Almanya, Muenster ve California Üniversitesi'nden araþtýrmacýlarýn tespitine göre beyinde nöropeptid S isimli bir protein, amigdalanýn içesindeki küçük bir nöron grubuna etki ederek, olumsuz hatýralara verilen travmatik yanýtlarý silmede etkili oluyor.

California Üniversitesi'nden farmakoloji profesörü Rainer Reinscheid'in bu konudaki görüþleri þöyle: "Heyecan verici olan þu ki; biz bu çalýþmada kötü hatýralara verilen travmatik yanýtlarý regüle eden, bütünüyle yeni bir süreç keþfettik. Bu bulgular panik bozukluk veya posttravmatik stres bozukluðu gibi inatçý korkularýn pençesindeki hastalarýn tedavisine yönelik alternatif ilaçlarýn geliþtirilmesine ön ayak olabilir." Çalýþma Neuron'un 31. Temmuz sayýsýnda yer alýyor.

Yaptýklarý testlerde, bilim adamlarý sýçanlarý olumsuz hatýralarý tetikleyen durumlara maruz býraktýlar. Sonuç olarak, amigdala nöronlarýndaki nöropeptid S reseptörleri bloke edildiðinde, kötü hatýralara verilen travmatik yanýtlarýn daha uzun süre devam ettiði görüldü. Buna karþýlýk, sýçanlar bu reseptörleri aktive eden terkiplerle beslediðinde, travmatik yanýtlar daha hýzlý bir þekilde ortadan kalktý.

"Travmatik bir olayýn ardýndan, çevresel hatýrlatýcýlar çoðu zaman yaþanan o kötü deneyimle iliþkilendirilir. Ve ayný ortama tekrar maruz kalmak korku hislerini, hatta panik ataklarý yeniden tetikleyebilmektedir." diyor Reinscheid.

Bir baþka araþtýrma sonucuna göre, bu tarz negatif deneyimleri unutmak "yeni öðrenme"yle mümkün olabilmektedir. Mesela zarar verici sonuçlara yol açmaksýzýn, ilk deneyimin meydanan geldiði ortama yeniden maruz kalmak gibi. Reinscheid hatýralarý söndürme olarak adlandýrýlan bu sürecin gerek insanlarda gerekse sýçan gibi laboratuvar hayvanlarýnda meydana geldiðini belirtiyor. Bu çalýþmaya kadar, bilim adamlarý beyinde ürkütücü hatýralarýn söndürülmesinde rol oynayan spesifik nöron ve moleküllerden habersizlerdi.

Reinscheid'in ekibi tarafýndan gerçekleþtirilen önceki çalýþmada, Nöropeptid S'nin uyanýklýðý ve anksiyeteyi regüle etmede rol oynadýðý ortaya konmuþtur. Geçtiðimiz yýl, nöropeptid S reseptörünün farklý bir genetik varyantýnýn panik bozukluða yatkýnlýðý arttýrabildiðine dair bulgu saptanmýþtýr.

Anne sütü çocuklarý zekileþtiriyor

Ýngiliz The Guardian gazetesinin bugün ana sahifeden yer verdiði yeni bir araþtýrmaya göre, anne sütüyle beslenen bebeklerin daha zeki olduðu kaydedildi.

Gazetede yayýmlanan araþtýrmada þu çarpýcý ifadeler yer aldý: "Amerika'da yapýlan bu en son ve kapsamlý araþtýrma çerçevesinde 14 bin çocuk altý buçuk yýl boyunca takip edilmiþ. Bu çocuklardan anne sütüyle beslenenlerin, hazýr sütle beslenenlere kýyasla IQ testlerinde daha iyi sonuçlar elde ettikleri saptanmýþ.

Ancak araþtýrma, bebekleri anne sütüyle beslemenin zekaya nasýl etki ettiði sorusuna ise yanýt bulabilmiþ deðil. Anne sütünün geliþime katký saðlayan bazý kimyasallar içerdiði biliniyor. Ancak uzmanlar, zeka geliþimine etki eden faktörün, sütün içerdikleri mi yoksa emzirme sürecinde anne ile bebek arasýndaki fiziksel ve sosyal etkileþim mi olduðuna karar veremiyorlar."

Yaþamý içinde sosyal fobik mutlaka rahatlama egzersizlerine yer vermeli. Bedenini tanýmalý, bedeninin kendisine verdiði mesajlarý iyi algýlamalý! Meditasyon egzersizleri fayda saðlayabilir. Kiþisel geliþimle ilgili son derece güzel kitaplar var, uygun bir þekilde seçerek onlarý okuyabilirsiniz. Bitkisel çaylar da rahatlamaya yardýmcý olacaktýr.

"Kýzarýyorum, heyecanlanýyorum, anlatacaðým þeyi net olarak ifade edemiyorum"
Heyecan genelde pek çok kiþinin yaþadýðý bir durumdur. Tezahürü herkeste farklý olur. Kimi kýzarma þeklinde tepki verir; kimi ise terleme, titreme þeklinde bedensel tepkiler gösterir. Bu durumda bize gelenler düþüncelerinizi anlatamama durumundan bahsederler.

Bu kiþiler söyleyeceklerini önceden aklýndan geçirip prova yapar.Buda kaygýyý daha da çok arttýrýyor olabilir. Bu kiþiler hata yapacaðýna dair endiþeli bir durum yaþýyor olabilirler. Endiþe açýða çýkmadan önce insanýn içinde huzursuz bir kýpýrtýnýn oluþmasýna sebebiyet verir. Huzursuzluk kelimelerle dýþarý dökülmediðinde kiþinin içine döner ve farkýnda olmadan daha büyük bir karmaþa içine sokar.

Bu yakýnmayla gelenlere önce kiþilik analizi sonrasýnda psikoterapi süreci içinde bazý gevþeme ve rahatlama egzersizlerini öðretmelidir. Bu kiþiye fayda saðlayacaktýr. Eðer bu durum o kiþinin hayat kalitesini bozuyorsa ve üstüne psikiyatrik rahatsýzlýklar da eklenmiþse psikiyatristten de yardým almalýdýr. Bir psikolog hiçbir koþulda ilaç verme yetkisine sahip deðildir, ancak bir psikiyatrist ilaç verebilir. Aslýnda bu tarz tedavilerde en ideal yöntem ayný zamanda hem psikiyatristten hem de psikologdan yardým almaktýr.

Sosyal fobi kiþiyi ketler
Sosyal fobi hafif düzeyde yaþansa bile özellikle çok þey baþarmak isteyen ve iþ yaþamýnda gerçekten farklý þeyler yapmayý, daha yukarýlara doðru çýkmayý isteyen kiþileri büyük ölçüde ketleyebilir. Tek bir kiþiyle iletiþimi sürdürmek daha kolay iken kiþiler fazlalaþýnca kontrol yeteneði kaybolabilir. Hele kiþi toplu mülakatlara girmek durumunda kalýrsa orada birkaç kiþi olduðundan endiþesi artar. Kiþi böyle durumlarda konuþmaktan çok düþünüp kendisini daha da fazla endiþelendiriyor olabilir.

Sosyal fobikler mesajlarý iyi algýlamalýdýr
Kiþinin sosyal fobisi üzerine gitmeye çalýþmasý son derece takdire deðerdir. Etrafýnýzda bulunan pek çok kiþi belki de sosyal fobik olduðu halde bunu kamufle etmeye çalýþýyor olabilir. Sosyal fobiklere kendinizi gözlemlemekten çok insanlarý da gözlemlemeni öneririz. Sosyal fobikler daha çok durumlarýný kamufle etmeye çalýþýrlar.

Her insanýn eksik taraflarý vardýr, önemli olan bu eksik taraflarýn farkýna varýp onlarý sistemli þekilde düzeltmeye çalýþmaktýr. Kiþi kendini geliþtirme hakkýnda son derece güzel kitaplar var, uygun bir þekilde seçerek onlarý okuyabilir. Yaþamý içinde sosyal fobik mutlaka rahatlama egzersizlerine yer vermeli... Bedenini tanýmalý, bedeninin kendisine verdiði mesajlarý iyi algýlamalý! Meditasyon egzersizleri fayda saðlayabilir. Bitkisel çaylar da (adaçayý vb.) rahatlamaya yardýmcý olacaktýr.

Almanya'daki Lübeck Üniversitesi bilim adamlarýndan Jan Born ve ekibi, uykunun hafýzaya nasýl etki ettiðini bulmak için, deneklere bilgisayardan çift objeler ve kartlar gösterdiler.

Denekler sonra iki gruba ayrýldý ve birinci grup gül kokusu, ikinci grup ise hiçbir þey koklatýlmadan uyutuldu. Deneklere uyku sýrasýnda da koku koklatan uzmanlar, uyku sýrasýnda beynin verdiði reaksiyonlarý MRI cihazýyla ölçtüler.

Deneye katýlanlarýn yüzde 97.2’si, bir gün sonra uyumadan önce kendilerine gösterilen kartlarýn yerlerini hatýrladýlar. Gül kokusunu koklamadan uyuyanlarda ise bu oran yüzde 86’da kaldý. MRI taramalarýnda da uyku sýrasýnda koku koklatýlan deneklerin beyinlerinin hippocampus bölümünde aktivite tespit edildi.

Geçmiþte yaþadýðýnýz duygusal travmalarýn sizi yönetmesine izin vermeyin. Uzmanlara göre doðru nefes teknikleriyle ruhsal sorunlardan kurtulabilir, hayatýnýzý baþtan yaratabilirsiniz!

Yogi Nefes: Tek burun deliðinden nefes alma

Ne saðlýyor?
Sað burun deliðinden alýnan nefes beynimizin sol yarýsýný uyarýyor. Sol beyin yarýsý da mantýk ve irademizi kullanmamýzý saðlýyor. Sol burun deliðinden aldýðýmýz nefes ise beynin sað kýsmýný uyarýyor. Sað kýsým yaratýcýlýðýnýzý, inançlarýnýzý ve hislerinizi ortaya koymamýzda etkili oluyor.
Nasýl uygulanýyor?
Rahat bir oturuþ pozisyonu seçin. Omurganýz dik olmalý. Gözlerinizi kapatýn ve dikkatinizi nefesinize vermeye baþlayýn. Yüzük parmaðýnýzla sol burun deliðinizi kapatarak sað burun deliðinden nefes aldýktan sonra bu kez baþ parmaðýnýzla sað burun deliðini kapatarak sol burun deliðinden verin. Nefesi tekrar soldan alýn, kapatýn ve saðdan verin. Böylece nefesinizle sinüslerinizde 8 rakamý çizmiþ oluyorsunuz.

Diyafram Nefesi

Ne saðlýyor?
Bedeninizde bloke olmuþ olumsuz duygularý ve týkanmalarý açýyor. Bu týkanýklýklarýn ortadan kaldýrýlmasý da duygusal travmalardan arýnmanýza yardýmcý oluyor.
Nasýl uygulanýyor? Diyaframa alacaðýnýz nefesi hissedebilmeniz için yere sýrt üstü uzanýn. Nefesinizi burundan alýp, aðzýnýzdan býrakýn. Ardýndan nefesinizi derinleþtirmek için, içinizden saniyeleri saymaya baþlayýn. Nefesinizi önce 4 saniyede alýn, 4 saniye içinizde tutun ve yine 4 saniye sayarak býrakýn. Eðer nefesinizi tam alabiliyorsanýz, daha sonraki soluk alýþ veriþlerinizde bu süreyi 5, ardýndan 6 saniyeye yükseltin. Böylece nefes kapasiteniz artmaya baþlayacak. Þimdi her nefesinizi karýn bölgenize gönderdikten sonra burada tutun. Öyle ki karnýnýz, aldýðýnýz nefesle balon gibi þiþmeli. Sonrasýnda nefesinizi yine saniyeleri sayarak býrakýn. Bu süreyi 10, hatta 20 saniyeye kadar çýkarmanýzda fayda var. Egzersizi uygularken dikkat etmeniz gereken en önemli nokta nefesinizi daima burundan alýp aðýzdan býrakmak olmalý.

Akciðer Nefesi

Ne saðlýyor?
Duygusal, zihinsel ve fiziksel sorunlarýmýzda etkili oluyor. Örneðin, zihnimizde barýndýrdýðýmýz olumsuz düþüncelerin yerini pozitif düþüncelerin almasýna katkýda bulunuyor.
Nasýl uygulanýyor?
Akciðer nefes egzersizini uygulamak için bacaklarýnýzý çapraz hale getirerek rahat bir konumda oturun. Avuçlarýnýzý dizlerinizin üzerine yerleþtirin. Omurganýz, bedeninizin enerji akýþýna izin verebilmesi için dik olmalý. Omurga dik olduðu zaman aldýðýnýz her nefes, doðrudan hücrelere nüfuz ediyor ve kan sirkülasyonu düzene giriyor. Bu sayede de hücrelerin yaþlanmasý önlenebiliyor. Þimdi akciðerleriniz tamamen doluncaya dek burnunuzdan nefes alýn. Ardýndan, týpký diyafram egzersizindeki gibi, derinleþtirme tekniðini uygulayýn. Egzersizi en az 10 dakika boyunca uygulamaya özen gösterin.

Denge Nefesi

Ne saðlýyor?
Denge pozisyonu, konsantrasyonu tek bir noktaya toplayýp denge duygusunun daha fazla oluþmasýný saðlýyor. Amaç, beynin sað yarým küresi ile sol yarým küresini dengelemek ve sað lob ile sol lob arasýndaki baðlarý güçlendirmek. Ayrýca ellerimizi göðüs boþluðu ile soluk borusunun önünde yer alan timus bezinin üzerine yerleþtirdiðimizde hem baðýþýklýk sistemimiz hem de konsantrasyon yeteneðimiz güçleniyor..
Nasýl uygulanýyor?
Beden aðýrlýðýnýz her iki bacaðýnýzda da eþit olsun. Þimdi sað ayak tabanýnýzý sol ayak tabanýnýn dýþ yanýna getirin. Her iki ayak tabaný da yerle tam olarak temas etmeli. Kollarýnýzý göðüs bölgesinden öne doðru uzatýp çapraz duruma getirin. Ardýndan parmaklarýnýzý kenetleyin ve aþaðýdan yukarýya doðru çevirdikten sonra göðüs kafesinin önündeki timus bezine temas ettirin ve 5 dakika boyunca, gözlerinizle tek bir noktaya odaklanarak kalýn.

Kanada'daki McMaster Üniversitesi'nden Mel Rutherford ve ekibinin geliþtirdiði yöntem, çocuklarýn göz hareketlerinin izlenebilmesini ve ölçülebilmesini saðladý.

Çevresiyle görsel olarak etkileþime giren çocuðun normal geliþtiði tezine dayanan araþtýrmacýlar, otizm hastasý çocuðun çevresindeki insanlarýn gözlerine bakamadýðýný ve bakýþlarý yüzlere odaklayamadýðý fikrinden yola çýkarak, ailesinde otizm hastasý olan ve olmayan 2 grup çocuðun göz hareketlerini inceledi.

Geliþtirilen yöntemle yapýlan araþtýrma, otizm tanýsýnýn çocuk 9-12 aylýkken koyulabilmesini saðlayabildi.

Çocuklarýn bakýþ yönünü göz hareketlerini saptayabilen bilgisayarlý bir sistemle ölçen Rutherford, testin 10 dakikada yapýlabileceðini ve ilk kez tamamen nesnel bir yöntemin uygulandýðýný söyledi.

Rutherford, otizm ne kadar çabuk teþhis edilirse tedavisinin o kadar baþarýlý olacaðýný da vurguladý.

Þimdiye dek otizme 3-4 yaþtan önce güvenilir taný koyulamýyordu.

Fransa’da üç yaþýn altýndaki çocuklarýn televizyon izlemesi yasaklandý. Yasaklama sadece yetiþkinlere yönelik programlarý deðil, Baby TV, Babyfirst TV gibi bebeklere yönelik televizyon kanallarýnda yayýmlanan programlarý da içeriyor.

Fransa Medya Yüksek Konseyinden yetkililer, yaptýklarý açýklamada, üç yaþýn altýndaki çocuklarýn televizyonun zararlý etkilerinden korunmasý gerektiðini ve onlarý korumak için böyle bir yasa çýkarýldýðýný açýkladý. Bu kanallarýn sadece kablolu yayýndan yayýmlanmasý gerektiðini söyleyen Fransa Kültür Bakaný Christine Albanel bebeklere yönelik kanallarýn çocuklardaki olumsuz etkisinden söz edip, bu kanallarýn çocuklar için büyük tehlike oluþturduðunu, farkettirmeden kendilerini saatlerce izlettirdiklerini açýkladý. Yetkililer, televizyonun üç yaþýn altýndaki çocuklarýn zekâ geliþimini olumsuz etkilediðini düþünüyor.

Artýk mumlara biçimleri, kokularý ve renkleriyle sadece bir aksesuar olarak bakýlmýyor. Ýnsan psikolojisini etkilediðine dair ciddi iddialar var. Bunlarý bilmek ister misiniz?

Yeþil mum
Hareketin ve verimliliðin sembolü olarak görülüyor ve vücut-beyin enerjisini dengelediði söyleniyor. Doða tutkusunu arttýrdýðý da iddialar arasýnda.

Mavi mum
Renk uzmanlarýna göre algý yeteneklerimizin uyanmasýna ve içsel yeteneklerimizin farkýna varmamýza yardýmcý olan en etkili mum.

Beyaz mum
Saflýðýn ve gücün sembolü olarak kabul ediliyor. Ayrýca birlikte yandýðý diðer mumlarýn da etkilerini artýrýyor.Beyaz bir mum duman çýkarýyorsa, çevredeki negatif düþünce ve etkileri yok ettiði söyleniyor. Eðer duman bir süre sonra kesiliyorsa, o bölge her çeþit olumsuzluktan arýnmýþ sayýlýyor.

Siyah mum
En güçlü ve koruyucu mumlar olarak kabul ediliyor. Pek çok dinde, ayin ve törenlerde siyah mumun kullanýlmasý buna baðlanýyor. Uzmanlar, aþýrý kullanýmýn depresyona yol açabileceðini iddia ediyor. Bu yüzden önerileri, siyah mumun, beyaz renkli mumlarla bir arada kullanýlmasý.

bebeðiniz dahi olabilir.
 

Bebeklerin çok üstün öðrenme becerisine sahip olduklarý belirtildi. Gaziantep Üniversitesi Yabancý Diller Araþtýrma ve Uygulama Merkezi (YADÝMER) Baþkaný Yrd. Doç. Dr. Semih Summak, Dr. Elçin Summak ile birlikte yürüttükleri
“Çoklu Zeka Kuramý” konulu deneysel araþtýrmanýn 3 yýllýk ilk aþamasýnýn, bebeklerin öðrenme kapasitesi ile ilgili ilginç sonuçlar verdiðini söyledi.

Yrd. Doc. Dr. Semih Summak ve Dr. Elçin Summak, 3 yýllýk araþtýrmalarýnýn ilk aþamasýnda, bebeðin 3 yaþýndan önce konuþmayla birlikte birkaç dilde okumayý da öðrenebildiklerini belirlediklerini açýkladýlar. Beyin ve zeka geliþiminde 0-6 yaþ arasýnýn çok kritik bir dönem olduðunu belirten araþtýrmacýlar, bulgularýnýn, ev tabanlý bir okul öncesi eðitim programýnýn geliþtirilmesine katký saðlamak bakýmýndan önemli olduðunu kaydetti.

Araþtýrma sürecinde bebeklerin çok üstün öðrenme becerilerine sahip olduklarýný gözlemlediklerini belirten Semih Summak, “Bebekler 3 yaþýndan önce konuþmayla birlikte birkaç dilde okumayý da öðrenebiliyorlar. Tüm saðlýklý bebekler büyük zeka kapasitesiyle dünyaya geliyorlar. Ancak, beyin ve zeka geliþiminde 0-6 yaþ arasý, çok kritik bir dönem” dedi. Summak, bebeklerin olaðanüstü bir öðrenme kapasitesine sahip olduklarýný gördüklerini kaydetti.

“Dikkat aralýðý”
“Bebekler 100’e kadar sayýlarý tanýyabiliyor ve 20’ye kadar sayabiliyor. Ayrýca, sanýlanýn aksine, bebeklerin 45-50 dakikaya kadar çýkabilen oldukça uzun bir ‘dikkat aralýðýna’ sahip olabileceklerini de gözlemledik” diyen Semih Summak, þöyle devam etti:
“Bu tür bir programý tüm gün çalýþan anne babalar bile, evde çocuklarýna rahatlýkla uygulayabilirler. Çünkü bebekler hiçbir usanma belirtisi göstermeden büyük bir zevkle program etkinliklerine katýlýyorlar. Okuma ve matematik bir anlamda hobileri haline geliyor. 3 aylýk bebeðin eðitimi, günde 15 saniyelik sürelerle baþlayýp 40 dakikaya çýkarýlýyor. Programýn amacý, nörolojik baðlantýlarý yoðunlaþtýrarak bireyin potansiyel beyin/zeka kapasitesini en üst sýnýra kadar çýkarabilmek. Programda okuma, müzik, yoga, yüzme, beden eðitimi ve problem çözme gibi etkinlikler araç olarak kullanýlýyor. Okuma-anlama, yabancý dil öðrenme, bedensel ve duygusal alanlardaki geliþim, programýn yan ürünü olarak ortaya çýkýyor.”

Araþtýrma bulgularýnýn, ev tabanlý bir okul öncesi eðitim programýnýn geliþtirilmesine katký saðlamak bakýmýndan önemli olduðunu anlatan Semih Summak, þöyle konuþtu:

“Böyle bir programýn ülke geneline yaygýnlaþtýrýlmasý durumunda ilköðretimin ilk 2 yýlýna denk bir öðrenme, 6 yaþýna kadar evde veya okul öncesi eðitim kurumlarýnda rahatlýkla saðlanabilir. Benzeri Beyin/Çoklu Zeka Geliþtirme çalýþmalarý Amerika, Japonya, Ýtalya ve Brezilya’da yýllardýr uygulanýyor. Bu ülkeler, bu konuda büyük bir birikim edinmiþler. Bundan sonraki hedefimiz, maddi destek bulduðumuz takdirde, daha çok denekle ve Çoklu Zeka Kuramýnýn kabul ettiði tüm zeka alanlarýný kapsayacak bir çalýþma yapmak olacak.”

Kýþ depresyonu, günlerin kýsalmasýndan ve bunla iliþkili olarak güneþ ýþýðýnýn da azalmasýndan kaynaklanýyor. Gün ýþýðý azaldýkça mutluluk hormonu olarak da bilinen serotonini taþýyan protein azalýyor ve depresyon riski artýyor.

Mevsim geçiþlerinde, özellikle de kýþa girerken insanlarýn kendilerini daha kötü, daha sýkýntýlý hissettikleri bilinen bir gerçek. Ancak bilinmeyen bunun altýnda yatan asýl neden. Neyse ki Kanadalý bilim adamlarý, zaman zaman kýþ depresyonu olarak da bilinen ruh hali deðiþikliklerinin nedenlerini bizler için daha anlaþýlýr hale getirdi.

“Mevsimler deðiþirken insan beyninin kimyasý da deðiþiyor, bu da zaman zaman kendimizi kötü hissetmemize ve hatta depresyona sürüklenmemize neden olabiliyor.”
Kanadalý bilimadalarý, insanoðlunun mevsimlere göre deðiþen ruh haline iliþkin araþtýrmalarýný kýsaca böyle anlatýyor.

Araþtýrmaya göre insanlarý depresyona sürükleyebilen, deyim yerindeyse elden ayaktan kesen kýþ depresyonu, günlerin kýsalmasýndan ve bunla iliþkili olarak güneþ ýþýðýnýn da azalmasýndan kaynaklanýyor.

Uzmanlar, gün ýþýðý azaldýkça beyinde ruh halini düzenleyen ve çoðu zaman mutluluk hormonu olarak da bilinen serotonini taþýma görevi üstlenen bir proteinin seviyesinin de azaldýðýný ve insanlarýn kendilerini daha kötü hissetmeye baþladýklarýný söylüyor.

Bu yüzden de insanlar enerjilerini yitiriyor, çok yemeye baþlýyor ve daha fazla vakitlerini uyuyarak geçirmek istiyor. Yani kýþ depresyonunun altýnda deðiþen beyin kimyasý yatýyor.

Araþtýrmaya göre güneþli coðrafyalarda yaþayanlarýn daha enerjik ve neþeli olmasýnýn nedeni de gün ýþýðýnýn süresine göre deðiþen beyindeki protein düzeyi.