt� temizlenir, beslenir ve hemen tekrar uykuya dalar. Herhangi bir �ey onu rahats�z etmezse bu b�yle s�rer gider. �kinci aydan itibaren yava� yava� �evresini fark etmeye ve ilgilenmeye ba�lar ve her ge�en g�n uyan�k kald�� s�re artar.

�zellikle beslenme sonras� onu midesini s�k��t�rmadan, ba��n� yukar�da, dikkatlice tutunuz, ��nk� ilk d�rt ay yemek borular�n�n kas tonusu tam geli�medi�i i�in �ok kolay kusarlar. Buna bir de gazlar�n� ��kar�rken olan kusmalar� eklersek ilk zamanlar onlar kusmak i�in zaten haz�rm��lar gibi g�r�n�r. Ancak bunlar minik kusmalard�r. Bebe�in ba��n� omuzunuza koyarak s�rt�n� s�vazlay�p parmaklar�n�zla minik minik vuruyormu� gibi yaparak gaz�n� ��karmas�n� sa�lay�n�z. En az bir defa gark deyesiye kadar bu i�lemi s�rd�r�n�z, ondan sonra bebe�inizi yat�rabilirsiniz. Beslenme sonras� onu ba�� yakla��k 20-30° yukar�da olacak �ekilde ve sa� yan�na do�ru yat�r�rsan�z midesinin barsa��na bo�almas� daha kolay olur ve daha az kusar. Hemen beslenme sonras� s�rt�st� yat�r�ld��nda, kusarsa e�er kusmu�unu soluk borusuna ka��rabilir, zaten y�z�koyun yat�r�p b�rak�lmayaca��n� biliyorsunuz.

Yeni Do�an Sar�l�k

Yeni Do�an - Sar�l�k �lk hafta kar��la��lan sorunlardan biridir. Vaktinde do�an bebeklerin % 60 kadar�nda g�r�lebilir. Erken do�an bebeklerde ise daha y�ksek oranda g�zlenir. Sar�l�k bir belirtidir. Sadece yeni do�an bebeklerde de�il her ya�ta g�r�lmesi m�mk�nd�r. Sar�l�� yapan madde "bilirubin"dir. Kana k�rm�z� rengini veren "hemoglobin" denilen protenin tekrar kullan�lmak �zere karaci�erde y�k�m� s�ras�nda olu�ur ve bir k�sm� safra ile bir k�sm� da b�breklerden idrarla at�l�r. E�er karaci�er bu i�i gerekti�i h�zda yapamazsa kanda sar� renkli bilirubin maddesi y�kselir serumu ve dolay�s�yla cildinin sar� g�r�nmesine neden olur. Kandaki miktar� ne kadar fazla ise cildin sar�l�� da o oranda koyula��r. Normalde her ya�ta, kanda bilirubin vard�r, ancak 1 mg/ld'nin alt�ndad�r ve sar�l��a neden olmaz. Sar�l��n belirmeye ba�lamas� kandaki miktar�n�n 5 mg/dl'yi a�mas�ndan sonra olur. Bebe�in do�um kilosuna, sebebine ve kanda y�kselme h�z�na ba�l� olarak tedavi edilmesi gerekebilir. �rne�in zaman�nda ve 2800 gr'�n �zerinde do�an bir bebekte kan bilirubin d�zeyi 15 mg/dl'yi ge�erse fototerapi denilen ��k tedavisi 20 mg/dl2yi ge�erse kan de�i�imi ve ��k tedavisi yap�lmas� gerekir. Yeni do�an d�nemi d��nda g�r�len sar�l��n nedeni genellikle, bir k�sm�ndan a�� ile korunabilen hepatitlerdir ve ��k tedavisi ya da fototerapi yap�lmas� gerekmez. Yeni do�an bebekte bu tedavilerin yap�lmas�n�n nedeni, yeni do�an bebekte kanda bulunan bilirubin maddesinin belirli s�n�r� ge�tikten sonra (zaman�nda do�an bebekte 15 mg/dl) hen�z geli�imini s�rd�ren beyin h�crelerini etkileyebilmesindendir.
Yeni do�anlarda g�r�len sar�l�k iki grupta incelenir.

Fizyolojik ar�l�k
Burada sebep daha �ok karaci�erlerinin hasta olmas� de�il hen�z �al��maya yeni ba�lamas�, adeta acemi olmas�d�r. Yani k�rm�z� hemoglobin boyas�n� safra ve idrarla at�labilecek sar� bilirubin boyas�na �evirecek olan enzim hen�z yeterince �retilememi�tir. Anne karn�ndayken kullan�lan hemoglobin proteinin tipi do�um sonras� yap�lana g�re daha dayan�ks�z olmas� da sar�l�� kolayla�t�r�r. Fizyolojik sar�l�k genellikle do�umu takip eden ikinci g�n fark edilir, be�inci g�n en fazlad�r ve genellikle tedavi gerektirmeden yakla��k yedinci g�n kaybolur.
Patolojik Sar�l�k
Bu durumda sar�l�k, do�umu takip eden herhangi bir g�n, hatta ilk g�n bile fark edilebilir. Patolojik sar�l��a neden olan sebepler aras�nda kan uyu�mazl�klar�, erken do�umlar�, dehidratasyon dedi�imiz susuz kalmay�, sepsis gibi mikrobik hastal�klar� sayabiliriz.

BEBE��N�ZDE SARILI�I FARKEDER FARKETMEZ EN DO�RUSU B�R SA�LIK KURUMUNA BA�VURMAK VEYA DOKTORUNUZLA G�R��MEK OLMALIDIR.

Dark-Line

23 A�ustos 2007 16:08

SICAK HAVALARDA �OCUK SA�LI�I

Ola�and�� s�caklar�n ya�and�� bu g�nlerde bebek ve �ocuklar�m�z�n sa�l�� i�in dikkat edilmesi gerekenleri bu yaz�m�zda bulacaks�n�z. Bu �nlemlerle, �ocuklar�m�z yaz g�nlerinin a��r� s�caklar�n� sa�l�kla atlatabilecekler. Bu havalarda, �zellikle bebek ve k��k �ocuklar �ok terleyerek susuz kalabilirler. Bu nedenle s�v� al�mlar�na dikkat etmek, ince giydirmek (duruma g�re hi� giydirmemek bile olabilir) ve serin tutmak gerekir.

Bir bebe�in / �ocu�un susuz kald�� nas�l anla��l�r?

Yemiyor ve i�miyorsa ( a��r� s�caklarda hafif i�tah kayb� olabilir, ancak s�v� al�m� mutlaka artarak devam etmelidir )
Uyukluyorsa
Huzursuz ve a�l�yorsa
Cildi kuru ve s�caksa
A�z� kuruysa
V�cut �s�s� artm��sa
Daha az bez �slat�yorsa
Kusma ve ishali varsa
Bebe�iniz/ �ocu�unuz susuz kalm�� olabilir. Doktorunuza dan��man�z uygun olur.
Bebe�in / �ocu�un susuz kalmas� nas�l �nlenir?

K��k �ocuklara d�zenli olarak s�v� (en iyisi su) teklif edin.
Anneyi emen bebekse daha s�k emzirin, kendiniz de daha �ok su i�in.
Mama alan bir bebekse, her biberon sonras� su teklif edin.
Nezle gibi basit bir hastal�k bile s�cak havada v�cudun susuz kalma riskini artt�r�r. Ate�i ��kan �ocuk, s�v� kayb� i�in daha fazla risk alt�ndad�r. Bu nedenle basit bir hastal�k bile olsa, hasta �ocuk i�in bu �nlemler daha da �nem ta��maktad�r.
D��ar� ��karken nelere dikkat edelim?

Mecbur de�ilseniz �ocukla d��ar� ��kmay�n. E�er ��kman�z gerekiyorsa, daha serin saatleri tercih edin.
G�ne�ten koruyucu kullan�n.
Bebe�i bir badi, bez ve �apka d��nda fazla giydirmeyin. �ocuklar� �apkas�z d��ar� ��karmay�n.
G�lgede kalmaya �al��n.
Yan�n�za bol bol s�v� al�n.
Uykuda nelere dikkat edelim?

Bebek ve �ocuklar� evin en serin yerinde uyutun.
Bebek yata��n�n etraf�ndaki koruyucular�, yast�klar� kald�r�p hava ak�m� olmas�n� sa�lay�n.
Pervane veya klima kullanabilirsiniz, ancak esintinin do�rudan bebe�e y�nelmemesine dikkat edin.
Bebe�in i�ine g�m�lece�i kadar yumu�ak bir �ilte kullanmay�n. Bu �ekilde v�cut �s�s� fazla artabilir.
Arabada nelere dikkat edelim?

M�mk�n oldu�unca,serin saatlerde yolculuk edin.
Pencere a��n veya klimay� �al��t�r�n.
Hava nas�l olursa olsun, �ok k�sa s�reli�ine bile olsa bebek veya k��k �ocuklar� asla arabada b�rakmay�n. Duran bir araban�n i�indeki s�cakl�k, d��ar�daki s�cakl��n�n �st�ne k�sa s�rede ��kabilmekte, bu durum �l�mle bile sonu�lanabilmektedir.

�ocuklar�m�z� G�ne�ten Koruma

�ocuklar�m�z� G�ne�ten Koruma

Ne yaz�k ki, art�k sa�l�kl� bronzla�ma diye bir�ey olmad��n� biliyoruz.G�n�m�zde incelen ozon tabakas�yla birlikte, g�ne�in zararl� etkileri a��r bas�yor. Bu durum �zellikle �ocuklar�m�z i�in ge�erli. Onlar�n hassas, ince cildinin ve g�zlerinin g�ne�ten korunmas� gerekiyor. ��nk�; �ocukken korunmadan g�ne�e maruz kalan ve g�ne� yan�� ge�irenlerde ileriki ya�larda cilt kanseri daha s�k g�r�l�yor, cilt daha erken ya�lan�yor. G�zlerde de katarakt, g�z�n retina tabakas�nda hasarlar ortaya ��k�yor. G�ne�in ultraviyole ( UV ) ��nlar�na korunmas�z maruz kalmak, cilt ve g�z hasar� yan�nda ba��kl�k sisteminde de bask�lanmaya neden olabiliyor. Bu nedenle art�k, g�ne�in dost de�il d��man oldu�unu bilerek hareket etmeliyiz.

Yaz yakla��rken g�venli bir tatil i�in baz� �neriler:

G�ne� ��nlar�n�n en dik geldi�i saat 10-15 aras� g�ne�ten ka��n. Bulutlu havalarda bile zararl� g�ne� ��nlar�n�n bize ula�abilece�ini unutmay�n.
�ocu�u terletmeyecek fakat g�ne�e kar�� koruma sa�layacak �ekilde giydirin. Beyaz, kollu bir ti��rt uygun olabilir. Bunu, gerekirse y�zerken bile ��karmay�n. Kafas�na geni� kenarl� bir �apka giydirin.G�ne� g�zl��n� de unutmay�n. �ocu�unuz ne kadar a��k tenliyse, g�ne�e kar�� o kadar savunmas�z oldu�unu g�z �n�nde tutun.
G�ne�ten koruyucu losyon kullan�n. �ocuk i�in kullanaca��n�z losyon, en az 15 tercihen 30 koruma fakt�rl� olmal�, UV A ve UV B ��nlar�na kar�� koruma sa�lamal�d�r. Losyonu g�ne�e ��kmadan yar�m saat �nce s�r�n. Suya girip ��k�nca, 2-3 saatte bir yenileyin. Y�zmeye giderken suya dayan�kl� bir �r�n tercih edin. Hem �ocu�unuzu daha kolay ikna etmek, hem kendinizi de korumak i�in siz de losyon kullan�n. Bunu bir oyun haline getirin. �nceleri, 6 ay alt� bebeklere g�ne� koruyucu kremler, losyonlar �nerilmiyordu. Ancak , g�n�m�zde k��k bebeklerin bile, e�er g�ne�e ��kacaklarsa, bu �r�nleri k�yafetlerinin �rtmedi�i cilt b�l�mlerine kullanmas�n� �neriyoruz.
Dudaklara �zel koruyuculardan s�r�n. G�ne� yan�� u�uklara neden olabilir.
�imdi; baz� anne babalar, '

�ocuklar�n g�ne�ten vitamin almas� gerekmiyor mu ?' diye sorabilirler. Asl�na bakarsan�z, bizim �lkemiz gibi g�ne�li bir �lkede bunun i�in plajda saatlerce g�ne�lenmeye gerek yok. Kapal� k�� g�nleri d��nda her mevsimde, parkta g�nl�k 5-10 dakika elleri ve y�z�n�n g�ne� g�rmesi cildin D vitamini sentezi i�in yeterli olacakt�r. Ayr�ca; D vitamini doktorunuzun �nerdi�i vitamin damla veya �uruplar�nda , bebek mamalar�nda da mevcuttur. Yani, �ocuklar�m�z� bronzla�t�rmak i�in hi� bir sa�l�kl� nedenimiz yok! Onlar�n hassas cildine hakketti�i �zeni g�stermeliyiz.

peramos

5 Eyl�l 2007 09:29

Bunlara Dikkat!!!

1 - Bebekler 2 ya��na kadar a��zdan nefes almay� bilmezler,bu y�zden burunlar� t�kanan bebeklerin mutlaka brunlar� a��lmas� gerekmektedir.Sabah sebepsiz olarak �l� bulunan bebeklerin �l�m nedenlerinden biri de budur.
2 - Bebeklere 3 ya��na kadar hi�bir �ekilde bal verilmez,��nk� bal�n sedatif(gev�edtici,uyutucu) �zdelli�i vard�r.Ve ayr�ca bal bebe�i sedatize ederken bununla beraber solunum kaslar�n�n da sal�nmas�n� sa�lar ve bebe�in solonum kaslar� g�revini yapamaz.Bu y�zden bal da sebebsiz olarak �l� bulunan bebeklerin �l�m nedenlerinden biridir.

Dark-Line

9 Eyl�l 2007 12:53

Bo�az A�risi

Okullar�n a��lmas�, havalar�n so�umas�yla �ocuklarda en s�k g�r�len yak�nmalardan biri bo�az a�r�s�d�r. Nedeni beta denilen bakterinin(beta hemolitik streptokok) yol a�t�� bir anjin olabilece�i i�in bo�az a�r�s�n� ciddiye almak gerekir. Ancak, her bo�az a�r�s� beta de�ildir ve antibiyotik tedavisi gerektirmez. �ocuklarda, anjine s�kl�kla vir�sler yol a�ar ve antibiyotik tedavisi gerekmez. Beta anjininde ise, uygun antibiyotik tedavisi olmazsa komplikasyon riski vard�r. Bu y�zden, bu ikisinin ay�rt edilmesi gerekecektir. Doktorunuz, bulgular� de�erlendirecek, kesin tan� i�in belki de bo�azdan k�lt�r ald�rmak isteyecektir. Siz de k�lt�r sonucunu beklerken baz� kriterleri de�erlendirip tahminde bulunabilirsiniz.E�er, 3 g�nden uzun s�ren y�ksek ate� varsa�ocu�unuz 3 ya��n �st�nde ve �zellikle anaokulu veya okula gidiyorsa
okulda beta saptanan arkada�lar� varsa
boynundaki bezeler �i�mi�se
beraberinde aks�r�k, �ks�r�k, burun akmas� gibi belirtiler yoksa k�lt�rde bakteri saptan�p antibiyotik almas� ihtimali y�ksektir.

�ocuk Mamalarinin Hazirlanmasi

Yulaf �orbas� : 25 gram yulaf, 500 gram suda 30 dakika �s*lat�l�r. Sonra 30 dakika kaynat�l�r. �� defa s�zge�ten ge�irilir. Ve 500 gram su il�vesiyle tamamlan�r. Buna 50 gram �eker il�ve edilir. Bir defa daha kaynat�l�r. Pirin� �orbas� : Yukar�daki gibi yap�l�r, yaln�z pirinci y�ka*mal�, sonra iki saat kaynatmal�.
Un �orbas� : 20-30 gram bu�day unu veya mondamin bi*raz su ile hamur haline getirilir. Kaynayan 500 gram suya ka*r��t�r�l�r. Ve 15 dakika kaynat�l�r. Sonra su il�vesiyle 500 grama ibl�� edilir. Yukar�da yaz�ld��, gibi s�t ve �eker il�ve edilir.
Bisk�vi, elma ve muz mahallebisi : 30 gram bisk�vi, 200 gram kaynar suya at�l�r. S�zge�ten ge�irilir. Buna 70 gram elma p�*resi, on gram �eker, veyahut 70 gram muz il�ve edilir, iki �ay ka�� limon veya portakal suyu kat�l�r.
Sebze �orbas� : Sebze temizlenmeli, iyice do�ranmal�, su ile kaynat�lmal�, s�zge�ten ge�irmeli, alt� ayl�ktanb�y�k �ocuklar i�in bir par�a tereya� konulabilir. Sebze �orbas�na bir par�a tuz kat�lmal�, daha ya�l� �ocuklar i�in bir veya iki patates il�ve edi*lebilir. M�nasip sebzeler : Ispanak, marul, lahana, mercimek, do*mates, ku�konmaz.
S�t �orbas� : 12 gram bu�day unu veya mondamin, 200 gram �i� s�t kar��t�r�l�r. 10 gram �eker il�ve edilir. 4 dakika kay*nat�l�r. Tam s�t kullan�labildi�i gibi ��te bir veya yar� yar�ya suland�r�lm�� s�t de kullan�labilir.
Bisk�vi mahallebisi : �ki b�sk�i veya 30 gram galeta ezilir, buna bir �ay ka�� eker, 150 gram s�t il�ve edilir, mahallebi oluncaya kadar kaynat�l�r.

Parmak Emme

Bir �ok �ocuklarda g�r�len fena bir al��kanl�k. �ocu�un eli*ne bir m�ddet bir bez veya bant sarmak suretiyle bu al��kanl�� unutturmak l�z�md�r. Halk aras�nda b�yle �ocuklar�n parmakla*r�na ac� biber s�rmek mutadd�r.
Anne Babayla Yatan �ocuklar

Anne ve babas�yla birlikte yatan �ocuklar�n ileriki ya�amlar�nda san�ld�� gibi psikolojik sorun ya�amad�� bildirildi.
ABDde yap�lan bir ara�t�rma, birlikte uyuman�n sa�l�kl� oldu�unu ve �ocu�un geli�imi �zerinde uzun s�reli etkisi bulunmad��n� ortaya koydu.
California �niversitesinden Dr. Paul Okami, �ncelikle ailelerden �ocuklar�n�n uyku plan�n� sunmalar�n� istediklerini, buna g�re, ailelerin y�zde 35inin bebekleri 5 ayl�kken aral�kl� olarak kendileriyle uyumas�na izin verirken, y�zde 9unun s�rekli birlikte uyuduklar�n� s�yledi.
Okami, �ocuklar 5 ya��na gelinceye kadar bu oran�n y�zde 6ya d��t��n�, 6 ya��nda ise sadece y�zde 3 oldu�unu belirtti.

YALNIZ UYUYANLARDAN H�� FARKLARI YOK

Ara�t�rmac�lar, 5 ayl�k oluncaya kadar ailesiyle birlikte uyuyan �ocuklar�n 2 ya da 3 ya��na geldi�inde yaln�z uyuyan �ocuklardan hi� fark� olmad��n�, birlikte uyuman�n uyku bozuklu�una yol a�mad��n� saptad�.
Ayn� �ekilde bu �ocuklar�n 6 ya��na geldi�inde duygusal farkl�l�k ya da davran�� farkl�l�� ortaya koymad�� belirlendi. Ara�t�rmac�lar, ayr�ca bu �ocuklar�n, birlikte uyumaya kar�� olanlar�n ortaya att�� ak�llar�nda seksten ba�ka bir�ey olmuyor g�r��n�n yanl�� oldu�unu da kaydetti.

VAROLAN END��ELER YERS�Z

Ara�t�rmaya konu olan �ocuklar�n, 18 ya��na geldiklerinde yeniden incelendi�ini ifade eden ara�t�rmac�lar, �ocuklar�n bu ya�ta da yaln�z uyuyan �ocuklardan �ok �nemli bir farkl�l�k g�stermedi�ini belirtti. Her iki grubun da aileleriyle ve yeti�kinlerle ayn� �ekilde ili�ki kurabildi�i kaydedildi.
Doktorlar, ara�t�rmada birlikte uyumayla t�t�n, alkol ve uyu�turucu kullan�m� aras�nda bir ba� da bulamad�.
Dr. Okami, Developmental and Behavioral Pediatricsde ��kan makalede ara�t�rmalar�n birlikte uyumayla ilgli endi�elerin yersiz oldu�unu g�sterdi�ini s�yledi.

JuNe	24 Eyl�l 2007 16:15

�OCUKLARDA KATARAKT

Do�u�tan katarakt…
Genellikler 60’l� ya�larda g�r�len katarakt bebeklik �a�lar�nda da g�r�lebilir. Bebeklik �a��nda g�r�len katarakt do�u�tan olabildi�i gibi hayat�n ilk y�llar�nda da ortaya ��kabilir.

Nedenleri…

Annenin gebelik d�neminde ge�irmi� oldu�u enfeksiyon, gebelikte kulland�� ila�lar ba�l�ca nedenlerdir. Alt�n� �izerek belirtmek gerekir ki bazen de hi�bir neden olmad�� halde baz� �ocuklarda yine de “do�u�tan katarakt”a rastlanabilir.

Belirtileri…

• Bir g�z bebe�inin di�erinden farkl� olmas�; Katarakt olan g�z�n beyaz ve donuk renkte oldu�u g�r�nebilir
• G�z kaymas� ( �a��l�k ); �zellikler bebeklik �a�lar�nda ortaya ��kan g�z kaymalar�nda esas nedenin “Konjektival Katarakt” olabilece�i unutulmamal�d�r.

Katarakt�n tedavisi…

Katarakt�n tek tedavi y�ntemi cerrahidir. Ameliyat�n ne zaman olmas� gerekti�i ancak; katarakt�n yo�unlu�una, tek veya �ift tarafl� olmas�na g�re detayl� bir g�z muayenesinden sonra g�z uzman� taraf�ndan karar verilir; B�t�n kataraktlar ayn� �ekilde olmaz. Genelde b�t�n lensin bulan�kla�mas� �eklindedir. Di�erlerinde ise sadece bir b�l�mde olu�up sonra lensin di�er b�l�mlerine yay�lmaya ba�lar. Katarakt�n geli�mesi y�llar al�rken, baz� durumlarda ise bir ka� ay s�rebilir. Katarakt iki g�zde de ayn� anda ama farkl� oranda geli�ebilir.

!Do�u�tan Kataraktl� �ocuklar�n yakla��k %25 – 50’ sinde Katarakt ile birlikte g�z tansiyonlar�n�n olabilece�i de unutulmamal�d�r..!

Katarakt ameliyat�…

Ya�l�lardaki katarakt ameliyat�n�n hemen hemen ayn�s�d�r. Ya�l�larda g�r�len katarakttan farkl� olarak saydaml��n� kaybeden g�z merce�inin arka zar� da bu ameliyatla al�nabilir. Bebek 2 ya��ndan k��k ise mercek yerle�tirilmez, 2 ya��ndan b�y�k ise mercek yerle�tirilir.

Ameliyat teknikleri…

• Fakoem�lsifikasyon ( FAKO )
• Planlanm�� ekstrakaps�ler katarakt ekstraksiyonu ( PEKKE )

Katarakt �la�, g�z damlas�, egzersiz ya da g�zl�kle yok edilemez. Tek yolu g�zdeki kataraktl� lensin saydam g�z i�i lensi ile de�i�tirilmesidir. Katarakt operasyonunun ba�ar� oran� �ok y�ksek bir ameliyatt�r.

D�nya G�z Hastanesi

JuNe	24 Eyl�l 2007 16:16

�OCUKLARDA �A�ILIK

�ocuklar�m�z, gelece�imiz, en k�ymetli varl�klar�m�z. Onlar�n �zerine titrer, uykusuz geceler ge�iririz. Sa�l�kl� yeti�meleri i�in kendi sa�l��m�z� bile ihmal edebiliriz. Ama bazen bilgi eksikli�inden kaynaklanan ihmaller sonucu �ocuklar�m�z ileri ya�larda tedavisi �ok zorla�an sorunlarla kar��la�abilirler. Bu sorunlar�n en �nemlilerinden ikisi �zellikle k��k ya�larda ortaya ��kan ve erken te�his durumunda ba�ar�yla tedavi edilebilen �A�ILIK ve G�Z TEMBELL��’D�R.
G�z muayenesinin belli bir ya�� yoktur. �ik�yeti olan �ocuk hangi ya�ta olursa olsun muayene edilebilir. �ocu�un muayeneye m�sade etmedi�i durumlarda uyutucu, sakinle�tirici ila�lar kullan�l�r, onlarla da verimli sonu� al�namad�� takdirde genel anestezi verilerek muayenesi tamamlan�r.�ocuklar�n hi�bir �ikayeti olmasa bile 3-4 ya�lar�na kadar en az bir defa g�z muayenesinden ge�mi� olmalar� gerekir..

Erken te�his ve tedavi uygulanmayan �ocuklar�n g�zleri estetik problemin yan� s�ra �m�r boyu az g�rmeye mahk�m olurlar...

G�zlerimiz tam kar��ya bakarken birbirine paraleldir. Paralelli�in bozulmas�na �a��l�k ( STRAB�SMUS) denir. Organlar�m�z i�inde ba��ms�z hareket y�n�nden en m�kemmel �zeliklerle donat�lm�� olan� g�zlerimizdir. G�z�n hareketini sa�layan d�� kaslard�r. Her bir g�zde bulunan 6 kas ( adale ) g�z� �e�itli y�nlere do�ru hareket ettirir. Bu kaslar�n birinin ve bir ka��n�n g�rev yapamamas� durumunda �a��l�k meydana gelir.

�a��l��n nedenleri…

�a��l�k genellikle �ocukluk �a��nda ortaya ��kar. �zellikle bebeklerde daha fazla olmak �zere �a��l�klar�n bir k�sm� yalanc� kaymad�r. Yalanc� kayma, g�z kapaklar�n�n ve g�z k�relerinin yap�s� veya optik eksenlerden birinin d�zensizli�i nedeniyle ortaya ��kan yan�lt�c� bir g�r�n�md�r. Bu durumun tam olarak ayd�nlat�labilmesi i�in mutlaka bir g�z muayenesi yap�lmal�d�r. �a��l��n olu�mas�nda tek bir neden s�z konusu de�ildir. Hamileli�in nas�l ge�ti�i, do�umun problemli olup olmad��, �ocu�un geli�imi, ge�irdi�i hastal�klar, havale veya g�ze ait hastal�klar �a��l�k i�in risk fakt�r� olu�turabilirler.

�a��l��n tedavisi…

�a��l��n ortaya ��kmas�ndan hemen sonra tedaviye ba�lanmas� ile tam d�zelme m�mk�nd�r. �a��l��n tedavisi i�in �� y�ntemden bahsetmek m�mk�nd�r;

G�zl�k: Baz� tip �a��l�klar k�rma kusuruna ba�l� olarak olu�ur. Hasta g�zl�k kullanmaya ba�lay�nca �a��l�k d�zelir. Bu tip �a��l�klarda g�zl�k yeterli olmaktad�r.
Kapama ve ortoptik: Bu tedavi y�ntemleri hastan�n g�z�nde tembellik de var ise yap�labilir.
Cerrahi (ameliyat): Do�u�tan olan kaymalar genellikle g�zl�k gerektirmeyen, erken d�nemde (6 ay - 1 ya� ) ameliyat edilmesi gerekli kaymalard�r. Kaymalar�n b�y�k �o�unlu�u ise 2–3 ya� civar�nda ortaya ��kar ve genellikle g�zl�kle tam olarak d�zelebilir. G�zl�k tak�ld�� halde d�zelmeyen kaymalara ise cerrahi tedavi gerekir.
Fel�lere ba�l� olarak ani olu�an kaymalarda genellikle �ift g�rme de vard�r ve hasta i�in olduk�a zor bir durumdur. Bu tarz �a��l�klarda genel e�ilim 6–8 ay beklemektir, ancak bekleme d�neminde �ift g�rmenin azalmas� amac�yla botox uygulamas� yap�labilir.

�a��l�k ameliyat�…

�a��l�k ameliyatlar� �o�unlukla genel anestezi alt�nda ger�ekle�tirilir. Ameliyatlar�n temel prensibi g�z k�resine yap��k kaslar�n kuvvetinin azalt�lmas� ya da artt�r�lmas� veya yerlerinin de�i�tirilmesi esas�na dayan�r. �a��l�kta erken tan� ve tedavi ile g�z tembelli�i �nlenebilir, 3 boyutlu g�rme sa�lanabilir. Bu nedenle �a��l�k ��phesi olan her �ocu�un belirli bir ya�a gelmesi beklenmeden �a��l�k uzman� g�z hekimine g�t�r�lmesi gerekir.

D�nya G�z Hastanesi * Al�nt�d�r

JuNe	24 Eyl�l 2007 16:17

BEBEKLERE KORNEA BOZUKLUKLARI

BEBEKLERDE KORNEA HASTALIKLARI…

Kornean�n yap�s�n�n hassas olu�undan kaynaklanan ve herhangi bir darbeyle olu�abilecek �izikler veya yabanc� cisim, mikrobik hastal�klar�, bebeklerde de g�r�lebilir.
G�zde a��r� sulanma,
K�rp��t�rma,
I��a tahamm�ls�zl�k,
�apaklanma,
G�zde k�zar�kl�k gibi belirtiler bebe�in kornea dokusunda olan bir enfeksiyonu, zedelenmeyi veya yabanc� cismin belirtisi olabilir.
Ayr�ca bebeklerde �veit yani g�z i�i inflammasyonu nadirdir ve genellikle t�m�r gibi altta yatan ba�ka bir nedenden kaynaklan�r.

Bebekte bu tarz �ik�yetler var ise zaman kaybetmeden bir g�z hekimine ba�vurulmas� gereklidir.

KENCISii

6 Ekim 2007 08:20

�lk g�nler bebe�e sar� giysiler giydirmeyin!

Yeni do�an bebeklerde sar�l��a neden olan kandaki "bilirubin" maddesinin normalin �st�ne ��kmas�, beyinde kal�c� hasara neden olabiliyor. T�rkiye’de yeni do�an bebeklerin yakla��k y�zde 60’�nda, her 10 bebe�in ise 6’s�nda yeni do�an sar�l�� g�r�l�yor.
Ke�i�ren E�itim Ara�t�rma Hastanesi �ocuk Sa�l�� Hastal�klar� Uzman� Dr. Fahrettin Erdo�an, AA muhabirine yapt�� a��klamada, yeni do�an sar�l��n�n, sadece yeni do�an bebeklerde g�r�len, kandaki "bilirubin" maddesinin art��na ba�l� olu�an bir hastal�k oldu�unu s�yledi.
Hastal��n, her zaman tehlikeli s�n�rlara y�kselmedi�ini belirten Erdo�an, bilirubin maddesinin, "�nce g�z ak�nda sonra da ciltte birikmesiyle" g�z ve cildin sar�ms� bir renk ald��n� kaydetti.

"Z�H�NSEL �Z�R BIRAKAB�L�R"
Erdo�an, zaman�nda do�an bebeklerde bir haftay�, erken do�an bebeklerde 2 haftay� a�mayan, belli d�zeyleri ge�meyen ve bebek i�in tehlikeli
olmayan "fizyolojik sar�l�k" ile tehlikeli olabilen yeni do�an sar�l��n�n kar��t�r�lmamas� gerekti�ini kaydetti. Bu iki sar�l��n, ancak kandaki bilirubin d�zeylerine bak�larak kesin olarak ay�rt edilebilece�ini belirten Erdo�an, "Bunun i�in bilirubin �l��m� yap�labilen bir merkeze ba�vurulmas� gerekir" dedi. Yeni do�anlarda, kanda bulunan bilirubin maddesinin fazla yap�lmas� ve v�cuttan at�l�m�n�n ise yava� olmas�n�n, kanda y�ksek oranda birikmeye neden oldu�unu belirten Erdo�an, �unlar� kaydetti: "Kan grubu uyu�mazl��, anne s�t�n�n yeterli verilmemesi, kandaki mikroorganizmalara ba�l� enfeksiyon geli�mesi gibi �e�itli fakt�rlerin de araya girmesiyle ’bilirubin’ maddesi kanda �ok a��r� d�zeylere ��kabilir ve bebek i�in tehlikeli olabilir. Bu t�r durumlarda ’bilirubin’ maddesi beyine oturabilir ve beyinde kal�c� hasar yapabilir, zihinsel �z�r b�rakabilir." Erdo�an, yeni do�an sar�l��n�n, eri�kinlerde ve �ocuklarda g�r�len, mikrobik ve karaci�eri tutan vir�slerle olu�an iltihabi "mikrobik sar�l�kla" da kar��t�r�lmamas� gerekti�ine i�aret ederek, "Yeni do�an sar�l�� pek �ok nedeni olan ve mikropla ili�kisi olmayan, sadece yeni do�ana �zg� bir durum. Mikrobik sar�l�k ise t�m ya� gruplar�nda g�r�lebilen karaci�er iltihaplanmas�na ba�l� bir durum" dedi.

"YEN� DO�ANLARIN Y�ZDE 60’INDA G�R�L�YOR"
Yeni do�an sar�l��n�n g�r�lme s�kl��n�n �ok s�k oldu�una dikkati �eken Erdo�an, T�rkiye’de yeni do�an bebeklerin yakla��k y�zde 60’�nda, her 10 bebe�in ise 6’s�nda yeni do�an sar�l�� g�r�ld��n� kaydetti.
Erdo�an, yeni do�an sar�l�� g�r�len bebeklerin bir k�sm�n�n hastanede tedavi alt�na al�nmas� gerekti�ini belirterek, yeni do�an servisinde yatan bebeklerin �o�unlu�unun riskli yeni do�an sar�l�� nedeniyle tedavi g�rd�klerini s�yledi.
Yeni do�an sar�l��n�n ge�ici oldu�unu ancak y�ksek bilirubin d�zeylerinde kal�c� zihinsel hasara neden olabilece�i i�in ihmal edilmemesi gerekti�inin alt�n� �izen Erdo�an, annelerin bebeklerini iyi g�zlemlemesi gerekti�ini s�yledi.
Erdo�an, yeni do�an sar�l�� hastal��nda, ilk olarak g�z ak�ndaki sar�ms� rengin y�zden ba�layarak g�vdeye, ayaklara ve ellere do�ru yay�ld��n� belirterek, "Sar� renk ne kadar belirginle�irse, hastal�k o derece ilerlemi� demektir. Bu, en kolay bebe�in y�z�ne ve g�z�ne bakarak anla��l�r" dedi. Bu belirtiler g�r�ld��nde, bebe�in en k�sa zamanda uzman doktora g�t�r�lmesi gerekti�ini ifade eden Erdo�an, "Kan testlerinden sonra sar�l��n d�zeyi tespit edilir. E�er, belirtiler ilk 24 saat i�inde ��km��sa, bu mutlaka patolojik hastal�k belirtisidir ve
mutlaka doktor taraf�ndan de�erlendirilmelidir" uyar�s�nda bulundu.
Erdo�an, sar�l��n, zaman�nda do�an bebeklerde ilk 3-4 g�n i�inde, erken do�anlarda ise 5-6 g�n i�inde en y�ksek seviyesine ula�t��n� belirterek, erken taburcu olan bebeklerin 3 g�nl�k oldu�unda mutlaka hastaneye getirilerek kontrol edilmesi gerekti�ini kaydetti.

"�LA� TEDAV�S� HEN�Z YOK"
Yeni do�an sar�l��nda hen�z deneme a�amas�nda olanlar hari� belli bir ila� tedavisi olmad��n� belirten Erdo�an, �unlar� s�yledi:
"2 tip tedavi var. E�er sar�l�k belli s�n�rlar i�indeyse �ncelikle ’Fototerapi’ denilen ��k tedavisi uygulan�r. Bebek, g�zleri korunarak belli dalga boyundaki ��k alt�na konulur. B�ylece kanda biriken ve cilde gelen bilirubin maddesinin y�k�m� sa�lan�r. Bu tedavinin s�resi, hastal��n durumuna g�re de�i�ir ve bebek ortalama 3-4 g�n kadar hastanede yatar.
bilirubin d�zeyinin, ��k tedavisi s�n�rlar�n� a�mas� durumunda kan de�i�im tedavisi yap�l�r. G�be�e yerle�tirilen bir kateter yard�m�yla, bebe�in kan� de�i�tirilerek kan bilirubin d�zeyi d��r�l�r." Erdo�an, bebe�in en k�sa s�re i�inde anne s�t� almas� ve s�k s�k emzirilmesi gerekti�inin de alt�n� �izdi.

"SICAK HAVA B�L�RUB�N M�KTARINI ARTIRIYOR"
S�cak havan�n, bilirubin maddesini art�r�c� etki yapt��na da i�aret eden Erdo�an, bebe�in terlemeyle birlikte s�v� kaybetti�ini ve bunun da kandaki bilirubin ve tuz miktar�n�n artmas�na neden oldu�unu s�yledi.

"�LK G�NLER SARI G�YD�RMEY�N"
Bebeklerin do�du�unda �st�ne sar� t�lbent �rt�lmesi ve ilk g�nler sar� renkte k�yafetler giydirilmesi ile sar�l��n tedavi olaca�� y�n�ndeki inan��lar�n yanl�� oldu�unu ifade eden Erdo�an, "Bunlar tamamen hurafe.
Bebe�inizi b�yle giydirirseniz, sadece bebe�inizin sarard��n�n fark edilmesini de engellemi� olursunuz. Bu nedenle kesinlikle sar� giysiler giydirilmesini �nermiyoruz" dedi.

Misafir

10 Ekim 2007 11:21

�OCUKLUK �A�INDA BESLENME

Sevgili Anne ve Baba,
�ocuklarda normal b�y�me ve geli�menin izlenmesi, normalden sapmalar�n tespiti yoluyla hastal�klar�n belirlenmesi ve �nlenmesi i�in gereklidir. Sa�l�kl� �ocuk takibinde d�zenli olarak boy, a��rl�k ve ba� �evresi �l��mleri yap�lmal�d�r.
Her �eyden �ok sevdi�iniz bebe�inizin b�y�mesi, geli�mesi ve sa�l�kl� bir ya�am s�rmesi ��phesiz ona sa�layaca��n�z imkanlarla m�mk�nd�r. D�zenli olarak doktora g�t�rmek, kilosunu ve boyunu �l�t�rmek, a��latmak ve uygun besinlerle beslemek suretiyle iyi geli�mesini ve sa�l�kl� kalmas�n� sa�layabilirsiniz. Belirli bir �ocukta saptanan de�erler normal s�n�rlar i�inde olsa bile, zaman i�inde �ocu�un kendine �zg� b�y�me grafi�inden sapmalar olabilir.
"�ocukluk �a��nda Beslenme" ad�n� verdi�im bu k�lavuzda, do�du�u andan itibaren 5 ya��na gelinceye dek �ocu�unuzun b�y�me geli�mesindeki �nemli a�amalar� esas alarak, beslenme konusunda yol g�stermeyi ama�lad�m. Her �ey �ocuklar�m�z�n sa�l�� i�in ..
Dr. �a�atay Nuho�lu

�OCUKLUK D�NEMLER�NE G�RE BESLENME

0 - 4 AYLIK BEBE��N BESLENMES�:

Anne s�t� m�kemmel besin i�eri�i ile kolay hazmedilir, etkili bir bi�imde kullan�l�r. Bebe�inizi hastal�klardan korur, mamalarla beslenmeden daha ucuza mal olur. Bunun �tesinde emzirmek suretiyle, anne bebek ba��n�n kurulmas� kolayla��r, yeni bir gebeli�in gecikmesi ve annenin sa�l�kl� kalmas� m�mk�n olur.
Do�umdan sonraki ilk 4 ayda yaln�zca anne s�t�yle beslenen bebekler ishal ve zat�rree gibi bula��c� hastal�klara, alerjik rahats�zl�klara daha az yakalan�rlar, daha sa�l�kl� b�y�rler. Bu nedenle;
�lk 4 ay bebe�inizi tek ba��na anne s�t�yle besleyiniz. Bu aylarda anne s�t�yle birlikte verilen ek besinler bebe�in anne s�t�nden yeterince yararlanmas�n� engeller.
Bebe�inizin yaln�zca anne s�t�yle beslendi�i bu d�nemde, su kayb�na yol a�an hastal�k halleri d��nda ilave su gereksinimi yoktur! E�er ishal gibi mutlaka su verilmesi gereken bir durum s�z konusuysa kaynat�lm�� su veriniz.
�lk g�nlerde gelen anne s�t� �ok besleyicidir. Bebe�inizi istedik�e ve s�k s�k emzirerek bu s�tten yararlanmas�n� sa�lay�n�z. Anne s�t�n�n artmas�n� sa�lamak i�in s�k emzirme birinci ko�uldur. Bebe�inizin emmedi�i durumlarda, g��s�n�zde s�t birikimi s�z konusu oldu�unda t�rle ad� verilen pompalarla bo�altma i�lemi yapabilirsiniz. Bu pompalar hemen her eczaneden kolayl�kla temin edilebilmektedir.
T�m annelerin s�t� yararl�d�r. Ba�lang��ta olduk�a koyu olan s�t�n�z zamanla sulu bir hal al�r; bu, anne s�t�n�n genel �zelli�idir ve tamamen do�al bir durumdur. Benim s�t�m bebe�ime yaram�yor gibi s�zlerin hi�bir anlam� yoktur. ��nk� her annenin s�t� kendi bebe�i i�in �zeldir.
Bebe�iniz her beslenmeden sonra az miktarda kaka yapabilir, bu durum bazen yanl��l�kla ishal olarak de�erlendirilir. Oysaki alt�n sar�s� renkte, k�t� kokmayan, sulu, g�nde 7 - 8 kereye kadar olabilen bu d��k� tamamen normaldir. Yine ayn� �zellikleri ta��yan ama 3 g�nde bir bol miktarda yap�lan kaka da normal kabul edilir. Ancak d��k� �ok sert ise nedeni ara�t�r�lmal�d�r.
G��s u�lar�nda meydana gelen �atlaklar genel kan�n�n aksine, temizlikteki yetersizlikten de�il, uygun emzirme pozisyonunun ve tekni�inin sa�lanamamas�ndan ileri gelir. Bebek, memenin sadece ucunu de�il renkli k�sm�n �nemli bir b�l�m�n� bir a��z dolusu almal�, �ene ucu meme cildine temas eder vaziyette ve alt dudak d��a k�vr�lm�� olmal�d�r. Bu �ekilde bebe�in yanaklar�nda �i�lik olu�ur ve yutkunarak annesinin s�t�n� ald�� kolayca fark edilir. E�er �atlak meydana gelmi�se do�ru pozisyonda ve uygun emzirme tekni�iyle sorun k�sa s�rede halledilir. Beslenme sonras� bir miktar anne s�t�n�n �atlak b�lgelere s�r�lerek kurutulmas�n�n yararl� oldu�u d��n�lmektedir.
Emziren anneler her zaman bol ve pamukludan yap�lma sutyen giymelidirler.
Anne s�t�n�n yetmedi�i inanc�yla doktora dan��madan yeni bir g�daya ba�lanmamal�d�r. D�zenli kilo alan, g�nde ortalama 6 kez beslenebilen, bezini g�nde 6 defa �slatan bir bebek anne s�t�n� yeterince al�yor demektir. Kaka say�s� beslenmenin de�erlendirilmesinde g�venilir bir i�aret de�ildir.
Anne s�t�n�n yeterlili�i en iyi �ocu�un gereken tart�y� almas�yla anla��l�r. Bu nedenle bebe�inizi d�zenli aral�klarla sa�l�k kontrollerine getiriniz.
�al��an anneler s�tlerini sa�d�ktan sonra, kaynat�larak steril edilmi� �i�elerde oda s�cakl��nda 8 saat, buzdolab�nda 24 saat ve buzlukta dondurarak 6 ay saklayabilirler. Bu ama�la saklanan anne s�t� hi�bir zaman kaynat�lmamal�d�r.
Bebeklere ilk ya��n sonuna kadar kaynat�lmam�� su verilmemesi tavsiye edilir.
Bebeklerini emziren annelerin iyi beslenmesi anne bebek sa�l�� a��s�ndan �ok �nemlidir. Bu nedenle annelerin; g�nde 2 litre (10 su barda��) kadar sulu g�dalar (su, s�t, az �ekerli limonata, komposto �orbalar, vb.) almalar� �nerilir.

G�nl�k beslenmede en az 2 su barda�� s�t veya yo�urt, 1 k�fte kadar et ve bir adet yumurta, 3 ince dilim ekmek veya 3 porsiyon unlu yiyecek 2 adet meyve bulunmal�d�r. Anne s�t� verirken sigara i�memeli, �ay ve kahve gibi besleyici de�eri olmayan i�ecekleri t�ketmemelidir.

4 - 9 AYLIK BEBEK BESLENMES�

Yaln�z anne s�t�yle beslenen bebeklerde ek g�dalara d�rd�nc� aydan sonra ba�lan�r. 4-6 ay aras�nda anne s�t�yle yeterli b�y�me geli�me sa�lan�yorsa sadece anne s�t�yle beslemeye devam edilir, bu durumda ek g�dalara alt�nc� aydan sonra ba�lan�r.
Bu d�nemde �ocu�unuza verdi�iniz ek g�dalar anne s�t�n�n tamamlay�c�s�d�r.

Ek G�dalar:
�ocu�un ay�na uygun b�y�me ve geli�me s�recini destekleyen, de�i�ik tatlarla tan��mak suretiyle sonraki aylarda kolay yeme al��kanl�� kazand�ran, besleyici de�eri y�ksek ama allerji yapma niteli�i az olan besinlerdir. Meyve suyu veya meyve p�resi, sebze �orbas� veya sebze p�resi, muhallebi, yo�urt, peynir, re�el, bisk�vi, ekmek, yumurta bebek beslenmesinde �nde gelen ek g�dalard�r.
Ek g�dalar� ka��k ya da bardakla veriniz.
Yeni deneyece�iniz yiyecekleri �ocuk a�ken al��k oldu�u yiyeceklerden �nce veriniz. Miktar� daima azdan ba�layarak artt�r�n�z.
Yeni g�dalar�n allerji yap�p yapmad��na dikkat ediniz. Bu nedenle ayn� g�n i�inde birden fazla yeni besin denemeyiniz. ��pheli bir g�day� kesti�inizde belirtilerin ge�ip ge�medi�ini kontrol ediniz. Bir iki g�n sonra yeniden deneyiniz.
Bebe�inizin ho�lanmad�� nemli yiyecekleri zaman zaman yeniden deneyiniz.
Meyve Suyu:
Elma ve �eftali gibi meyvelerin sular� taze olarak 1-2 tatl� ka�� miktar�ndan ba�lanarak verilir ve yava� yava� artt�r�l�r. Portakal ve mandalina suyunun daha ileri aylarda verilmesi uygun olur.
Meyveler iyice y�kan�r, kabuklar� soyulur ve cam rendede rendelenir. Temiz bir tel s�zge� veya t�lbentle s�z�lerek suyu elde edilir. Meyve suyuna ba�land�ktan bir iki hafta sonra p�re halinde verilebilir. Meyve sular�na �eker eklenmemelidir!
Sebze �orbas�:
Meyve suyuna ba�land�ktan iki hafta kadar sonra ��le ��n�nde verilmek �zere patates, havu�, pirin� ve taze sebzelerden g�nl�k olarak haz�rlan�r. Bir iki tatl� ka��ndan ba�lanarak yava� yava� artt�r�l�r. D�rt haftal�k bir s�re i�inde tam sebze p�resine ge�ilir.
1. Hafta (sebze �orbas�): 3-4 su barda�� su, 2 orta boy havu�, 1 orta boy patates 45 dakika kapakl� kapta pi�irilir. Tel s�zge�le hi� ezmeden suyu bir ba�ka kaba al�n�r. Bir �ay ka�� irmik ilavesiyle tekrar 5-10 dakika pi�irilir. S�v� miktar� 200 gram olacak �ekilde ayarlan�r.
2. Hafta (basit sebze p�resi): Ayn� �ekilde pi�irilir. Havu� ve patatesler tel s�zge�ten tamamen ezilerek p�re olarak ge�irilir. Bu p�renin i�ine yine irmik kat�larak maman�n haz�rlanmas� tamamlan�r.
3. Hafta (kar��k sebze p�resi): Havu� ve patatesin yan�na 1 �ay ka�� pirin� ve her g�n bir yenisi ilave edilmek �zere mevsimlik sebzeler eklenir. �rne�in ilk g�n 3-4 yaprak maydanoz, ertesi g�n maydanoz ve bir ka� yaprak �spanak, sonraki g�n ilaveten d�rtte bir enginar, daha sonra d�rtte bir domates gibi .. Tel s�zge�ten ya da blenderden ge�irilerek elde edilen p�reye yine bir �ay ka�� irmik eklenerek 5 dakika daha pi�irilir.
4. Hafta (tam sebze p�resi): Ayr�nt�lar�yla anlatt��m �ekilde haz�rlanan p�reye 1 �ay ka�� zeytin ya�� veya past�rize tereya�� kat�l�r.
Alt�nc� aydan itibaren sebze �orbas� ya da p�resine 1 yemek ka�� k�yma (3 kez �ekilmi� ya�s�z sinirsiz dana) eklenmelidir.
Muhallebi:
Sebze p�resinden 1-2 hafta kadar sonra genellikle 5. aydan itibaren ak�am (gece de�il) ��n� olarak verilir. 1 su barda�� s�t, bir tatl� ka�� pirin� unu, 1 tatl� ka�� toz �ekerle yap�l�r. So�uk s�t�n bir k�sm�yla pirin� unu iyice ezilir, kalan s�t eklenir kar��t�r�larak pi�irilir. Ate�ten indirmeye yak�n �eker eklenir. �lk g�nlerde s�t suland�r�labilir.
Muhallebi, kutu mamalarla da haz�rlanabilir. �zellikle inek s�t� proteinlerine duyarl� olan bebeklerde bu durum tercih edilir. Bir su barda�� su 1 tatl� ka�� pirin� unu kar��t�r�larak pi�irilir. Ate�ten indirildikten sonra i�ine 5-6 �l�ek haz�r mama toz halinde kat�l�r. Topaklanma durumunda tel s�zge�ten ge�irilir. Son y�llarda s�t �ocuklu�u d�neminde inek s�t�n�n hi� kullan�lmamas� y�n�nde olan g�r��ler giderek a��rl�k kazanmaktad�r.

Yo�urt:
S�t kaynat�l�r, elin dayanabilece�i s�cakl��a kadar so�utulur. 1 litre s�t i�ine bir �orba ka�� yo�urt 1-2 ka��k s�tle suland�r�larak eklenir, yava��a kar��t�r�l�r. Hareket ettirmeksizin s�cakl��n� koruyabilecek �ekilde 3-4 saat bekletilir. Bir kase kadar ikindi ��n� olarak verilir.
Kahvalt�:
�ocuk alt� ya da yedi ay�n� bitirdikten, sebze p�resi, muhallebi, yo�urt gibi g�dalara iyice al��t�ktan sonra kahvalt�lara ba�lan�r. S�t, beyaz peynir, re�el, pekmez, ekmek veya bebe bisk�visi ba�l�ca malzemelerdir. Tuzu al�nm�� bir par�a beyaz peynir ve re�el s�tle ezilir. Kar��ma ekmek i�i kat�l�r. Bu ama�la 3-4 bebe bisk�visi kullan�labilir. Kahvalt�ya �nce 1-2 tatl� ka�� olarak ba�lan�r, miktar� giderek artt�r�l�r. Bal allerji yapma olas�l�� nedeniyle bir ya��ndan �nce tercih edilmez. �stenirse 1 �ay ka�� ya� eklenebilir. Bir s�re sonra peynir, re�el, ya� ve ekmek s�tten ayr� olarak verilebilir.
Yumurta:
Kat� olarak pi�irilmi� yumurtan�n sar�s� 1 �ay ka�� miktar�ndan ba�lan�p giderek artt�r�lmak suretiyle kahvalt�ya ilave olarak verilir. Bir haftan�n sonunda bebe�iniz bir tam yumurta sar�s� yiyebilir. �yice al��m�� olan �ocuklara yumurta kay�s� k�vam�nda verilebilir. Yumurtan�n beyaz�n�n bir ya��nda �nce verilmesi genellikle tercih edilmez.
Tah�ll� �orbalar:
Mercimek, yo�urtlu yayla, ac�s�z tarhana �orbas� gibi g�dalar, taze sebze �orbalar�na al��t�r�lm�� olan bebeklere 7. aydan sonra de�i�ik tatlar� ��retmek amac�yla verilebilir.
K�fte:
Sebze �orbas�yla birlikte, ya�s�z sinirsiz �� kez �ekilmi� dana k�ymas�ndan baharats�z olarak haz�rlanm�� 1-2 k�fte 6. Aydan itibaren verilebilir.
Bal�k ve Tavuk:
Bebe�iniz yedi sekiz ayl�k oldu�unda k�ymaya alternatif olarak p�re halinde ��le ��n�nde tavuk ve k�l��ks�z bal�k eti verebilirsiniz.
Karaci�er:
Kuzu ci�eri tercih edilir. Az tuzlu suda ha�lan�r, zar� ��kar�l�r, rendelenerek bal�k ve tavuk etleriyle d�n��ml� olarak sebze �orbalar�yla birlikte verilir.
�ay:
�ay�n besleyici hi� bir de�eri yoktur. Aksine di�er g�dalar�n besleyici de�erini d��r�r, barsaklardan demir emilimini bozarak kans�zl��a yol a�abilir. Bu bak�mdan s�t �ocu�u beslenmesinde yeri yoktur.

6-8 AYLIK BEBEKTE BESLENME �EMASI:
_____________________________________
1. ��n (saat 06.00-07.00)
Kahvalt� + Anne S�t�
Ara ��n (saat 09.00-09.30)
Meyve Suyu
2. ��n (saat 11.30-12.30)
Et + Sebze Mamas� + Anne S�t�
Ara ��n (saat 15.30-16.00)
Yo�urt + Meyve P�resi + Ekmek
3. ��n (saat 18.30-19.30)
S�tl� Muhallebi + Anne S�t�
Gece ��n�
Anne S�t� (1-2 kez)
_____________________________________

Anne s�t� verilmeyen bebeklerde bunun yerine uygun �ekilde haz�rlanm�� haz�r mama verilebilir. Ancak unutulmamal�d�r ki hi� bir mama anne s�t�n�n tam olarak yerini tutamaz. Bu nedenle bebe�inizi kendi s�t�n�zle beslemek i�in olabildi�ince gayret g�steriniz.
Et olarak 1 k�fte, 5 tatl� ka�� karaci�er veya tavuk ezmesi d�n��ml� olarak verilebilir. S�tl� muhallebi yerine mamalardan haz�rlanm�� muhallebiler ya da haz�r unlu s�tl� mamalar verilebilir. Sebze mamas� ve muhallebi ��nleri �nceleri az miktarda ba�lan�r, daha sonra 200-250 gram (bir kase dolusu) olarak haz�rlan�r.

9-12 AY ARASI BEBE��N BESLENMES�:
�ocu�unuz i�in bu d�nemde �zel yiyecekler haz�rlaman�za gerek yoktur. Yeti�kinler i�in pi�irilen t�m ev yemekleri az ya�l� p�reler halinde bebe�e verilebilir.
�rnek M�n�:

Sabah: Kahvalt�
1 Bardak �ekersiz s�t
1 Yumurta sar�s�
1 Tatl� ka�� re�el ya da pekmez
1 �ay ka�� ya�
1 �nce dilim ekmek veya 3-4 adet bisk�vi

Ara: Meyve p�resi

��le: K�ymal� sebze p�releri
Dolma i�leri, sebzeli k�fteler
Kuru baklagil p�releri
Bir dilim ekmek i�i (sebzelerle)

Ak�am: Muhallebi (veya ��le ��n�n ayn�s�)

Sebze olarak bakla ve patl�can bebek beslenmesinde tercih edilmez. Bir ya��na basan bebekler aile sofras�na oturtulur, kendi kendine yemesi i�in te�vik edilir. Di�er s�tl� besinlerin yan� s�ra g�nde bir bardak s�t i�mesine �zen g�sterilir.

1-5 YA� �OCUK BESLENMES�:

Dokuz aydan sonra �ocu�un temel g�das� olmaktan ��kan anne s�t� 2 ya��na dek anne i�in uygun olan bir zamanda kesilebilir.
Bir ya��ndan sonra 13-14 ayl�k olan �ocu�a, �atal ka��k kullanma al��t�rmalar� yap�labilir. Ailenin di�er fertleriyle birlikte sofrada oturan �ocu�un ayr� taba�� olmal�, neyi ne kadar t�ketti�ine dikkat edilmelidir.
Bu d�nemde de �ocuklar g�nde d�rt ��n beslenmeli, temel besin gruplar�ndan (s�t ve s�tl� g�dalar .. etler, yumurta ve baklagiller .. sebze ve meyveler .. unlu ve ni�astal� besinler) yeterli ve dengeli t�ketmelidirler.
�lkemizde en s�k yap�lan hatalardan biri �ocu�u yemek suyuyla beslemektir. Hi� bir besleyici de�eri olmayan bu beslenme bi�imi uygulanmamal�d�r.

Her g�n yar�m litre s�t �ocuklara verilmelidir. S�t her �ekilde verilebilir. S�t�n i�erdi�i kalsiyum �ocuklar�n geli�imi i�in �ok �nemlidir. 25 gram peynirde de 200 gram s�tteki kadar kalsiyum vard�r.
Her g�n et ve baklagillerden bir ikisi beslenme listesinde bulunmal�d�r.
Her g�n bir yumurta yedirilmelidir. D�zenli et verilen �ocuklara g�n a��r� olabilir.
G�nde bir ya da iki kez sebze verilmelidir.
G�nde bir iki kez meyve yenmelidir. Fazladan bir ��n meyve vermek sebzenin yerini tutabilir. Meyve sular� da meyvenin yerine ge�ebilir.
G�nde bir iki kez ni�astal� besinler ve �� dilim ekmek beslenme listesinde bulunmal�d�r.
�ocuklara olabildi�ince erken d�nemde kendi kendilerine �atal ka��k kullanarak yemeleri ��retilmelidir.
Her �e�it �ekerleme, pasta, kek, dondurma s�k s�k verilmemesi gereken yiyeceklerdir. ��nler aras�nda �ocu�a �ekerleme vermek i�tah� azaltarak yetersiz beslenmeye yol a�t�� gibi di� ��r�klerinin de �nde gelen nedenidir.
�ay ve kahve verilmesi i�erdikleri uyar�c� maddeler nedeniyle sinirlili�e yol a�t��ndan bu i�ecekleri �ocuklara hi� tatt�rmamak en iyisidir.
Bu d�nemde �ocuklar a��z ve di� sa�l�� konusunda e�itilmelidirler. 1,5 - 2 ya��na gelen �ocu�un bir di� f�r�as� olmal�, macunsuz olarak f�r�alama e�itimi verilmelidir. �� ya�tan itibaren di� macunu kullanmaya ba�lanabilir.

Sevgili Anne ve Baba,
Haz�rlam�� oldu�um bu k�sa ve �zl� beslenme k�lavuzunun, bebe�inizin yeterli ve dengeli beslenmesi i�in g�sterdi�iniz �abada size yol g�stererek yararl� olaca��n� umut ediyorum. Bebek beslenmesi ile ilgili kapsaml� ve kaliteli �ok say�da kaynak eseri kitap��larda bulabilir, merak etti�iniz ayr�nt�lar� doktorunuzla konu�arak bilgilerinizi peki�tirebilirsiniz.
Sa�l�kl� ve ba�ar�l� nesiller yeti�tirmeniz dile�iyle ..

Dr. �a�atay Nuho�lu

Sedef 21

16 Ekim 2007 19:15

Bebe�in Hastal�klar�

http://img.blogcu.com/uploads/BebekSagligi_bebeksagligi8.jpg

Pamuk�uk

�lk aylarda a��z i�i ve dil �zerinde g�r�len, bir cins mantar�n yol a�t�� hastal�kt�r. �nce beyaz lekeler halinde ba�lar. Sonra t�m dili ve a��z i�ini kaplar. Pamuk�uk a�r� yaparak bebe�in beslenmesini engeller. Bebek emziriliyorsa anneni meme temizli�i her t�rl� beslenme ara�lar�n�n temizli�i bu rahats�zl�kla sava��rken �ok �nemlidir. Pamuk�uk g�r�ld��nde hemen bir doktora ba�vurulmal�d�r.

Alerji

Bebeklerde erken d�nemde g�r�len allerjiler genelde besin allerjileridir. Ciltte ka��nt�, k�rm�z� d�k�nt�ler g�r�lebilir. Anne ve babalar�n da alerji olan bebeklerde, alerji g�r�lme olas�l�� ok daha y�ksektir.

Kab�zl�k

Anne s�t� ile beslenen bebekler genelikle yumu�ak k�vamda ve s�k d��k� yaparlar. Kaka, sar�-ye�il k�vamda ve biraz sulu olabilir. K�vaml� par�alar i�eriyorsa ve miktar� fazla de�ilse normaldir. Bebeklerin d��k�lama s�ras�nda zorlanmalar�, y�zlerinin k�zarmas� da normaldir. Ancak, ke�i kakas� gibi sert ve taneli d��k�lama kab�zl�k i�aretidir.

KENCISii

10 Kas�m 2007 09:24

KARIN A�RISI

�ocu�unuzun karn� a�r�d��nda ��l�k at�yor ve rengi soluyorsa
Koyu k�rm�z� ya da katran renginde d��k�l�yorsa
Y�ksek ate�i varsa
S�k s�k karn� a�r�yorsa doktorunuzu aray�n.

KABIZLIK

�ocu�unuz kakas�n� yaparken a�l�yor yada ac� �ekiyorsa
Bezinde ya da i� �ama��r�nda kan lekesi varsa
�� g�nden uzun bir s�re kab�zl�k �ekiyorsa doktorunuzu aray�n.

�SHAL �shalli �ocu�un Beslenmesi �ocu�unuz Alt� Aydan K��k ve Hen�z Ek G�da Alm�yorsaEmzirmeyi s�kla�t�r�n.Her kaka yap��ta �aydanl��n alt�ndaki kaynam�� ve so�umu� sudan olabildi�i kadar �ok i�irin.
�ocu�unuz Ek G�da Al�yorsa�ocu�unuzu yemeye te�vik edin ve ona, g�nde en az 6 kez yiyecek sunun.K�sa aral�klarla enerji ve proteinden zengin, yumu�ak, taze haz�rlanm��, p�re �eklindeki yiyeceklerden (beyaz peynir, ha�lanm�� yumurta, patates, yo�urt, yo�urt ile yap�lm�� az ya�l� pirin� �orbas�, tarhana �orbas�, pirin� lapas�, ha�lanm�� et, �zgara k�fte, az ya�l� pirin� pilav�, makarna gibi) verin.Potasyumdan zengin besin olarak muz p�resi veya taze s�k�lm�� meyve sular� i�irin.�ekerli ve ya�l� yiyecekler ishali art�r�r. �ocuklara b�yle g�dalar (�ikolata, bisk�vi, gofret, kuruyemi�, pastalar, me�rubatlar, ya�, bol, re�el, pekmez) vermeyin.Haz�r meyve sular� ve kolal� i�eceklerin ishalli �ocu�unuza hi�bir yarar� yoktur. �ocu�unuzu �shalden Korumak ��inOna ilk alt� ay sadece anne s�t� verin.Dokuz ayl�k olunca k�zam�k a��s�n� yapt�r�n.�ocu�unuza yiyecek haz�rlamadan ve beslemeden �nce, �ocu�unuzun alt�n� de�i�tirdikten sonra, kendiniz tuvaletten ��kt�ktan sonra mutlaka ellerinizi y�kay�n. Ellerinizi y�karken sabunu elinizde d�rt defa �evirmeniz yeterli olacakt�r.�shal olma riskini azaltmak i�in �ocu�unuzu beslerken biberon kullanmay�n. Bebe�inizin yiyeceklerini kolay temizlenen cam veya porselen kaplarda haz�rlay�n ve ka��k ile yedirin.Temizli�inden emin olmad��n�z yiyecek ve i�ecekleri asla kullanmay�n.�i� sebze ve meyveleri temiz su ile y�kamadan yedirmeyin.Yiyecekleri a�z� kapal� olarak buzdolab�nda saklay�n.Pi�irilmi� yiyeceklerinizi oda s�cakl��nda iki saatten fazla b�rakmay�n ve bunlar� �ocu�unuza yedirmeyin.Temizli�inden emin olmad��n�z sular� kaynat�p so�utarak �ocu�unuza i�irin.��me ve kullanma sular�n�z� temiz kaynaktan temin edip, temiz kaplarda a�z� kapal� olarak saklay�n.
�shalli �ocu�un Anne ve Babas�na �neriler�shal su kayb� nedeniyle �ld�r�c� olabilen bir hastal�kt�r. �shali olan �ocu�unuzda su kayb�n� �nlemek i�in su ve sulu g�dalar� (kaynat�lm�� orbalar) her zamankinden daha fazla verin.Her kakadan sonra, iki ya��ndan k��k �ocuklara bir �ay barda��, iki ya��ndan b�y�klere ise bir su barda��, yukar�da say�lan i�eceklerden mutlaka i�irin.�shali olan �ocu�u a� b�rakmay�n, beslenmesine devam edin. �shalli �ocu�u s�k s�k ve az az besleyin. Emiyorsa anne s�t�n� kesmeyin. Daha s�k emzirin. �ocu�unuza, ishali ge�tikten sonra, iki hafta s�re ile ek bir ��n verin.�ocu�unuzu, a��z ve dilin kurumas�, b�ng�ldak ve g�zlerin ��kmesi, g�z ya��n�n olmamas�, kar�n derisinin �ekilip b�rak�ld��nda yava� geri d�nmesi gibi su kayb� belirtileri y�n�nden yak�ndan izleyin.�shalli �ocu�unuza, doktor �nerisi d��nda antibiyotik vermeyin. �shal kesici ila�lar�n �ocukluk �a�� ishal tedavisinde asla yeri yoktur.
A�a��daki durumlarda �ocu�unuzu hemen bir sa�l�k kurulu�una g�t�r�n;
Belirgin susamas� veya su kayb� belirtileri varsa �ocu�unuzun ishali �� g�n i�inde d�zelmiyorsa �ok s�k veya fazla miktarda kaka yap�yorsa, tekrarlayan kusmalar� oluyorsa, yeme i�mesi bozulduysa, kakas�nda kan varsa, ate�i y�ksek ise.

Demir YumruK

11 Aral�k 2007 20:14

�eker hastal�� bebekte sakatl��a neden olabilir

http://saglik.milliyet.com.tr/fotobuyuk/122007/11822babayb.jpg �eker hastal�� kontrol alt�na al�nmazsa bebekte ciddi sakatl�klar ortaya ��kabilir.

11 Aral�k 2007 Sal�

Sa�l�kl� bir bebek i�in hamileli�i do�um �ncesinden ba�layarak ciddi bir �ekilde takip etmemiz gerekiyor. �ncelikle hamilelik �ncesi bir doktora g�r�nmek ve gebeli�i hekimle birlikte planlamak �nemli. �zellikle 35 ya� �st�ndeki anne adaylar� ve akraba evlili�i yapm�� olan �iftler �ok dikkatli olmal�. Bu insanlar�n �ocuklar�nda kromozom bozukluklar� riski y�ksek. Akraba olanlar�n mutlaka hamile kalmadan �nce bir genetik uzman�na dan��malar� gerekiyor. Uzman b�t�n riskleri ortaya koymal�. �iftlerden her ikisi sa�l�kl� olsa da, en ufak bir kromozom bozuklu�u iki akraba bir araya geldi�inde bebekte b�y�k bir sa�l�k sorunu olarak kar��m�za ��k�yor. Ayr�ca anne, tansiyon, tiroid ve �eker gibi sa�l�k sorunlar�n� mutlaka hamilelik �ncesi tedavi ettirmeli. �rne�in �eker hastas� bir kad�n�n �ocu�unda ciddi sakatl�klar ortaya ��kabiliyor. Ya�am tarz� ve beslenme �ok �nemli. A��r� kilo kontrol alt�na al�nmal�.
Sigara ve alkol gibi al��kanl�klar ise kesinlikle b�rak�lmal�. Sigara hamile kalmay� zorla�t�rmakla kalmay�p, erkekte de sperm say�s�n� ve hareketlili�ini azalt�yor. �evresel zehirlerden, at�klardan, hormonlu g�dalardan ve radyasyonlu ortamlardan uzak durmak da �nemli. Folik asit tabletlerine ise m�mk�nse hamile kalmadan iki-�� ay �nce ba�lamak laz�m. Bu, �ocu�un sakat do�mas�n� �nleyen en �nemli vitaminlerden biri. Gebelik s�ras�nda yap�lan testlerde bebekte Down sendromu (zeka gerili�i) gibi ciddi bir sorun tespit edildi�inde ise annenin yasal olarak gebeli�e son verme hakk� var. Gebeli�in d�rd�nc� ay�ndan sonra hamileli�i sonland�rm�yoruz. ��nk� bu etik de�il. Ancak yasada bu konuda bir bo�luk var. En �nemli sakatl�k nedeni olmas�na ra�men T�rkiye'de hamilelerin y�zde 20'si sigara i�iyor�lkemizde yakla��k 20 milyon ki�i sigara i�iyor. Her y�l T�rkiye'de 100 bin ki�i ise sigaraya ba�l� hastal�klardan dolay� ya�am�n� yitiriyor. Hamile kad�nlar�n bile y�zde 20'sinin sigara i�ti�ini biliyor muydunuz? Tek bir sigarada 4 bine yak�n zehir var. Uzmanlar "Bir bebe�e g�nde ��-be� sigaran�n zarar� olmaz" diye d��nen anne adaylar�n�n a�a��daki bilgileri okumalar�n� �neriyor.
Hamilelik s�ras�nda sigara i�ildi�inde bebe�in b�y�mesi i�in ihtiyac� olan kan, oksijen ve besin maddelerinde azalma olur.
Sigara i�enlerin bebeklerinin d��k a��rl�kla do�ma riski yakla��k iki kat fazlad�r. Do�um sonras� bu bebeklerde serabral palsi (beyin felci), zeka gerili�i, hatta ani �l�m g�r�lebilir.Sigara sadece d��k riskini de�il, erken do�um riskini de y�zde 30 art�r�r.
Hamileli�in ilk �� ay� boyunca sigara i�en kad�nlar�n bebeklerinde daha fazla yar�k damak g�r�l�r. �ngiltere'deki Dundee �niversitesi bilim adamlar�nca yap�lan bir ara�t�rmaya g�re, sigara i�en kad�nlar�n bebeklerinde a��z ve y�z anomalilerine rastlanma oran�, i�meyenlere g�re �� kat daha fazla.
Sigara bebe�in anne karn�nda ani �l�m�ne de yol a�abilir.
Do�um sonras� bu bebeklerde ast�m gibi kronik sa�l�k sorunlar� ortaya ��kabilir. Bu �ocuklarda zeka gerili�i ve ��renme bozukluklar� g�r�lebilir.
Anneleri sigara i�en �ocuklarda davran�� bozukluklar� ve antisosyal davran��lar da daha s�k g�r�l�yor.
Hamilelikte sigara i�en kad�nlar�n �ocuklar� da ileride sigara ba��ml�s� olabilir. Kanun ne diyor?
Anne ve bebek sa�l�� a��s�ndan bir risk varsa, gebelik sonland�r�labilir2827 Say�l� N�fus Planlamas� Hakk�nda Kanun'un 5'inci Maddesi:Gebeli�in Sona Erdirilmesi: Gebeli�in onuncu haftas� doluncaya kadar annenin sa�l�� a��s�ndan t�bbi sak�nca olmad�� takdirde istek �zerine rahim tahliye edilir. Gebelik s�resi, on haftadan fazla ise rahim ancak gebelik, annenin hayat�n� tehdit etti�i veya edece�i veya do�acak �ocuk ile onu takip edecek nesiller i�in a��r maluliyete neden olaca�� hallerde do�um ve kad�n hastal�klar� uzman� ve ilgili daldan bir uzman�n objektif bulgulara dayanan gerek�eli raporlar� ile tahliye edilir.
Derhal m�dahale edilmedi�i takdirde hayat� veya hayati organlardan birisini tehdit eden acil hallerde durumu tespit eden yetkili hekim taraf�ndan gerekli m�dahale yap�larak rahim tahliye edilir. Ancak, hekim bu m�dahaleyi yapmadan �nce veya m�mk�n olmad�� hallerde m�dahaleden itibaren en ge� yirmid�rt saat i�inde m�dahale yap�lan kad�n�n kimli�i, yap�lan m�dahale ile m�dahaleyi icabettiren gerek�eleri illerde Sa�l�k ve Sosyal Yard�m M�d�rl�klerine, il�elerde H�k�met tabipliklerine bildirmeye zorunludur. Acil m�dahale hallerinin nelerden ibaret oldu�u ve yap�lacak ihbar�n �ekil ve mahiyeti ile sterilizasyon ve rahim tahliyesini kabul edenlerden istenilecek izin belgesinin �ekli ve doldurulma esaslar�, bunlar�n yap�laca�� yerler, bu yerlerde bulunmas� gereken sa�l�k ve di�er ko�ullar ve bu yerlerin denetimi ve g�zetimi ile ilgili hususlar ��kar�lacak t�z�kte belirtilir.
Anne adaylar� hangi testleri yapt�rmal�? Prof. Dr. Cem F��c�o�lu (Yeditepe �niversitesi T�p Fak�ltesi Kad�n Hastal�klar� ve Do�um Ana Bilim Dal� Ba�kan�-T�p Bebek Merkezi Direkt�r�)Sa�l�kl� bebeklerin do�mas� i�in yap�lmas� gereken testleri iki basamakta ele al�yoruz. Birinci basamakta daha gebe kal�nmadan yap�lmas� gereken testler, ikinci basamakta gebelik s�ras�nda yap�lacak olan testler yer al�yor. 1- Gebelik �ncesinde Sigara, alkol ve di�er zararl� maddelerin kullan�m� k�s�tlan�r.
Ailede genetik ge�i�li bir hastal�k olup olmad�� sorgulan�r. Varsa buna y�nelik testler istenir. Anne aday� daha �nce engelli bir �ocuk do�urmu�sa buna y�nelik incelemeler ba�lat�l�r.
Kan grubu, tam kan say�m� ve tam idrar analizi istenir.
Enfeksiyon hastal�klar� a��s�ndan tarama yap�l�r (Hepatit B, Hepatit C, HIV I/II, toksoplazma, k�zam�k��k, sitomegalovirus). Bir enfeksiyon varsa �nce bu tedavi edilir. A�l�k kan �ekeri, karaci�er ve b�brek enzimlerine bak�l�r.
Tiroid fonksiyon testleri istenir. ��nk� tiroid bezi �al��ma problemi varsa hem gebe kalmada hem de sa�l�kl� bir bebek do�urmada s�k�nt�lar ya�an�r. Tedavi edilmezse bebeklerde zeka gerili�i olabilir. Rahim a�z� kanseri tespiti i�in Smear testi yap�l�r.
Vajinal enfeksiyon varsa tedavi edilir.
Anne aday�n�n bir B vitamini olan folik asit tabletlerine ba�lamas� istenir. Bu vitamin hem bebekteki sakatl�klar� (�zellikle omurga ve beyin sakatl�klar�n�) �nler hem de erken d�nemde d��k olmas�n� engelleyebilir.
Erkekten ise kan grubu ve serolojik testler (Frengi olup olmad��n� tespit etmek i�in yap�lan testler) istenir. 2- Gebelik s�ras�nda Rutin gebelik muayeneleri genellikle ayl�k yap�l�r. Son aylarda 15 g�nde bir veya haftal�k muayeneler de �neriliyor.Gebeli�in 11-14'�nc� haftalar� aras�nda, yani bebek �� ayl�kken "Ense �effafl�� testi" de denilen "NT tarama testi" mutlaka uygulanmal�. Bu, bebekteki ilk detayl� tarama testidir. Ayr�ca ayn� anda anneden al�nan kandan bak�lan baz� hormonlar ile testin g�venilirli�i art�r�l�r. 16-18'inci haftalar aras�nda, yani gebeli�in d�rd�nc� ay�nda ��l� tarama testi yap�lmal�. Bu testle hem bebe�e ultrason taramas� yap�l�yor hem de anneden kan al�n�p �� adet hormona bak�l�yor.
20-23'�nc� haftada (bebek be� ayl�kken) ikinci d�zey ultrasonografisi veya detayl� doppler ultrason taramas� uygulanmal�. Bu taramay� i�inin ehli perinatoloji uzmanlar�n�n yapmas� daha uygun olur. �lerleyen haftalarda mutlaka �eker y�kleme testi yap�lmal�.
Riskli durumlarda, ileri ya�taki, ailesinde kal�tsal hastal�k olan veya daha �nce sakat �ocuk do�urmu� gebelerde Koryon Villus Biyopsisi, Amniyosentez veya Kordosentez denilen daha detayl� giri�imler �neriliyor. Koryon Villus Biyopsisi gebeli�in iki-��nc� ay�nda yap�l�r. ��ne ile anne karn�ndan girilerek bebe�in e�inden (Plasentadan) h�cre al�n�r ve genetik inceleme yap�l�r. Amniyosentez 16-17'nci haftada yap�l�yor. Bu testte bebe�in i�inde y�zd�� s�v�dan bir �rnek al�n�yor. Bu s�v�ya d�k�lm�� olan bebek h�crelerinden bebe�in kromozom yap�s� tam olarak ortaya konarak Down sendromu gibi sorunlar belirleniyor. Kordosentez �ok �nemli: Be� ayl�ktan b�y�k gebeliklerde sonucun h�zl� ��kmas� a��s�ndan bebe�in kan�n� almak gerekir. Bu i�lemde bebe�in g�bek kordonuna girilir ve kan al�n�r.

JuNe	14 �ubat 2008 20:40

Dikkat �ocuklarda da Y�ksek Tansiyon olabilir...
http://www.bebekkokusu.com/news/articlefiles/828-22132437.jpgY�ksek tansiyon toplumumuzun t�m kesimleri taraf�ndan �ok iyi bilinen, dikkatle izlenen, �zerinde en �ok konu�ulan sa�l�k sorunlar�ndan biri olmas�na ra�men nedense �ocuklar s�z konusu oldu�unda hi�bir �ekilde dikkati �ekmeyen, akla gelmeyen bir konudur. B�t�n yeti�kinler muayene olurken mutlaka tansiyonlar� �l��l�r ama �ocuklar�n tansiyonun �l��lmesi neredeyse hi� rastlanmayan bir durumdur.

Oysa geli�en t�p bilgilerimizle art�k �ocuklarda yeni do�du�u andan ba�layarak her ya�ta y�ksek tansiyon olabilece�ini biliyoruz. �zellikle �ocuklarda y�ksek tansiyon te�hisinin gecikmeden ve do�ru olarak konmas� ve tedaviye hemen ba�lanmas� �ocuk i�in ya�amsal �nem ta��maktad�r.

Y�ksek tansiyonun gecikmeden belirlenebilmesi ve hemen gerekli �nlemlerin al�nabilmesi, tedavilerin ba�lat�labilmesi y�n�nden, �ocuklar�n rutin muayenelerinde de tansiyon �l��m� yap�lmas� art�k bir gerekliliktir. Bu �ocuklar�n rutin muayenesinin bir par�as� olmald�r.

Bebek ve �ocuklarda tansiyon �l��m� ve de�erlendirmesi, �ocuklarda kan bas�nc�n�n ya�a, kilosuna ve boyuna g�re de�i�kenlik g�sterece�i i�in doktor a��s�ndan zor olabilir ve �zel y�ntemler gerektirebilir.

�ocuklukd�neimde g�r�len hipertansiyon vakalar�nda %75-80’ inde neden saptanabilmektedir. Bunlar�n %80’i b�brekle ili�kin patolojilere ba�l�d�r. B�breklerle ili�kili nedenler d��nda kalp ve damar sistemi, hormonal sistem ve merkezi sinir sistemi hastal�klar� hipertansiyona yol a�ar. Nedeni belirlenemeyen hipertansiyon vakalar�n�n %80-90’� esansiyel (de�i�ken) hipertansiyondur.

�ocuklarda hipertansiyonun belirti ve bulgular� �ok de�i�kendir. Bazen kan bas�nc�n�n y�ksek olmas�na ra�men belirti olmayabilir ya da �ok hafif olabilir. Y�ksek tansiyon rutin bir muayenede rastlant� sonucu saptanabilir.

http://www.bebekkokusu.com/news/articlefiles/828-22528835.jpgBaz� �ocuklar ise �uur kayb�, g�rme bulan�kl��, havaleler ve fel� durumlar�nda hastaneye getirilirler. Bunun d��nda ba� a�r�s�, ba� d�nmesi, kar�n a�r�s�, burun kanamas�, fazla idrar yapma, �ok fazla su i�me, n�rolojik bozukluklar, y�z felci, k�rl�k, koma, akci�er �demi, b�y�me ve geli�me gerili�i gibi nedenlerle hastanelere getirilen �ocuklarda vard�r.

Klinik bulgular hastan�n ya��na ve y�ksek tansiyonu yaratan hastal��a ba�l� olarak de�i�iklikler g�sterir. S�t �ocuklar�nda kalp yetersizli�i, solunum s�k�nt�s�, b�y�me geli�me gerili�i, kusma, huzursuzluk ve havaleler �nde gelen belirtilerdendir.

B�y�k �ocuklarda ise ba� a�r�s�, bulant�, kusma, fazla idrar yapma, fazla su i�me, g�rme bozukluklar�, yorgunluk, huzursuzluk, kalp yetersizli�i, burun kanamas� ve y�z felci gibi belirtiler �n plandad�r.

�ocuklardaki y�ksek tansiyonun tedavisi bu durumu yaratan nedene y�nelik olmaktad�r. Nedene ba�l� olarak ciddi ve uzun tedavi s�re�leri s�z konu olabilmektedir.

Son s�z olarak �ocuklar�m�z� y�ksek tansiyon tehlikesinden bir nebze olsun uzak tutabilmek i�in, b�t�n �ocuklarda tuz al�m� en d��k d�zeyde tutulmal�, �ocuklar�n a��r� kilo almalar� engellenmelidir.

Dr. Ruhi �ak�r

Rota Vir�s Enfeksiyonlar�

http://www.bebekkokusu.com/news/articlefiles/759-22134052.jpg Rotavir�s enfeksiyonlar� iki ya� alt�ndaki �ocuklarda akut ishalin en �nde gelen nedenidir. Rotavir�s enfeksyonlar� t�m d�nyada yayg�nd�r. Ya�am�n ilk y�llar�nda ve d��k sosyoekonomik b�lgelerde daha s�kt�r. Enfeksiyon genellikle �l�man iklimlerde ve k�� aylar�nda g�r�l�r.

Rotavir�sler ishalin ortaya ��kmas�ndan �nceki g�nlerde de d��k�da bol miktarda bulunur ve belirtilerin ortaya ��kmas�ndan 10-12 g�n sonras�na dek saptanabilir. �ocukta enfeksiyonun geli�mesi i�in az say�da organizma yeterlidir. �zellikle �ocuk hastanelerinde, kre� ve bak�mevlerinde salg�nlar g�r�lebilir.

�ocuklar�n hemen t�m� ilk 4-5 ya�larda rotavir�s ile tan��rlar. Tekrarlama s�k g�r�l�r ve genellikle ilk enfeksiyondan daha hafif seyreder. Anne s�t� ile beslenme hastal�� nlemez, ancak daha hafif ge�irilmesini sa�lar. 3 ay – 24 ay aras� �ocuklarda hastal�k a��r seyretmektedir. Yenido�an bebekler ve 3 ay�n alt�ndaki �ocuklar anneden ge�en antikorlar arac�l��yla korunurlar. Enfekte �ocuklarla yak�n temas eden yenido�an ve yeti�kinlerde hastal�k �o�u kez belirtisiz seyreder.

Belirtileri :

Rotavir�s enfeksiyonlar� gebelikle 48 saatten az s�ren kulu�ka d�nemini izleyerek hafif-orta derecede ate� ve kusma ile ba�lar. S�k, sulu ishal bunu izler. Kusma ve ate� hastal��n ikinci g�n� azal�r, ancak ishal 5-7 g�n devam eder. S�t �ocuklar�nda v�cudun su kaybetmesine ve s�v�s�z kalmas�na yol a�abilir ve h�zla ilerler. Ba��kl�k yetersizli�i ve ba��rsak hastal�� olan �ocuklarda a��r ve uzayan hastal�k g�r�lebilir.

Hastalarda en s�k rastlanan labratuvar bulgusu s�v� kayb� ve kan bulgular�nda asit de�erlerin y�kselmesidir. D��k�da l�kosit ve kan yoktur.

Tedavi :

Tedavinin ba�l�ca amac� s�v� kayb�n� �nlemek ve kaybedilen s�v�y� yeniden �ocu�a kazand�rmakt�r. Di�er bir ama� ise �ocu�un beslenme dengesinin sa�lanmas�d�r. Genel olarak tedavide ilac�n yeri yoktur. Bulant�, kusma ve ishal �nleyici ila�lar yararl� de�ildir, aksine �ok ciddi yan etkilere yol a�abilirler.

Korunma :

Genel hijyen bula�may� azalt�r. Ancak en geli�mi� toplumlarda bile �ocuklar kolayca enfekte olabilmektedir. El y�kama en �nemli korunma yoludur. Hastal�k s�ras�nda standart korunma �nlemlerinin yan� s�ra temas �nlemleri de al�nmal� ve iyile�me d�neminde de d��k�da vir�s olabilece�i unutulmamal�d�r.

G�n�m�zde rotavir�s i�in kullan�lan bir a�� yoktur.

Dr. Ruhi �ak�r

Demir YumruK

17 �ubat 2008 23:03

YEN�DO�AN BEBEKLERDE G�RME, ��TME

Normal yenido�anlar, do�umdan hemen sonra g�rebilir, duyabilir ve a�r� hissedebilirler. Bir yenido�an 30 cm uzakl�kta salland�r�lan k�rm�z� renkli bir nesneyi fark eder, surat�n� asar ve �ok k�sa s�reli de olsa nesneyi odaklamaya �al��r. E�er nesne yava� yava� bir taraftan di�erine hareket ettirilirse, nesneye g�zlerini dikip, k�sa ve ani g�z hareketleriyle nesneyi izleyebilir. Bebek ayr�ca ��n �iddetine de duyarl�d�r. Parlak bir ��k kar��s�nda g�zlerini k�rp��t�r�r, s�k�ca yumar veya kapal� tutar. Do�umdan itibaren bi�imleri, desenleri ve �izgilerin d�zenleni�ini ay�rdedebilir. Desenli y�zeyleri mat ya da parlak tek renklilere tercih eder. �eritli ve k��eli nesnelere �ember bi�imlerden daha uzun s�re bakar. Emzirme s�ras�nda annenin g�zleriyle bebe�in g�zleri aras�ndaki uzakl�k, bebe�in bir nesneyi en iyi odaklayabildi�i uzakl�kt�r. Bu g�z g�ze ili�ki �ocukla anne aras�ndaki ilk ileti�im yoludur.

Yenido�an bebekler i�itebilirler. Sese g�z k�rparak, kollar�n� ve bacaklar�n� hareket ettirerek, nefes alarak ya da emmeyi b�rakarak tepki verirler. Anneler genellikle bebekleriyle ince bir sesle konu�urlar ve bebekler annenin sesine, baban�n sesinden daha tutarl� olarak tepki verirler. Anne ile bebe�in ileti�iminin sesli filmlerle analizi, annenin s�zlerine g�re kar��l�kl� bir dans yartt��n� g�stermi�tir. �rne�in, anne nefes almak i�in durdu�unda ya da bir heceyi vurgulad��nda, bebek bir ka��n� kald�rabilir, aya��n� indirebilir, elini a�abilir vb. Bu dans� farkeden anne i�in bu durum, konu�mas�n� s�rd�rmesi i�in �nemli bir motive edicidir. Do�umdan birka� hafta sonra bebek, dil ��karma, dudaklar�n� b�zme ya da a��z a�ma gibi hareketleri taklit edebilir. Ayr�ca 3 g�nl�k bebekler baz� kokular� alg�layabilirler ve kendi anneleriyle di�er annelerin g��s petlerini ay�rdedebilirler.

Sevgili anneler bebe�iniz do�du�u g�nden beri sizi g�r�yor, duyuyor, kokunuzu ay�rt ediyor, hissediyor ve ruhsal durumunuzu alg�l�yor. Beslemenin oldu�u kadar ileti�iminde en g�zeli olan emzirme s�ras�nda; bebe�inizin g�zlerinin i�ine g�lery�zle bakarak yumu�ak bir sesle ve sevgiyle konu�man�z, onun daha sakin olmas�n� ve daha iyi geli�mesini sa�layacakt�r.

Sedef 21

18 �ubat 2008 18:38

�ocukta ate�

�o�u zaman ailelerde panik duygusuna neden olsa da, iyi taraf� v�cudun enfeksiyonla sava�ma yollar�ndan biri olmas�d�r. T�m ate� y�ksekliklerinin tedavi edilmesi gerekmeyebilir. �OCUKTA ATE�

Ate�; v�cut �s�s�n�n normal s�n�rlar�n �zerine ��kmas� olarak tan�mlanmaktad�r. �o�u zaman ailelerde panik duygusuna neden olsa da, iyi taraf� v�cudun enfeksiyonla sava�ma yollar�ndan biri olmas�d�r. T�m ate� y�ksekliklerinin tedavi edilmesi gerekmeyebilir.

Ate� nas�l olu�ur?
V�cut �s�s� beyinde hipotalamus ad� verilen b�lgede kontrol edilir. Burada v�cut �s�s�n� 37 oC civar�nda tutmak �zere bir termostat sistemi bulunur. Enfeksiyonlarda veya baz� hastal�klarda bu sistem bir savunma mekanizmas� olarak v�cudun �s�s�n� artt�r�r.
Normal v�cut �s�s�; ki�iden ki�iye, ya�a, g�n�n saatine, �l��m�n yap�ld�� v�cut b�lgesine, �evre �s�s� gibi d�� etkenlere ba�l� olarak de�i�kenlik g�sterir. Bebeklerde v�cut �s�s� daha y�ksektir, bir ya� civar�nda eri�kin ya� d�zeylerine do�ru bir d�� g�sterir. Bu hafif d�� ergenlik d�nemi boyunca da devam eder. K�zlarda 13-14, erkeklerde 17-18 ya�lar�nda sabit hale gelir. Sabahtan ak�ama do�ru v�cut �s�s�nda 0.5-1 oC art�� g�zlenir. G�n i�inde en d��k de�erler sabah 05.00-07.00, en y�ksek de�erler ak�am�st� 16.00-19.00 saatleri aras�nda saptan�r. Ate� nedeni ile acil servislere ba�vurular�n 16.00-24.00 saatleri aras�nda oldu�u saptanm��t�r.

Ate� hangi durumlarda y�kselir?

Enfeksiyonlar, ate�in en s�k nedenidir. Ate� enfeksiyona kar�� do�al bir savunma mekanizmas�d�r.
A��r� giyinme; �zellikle yenido�an bebekler, �s� kontrol� hen�z tam geli�medi�inden, a��r� giyinme ve �evre �s�s� gibi etkenlerden daha fazla etkilenirler.
A�� uygulamalar� sonras� bazen hafif ate� y�kselmeleri olabilir.
Di� ��karma s�ras�nda da hafif ate� y�ksekli�i g�r�lebilir. Ancak bunun 38 oC �zerinde olmas� beklenmez.

Hangi tip termometre kullan�lmal�?
Hangi tip termometre kullan�rsan�z kullan�n, do�ru kulland��n�zdan emin olmak i�in kullan�m k�lavuzundaki uyar�lar� dikkate al�n.
Dijital termometreler: Genellikle en h�zl� ve kesin �l��m sonu�lar�n� verirler. �e�itli �ekillerde ve boyutlarda olanlar� vard�r. A��zdan, makattan, koltukalt�ndan �l��m yapabilen t�rleri vard�r. Genellikle �s� sensorunun bulundu�u esnek ve plastik bir uca sahiptir ve kolay okunabilir dijital bir g�stergesi vard�r.
Elektronik kulak termometreleri: Timpanik (kulak zar�na ait) �s�y� g�sterir. Kullan�m� h�zl� ve kolayd�r. Dijital termometrelere g�re daha pahal�d�rlar. 3 ay alt�ndaki bebeklerde d�� kulak yolu dar oldu�u i�in kullan�m� �nerilmemektedir.
Al�n termometreleri: K��k bebeklerde kulak termometrelerine alternatif olabilir. Ancak makat �l��m� kadar kesin sonu� vermez.
Emzik �eklinde termometreler: �ok g�venilir de�ildir. 3 ay alt�nda bebeklerde kullan�lmamal�d�r. A��zda birka� dakika hareketsiz tutulmas� gerekti�inden kullan�m� neredeyse imkans�zd�r.
C�val� cam termometreler: Daha �nceleri en s�k kullan�lan termometreler olmas�na kar��n c�va i�ermesi ve k�r�ld��nda c�vaya maruz kalma olas�l�� nedeniyle tercih edilmemektedir.

Ate� nereden �l��lmeli?
Ate� makattan, koltukalt�ndan, dil at�ndan ve kulaktan �l��lebilir. Dilalt� �l��m� �ocuklarda pek tercih edilmemektedir.
Makattan �l��m: �� v�cut �s�s�na en yak�n ve en g�venilir �l��md�r. Ancak rahats�zl�k hissi, ve �zellikle yenido�anlarda rektum hasar� gibi yan etkileri nedeniyle s�k kullan�lan bir y�ntem de�ildir. Makattan �l��mde 38 oC nin �zeri ate� say�l�r
Koltukalt�ndan �l��m: Basit �l��m tekni�i nedeniyle s�k kullan�l�r. 37.3 oC nin �zeri ate� kabul edilir.
Kulaktan �l��m: H�zl� ve kolay uygulanabilir olmas� nedeniyle s�k kullan�l�r. Kontrollerde ayn� kulaktan �l��m yap�lmal�d�r. Kulaktan �l��mde 37.8 oC �zeri ate� kabul edilebilir.

Ate� hangi durumlarda tedavi edilmeli?
Ate� �o�u zaman endi�e verici olmas�na kar��n v�cudun bir savunma mekanizmas� oldu�u unutulmamal�d�r. �o�u zaman sadece �ocukta rahats�zl�k hissi ve hasta g�r�n�me yol a��yorsa tedavi gerektirece�i unutulmamal�d�r. 38.9 Oc nin alt�ndaki ate�te �ocuk iyi g�r�n�yor, rahats�zl�k hissi yoksa ate� d��r�c� vermek gerekmeyebilir. Ancak 3 ay alt�ndaki bebeklerde olu�an ate� y�kseklikleri mutlaka doktor taraf�ndan de�erlendirilmelidir.
Ate�li bir �ocukla kar��la�t��n�zda ilk �nce yapman�z gereken �zerindeki giysileri ��karmak olmal�d�r. Ate�li �ocuk titremektedir ve ��me hissi vard�r. Bu nedenle yanl��l�kla �ocuk soyulmas� gerekirken, kal�n giysiler giydirilmekte ve �zeri �rt�lmektedir. Bu t�r davran��lardan ka��n�lmal�d�r.
Ortam �s�s�n�n 22-24 oC nin �zerinde olmamas� sa�lanmal� ve bol s�v� verilmelidir. Il�k du� ald�rmak da yararl� olacakt�r.
Tedavide en �ok parasetamol, ibuprufen gibi ate� d��r�c�ler kullan�lmaktad�r. Asetil salisilik asit i�eren ate� d��r�c�ler, 12 ya� alt�nda �ocuklarda baz� viral hastal�klar s�ras�nda kullan�ld��nda Reye Sendromu denilen ciddi bir hastal��a yol a�abilece�inden kullan�lmamal�d�r.

Ate� hangi durumlarda ciddi bir hastal�k belirtisi de�ildir?

�ocuk etrafla ilgili ve oyun oynuyorsa
��tah� ve s�v� al�m� normalse
Size g�l�ms�yorsa
Cilt rengi normalse
Ate�i d��r�ld��nde iyi g�r�n�yorsa endi�elenmenize gerek yoktur.

Doktorunuzu araman�z gereken durumlar nelerdir?

3 aydan k��k bebeklerde 38 oC nin �zerinde ate� �l��m�
A��zdan yeterince s�v� alamad��n� d��n�yorsan�z
�drar miktar�nda azalma, dilde kuruluk, g�z k�relerinde ��k�kl�k gibi s�v� kayb� belirtileri varsa
Tekrarlayan kusma ve ishali varsa
3 g�nden uzun s�ren ate�i varsa
S�rekli a�l�yorsa
A��r� huzursuz g�r�n�yorsa
Ciltte d�k�nt�leri varsa
Ciddi ba�a�r�s� varsa
Solunum s�k�nt�s� varsa ,doktorunuzu aray�n.

Demir YumruK

4 Mart 2008 14:51

Bebe�iniz ��in Lezzetli Tarifler

Bu aylarda �o�unuzun fark edece�i gibi bir�ok bebek minik elleriyle yemek yemeye ba�lamak ister. Sizin ka��kla verdiklerinizi ret edebilir. Ancak sizin bu noktada yarat�c� fikirlerle yapm�� oldu�unuz besleyici p�releri yedirebilmeniz b�y�mesinin devam etmesi a��s�ndan b�y�k �nem ta��maktad�r. Sizlerin bu noktada daha sab�rl� davranarak bebe�inizin fizik ve matematik kurallar�n� da ke�fetmesine izin vermeniz �ok �nemlidir. B�rak�n ka��n� kullanarak kendi kendine yeme�ini yemeyi ��renmeye ba�las�n. Ne kadar �ok d�kerse o kadar h�zl� ��renecektir. Asl�nda size �nerim 2 tabak yemek haz�rlaman�z; bir tanesini siz kullan�n, di�erini bebe�inizin �n�ne koyun. Bebe�iniz �n�ndeki tabaktan kendisi yemeye �al��s�n, ke�fe ba�las�n. Yere de b�y�k bir �rt� serin ki bebe�inizin d�kt�kleri etraf� kirletmesin, size daha az i� ��kars�n ?
Her ne kadar bebe�iniz b�y�meye ba�lam�� ve ek g�dalara ge�mi� olsa da en �nemli konulardan biri hep s�yledi�im gibi bebe�inize anne s�t� vermeye 1 ya��na kadar az da olsa devam etmenizdir. Ayr�ca �o�u annenin se�ti�i kurtar�c� besin inek s�t� �ok dengeli verilmelidir. Bebe�iniz a�lad�k�a biberonla verilen s�t minik midelerini dolduracak ve haz�rlad��n�z kat� g�dalar�n al�nmas�n� zorla�t�racakt�r. Bu sebeple bebe�inizin midesini s�t ile doldurmay�n.

�RM�KL� ARMUT MUHALLEB�S� ( ARA ��N)
Malzemeler:
1 �orba ka�� irmik, 120 ml s�t, armut 1 orta boy rende, 1 tutam tar��n.
Yap�l��:
�rmik ile s�t� kaynayana kadar pi�irin. ��ine rendelenmi� armudu ve tar��n� ekleyin. Bir- iki dakika daha pi�irin ve �atalla ezin. Bebe�inizin biraz p�t�rl� g�dalara al��mas� i�in bu �ekilde yedirin.

C��ER G�VE� (��LEN YEME��)
Malzemeler:
100 gr dilimlenmi� ay�ktanm�� dana ci�er, 2 �orba ka�� bitkisel ya�, 1 k��kba� so�an, 2 tane do�ranm�� havu�, 200 ml su, 200 gr soyulmu� domates, 1 tatl� ka�� ince do�ranm�� maydanoz.
Yap�l��:
Ci�eri rengi de�i�ene kadar ya�da �evirin. �zerine so�anlar� ve do�ranm�� havu�lar� ekleyin ve sote yap�n. �zerine suyu ekleyerek pi�irin. Suyunu �ektikten sonra domatesleri ekleyin ve biraz daha pi�irin. Pi�tikten sonra �zerine maydanozlar� ekleyin. Hafif ezerek veya robottan ge�irerek bebe�inize yedirin.
**Yakla��k 5 �orba ka�� bebe�inize yetecektir.

PEYN�RL� YE��L MERC�MEKL� YILDIZ �EHR�YE(AK�AM YEME��)
Malzemeler:
1 orta boy havu�, 100 gr karnabahar, 3 �orba ka�� y�ld�z �ehriye, 25 gr tereya��, 2 �orba ka�� ye�il mercimek, 50 gr ka�ar peyniri rendesi.
Yap�l��:
Havu�lar� ve karn�baharlar� ha�lay�n. Ayr� bir kapta mercimekleri ha�lay�n. Ayr� bir kapta y�ld�z �ehriyeleri ha�lay�n. B�t�n ha�lad��n�z malzemeleri ayr� bir kapta kar��t�r�p s�cakken �zerine peyniri ve tereya��n� d�k�n. �atalla ezerek veya blenderdan ge�irerek bebe�inize afiyetle yedirebilirsiniz.
Beslenme Uzman� ve Diyetisyen Ay�eg�l Bahar

Demir YumruK

15 Mart 2008 14:54

Art�k 'yak�n�' g�rebilirsiniz!

Son 20 y�l�n en �nemli bulu�u say�lan, ya�a ba�l� yak�n� g�rme kusurunun tedavisinde y�zde y�z ba�ar� m�mk�n!

15 Mart 2008 Cumartesi(kaynak:milliyet.sa�l�k)

Uluslararas� Oftalmoloji d�nyas�n�n senelerdir �zerinde �al��t�� ve son 20 y�l�n en �nemli bulu�u sayd��, 40 ya� sonras�nda ortaya ��kan ya�a ba�l� yak�n� g�rme kusuru (presbiyopi) tedavisinde ba�ar� oran� y�ksek 'Intra-Stromal Presbiyopi ' tedavisi, bir T�rk doktorunda yer ald�� ekip taraf�ndan Colombia'da geli�tirildi. Uzun y�llard�r �zerinde �al��lan bu y�ntem, d�nyada ilk kez �stanbul Cerrahi Hastanesi G�z B�l�m Ba�kan� Op. Dr. Sinan G�ker ile Lasik Y�ntemini miyop, astigmat ve hipermetrop ama�l� geli�tiren doktorlardan Bogata'l� �nl� g�z doktoru Dr. Luis Ruiz taraf�ndan geli�tirildi. Dr. Sinan G�ker, 1997 y�l�nda da Dr. Ruiz'den g�z ameliyatlar�nda ikinci bir y�ntem olarak kullan�lan Lasik tekni�ini ��renmi� ve T�rkiye'de ilk kez kendisi taraf�ndan uygulanm��t�. Yakla��k olarak 6 ayd�r Dr.Luis Ruiz ve Op. Dr. Sinan G�ker taraf�ndan ABD'de 300 hasta �zerinde uygulanan 'Intra-Stromal Presbiyopi Tedavisi' sonras� yap�lan takiplerde hi�bir gerileme g�r�lmedi, enfeksiyona rastlanmad�. Bu y�ntemin di�er y�ntemlerden fark� nedir?Intra-Stromal Presbiyopi tedavisi nas�l uygulan�yor? Bu y�ntem d�nyada sadece Dr. Sinan G�ker taraf�ndan geli�tirilmi� olan Femtec- Femtosecond cihaz� ile yap�l�r. Kornea i�ine femtosecond lazer uygulanarak yap�lan bu tedavi yakla��k 15 sn s�r�yor. Hasta tedavi s�recinden yar�m saat sonra da taburcu olabiliyor.Di�er uygulanan y�ntemlerin aksine, korneada kesi, flap kald�rma ya da t�ra�lama gibi m�dahaleler yap�lmad�� i�in hasta a�r� ya da enfeksiyon gibi yan etkilerle kar��la�m�yor. Intra-Stromal Presbiyopi tedavisi kimlere uygulan�yor? Bu y�ntem t�m presbiyopi hastalar�n�n yan� s�ra miyop, astigmat ve hipermetrop tedavisi i�in de uygulanmaktad�r. Bu y�ntem daha �nce katarak tedavisi olmu� ya da lazer ameliyat� ge�irmi� hastalara da uygulanabilmektedir. Presbiyopi nedir, Bulgu ve Belirtileri nelerdir? Presbiyopi, 40 ya� sonras�nda ortaya ��kan, daha �nce hi� g�z problemi ya�amayanlar da dahil olmak �zere ya�a ba�l� geli�en yak�n� g�rme sorunudur. Presbiyopi geli�meye ba�lad�ktan sonra ki�i okudu�u kitab�, dergiyi veya bir men�y� okuma mesafesi olan 35-40 cm. daha uzakta tutma ihtiyac� duyar. Bulan�k g�rmenin yan�nda okurken ba� a�r�s�, g�z a�r�s�, yorgunluk ve uyku hali olur. Presbiyopi'nin sebepleri nelerdir? Bildi�imiz Miyop, Astigmat ve Hipermetrop'tan farkl�d�r. G�z�m�z�n i�indeki merce�in (lensin) �ekil de�i�tirerek yak�ndaki cisimleri net g�rme yetene�i vard�r. G�z�m�z� bir foto�raf makinesi gibi d��n�n, tek bir objeyi uzak veya yak�nda netle�tirmek i�in makinenin objektif ile ileri-geri ayar yaparak objeyi net g�rmeyi sa�lad��m�z gibi, lensimizin yeri sabit oldu�undan �ekli de�i�erek net g�rmemizi sa�layacakt�r.
Lensin etraf�nda 'silien cisim' denilen b�lgedeki kaslar kas�l�p gev�eyerek lensin �eklini de�i�tirir. Bu olaya akomodasyon denir. Ya� ilerledik�e akomodasyon yetene�imiz azal�r.
Lensin esnekli�i ve elastikiyeti, 'silien cisim' kaslar�n�n kas�labilme yetene�i azal�r. 60 ya� civar�nda yok olur. �rne�in 20 ya��nda bir insan�n 12 diyoptri civar�nda uyum yaparak 8 cm kadar yak�n bir objeyi net g�rebilirken, 45 ya��nda ki bir insan�n akamodasyon 4 diyoptri ye inen ve ancak 25 cm ve �tesindeki cisimleri net g�r�r. 50 Ya��nda akamodasyon 2 diyoptriye 50 cm ve �tesi olarak ortaya ��kar. �zet olarak pirespiyopi' ye, ya�a ba�l� fizyolojik bir de�i�im diyebiliriz. . D�nya'da ba�ar� oran� y�ksek olan presbiyopi tedavisi 'Intra-Stromal Presbiyopi Tedavisi' ne kadar bulunamam��t�. Monog�r��, CK ya da Q Mode Lasik gibi �e�itli tedavi y�ntemleri geli�tirilmi� fakat hi�biri presbiyopi tedavisinde ba�ar�ya ula�amam��t�r. Bu tedaviden baz�lar�nda uza�� net g�ren sa�lam g�z�n g�r�� a��s� bozularak miyoplu hale getiriliyor ve hastan�n yak�n� g�rmesi sa�lan�yordu baz�lar�nda ise kornean�n elektrik ak�m�yla yak�lmas� gibi baz� y�ntemler uygulan�yor ve sonras�nda yan etkiler ile kar��la��l�yordu.

drzombie

20 Mart 2008 00:35

Bebek Beslenmesinde Anne S�t� Neden �nemlidir ?

Ya�am�n ilk 6 ay�nda anne s�t� bebekler i�in en uygun besindir. Bu d�nemde tek ba��na anne s�t� ile beslenen bebekler normal b�y�r ve geli�irler. Bebe�e hi� bir ek besin verilmesine gerek yoktur.

Anne s�t� bebekleri enfeksiyonlardan korur. �shal ve zat�rre gibi enfeksiyonlar anne s�t� ile beslenen bebeklerde daha az g�r�l�r.Bebe�e ilk s�t�n ( a��z s�t� ) verilmesi �ok �nemlidir. A��z s�t� enfeksiyonlara kar�� koruyucu maddelerden �ok zengin bir besindir.

Anne s�t�n�n temiz bir besin olmas� ve verilirken biberon gibi bir ara� gerektirmemesi nedeni ile de yaln�z anne s�t� ile beslenen bebeklerde enfeksiyon g�r�lme riski azd�r.

Bebekler do�umdan hemen sonra, ilk yar�m saat i�inde emzirilmeye ba�lanmal�d�r. �lk birka� beslenmede bebeklerin a��z s�t�n� almalar� �ok �nemlidir. Bebek do�du�unda a��z s�t� memelerde haz�rd�r. Olgunla�m�� s�t salg�lanana kadar, a��z s�t� bebe�in t�m besin gereksinimlerini kar��lar. Bebe�e ilk besin olarak ve emzirdikleri s�rece su veya �ekerli su verilmemeli, anne s�t�n�n bol ve devaml� olmas� i�in hi� bir k�s�tlama yap�lmaks�z�n bebekler her istedi�inde emzirilmelidir.

Sa�l�kl� Bir Emzirme Uygulamas� Nas�l Olmal�d�r ?

G�nde bir defa emzirme �ncesinde meme ba��n�n su ile silinmesi yeterlidir. Sabunla veya karbonatl� su ile temizleme meme ba��n�n kolayca tahri� olmas�na ve �atlamas�na neden olur.

Annenin s�rt�n� dayayaca�� arkal�� olan al�ak bir koltuk veya sandelyeye oturarak emzirmesi rahat bir pozisyondur. Yatarak emziriyorsa �ocu�un ba��n� yast�kla desteklemek yararl� olur.

Emzirirken bebe�in y�z� ve g�vdesi anne memesine d�n�k olmal�, bebek, omuzlar� annenin kolu �zerinde desteklenecek �ekilde tutulmal�, �ene anne memesine temas etmeli, alt duda�� d��a d�nm��, burun a��k olmal�d�r. Meme ucu, etraf�ndaki kahverengi halka ile birlikte �ocu�un a�z�nda olmal� ve dama��na dokunmal�d�r. Bu hem emmenin ba�ar�l� olmas�n� sa�lar hemde meme ba��nda zedelenmeyi �nler. Emzirdikten sonra bebek annenin omuzuna yat�r�l�p s�rt�na hafif hafif vurularak gaz� ��kar�lmal�d�r.

Anne S�t� �le beslenmede Hangi G��l�klerle Kar��la��labilir ?

D�z ve ��e ��k�k Meme Ucu

Bebek meme ucunu emmez, meme ucu ve �evresindeki halkay� a�z�na al�p bir " meme ba�� " olu�turur. Meme ucu bebe�in a�z�ndaki " meme ba��"n�n yaln�z ��te birisini meydana getirir. Gebelik d�neminde ve do�umdan sonraki ilk hafta memenin uzayabilme kabiliyeti artar. Yani gebeli�in ilk zamanlar�nda memeler d�z g�r�nse de bu bebe�in emmesinde zorluk ��karmayabilir. Bebek emdik�e memeyi ve ucunu d��ar�ya �ekecektir. Bazen memenin elle �ekillendirilmesi bebe�in i�ini kolayla�t�r�r. Elle �ekillendirme i�in avu� memeyi a�a��dan desteklerken ba�parmak da yukardan yava��a bast�r�l�r. Eli meme ucundan uzak tutmaya �zen g�sterilmelidir.

Meme Ba�� atlaklar�

Emzirirken meme ucunun etraf�ndaki kahverengi halkan�nda bebe�in a�z�na girmesi sa�lanmal�, k�sa s�reli ve s�k aral�klarla emzirilmeli, bebek �ok ac�kmadan emzirilmeli, kullan�lan s�tyenin pamuklu bir kuma�tan olmas�na �zen g�sterilmelidir.

Dolu ve T�kanm�� Memeler

Tek tedavi daha s�k emzirmeyle s�t�n bo�alt�lmas�d�r. Emzirme sonras� a��rl�k, sertlik ve kitle olu�mas� azal�r, memeler yumu�ay�p rahatlar. T�kanmak, memelerin k�smen s�t, k�smen de fazla kan ve doku s�v�s�yla oldu�undan fazla dolup s�t ak��n�n engellenmesi demektir. Memelere ac� verir ve s�t iyi akmaz. Deri gergin oldu�undan meme ucu d�zle�mi�tir. Meme ucunun gergin ve d�z oldu�u durumlarda emzirme ve s�t�n bo�alt�lmas� zorla��r. Baz� t�kanm�� memelerin derisi k�rm�z� g�r�n�r ve annenin ate�i ��kar. Bu meme iltihab� gibi g�r�nse de ate� 24 saat sonra d��er.

Meme �ltihab�

Anne �ok ac� �eker, ate�i vard�r ve kendini hasta hisseder. Memenin bir k�sm� kabar�p sertle�mi�, �st�ndeki deri k�zarm��t�r. Meme iltihab� bazen t�kanmayla kar��t�r�l�r. T�kanma t�m memeyi, bazen iki memeyi de etkilerken, iltihap genelde sadece bir memenin bir k�sm�n� etkiler. Bununla birlikte t�kanma engellenmezse iltihaba yol a�abilir.

Genellikle s�t ak�m� sa�land�ktan bir g�n sonra t�kan�kl�k yada iltihap d�zelmeye ba�lar.

Mantar

Meme ucu ve �evresinde k�rm�z�, parlak bir alan vard�r. Deride yara ve ka��nt�ya neden olan bu hastal�k mantar yada pamuk�uk tur. Genellikle iltihap ya da ba�ka rahats�zl�k tedavisinde antibiyotik kulland�ktan sonra g�r�l�r.

Emzirmeden sonra da devam eden yanma ve i�ne batmas� hissi vard�r. Bazen a�r� memenin derinliklerine kadar iner. Memenin derinliklerine �i� sokuluyormu� gibi hissedilir. Deri k�zar�r, parlar ve pul pul olur. Meme ucu ve �evresinin rengi a��labilir, bazen meme normal g�r�lebilir.

Meme ucunda yaralar devam ediyorsa bebekte pamuk�uk kontrol� yap�l�r. Yanaklar�n�n i�inde ya da dilinde beyaz lekeler ya da poposunda d�k�nt� olabilir.

Annenin hastal��nda Bebek Anne S�t� �le Beslenmelimidir ?

Anne s�t� vermeyi engelleyen hastal�klar nadirdir. Nezle, grip gibi hastal�klarda anne kendi a��z ve burnunu t�lbentle kapatarak bebe�e hastal�k bula�mas�n� �nleyebilir ve bebe�i emzirebilir. Anneden s�t ile bebe�e ge�ecek maddeler bu hastal�klara direnci de artt�racakt�r.

Ancak a��r kalp yetersizli�i veya b�brek yetersizli�i gibi hastal�klar ve a��r depresyon durumlar� anne s�t� vermeyi engelleyen hastal�klard�r.

Emziren annelerin ila� kullan�m� mutlaka hekim karar� ile olmal�d�r.

�lk 6 Ayda Anne S�t�n�n Yetmedi�i Nas�l Anla��l�r ?

Kar��k beslenme i�in ba�l�ca gerek�e, anne s�t� ile beslenen bebe�in kilo art��nda hehangi bir sa�l�k sorununa ba�l� olmayan duraklama ve bu durumun al�nan t�m �nlemlere kar��n d�zelmemesidir. En �nemli nokta kar��k beslenmenin biberonla de�il ka��kla yap�lmas�d�r. Bu hem temizlik hemde anne s�t�n�n devam� i�in �ok �nemlidir.

Anne S�t�n�n Yetmedi�i Durumda Bebek Nas�l Beslenmelidir ?

Anne s�t�ne ek olarak bebeklere haz�r mama veya haz�r mama ile beslenme olana�� yok ise uygun haz�rlanm�� inek s�t� veya yo�urt verilir. �nek s�t� veya yo�urt ilk d�rt haftada 1 �l�ek s�t, 1 �l�ek su �eklinde, 1-4 ay aras� 2 �l�ek s�t, 1 �l�ek su �eklinde suland�rarak verilir. 100 gr s�te 5 gr( 1 tatl� ka�� ) �eker ve 1 �ay ka�� bitkisel s�v� ya� eklenerek kalorisi artt�r�l�r. �eker yerine pekmez kullanmak daha yararl�d�r.

Kar��k beslenmeye ge�ilen bebeklerde 4 haftal�ktan sonra meyva sular�na ba�lan�r.

Ek Besinlere Ge�i�te Temel �lkeler Neler Olmal�d�r ?

Ya�am�n ilk 6 ay�nda bebe�in t�m besin gereksinimlerini kar��layan anne s�t� bu aydan sonra tek ba��na besin gereksinimlerini kar��lamada yetersiz kal�r.

Uygun besinlerle ve miktarlarla ek besinlere de ge�mek gerekir.

Anne s�t� ald�� s�rece ek besinler ka��kla verilmelidir.

Kullan�lan bardak, ka��k, tabak vb. �ok temiz olmal�d�r.

Taze sebzeler ve meyveler iyice y�kand�ktan sonra verilmeli pi�irildikten sonra g�nl�k olarak verilmelidir.

Ek besinlere az miktarda ve teker teker ba�lanmal�, miktar herg�n biraz daha artt�r�lmal�d�r.

Bebek bir ek besine al��t�ktan di�erine ge�ilmelidir.

Anne s�t�nden ek besinlere ge�i� �ok �nemli bir ad�md�r. E�er do�ru ve yeterli �ekilde uygulan�rsa �ocuklar�n geli�imi h�zl� bir �ekilde devam eder. Bu d�nem �ocuklar�n �zellikle ishal gibi enfeksiyonlara yakalanma riskinin de fazla oldu�u bir d�nemdir. O nedenle verilen besinlere dikkat edilmeli, hijyen kurallar�na �zenle uyulmal�d�r.

6 Aydan Sonra Ek Besin Olarak Neler Verilmelidir ?

6-12 ayl�k �ocuklar�n beslenmesinde; elma ve �eftali suyu ve p�resi, pirin� unu ile haz�rlanm�� muhallebi, sebze �orbas� ve yo�urtlu ilk ba�lanacak ek besinlerdir. Bunlar� izleyerek diyete yumurta, mercimek, etler eklenir. Sebze yemekleri taze olarak pi�irilir, i�ine pirin� ve ya� eklenerek tat ve kalori y�n�nden zenginle�tirilir. �ocu�a verilecek yemeklere bir ya��na gelinceye kadar tuz ve baharat konulmaz.

S�t muhallebisi, i�ine ekmek ya da pekmez kat�lm�� yo�urt, koyu mercimek �orbas�, baharats�z tarhana �orbas�, 4-6 ayl�ktan sonra bebeklere ek besin olarak �nerilmektedir.

Ek besinler y�ksek enerji i�eren, sindirimi kolay, az posa b�rakan, p�re k�vam�nda, kolay haz�rlanabilen ve baharats�z yiyecekler olmal�d�r.

1 ya��na do�ru �ocuk aile bireyleri ile sofraya oturmaya ba�lar, �ocuklar m�mk�n oldu�u kadar erken d�nemde kendi kendine �atal ka��k kullanarak yemek yeme becerisi ve al��kanl�� kazand�r�lmal�d�r.

Hastal�k ve hastal�ktan iyile�me d�nemlerinde �ocuklar�n besin gereksinimleri artar. Bu nedenle hastal�klar s�ras�nda �ocuklar azar azar ve s�k s�k beslenmelidir.

drzombie

21 Mart 2008 02:08

YEN�DO�AN SARILI�I
Yenido�anda cilt ve g�zaklar�n�n sklera sar� bir renk almas�d�r. Kan bilirubin d�zeylerinin y�kselmesi ile olu�ur. Ya�lanm�� ve bozulmu� k�rm�z� kan h�creleri taraf�ndan �retilen sar� pigmente bilirubin denir.
Biluribin normalde karaci�er taraf�ndan barsak sistemine verilerek at�l�r. Ancak karaci�er bilirubini yeterli oranda barsa�a veremezse kanda birikir ve sar�l�k olu�ur.
YEN�DO�AN SARILI�ININ SEBEPLER�
1- Fizyolojik normal sar�l�k:
Fizyolojik sar�l�k vaktinde do�an bebeklerin yakla��k 50 sinde, erken do�an bebeklerde ise daha y�ksek oranlarda g�r�l�r.
�lk 24 saatten sonra, genellikle do�umdan sonraki2.veya 3. g�nde ortaya ��kar. Karaci�erin hen�z olgunla�mamas� ve yeterince bilirubin atamamas�na ba�l� olarak sar�l�k olu�ur. Genellikle ilk bir-iki hafta i�inde kendili�inden kaybolur ve bilirubin d�zeyleri zarars�zd�r.
2- Yetersiz anne s�t� al�m�na ba�l� sar�l�k:
Yetersiz anne s�t� al�m�na ba�l� olarak yenido�anlar�n yakla��k 5-10 unda geli�ir. Belirtileri fizyolojik sar�l��nkine benzer ancak biraz daha �iddetlidir.
3- Anne s�t�ne ba�l� sar�l�k:
Anne s�t� alan bebeklerin yakla��k 1-2 sinde g�r�l�r. Baz� annelerin s�tlerinde �rettikleri �zel bir inhibit�r madde sebep olmaktad�r. Bu madde enzim bebe�in barsaklar�ndan normalden �ok daha fazla bilirubini geri emmesine sebep olur. Bu tip sar�l�k do�umdan sonraki 4-7. g�nde ba�lar 3.-10.haftaya kadar s�rebilir. Genellikle zarars�zd�r.
4- Kan grubu uyu�mazl��:
Rh veya ABO uyu�mazl��
Rh negatif - bir kad�n�n bebe�i Rh pozitifse + gebelik esnas�nda bebe�e ait eritrositlerin plasentay� a�arak anne kan�nda ba��kl�k cevab�na yol a�mas� ile olu�ur. Bu ba��kl�k cevab� ancak Rh pozitif bir bebe�in do�umundan veya yap�lan d��kten sonra ortaya ��kar. Ba��kl�k cevab�n�n �iddeti bundan sonra yap�lacak her do�umla birlikte giderek artar.
ABO uyu�mazl��nda ise hemen her zaman anenin kan grubu O, bebe�in kan grubu ise A veya B dir. Anti A duyarl�l�� daha s�k, Anti B duyarl�l�� daha a��r seyirlidir.
Kan grubu uyu�mazl��nda annenin kan�nda olu�an antikorlar bebe�in kan�n� yabanc� madde olarak alg�lar ve eritrositlerini par�alar. Eritrositlerin par�alanmas� ile bol miktarda bilirubin olu�ur ve bu da sar�l��a sebep olur. Sar�l�k fizyolojik sar�l�ktan farkl� olarak ilk 24 saatte ba�lar. �ok a��r tablolara sebep olabilir. Ancak ilk yap�lan do�um veya d��kten sonraki 72 saat i�inde RhoGam enjeksiyonunun yap�lmas� daha sonra do�urulacak bebeklerin ya�am�n� tehlikeye atacak antikorlar�n olu�mas�n� engelleyebilmektedir.
TEDAV�
1.Fizyolojik sar�l�kta tedavi:
E�er bebe�inizi biberonla besliyorsan�z her 2-3 saatte bir beslemeyi deneyin.
2.Yetersiz anne s�t�ne ba�l� sar�l�kta tedavi:
As�l tedavi anne s�t� miktar�n� artt�rmak olmal�d�r. Bebek daha s�k emzirilmelidir. Her saat gibi B�ylece mide barsak sisteminin hareketlili�i artt�r�l�r ve bilirubinin gaita yolu ile v�cuttan daha �abuk at�lmas� sa�lan�r. Uyuyan bebe�in de 4 saatlik aralarla uyand�r�l�p beslenmesi faydal� olacakt�r. S�k s�k kilo al�m� kontrol edilmelidir. Anne s�t�n�n yetmedi�i durumlarda bir miktar form�l mama verilebilir ancak �ekerli suyun faydas� yoktur.
3.Anne s�t�ne ba�l� sar�l�kta tedavi:
2-3 g�n i�in anne s�t�n� keserek form�l mama ile beslemek yararl� olabilir. Ancak bu s�re i�erisinde anne s�t�n�n azalmas�n� engellemek i�in annenin g��s� sa��lmal�d�r. Hi�birzaman i�in sar�l�� engellemek i�in anne s�t� tam olarak kesilmez. 2-3 g�n sonra tekrar anne s�t�ne ba�lan�r. �ekerli suyun form�l mamadan daha fazla bilirubin uzakla�t�r�c� etkisi oldu�u kan�tlanmam��t�r.
4.A��r sar�l�klarda tedavi: Kan uyu�mazl�klar�nda tedavi
Kandaki bilirubin seviyesinin 20 mg/dl nin �zerine ��kmas� sa��rl�k beyin felci cerebral palsy veya beyin harabiyetine neden olabilir. Bu kadar y�ksek seviyeler genellikle kan grubu uyu�mazl�klar�nda g�r�l�r.
Bu komplikasyonlar fototerapi uygulanarak �nlenebilir. Mavi ��k deride biriken bilirubini par�alar ve bilirubin d�zeylerini d��r�r. Baz� nadir durumlarda ise kan de�i�imine gitmek gerekebilir. Bebe�in kan� taze kan ile de�i�tirilir. Ancak fizyolojik sar�l�klar bu kadar a��r duruma d�n��mezler.

Sedef 21

22 Mart 2008 17:34

�OCUK A�IZ VE D�� SA�LI�I (Pedodonti)

http://www.hekimim.com/cocuk/cocuk1.jpg

�ocuklar�n di�leri niye ��r�yor?

S�t di�leri normal di�lere oranla daha �ok organik madde i�erirler, bu nedenle ��r�meye daha yatk�nlard�r, daha kolay ve h�zl� ��r�rler.

�ocuklar, ��r��n erken d�neminde g�r�lebilen so�uk s�cak hassasiyeti ve hafif a�r� gibi sinyalleri zaman�nda yorumlayamazlar. Olay� ancak dayan�lamayacak kadar a�r� olmas�nda fark ederler ki bu durumda �ok ge� kal�nm�� olabilir.

�ocuklar a��z bak�m�na yeti�kinler kadar dikkat edemezler. �ocu�un el becerisi, merak� ve ebeveynin tutumu di� f�r�alama al��kanl��n� belirler.

�zellikle annelerin s�kl�kla yapt�� bir hata da emzik ya da biberonu �eker, re�el vb. gibi g�dalara bat�rarak �ocuklara vermeleri veya uyku aralar�nda �ekerli s�t, meyve suyu gibi g�dalara al��t�rmalar�d�r. B�ylece beslenme d�zensizli�inden dolay� di�ler ��r�meye yatk�n hale gelir.

��r�k olu�umu engellenebilir mi?

��r�� tamamen engelleyebilecek bir a�� yada ila� hen�z geli�tirilemedi. Ancak, ��r�k say�s�n� azaltmaya y�nelik baz� malzemeler g�n�m�zde kullan�lmaktad�r, bunlardan birisi; "fiss�r �rt�c�" dedi�imiz malzemedir. Di� ��r�kleri genellikle az� ve k��kaz� di�lerinin, �i�neyici y�zlerinde bulunan "fiss�r" ad� verilen oluklarda ba�lar. Bahsetti�imiz malzemeyle oluklar�n �zeri kapat�l�p, o b�lgeye mikrop, yemek art�� vs. nin s�zmas� engellenerek ��r�k ba�lamas� �nlenir. Bu i�lem, 6 ya��ndan itibaren ��kan kal�c� az� ve k��kaz� di�lerine de uygulanabilir.

��r�� engellemenin ba�ka bir yolu da di�lerin ��r��e kar�� direncini art�rmakt�r. Di�lere y�zeysel flor�r uygulanmas� suretiyle bu diren� kazand�r�l�r.

S�t di�lerinin �nemi nedir?

S�t di�lerinin birinci g�revi �ocu�un d�zg�n beslenmesini sa�lamakt�r. Ayr�ca konu�man�n d�zg�n geli�imi de s�t di�lerinin varl��na ba�l�d�r. Bunlar�n yan�nda a�a��daki gibi bir g�r�nt�, hi� kimsenin �ocu�unda g�rmek istemeyece�i ciddi estetik sorunlara yol a�maktad�r.

S�t di�leri kaplad�klar� alan� kendilerinin yerine gelecek olan kal�c� di� i�in korumakta ve kal�c� di� s�rerken ona rehberlik yapmaktad�rlar.
S�t di�i erken �ekildi�i zaman bu do�al yer tutuculuk fonksiyonu da ortadan kalkmaktad�r.

S�t di�lerindeki ��r�kler tedavi edilmeli mi?

Tedavi edilmeyen s�t di�i ��r�kleri, a�r�, k�t� koku, �i�neme zorlu�u, beslenme bozuklu�u ve �irkin g�r�nt�ye yol a�ar. Bu d�nemdeki tedavi edilmeyen di� bozukluklar�, ileride di� �arp�kl��, �ene geli�iminde bozukluk ve genel sa�l�k problemlerine (romatizmadan kalp rahats�zl�klar�na kadar) sebep olabilecektir. Dolay�s�yla s�t di�lerindeki ��r�kler, "nas�l olsa yerine yenileri gelecek" yan�lg�s�na d��meden tedavi edilmelidir.

http://www.hekimim.com/cocuk/cocukdis.gif

S�t di�lerindeki ��r�kler ; a�r� ile �ocu�un �ok k��k ya�larda tan��mas�na ve gelecekte baz� fobileri olmas�na neden olabilir . Ayr�ca bu ��r�kler s�t di�lerinin �ok erken kayb�na neden olabilir.

�ocuklarda di� yaralanmalar�

�ocuklarda di�lerin zarar g�rd�� kazalarda zaman kaybetmeden m�dahalede bulunulmal�d�r. Do�ru tan� konmas� �ok �nemlidir. Bunun i�in hekiminiz size, kazan�n ne zaman ve nerede oldu�unu, darbenin ne taraftan geldi�ini, kaza sonras� bayg�nl�k, kusma, haf�za kayb� vb. olup olmad��n� soracakt�r. Verilen bilgiler do�rultusunda en do�ru tedavi uygulanabilecektir.

�ocuklardaki di� yaralanmalar�, bazen kal�c� di�in tamam�yla yuvas�ndan ayr�lmas�na sebep olabilir. Bu durumda ��kan di� ile birlikte acilen di�hekiminize gitmelisiniz. Bu esnada di�, bir bardak s�t�n i�inde, e�er s�t mevcut de�ilse, temiz bir su i�inde muhafaza edilmelidir.

Bebeklerde a��z bak�m�

Bebeklerin, en az�ndan ilk d�rt ay anne s�t� ile beslenmeleri a��z �evresindeki yumu�ak doku ve kas fonksiyonlar�n�n normal geli�imini sa�layacakt�r. Anne s�t�n�n yetersiz oldu�u durumlarda fizyolojik ba�l�kl� (damakl�, kesik u�lu) biberon kullan�m� gerekir.

Bebekler 1 ya��ndan itibaren bardak ve ka��kla beslenmeye al��t�r�lmal�d�r.

Biberonla beslenme en fazla 2 ya��na kadar devam edebilir. Parmak emme, yalanc� emzik kullanma gibi al��kanl�klara 2 ' 2,5 ya��na kadar izin verilebilir. E�er parmak emme al��kanl�� mevcutsa, bunun sebebi ara�t�r�larak 3 ' 6 ya� aras�nda bu al��kanl�k mutlaka giderilmelidir.

Solunum problemleri, �ene geli�mesi �zerine olumsuz etki eder. Burundan de�il de, sadece a��zdan soluma durumu mevcutsa (bu durum uykuda daha iyi anla��l�r) muhakkak kulak burun bo�az uzman�na dan��lmal�d�r.

�ocuklarda di� f�r�alama ne zaman ba�lamal�d�r?

Bebek 6-8 ayl�kken, (yani ilk di�ler a��zda g�r�nd��nde) temizleme i�lemi ba�lamal�d�r. Sabah kahvalt�s� sonras� ve gece yatmadan �nce di�leri (en az�ndan �i�neme y�zeylerini) temiz bir t�lbent ya da gazl� bezi �slatarak silmek, temizlemek yerinde olur.

Di� f�r�as� kullan�m�na ise �ocu�un arka di�lerinin ��kmas�ndan sonra (ortalama 2,5 - 3 ya��nda ) ba�lanmas� uygundur.

Okul �ncesi �ocuklarda di� f�r�alama i�in bir teknik uygulatmak �ok zordur. Bu ya�larda �nemli olan, �ocu�a di� f�r�alama al��kanl�� kazand�rmakt�r. �ocuklar di� f�r�alarken �o�u zaman di�lerin g�r�nen ya da kolay ula��lan y�zlerini f�r�alar. Oysa ��r�klerin �nlenmesi i�in di�lerin ara y�zleri ve �i�neyici y�zeylerini �ok daha iyi temizlemek gerekir. Bu nedenle f�r�alamadan sonra Anne-Baban�n kontrol� iyi olur.

http://www.hekimim.com/cocuk/body_mary+baby.jpg

�ocuklar i�in nas�l bir di� f�r�as� se�ilmeli?

�ocu�un a��z b�y�kl��ne uygun, yumu�ak ve naylon k�llardan �retilmi� di� f�r�alar� kullan�lmal�d�r. Sert f�r�alar di�leri a��nd�raca�� i�in kullan�m� uygun de�ildir. Eskimi� bir s�p�rgeyle s�p�rme i�lemi nas�l yap�lamazsa, eski bir f�r�ayla da di�ler f�r�alanamaz. F�r�a k�llar� a��n�r a��nmaz (Ortalama 6 ay) mutlaka de�i�tirilmelidir.

�ocu�uma di�lerini g�nde ka� kez f�r�alatmal�y�m?

Sabah kahvalt�s� sonras� ve gece yatmadan �nce, sadece ��er dakikal�k etkili bir f�r�alama i�lemi yeterlidir. Her iyi al��kanl�k gibi di� f�r�alama al��kanl�� da �ocukluk d�neminde kazan�lacakt�r.

�ocuklarda baz� a��z ve di� problemleri :

1) Di� G�c�rdatma:

Nedenleri
Stress, agresif, tak�nt� veya s�k�lgan ki�ilik yap�lar�, anne-babas� di� g�c�rdatan �ocuklar bu al��kanl��a daha e�ilimlidir.
Belirtileri
Di�lerde a��nma, uyurken ��kart�lan g�c�rdatma sesleri, y�z kaslar�nda a�r�, �ene ekleminde problemler, ba� a�r�s�, di�lerde sallanma ve hassasiyet.
Tedavisi
�ncelikle psikolojik a��dan di� g�c�rdatmaya yol a�an fakt�rler ortadan kald�r�lmaya �al��l�r.
Bu ba�ar�lamaz, hastaya tak�p ��kart�labilien bir gece pla�� yap�l�r.

Ayr�nt� i�in bak�n�z, Di� g�c�rdatma (bruxizm)

2) Parmak Emme:

Nedenleri: Parmak emme k��k ya�larda s�k g�r�len bir al��kanl�kt�r. Genellikle d�rt ya��na kadar kendili�inden ortadan kalkar. Al��kanl��n s�rekli di�lerin ��kt�� ya�larda da s�rmesi, bu di�lerde ve damakta yap�sal bozukluklara yol a�ar. Bu bozukluklar�n nedeni parma��n �n di�lere ve dama�a uygulad�� ba��n�t�r. Ortaya ��kan bozuklu�un derecesi emmenin s�resine, s�kl��na, �iddetine ve emme s�ras�nda parma��n pozisyonuna ba�l�d�r.
Tedavisi:
Parmak emmeyi �nlemenin en etkili yolu parmak emmeye e�ilim g�steren �ocu�u emzi�e al��t�rmakt�r. Emzi�in hem verdi�i zarar daha azd�r, hemde daha kolay b�rak�labilir.
Tedavinin zamanlamas� �ok �nemlidir. �ocu�un kendisi bu al��kanl�ktan kurtulmay� istemedik�e, tedavinin ba�ar�ya ula�mas� imkans�zd�r.
�ocu�un �evre bask�s�na u�ramamas� ve alay edilmemesi i�in okul �a��ndan �nce b�rakmas� psikolojik y�nden �ok faydal�d�r.
�ocuk bask� alt�na al�nmadan cesaretlendirilerek, �d�llendirilerek pozitif y�nlendirilmelidir.
E�er her �eye ra�men 6 ya��na kadar al��kanl�k k�r�lamam��sa di� hekimine ba�vurularak profesyonel yard�m al�nmas� gereklidir.

Ayr�nt� i�in bak�n�z, Parmak emme

3) Emzik

Bebekler i�in emmek rahatlaman�n ve g�ven i�inde hissetmenin en do�al yoludur.
E�er bebek parmak emme e�ilimi g�steriyorsa, derhal emzi�e y�nlendirilmelidir. Emzik parmak emmeye g�re hem daha az zararl�d�r; hem de sonraki ya�larda daha kolay b�rak�labilir.
Emzik g�n�n b�y�k bir b�l�m�nde de�il, sadece gerekli oldu�unda verilmelidir.
Yap�sal bozukluklara yol a�mamak i�in, m�mk�n oldu�u do�al meme yap�s�ndaki emzikler se�ilmelidir.
Emziklerin yap�s�n�n sa�laml�� her g�n kontrol edilmelidir.
Emzi�in b�y�kl�� a�z�n yap�s�na uygun olmal�d�r.

Ayr�nt� i�in bak�n�z, �ocuklarda parmak emme ve emzik

4) Biberon ��r��

Bebe�imin di�leri s�rer s�rmez ��r�d�. Nedeni ne olabilir?
Bebeklerde bazen di�lerin �zerinde s�rer s�rmez kahverengi lekeler olu�tu�u ya da bu di�lerin k�r�l�p d�k�ld�� g�zlenir. Asl�nda bu lekeler di� ��r�kleridir ve di�ler de ��r�k nedeniyle k�r�l�r. Bu kadar erken bir d�nemde ��r�k olu�mas�n�n nedeni de biberon ��r�� ad� verilen ��r�klerdir. Bebek beslenmesinde en �nemli besin olan anne s�t� ya da inek s�t� do�al olarak �eker i�erir. Gece yatmadan �nce yada uyku s�ras�nda bebek anne s�t� ya da biberon emerse s�t a��zda birikerek mikroplar�n di�leri ��r�tmesi i�in elveri�li bir ortam olu�turur. Bu nedenle �zellikle gece beslenmesi sonras� di�lerin temizli�ine �zen g�sterilmelidir.

http://www.hekimim.com/cocuk/bebek_besleme_2.jpg

Biberon ��r��nden korunmak i�in ne yapmak gerekir?
Bebeklerde meydana gelen ��r�klerin tedavisi �ok g�� oldu�undan, koruyucu �nlemlerin erken d�nemde al�nmas� gerekir.
Bunlar nelerdir?

Bebe�inizin gece a�z�nda biberonla uyuma al��kanl��n� �nleyin.
Beslendikten sonra uyutmaya �al��n.
Biberondaki s�te �eker, bal pekmez gibi tatland�r�c�lar ilave etmeyin.
Bebek beslendikten sonra mutlaka su i�irin.
�lk di�lerin s�rmeye ba�lamas�yla gece ve sabah beslenmeleri sonras� temiz, �slak bir t�lbent ile di�lerini silerek temizleyin.

Biberon ��r�� nemli midir?
Biberon ��r�� g�r�len di�ler tedavi edilmezse a�r� yapar ve iltihaplan�r. �ltihapl� ya da a�r�yan di�ler bebe�in huzursuzlanmas�na ve beslenme d�zeninin bozulmas�na neden olur. �ltihap alttan gelecek kal�c� di�ler de etkileyip �ekillerinin bozuk olmas�na yol a�ar. Bu di�ler �ekilmek zorunda kal�rsa �ocukta konu�ma problemleri ortaya ��kabilir.
Biberon emmedi�i halde bebe�imin di�leri ��r�d� sebebi ne olabilir?
Biberonun yan� s�ra emziklerin a�layan bebekleri susturmak amac�yla bal, pekmez, re�el gibi tatland�r�c�lara bat�r�larak verilmesi de biberon ��r�klerinin ba�ka bir nedenidir. Bunun yan� s�ra, di�ler s�rd�kten sonra oyalanmak amac�yla bebe�in eline verilen karbohidratl�-�ekerli g�dalar da di� ��r�klerine neden olur. �ocu�u bu t�r g�dalar�n yerine elma, havu� gibi besin de�eri y�ksek; di� temizli�ine yard�mc� g�dalara y�nlendirmek gerekir.

http://www.hekimim.com/cocuk/cocukkariaktur.gif

�ocuklarda hangi di� macunu ne kadar kullan�lmal�d�r?
Bebeklik d�neminde ve �� ya��na kadar �ocuklarda di� macunu kullan�m� �nerilmez. Di� macunu kullan�m�na �� ya��ndan sonra ba�lanmal�d�r.Ancak reklamlarda g�rd��n�z gibi 3-5 cm. de�il, bir leblebi kadar macun f�r�alama i�in yeterli olacakt�r.

Di� macunu kullan�m�na ba�land�� d�nemde, flor�rl� di� macunlar�ndan herhangi biri tercih edilebilir. �nemli olan �ocu�un se�ilen macunun tad�n� sevip istek duymas�d�r.

F�r�alama i�leminde macundan �ok, etkili bir f�r�alama i�leminin �nemli oldu�unu unutmamak gerekir.

�ocuk di�lerinde acil durumlar

Di� A�r�s�:
A�r�yan di�in �evresini temizleyin. Il�k tuzlu su ile gargara yapt�r�n ve e�er varsa s�k��m�� yiyecek art�klar�n� di� ipi ile uzakla�t�r�n. Asla di�in �zerine aspirin ya da benzeri ila�lar koymay�n. �ocu�unuza daha �nce de denemi� oldu�unuz bir a�r� kesici verin ve en k�sa s�rede bir di� hekimine g�t�r�n.
Is�r�lm�� Dudak, Dil, Dudak Yada Yanak:
Yaral� b�lgeye buz koyun. E�er kanama varsa, temiz bir gazl� bez ile hafif�e bas�n� uygulay�n. Kanama 15 dakika i�inde durmazsa di� hekiminize ba�vurun.
Di� T�m�yle ��km��sa:
Di�i bulun. K�k�ne m�mk�n oldu�unca dokunmadan al�n. Di� hekimine gidene kadar di�i saklamak i�in en ideal ortam s�tt�r. Temiz bir kapta s�t�n i�inde koruyarak en k�sa s�rede di� hekiminize gidin.
S�t Veya S�rekli Di�lere Travma:
Hi� zaman kaybetmeden di� hekiminiz ile temasa ge�in. Travmalardan sonra her kaybedilen saat olu�an hasar� b�y�tmektedir.
Di� Hekiminize ula�ana Kadar:
Yaray� �l�k su ile temizleyin. O b�lgeye so�uk kompres uygulay�n. Varsa K�r�k di� par�alar�n� saklay�n.

http://www.hekimim.com/cocuk/schema3.jpg

http://www.hekimim.com/cocuk/resimlercocuk/sutdisleri.gif

S�t di�leri toplam 20 tanedir.
S�t di�lerinin aralar�n�n a��k olmas� normaldir. Bunun nedeni yerlerine gelecek daimi di�lere yer sa�lamakt�r.
S�t di�lerinde de ��r�k olu�abilir. Bu ��r�klerinde mutlaka tedavi edilmesi gerekir.
S�t di�leri iltihaplanm�� ise �nce kanal tedavisi denenmeli, m�mk�n olmazsa di� �ekilmelidir.
S�t di�leri zaman�ndan �nce �ekilirse, alttan gelen daimi di�e yer kalmaz ve yer darl�� olu�ur.

drzombie

24 Mart 2008 14:27

�OCU�UNUZDAK� ��TME KAYBININ BEL�RT�LER�

1-Gebelik D�neminde

Anne K�z�l So�uk Alg�nl�� veya viral enfeksiyon ge�irmi�se,

Anne alkoll� i�ecekler kullanm��sa,

Ailede genetik olarak kal�c� i�itme kayb� hikayesi varsa.

2-Yenido�anda (10-28 g�nl�k)

1500 gr. Alt�nda bebek kilosu,

Y�zde anormal g�r�n�m,

Do�u�tan sar�l�k olmas�,

1 haftadan fazla yo�un bak�m �nitesinde kalmas�,

Damardan ila� almas�,

Menenjit ge�irmi� olmas�,

3-Bebek (28 g�nl�kten-2 ya��na kadar )

Kulaktan kan gelsin ya da gelmesin kafa k�r�� ge�irmi� olmas�,

Tekrar edici kulak iltihaplanmas� ge�irmi� olmas�,

N�rolojik bozukluklar� olmas�.

Yukar�daki belirtileri g�zlemliyorsan�z;

1- Yenido�an (0-6 ay)

Beklenmedik y�ksek sese a�layarak tepki vermez,

G�r�lt�de uyanmaz,

Sesleri taklit edemez,

Kafas�n� sizin sesinizin geldi�i y�ne �evirmeyip alakadar olmaz.

2- (6-12 ayl�k bebek)

Soruldu�u zaman tan�d�k bir kimseyi veya nesneyi g�steremez,

Sesleri ��karmada g��l�k �eker,

12 ayl�kken el salla gibi basit ifadeleri anlamaz.

3- (3 ayl�k-2 yas bebek)

Yumu�ak bir sesin geldi�i ilk �a��r��ta bakmaz

�evredeki seslere tepkisiz kal�r

Size cevap vermez

Sesin y�n�n� belirleyemez

Basit kelimeleri(anne- baba) kullanamaz

TV yi normal sesle dinleyemez

Anlamada ve konu�mada geli�me g�steremez

E�er bu belirtilerden birini veya daha fazlas�n� g�zlemlediyseniz �ocu�unuzda mutlaka i�itme kayb� olabilir.Bu durumda �ocu�unuza mutlaka bir kulak muayenesi ve i�itme testi yapt�rmal�s�n�z.Do�umdan hemen sonra dahil her ya�ta i�itme testi yapt�rabilirsiniz.

Her �ocu�a mutlaka okula ba�lamadan �nce i�itme testi yapt�rmal�s�n�z.

firstlady

24 Mart 2008 14:35

H�DROSEFAL�

Hidrosefali, beynin i�inde ve �evresinde a��r� s�v� toplanmas�d�r. Modern cerrahi teknikleriyle etkili bi�imde tedavi edilebilmektedir. Beyin - omurilik s�v�s�, beyinzar� ile omurilik �evresinde ve beynin "kar�nc�k" ad� verilen bo�luklar� i�inde bulunan, suya benzeyen saydam bir s�v�d�r. Bu s�v� beyni d�� sars�nt�lardan korumaya yarar. Beynin kar�nc�klar�nda bulunan zengin damar a��ndaki �zel h�creler taraf�ndan s�rekli olarak s�v� yap�l�r. Beyin kar�nc�klar� numara ile an�l�rlar. Numara s�ras� �stten alta do�rudur. Birinci ve ikinci kar�nc�klar (yan kar�nc�klar olarak da bilinirler) en b�y�kleridir.

Beyin - omurilik s�v�s� yan kar�nc�klardan dar bir delikle ��nc� kar�nc��a, oradan da dar bir kanalla daha b�y�k�e olan d�rd�nc� kar�nc��a gider. Oradan, kar�nc��n tepesindeki delikler yoluyla, beynin taban�nda beyin sap�n� �evreleyen s�v�yla dolu bo�luklara yay�l�r. Sonra beyin yar�k �relerinden akarak beyni �evreleyen �� zardan birisi olan �r�mceksi zar�n (araknoit) �st�ndeki araknoit villuslar ad� verilen �zel olu�umlar taraf�ndan geri emilir. Ender bir durum olan hidrosefali, beyin - omurilik s�v�s�n�n do�am�ndaki bozukluktan kaynaklan�r. Bunun ba� boyutuna etkisi, �ocuklarda kafatas� kemiklerinin birbirleriyle birle�mesi zaman�na g�re de�i�ir. Kafatas� kemikleri hen�z birle�memi� olan k��k �ocuklarda, artan s�v�n�n olu�turdu�u bas�n� kemikleri iterek kafay� b�y�t�r. Daha b�y�k ya�taki �ocuklarda ve eri�kinlerde ise, kafa b�y�yemeyece�inden s�v� bas�n� yaparak beyne zarar verir.

Nedenleri
Beyin - omurilik s�v�s�n�n dola��m�n� �e�itli nedenler etkileyebilir. Kal�tsal olmay��na kar��n, bazen do�u�tan olabilir. �teki nedenler ise sonradan ortaya ��kar. Hidrosefali ikiye ayr�l�r. T�kanmaya ba�l� hidrosefali, beyin - omurilik s�v�s�n�n dola�t�� b�l�m�n bir nedenle t�kanmas�na, ikinci t�rdeki hidrosefali ise s�v�n�n �r�mceksi zar taraf�ndan geri emilimindeki bir bozuklu�a ba�l�d�r.

T�kanmaya ba�l� hidrosefali en s�k g�r�len hidrosefali t�r�d�r. �e�itli nedenlerle hem �ocuklarda hem de eri�kinlerde olabilir. Beyin - omurilik s�v�s� dola��m�n�n herhangi bir yerindeki t�kan�kl�k, s�v�n�n o b�lgede birikerek yava� yava� artmas�na ve beyne bas�n� yap�p, bu nazik dokunun s�k��p zarar g�rmesine yol a�ar. "Spina bifida" denen do�u�tan bir omurga bozuklu�u ile do�an bebeklerde, boyun ve s�rtta omurilik anormalli�i (meningomiyelosel), beyin sap� ve beyincik (beynin denge ve koordinasyonla ilgili b�l�m�) anormalli�i g�r�lebilir. Bu durum Arnold - Chiari bozuk olu�umu (malformasyonu) diye bilinir ve d�rd�nc� kar�nc�ktaki ��k�� deli�inin t�kal� olmas� nedeniyle hidrosefali yapabilir.

Az g�r�len bir ba�ka anormallik de Dandy-Walker'd�r. D�rd�nc� kar�nc�ktaki ��k�� delikleri olu�maz ve bu y�zden t�kanma hidrosefalisi olur. D�rd�nc� kar�nc�k b�y�k bir kist yapar ve beyincik tam olarak olu�amaz. �teki do�u�tan hidrosefalilerde neden, t�kanma ya da beyindeki s�v� kanal�n�n olu�mamas�d�r; bu da ��nc� ve yan kar�nc�klar�n geni�lemesine neden olur. E�er dar olan beyin s�v� kanal�n�n yan�nda bir de anormal b�y�kl�kte bir damar demeti ya da balonla�ma varsa, bunlar kanal�, bas�n� yaparak t�kayabilirler. Bazen t�kanma hidrosefalisi sonradan edinilmi� bir durumun sonucu da olabilir. S�zgelimi bir beyin t�m�r� b�y�y�p beyin kanal�na ya da ��nc� kar�nc��a bas�n� yaparak beyin - omurilik s�v�s�n�n ak��n� engelleyebilir. �ok k��k t�m�rler ve iyi huylu kistler belirli yerlerde olu�arak s�v� kanallar�n� ya da ��k�� deliklerini t�karlarsa hidrosefali yapabilirler.

Emilim bozuklu�una ba�l� hidrosefalilerde ba�l�ca neden �r�mceksi zar�n do�u�tan az geli�mi� olmas� ve kendisine ula�an s�v�y� geri ememeyi�idir. �teki nedenler, menenjit (beyinzarlar�n�n iltihab�) ve sub - araknoit kanamad�r (beyin ile �r�mceksi zar aras�nda kanama). �ki durumda da, b�lgede olu�an ba� dokusu s�v�n�n geri emilimini �nler. Bu t�r hidrosefali, �nemsiz kanamalar�n oldu�u kafa yaralanmalar�n�n bir komplikasyonu olarak da ortaya ��kabilir.

Belirtiler
�ocuklarda en g�ze �arpan de�i�iklik ba��n boyutlar�ndaki art��t�r. Kafatas� kemikleri normal olarak 6 - 10 ya� aras�nda birle�ti�inden, hidrosefali nedeniyle ba��n b�y�mesi ancak k��k ya�larda g�r�l�r. Ancak �ocuk ba�lar�n�n b�y�kl�� ok farkl� olabilir; bir �ocu�un ba��n�n b�y�k olu�u her zaman hidrosefalisi oldu�u anlam�na gelmez. Ba��n b�y�kl��n�n nedeni hidrosefali ise, ba��n b�y�mesi �ok h�zl�d�r ve kafatas�n�n bi�imi farkl�d�r: Al�n ��k�k ve d�z, ba��n �teki b�l�mlerine g�re k��kt�r. G�zler a�a�� itilmi�tir, g�z ak� renkli tabakan�n �st�nden de belirgin bi�imde g�r�l�r (bu belirli t�pta 'batan g�ne�' ad�n� al�r). Bu durum tedavi edilmezse �ift g�rme ya da k�rl�k yapabilir. Hidrosefali �ok h�zl� olu�ursa zek� gerili�i, fel� ya da kas sertli�i olabilir

E�er �ocukta kafa kemikleri birle�tikten sonra hidrosefali olu�ursa, do�al olarak belirgin bir ba� b�y�mesi g�zlenmez. Ancak bu kez ba� a�r�lar�, denge ve e�g�d�m bozukluklar� ile huzursuzluk ve kusma gibi belirtiler olur. Yeti�kinlerde ba� kemikleri birle�tikten sonra hidrosefali kafay� b�y�temez. Kar�nc�klar geni�ledik�e beyne bas�n� yapar. Ba�l�ca belirti zihinsel yetilerde g�nden g�ne artan bozukluk ve bunamad�r. Zihin i�levleri ve bellek etkilenebilir.

Beyindeki bas�n� artt�k�a beyin dokusunun g�rd�� zarar a��k�e belli olur; hasta y�r�me g��l�� eker. G�z�n ard�ndaki a�tabaka �i�ebilir ve bu da doktorun oftalmoskopla muayenesiyle anla��l�r. Hidrosefalinin ya�l� ki�ilerde olu�an ve "normal bas�n�l� hidrosefali" ad� verilen �zel bir t�r� de vard�r. Bu rahats�zl�kta, kar�nc�klar geni�ledik�e beyin k��ld��nden bas�n� s�rekli artamaz. Bu da olduk�a h�zl� bir bunamaya ve durumun �iddetine ba�l� olarak y�r�me g��l�� ile idrar ka��rmaya yol a�abilir. Hidrosefali belirtilerinin �o�u tedaviyle durdurulabilir ya da ge�irilebilir. Tedaviye ne kadar erken ba�lan�rsa, beyindeki kal�c� hasar o kadar az olur. Artan bas�nc�n uzun s�re beyni ve sinirleri ezmesine g�z yumulursa, kal�c� hasarlar olu�ur.

Tedavi
Tan�, bilgisayarl� tomografi ile konur. Bu y�ntemle s�v� dolu beyin bo�luklar� bilgisayarla izlenir. Tomografinin tehlikesi yoktur ve a�r�l� de�ildir. T�m�rler ve kistler gibi hidrosefaliye yol a�abilen nedenler bu y�ntemle a��k�a g�r�l�r. D�zeltilmesi gereken Arnold Chiari bozuk olu�umu (malformasyonu) varsa, boynun da �zel r�ntgen y�ntemleriyle incelenmesi gerekir. Bazen de beyin - omurilik s�v�s�n�n ak�� y�n�n� belirlemek i�in, bilgisayarl� tomografi ve �zel enjeksiyonlarla r�ntgen g�r�nt�s� elde etme gibi �zel y�ntemler uygulan�r. Bu incelemeler, hidrosefalinin �r�mceksi zar�n s�v� emilimindeki bozuklu�a ba�l� olarak olu�tu�u vakalar� g�sterir. Bir�ok hidrosefali t�r� cerrahi tedavi gerektirir. D�rd�nc� kar�nc�kta t�kanma ya da s�v� kanallar�nda daralma varsa, kar�nc�klar ve beyin taban�ndaki bo�luklar aras�na bir t�p yerle�tirilerek s�v�n�n akmas� sa�lan�r.

�teki hidrosefali t�rlerinde (normal bas�n�l� hidrosefali ve do�u�tan olma hidrosefalilerin �o�unda) kar�nc�klardaki beyin - omurilik s�v�s� kan dola��m�na ya da kar�ndaki periton bo�lu�una ba�lanarak ak�t�l�r. Bu t�r �ant ameliyatlar�nda ak��n ters y�nde olmamas� i�in bir t�r kapak��k gerekir. Kafatas�na k��k bir delik a��l�r ve kar�nc�klardan boyun toplardamar�na (juguler toplardamar) ya da karna giden bir t�p ba�lan�r. �ant denen bu t�pler hastada �m�r boyu kal�r. Hidrosefalinin tedaviye verdi�i yan�t hastadan hastaya b�y�k de�i�iklik g�sterir. Sonu� hidrosefalinin ba�l�ca etkeninin hidrosefali tan�s�ndan �nce beynin hasar g�r�p g�rmedi�ine ba�l�d�r. Do�ru yerle�tirilmi� bir "�ant"la ya�ayan bir �ocu�un zihinsel yetenekleri, e�er beyni zedelenmemi�se, normal olarak geli�me �ans�na sahiptir. Tedavi edilen hidrosefali hastalar� aras�nda �niversite ��renimi g�renler ve y�ksek d�zeyde i�lerde �al��anlar vard�r. Hidrosefalide erken tan� �nemlidir. Beyinde kal�c� bir hasar�n olmamas� t�bbi m�dahelenin olabildi�ince erken yap�lmas�na ba�l�d�r.

drzombie

24 Mart 2008 14:42

HAVALE

Ate�in h�zla y�kselmesi bilin� kayb�na sebep olabilir. bu durumlarda �ocu�unuzu yere yat�r�n ve yan�nda kal�n. hemen doktor �a��r�n. ailenizde ate�li havaleye y�nelik bir e�ilim varsa �ocu�unuz hastaland��nda ate�lenmemesi i�in elinizden geleni yap�n.

Bebeklerin hastal�klar�n� anlamak �ok kolay de�il. Derdini anlatamad�klar� i�in sadece a�larlar. Genelde huzursuz ve �ok a�layan bir bebekte de a�lama da ipucu olarak de�erlendirilmeyebilir. E�er bebe�in yeme, i�me ve uyuma al��kanl�klar�nda dikkat �ekici bir de�i�me varsa, o �ocu�un hasta oldu�u d��n�l�r. Her hastal�k ate� y�kselmesine neden olmazsa da, bebeklerde ve k��k �ocuklarda infeksiyon hastal�klar� daha s�k rastland�� i�in, hastal�klar�n b�y�k bir k�sm�nda ate� y�kselmesi olacakt�r. Bu nedenle bebe�in ate�ini �l�mek sa�l�� hakk�nda bilgi verecektir. Cildin terli ve bebe�in hareketli olmas� nedeniyle, koltuk alt� yerine makattan ate� �l�mek daha do�rudur.E�er bebe�in makattan �l��len ate�i 38 dereceden fazla ise, o bebekte y�ksek ate� oldu�unu kan�tlar. Ancak �o�u zaman ate�in y�ksekli�inden �ok bebe�in genel durumu daha da �nemlidir. Ate�i normale yak�n ama halsiz, devaml� uyuyan, mama yemek ya eda emmek istemeyen bir bebek, 39 derece ate�i olmas�na ra�men, canl� hareketli, beslenmesini s�rd�ren bir bebe�e oranla daha hastad�r. E�er iki ayl�ktan k��k bir bebe�in ate�i 38 dereceyi a�arsa doktora g�t�rmek gerekir. �ki ayl�ktan b�y�k bebek i�in doktora g�t�rme s�n�r� 39 derece ate�tir. Ancak daha d��k rakamlarda da olsa ate� �� g�nden daha fazla s�r�yorsa, doktora g�t�rmek gerekecektir.Ate� y�kselmesi v�cudun savunma mekanizmalar�ndan biridir. V�cutta vir�s ya da bakteri cinsi bir hasatl�k etkeni oldu�unu ve v�cudun buna kar�� tepki g�sterdi�ini kan�tlar. Ate� y�kselmesi halinde hastal�k etkenleri faaliyetlerini s�rd�remez ya da �l�rler. Bu nedenle ate� y�kselmesi hastan�n yarar�na bir durumdur. Ancak, y�ksek ate�in devam etmesi, v�cudun hastal�� yenemedi�ini g�sterir. Hastal��n devam etmesi organlarda kal�c� bir bozukluk yaratabilece�i i�in, m�dahale edilmelidir. Doktor yapaca�� muayeneden sonra hastal�� te�his edecek ve gerekli �nlemleri alacakt�r. Gerekli tedaviye ba�lamadan ate�i d��rmek yararl� bir davran�� de�ildir. Ate�in savunma sistemi i�in yararl� oldu�unu belirttim ancak bunun tek istisnas�, y�ksek ate�le gelen havale n�betidir.Beyin h�crelerinin normal d�� bir aktivite g�stermesi sonucu ortaya ��kan, v�cuttaki istemsiz kas�lmalara, t�p dilinde konv�lsiyon, halk aras�nda da havale ad� verilmektedir. Tipik bir havale n�betinde, bebek �uurunu kaybeder, kol ve bacaklar� kas�l�r. Birka� saniye sonra da b�t�n belirtiler kaybolur. Havale n�betleri genellikle 6 ayl�k ile 5 ya� aras�ndaki �ocuklarda olur. �o�u zaman y�ksek ate� ile beraberdir. Ancak ate�in y�ksekli�i ile havale ge�irme aras�nda her zaman bir ilinti yoktur. Yani baz�lar�nda �ok y�ksek ate�te havale olmazken, baz� bebeklerde daha d��k ate�lerde bile havaleye rastlanabilir. �ocuklar�n %4-5�inde hayatlar�nda en az bir kez havaleye rastlan�rken, bunlar�n yar�s�nda bir kereden sonra havale g�r�lmez. Eskiden, havale ge�iren �ocuklar�n mutlaka beyin hasar� kalaca�� d��n�l�rken, bunun do�ru olmad�� art�k anla��ld�. �nemli olan havalenin kendisi de�il, havaleye neden olan hastal�kt�r. Bu iyi tedavi edilmedi�i takdirde hasar kalabilir.
Havale n�beti anne ve babalar i�in korkutucu olabilir. Ancak bilmeniz gereken en �nemli �ey, havalenin birka� dakika sonra kendili�inden ge�ece�idir. E�er bebe�in ate�i y�ksekse, d��rmek i�in, giysilerini ��kartmak, ba��na ve g��s�ne �slak bez koymak, t�m v�cudu serin su ile �slat�lm�� bezlerle silmek yararl�d�r. Havale ge�iren bebekte, kolonya gibi alkoll� maddeler kesinlikle kullan�lmaz. Ayr�ca ate� d��rmek i�in su dolu k�vete sokmak da tehlikeli olabilir.
Kusmaya ba�larsa, y�z�koyun ya da yan yat�rarak kusmu�un nefes borusunu t�kamas�n� �nleyin. Nefes almas� g��le�irse, alt �enesini hareket ettirmeye �al��arak nefes almas�na yard�mc� olun. �o�u insan, havale ge�iren ki�inin dilini �s�raca��n� ya da yutaca��n� ve nefes yolunun kapanaca��n� d��n�r. Dil �s�rma olursa da �ok �nemli de�ildir. Bunu �nlemek i�in a�z�na elinizi ya da ba�ka cisimleri sokmak tehlikeli olabilir. E�er nefesi durursa, yapay solunuma ba�lamay�n, k�sa bir s�re sonra kendili�inden soluk al�p vermeye ba�layacakt�r. Havale n�beti ge�tikten sonra bebe�in devaml� doktoru varsa, ona haber verin. Bebe�i muayene etmek isteyecektir. E�er bu doktora ula�am�yorsan�z, bir hastanenin acil k�sm�na g�t�r�n.

Saat: 15:09

Sayfa 2 / 4

Bir sayfada bu konudan 50 adet mesaj g�ster

�2005 - 2026, MsXLabs - MaviKaranl�k