T�rkiye'nin k�vr�ml�, k�r�kl� ve volkanik da�lar� g�steren harita var m�?

*T�rkiye’deki da�lar orojenik hareketlerle ve volkanik olaylar sonucu olu�mu�tur.* http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Daglar.JPG

1) OROJEN�K HAREKETLERLE MEYDANA GELEN DA�LAR:
(Oro-Da�, Jenez-Olu�um => Orojenez > Da� olu�um hareketleri ).

S�ra da�lar genellikle derin denizlerde biriken tortullar�n, yan bas�n� olu�turan k�ta hareketleri (tektonizma)sonucu, k�vr�larak veya k�r�larak y�kselmesi ile olu�mu�tur.

a-K�vr�m Da�lar�:

Bu da�lar esnek tabakalar�n k�vr�larak y�kselmesi sonucunda olu�mu�lard�r. T�rkiye’deki k�vr�m da�lar�n� Alp-Himalaya k�vr�m sistemi i�inde d��n�yoruz.

T�rkiye’nin bulundu�u yerde Tethis Jeosenklinali vard�. Bu deniz k��lerek 3. zaman ortalar�na kadar varl��n� devam ettirmi�tir. Bu jeosenklinal, etraftan d�� kuvvetlerin getirdi�i materyallerle dolmu� ve kal�n tortul tabakalar olu�turmu�, daha sonra bu tortul tabakalar k�vr�larak y�kselmi�, b�ylece Alp-Himalaya k�vr�m sistemi olu�mu�tur. �lkemizdeki Kuzey Anadolu Da�lar� ve Toroslarda, bu ku�ak i�ersinde olup, kalker tabakalar�n�n k�vr�lmas�yla meydana gelmi�tir.

Kuzey Anadolu Da�lar� ve Toroslar, Van g�l�n�n kuzeyinde birle�irler. Bunlar olu�umlar�n� 3. zaman sonlar�nda, bug�nk� �ekillerini de 4. zaman ba�lar�nda Anadolu’nun toptan y�kselmesiyle kazanm��lard�r.

b-K�r�k Da�lar�:

K�vr�lma �zelli�ini kaybetmi� olan sert tabakalar k�r�lmaya u�rarlar. B�ylece fay hatlar� olu�ur. Fay hatlar� boyunca, baz� k�s�mlar ��kerken, baz� k�s�mlarda, y�ksekte kal�rlar. ��ken k�s�mlara GRABEN, y�kselen k�s�mlara HORST denir. Bunlara �rnek Ege’deki Horst-Graben hatt� �rnek verilebilir. Kazda��, Yunt Da��, Bozda�lar, Ayd�n Da�lar� ve Mente�e Da�lar� horstlara �rnektir.

2) VOLKAN�K DA�LAR

Volkanik da�lar, yerin derinliklerinde bulunan k�zg�n, erimi� ve bas�n� alt�ndaki magman�n yery�z�ne ��kmas�yla olu�ur. �lkemizdeki volkanik faaliyetler III. Zamanda yo�un olarak g�r�lm��t�r. Bu faaliyetler sonucu k�r�klar boyunca magma yery�z�ne akm�� ve volkanik araziyi olu�turmu�tur. Volkanik da�lar� �u �ekilde s�ralayabiliriz.