[Blue Blood]

Hıristiyan dini hareketlerinden biri olarak ortaya çıkan ve zamanla bağımsız bir din görünümünde olan Mormonluk 1830 'da NewYork 'ta Joseph Simith tarafından kurulmuştur. Teşkilatın kurucusu Joseph, Moroni adından bir meleğin(peygamberin) kendisine vahiy getirdiğini iddia ederek ortaya çıkmış, sonra bazı eski metinlere değişik bir yorum getirerek görüşlerini açıklamaya çalışmıştır. Kendine taraftar kazanmak için 1835 yılında 12 kişiyi misyoner olarak çeşitli ülkelere göndermiştir.

Joseph Simith ve Mormon Tarihi

Joseph(Yusuf) Smith Vermont şehrinde 1805 yılında doğdu. Üç kardeşi vardı, babaları cifçilikle uğraşıyordu aile çok fakirdi. Yusuf hangi kiliseye katılacağını bilmiyordu ve hangisinin doğru olduğunu da aklı çok karışmıştı her yerden değişik ve birbirinden tutarsız konuşmalar geçiyordu.

Mormonların anlatışına göre Mormonluk şu şekilde doğmuştur; "Bir gün Yusuf Kitaba-i Mukaddes 'i (Hıristiyanlığın kutsal kitabı) okuyordu dua etti. O sabah hava çok güzeldi kimsenin olmadığı bir yere gitmek istedi orası da ormandı. Dua etmeye hazırlanırken şeytan Yusuf 'un duasını engellemeye çalıştı Ardından Yusuf bir vizyon gördü. Parlak ışıklar altından gökyüzünden Tanrı 'yı ve İsa ‘yı gördü. Tanrı İsa 'yı göstererek "O benim oğlumdur. O 'nu dinle!"dedi. Yusuf İsa 'ya hangi kilisenin doğru olduğunu sordu. İsa ;"hiç bir kilise benim kilisem değildir."dedi ve gitti. Tüm kasabaya durumu anlattı herkes Yusuf 'a ve ailesine karşı çıktı ve onlara kötü davrandılar. Bir gün peygamber Moroni ona görünerek bir kitaptan bahsetti kitabın yakın bir tepede altın levhalar halinde toprağın altında olduğunu ama zamanı geldiğinde bunu alması gerektiğini ve İngilizce 'ye çevirip tüm insanlara öğretmesini istedi. Bir süre sonra Moroni Yusuf 'a tekrar görünerek "Kumorah" tepesinde bahsettiği altın levhaların yerini söyledi ve Yusuf onları söylendiği gibi buldu ( 1827 hala Utah eyaletinde bu levhalar korunmaktadır). Yusuf, Martin Harris adında bir adamdan tercüme için yardım aldı ve 116 sayfası tercime edebildiler. Daha sonra Yusuf hepsini tek başına tercüme edebildi. Ve insanlara Mormon kitabini ve gerçek kiliseyi anlatmaya başladı."

Son Zaman Azizleri Kilisesi baskılara rağmen kuruldu. Bir çok yerden kovuldular çok çetin ve zor şartlarla azizler (Mormon inananları) ve aileleri Utah eyaletine gelerek yerleştiler. Hıristiyanlar tarafından Mormonlar ‘a burada da baskılar devam etti. En son Yusuf Simth ve yardımcılarının bulunduğu ev bir halk ayaklanmasında yakıldı ve Joseph Simith ve yardımcılarından Hyrum linç edilerek öldürüldü. (27 haziran 1844) Joseph Simith öldükten sonra 12 havari adına seçim yapılarak başkanlık sistemine benzer bir örgütlenme ve hiyerarşi düzeni kurularak taraftar toplamaya devam etmişlerdir.

İnançları ve Ahlak Anlayışları
Mormonluk Hıristiyanlıktan doğduğu için Hıristiyanlıkla benzer yönleri oldukça fazladır. Kısaca Mormonların inançlarını temellerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz;

-Baba Tanrı'ya,Oğlu İsa Mesih'e ve Kutsal Ruha inanırlar (Hıristiyanlıktaki üçleme)

-İnsanların Hıristiyanlıkta olduğu gibi Adem'in itaatsizliğinden dolayı değil, kendi günahlarından ötürü cezalandırılacaklarına inanırlar

-Mesih'in -İsa 'nın- kefareti sayesinde , tüm insanlığın İncil törenlerine ve kanunlarına bağlılıkları ile kurtulabileceğine inanırlar.

-İncil'in baslıca ilke ve törenlerinin; birincisi Rab İsa 'ya iman; ikincisi tövbe; üçüncüsü günahların bağışlanması için suya daldırılmak suretiyle yapılan vaftiz;dördüncüsü Kutsal Ruh armağanı için ellerin baş üzerinde konulması gerektiğine inanırlar.

-Bir kimsenin İncil'i vaaz etmesi ve ona ait törenleri icra etmesi için yetkili kişiler tarafından ellerin bas üzerine konulması suretiyle,Tanrı adına göreve çağrılması gerektiğine inanırlar.

-İsa tarafından kurulmuş olan ilk kilisede mevcut havariler, peygamberler,çobanlar,öğretmenler, İncil vaizleri ve diğer şahıslardan oluşan organizasyonun aynısına inanırlar.

-Dil, vahil, iyileştirme, diller yorumlanması, ve benzeri diğer armağanlara inanırlar.

-Doğru bir şekilde tercüme edildiği sürece,Kitabı Mukaddesin Tanrı'nın sözü olduğuna inanırlar; Mormon Kitabı'nın da Tanrı'nın sözü olduğuna inanırlar.

-Tanrı'nın vahiy etmiş olduklarının tümüne,halen vahiy etmekte olduklarının tümüne ve O' nun Tanrı Krallığı'na ait çok sayıda büyük ve önemli şeyleri daha bildireceğine inanırlar.

-İsrail'in gerçekten toplanacağına ve on kabilenin iade edileceğine; Sion'un (yeni Yerusalem'in)Amerika kıtası üzerinde kurulacağına; İsa nın şahsen yeryüzünde hüküm süreceğine;ve yeryüzünün yenileneceğine ve eskiden olduğu gibi cennetsel görkemine kavuşacağına inanırlar

-Tanrı'ya ibadet etme özgürlüğünün sadece kendilerine değil tüm insanlara verilen bir hak olduğunu kabul ederler.

-Kanunlara itaat etmek,saygı göstermek ve onları desteklemek için Başkanlar,kural koyucular ve yargıçlara tabi olmaları gerektiğine inanırlar.

-Doğru,hakikatli,iffetli, iyiliksever , erdemli olmak gerektiğine inanırlar;Tamamen Pavlus'un öğütlerini takip ederler. Erdemli ve latif olan veya kendisinden iyi olarak söz edilen yada edilen yada övgüye layık şeyler varsa bunları elde etmeye çalışırlar.

İnançlarına göre Hz. İsa 'nın ikinci dönüşü Amerika olacağı gibi Yeni Kudüs de Amerika 'da kurulacaktır. Hz. İsa bizzat hükümdar olacak, saltanatı bin yıl sürecek bu süre içinde dünyayı cennete çevirecektir.

Suya daldırarak vaftiz yaparlar. Komünyon tütün ve içki yasaktır. Çok kadınla evlenmek inanç esaslarından biri iken sonradan bunu kaldırmışlardır.

Havariler zamanına ait gizemli bir adet olan ölü atalara vekaleten vaftiz etme adedini Mormonlar yeniden uygulamaya başladılar. Kilise düzeninde oldukça katı bir hiyerarşi egemendir.

İki türlü ibadet şekilleri vardır. Bunlardan biri kamuya açık oldukça basit ibadet; diğeri ise gizlidir ve yalnızca Tapınaklarda yapılır. Mormonlar kendilerine özgü Kiliselerinde -Tapınaklarında - ibadet ederler

Kutsal Kitapları
Mormonlar Kitabı- Mukaddes 'e inanırlar. Ama asıl Kutsal Kitapları Joseph Simith tarafından yazılan "Mormonların Kitabı"dır.(1830) Mormonların öğretisi vahiy yoluyla yazıldığı iddia edilen Mormonların Kitabında toplanmıştır. "Kitabı Mukaddes" ve "Mormonların Kitabı 'nın" dışında "Öğreti ve Bağlaşmalar"(1835) ve "Büyük Ödülün İncisi" kitapları da kutsal kitaplarının içerisine dahil edilebilir.

Günümüzde Mormonluk
İlk çıktığı zamanlarda Hıristiyanlığın yeni bir mezhebi görünümünde olan Mormonluk günümüzde Hıristiyanlıktan tamamen kopmuş kendine özgü bağımsız yeni bir din olarak kabul edilmektedir. Mormonların en güçlü oldukları ülke Amerika 'dır. Utah eyaletinde büyük bir tapınakları vardır. Ayrıca Amerika 'nın bir çok yerinde ve Amerika dışında bazı yerlerde de tapınakları mevcuttur.

Günümüzde "Son Gün Azizleri İsa 'sının Kilisesi" adı altında örgütlenen Mormonlar tüm dünyada 5.000.000 kişilik bir taraftar topluluğuna sahiptirler.(Bazı kaynaklarda 10-12 milyon olarak gösterilmektedir) Ayrıca Son Gün Azizleri İsa 'sının Kilisesi 'nin dışında Mormon olan ve sayıları 300.000 civarında olan üç ayrılıkçı Kilise daha vardır. Türkiye 'de oldukça az sayıda (30 -40 civarında) Mormon bulunmaktadır.

[HerHangiBiri]

SON ZAMAN AZİZLERİ MORMONLAR (Yazar Ronald Enroth)

Joseph Smith, 6 Nisan 1830 yılında beş kişiyle birlikte bu grubu oluşturduğu zaman, günümüzdeki büyüklüğüne kavuşacağını kimse tahmin edemezdi.

- Mormonluğun nasıl bir geçmişi vardır
- Neye inanırlar?
- Gerçek anlamda hristiyan mıdırlar?

MORMONLARIN TARİHİ

Kilise Tarihi adlı eserinde Mormon din bilgini B.H.Roberts, ‘İsa ve elçilerin emekleriyle kurulan kilisenin, Konstantin dönemine kadar yeryüzünden silindiğini’ iddia etmektedir. Bu varsayım Mormonlar için önemlidir, çünkü İsa Mesih’in Son Zaman Azizleri Topluluğunun kurulabilmesi için Hristiyan inancının tümüyle silinmiş olması gerekecektir.

Oysa İsa, kilisenin asla yok olmayacağını ve hiçbir zaman tamamıyla yoldan sapmayacağını öğretmiştir. Cehennemin kapıları kiliseye karşı duramıyacaktır (Matta 16:18).Kilise tarihinde bozulmalar ve Şeytan’dan gelen saldırılar olmuştur, ama Mesih’in kilisesi galip gelmiştir. Roberts bile önceki iddiasının tersine bunu kabul etmektedir: ‘Ancak Tanrı kendisini yeryüzünde tanıksız bırakmamıştır; O’na ve O’nun doğru yasalarına hürmet ederek yaşayan bir azınlık her zaman varolmuştur.’

Joseph Smith ölmeden iki yıl kadar önce bu yeni topluluğu nasıl kurduğunu açıkladı. Kendi anlatımına göre, 1820 yılında henüz 14 yaşındayken New York eyaletinde dinsel bir uyanış olmuş. Ailesinden birkaç kişi Presbiteryen kilisesine katılınca, kendisi de hangi kiliseye gideceğini ciddi bir şekilde düşünmeye başlamış. ‘Mezhepler arasındaki karışıklık ve çekişme öyle fazlaydı ki, kimin doğru, kimin yanlış olduğunu anlamak çok zordu.’ Smith birgün Yakup 1:5’i okumuş: ‘Sizden birinin bilgelikte eksiği varsa, herkese cömertçe, azarlamadan veren Tanrı’dan istesin; Tanrı ona verecektir.’

1820 yılının ilkbaharında Tanrı’nın kendisini yönlendirmesini isteyen Joseph ormana çekilmiş. ‘İlk görünümü’ o zaman görmüş. Güneşten de parlak bir ışık sütunu görmüş. Baba Tanrı ve Mesih İsa, görkemli ve bedensel bir şekilde ortaya çıkmışlar. Smith’e hiçbir dinsel gruba katılmamasını, çünkü hepsinin ‘yanlış’ olduğunu söylemişler.’

21 Eylül 1823’te Moroni adlı bir melek Joseph’i ziyaret ederek yakındaki bir tepede altın levhalara yazılmış bir kitabın bulunduğundan söz etmiş. Aynı yerde kitabın çevirisine yardımcı olacak bir gözlük de (Urim ve Tummim) varmış. Levhalarda Tanrı’nın, eski çağlarda Amerika’da yaşayan insanlarla ilişkileri kayıtlıymış. Melek, 22 eylül 1827 tarihinde levhalardaki yazıları çevirmesi için Joseph’e getirmiş. Levhaların çevirisi, 11 haziran 1829 tarihinde telif hakkı alınan Mormon Kitabını oluşturmuş. 1830 yılında New York Palmyra’da beş bin adet nüsha basılmış. Çevirisi tamamlanan levhalar melek Moroni’ye teslim edilmiş. Dolayısıyla levhaların var olduğuna ilişkin hiçbir somut kanıt yoktur.

Levhalar yeryüzünden alınmadan önce üç tanık Joseph’le birlikte onları görebilmek için dua etmiş. Bir melek görünüp her birine levhaları ve üzerindeki yazıları göstermiş. Bu kişilerin levhalarla ilgili tanıklığı Mormon Kitabinin başında yer almaktadır. Martin Harris, Oliver Cowdery ve David Whitmer adındaki bu tanıkların hepsi Mormon topluluğunu daha sonra terk etmişlerdir. Harris yaşlandığı zaman geri dönmüş, ama Cowdery metodist kilisesine katılmış ve Whitmer ile birlikte SZA (Son Zaman Azizleri) topluluğunun Tanrı’nın gerçek kilisesi olmadığını ifade etmiştir. David Whitmer Mesih’teki tüm İnanlılara Sesleniş adlı eserinde (1887) Joseph Smith’in 1833 yılında sahte peygamber olduğunu iddia etmiştir. Bununla birlikte, Mormon kitabındaki tanıklığını sürdürmüştür. Daha sonra levhaları gördüklerini iddia eden sekiz kişi daha çıkmıştır.

Josef Smith ve Oliver Cowdery’ye göre, 15 Mayıs 1829 tarihinde Vaftizci Yahya kendilerine görünmüş ve şöyle demiş: ‘Size, meleklerin hizmetinin, tövbe müjdesinin ve günahlardan bağışlanmak için yapılan su vaftizinin anahtarlarını elinde tutan Harun’un Kahinliğini aktarıyorum.’ Haziran ayı gelmeden önce de Petrus’tan, Yakup’tan ve Yuhanna’dan sözde Melkisedek kahinliği almış.

Joseph Smith 6 Nisan 1830 yılında ‘Mesih’in Kilisesini kurdu. (Bu ad daha sonra ‘İsa Mesih’in Son Zaman Azizleri’ şeklinde değiştirildi.) Joseph kuruluş toplantısında kendisinin ‘bir kahin çevirmen, peygamber ve elçi’ olacağına ilişkin bir kehanet aldı. Yerde oradan oraya savrulan korku dolu bir adamdan cin kovduğu zaman yetkisi sözde onaylanmış oldu.

Mormonların büyük bir kısmı Kirtland’a taşındı. Orada Mormoların topluluk yönetiminin ana organizasyonu oluştu; Joseph Smith orada birçok temel öğretiyi açıkladı. Aynı zamanda Kutsal Kitap’ın, kendisine esinlenmiş bir uyarlaması üzerinde çalışmaya başladı. ‘Peygamberler Okulu’ oluşturuldu. Tütün, alkol, meşrubat ve ‘sıcak içecek’ kullanımına ve fazla et yenmesine karşı bir ‘Bilgelik Sözü’ verildi. Kirtland’da ilk tapınaklarını 27 Mart 1836 tarihinde açtılar.ormonlar ve mormon olmayanlar arasında sıkıntı yaşanmaya başladı. 24 Haziran 1844’te Joseph ve diğerleri Kartaca’ya doğru yola çıktılar. Orada yetkililer tarafından tutuklanarak hapse atıldılar. 27 Haziran’da, tutuk evine bir kalabalık saldırdı. Joseph altı kurşunlu tabancasına davrandı. Diğerleri ise değneklerini aldılar. Kalabalık merdivenlerden çıkarken Hyrum vurularak öldürüldü. Joseph silahını ateşledi. Ancak odada güvenliklte olmadığını ve kalabalığın özellikle kendi peşinde olduğunu gördüğünde pencereye koştu. Üç kurşunla vurularak öldürüldü.

‘İsa Mesih’in Son Zaman Azizleri Topluluğu’ Missouri’de yeniden organize oldu ve 1860 yılında resmen açıldı. Topluluk o tarihten beri Joseph Smith’in soyundan gelen kişiler tarafından yönetilmektedir. Son Zaman Azizleri ve yeniden organize olan Missouri toplulukları arasında bazı temel öğreti farkları vardır. Üstelik, birbirinden farklı yüz kadar küçük mormon tarikati mevcuttur.

Bu tarih kısmı, günümüzdeki birçok Mormon’un bildiği şekilde yazılmıştır. Ancak ilk görümün altı farklı uyarlaması, levhaları bulup çevirmeye ilişkin on iki ayrı öykü, levhaları görenlerin de çeşit çeşit tanıklıkları vardır. Bunlar, Joseph Smith’in görümleri ve öğretileri hakkında ciddi sorulara neden olmaktadır. Mormonlar Joseph’in iddialarını yalnızca dua yoluyla bilgelik isteyerek değil, ciddi bir tarihsel araştırma yaparak incelemelidirler. Çünkü Tanrı’dan gelen gerçek bir tanıklık ile tarihsel gerçekler asla birbirleriyle çelişmiyeceklerdir.

MORMON TARİKATİNİN YANILGILARI

Mormon tarikati 1830 yılında kendisini peygamber olarak gören Joseph Smith tarafından Amerika'da kuruldu. Mormonlar şu iddiada bulunurlar:

1. Dayanakları, Mormon Kitabı. Öğreti ve Antlaşmalar, Paha biçilmez İnci kitaplar. Kutsal Kitap kurtuluş için geçerli değildir. Onlara göre Mormon Kitabını Tanrı' nın gerçek sözü olarak kabul edip 'Son Günlerin Azizleri' dedikleri Mormon cemaatine tabi olmak gerekir.

'İster biz, ister gökten bir melek size bildirdiğimize ters düşen bir müjde bildirirse, lanet olsun ona!
Daha önce söylediğimizi şimdi yine söylüyorum: Bir kimse size kabul ettiğinize ters düşen bir müjde bildirirse, ona lanet olsun!' (Galatyalılar 1:8-9).

2. Çok tanrıcı, politeyistlerdir. Onlara göre Baba Allah, Kutsal Ruh ve diğer tanrılar başlangıçta evlenen, zürriyet yetiştiren insanlar olup zamanla Tanrı durumuna gelmişlerdir.

'Seni Mısır`dan, köle olduğun ülkeden çıkaran Tanrın RAB benim.
Benden başka tanrın olmayacak' (Mısır'dan Çıkış 20:2-3). (Tesniye 6: 4-9).

3. Allah ile İsa Mesih gerçek bedene sahip tanrılardır ve sürekli gelişmektedirler!
'Tanrı ruhtur, O`na tapınanlar da ruhta ve gerçekte tapınmalıdırlar' (Yuhanna 4:24).

4. İsa Mesih mucizevi bir şekilde değil, doğal bir şekilde doğdu.

5. Şeytan İsa Mesih'in doğrudan kardeşiydi.

6. Yeryüzündeyken İsa Mesih'in birçok eşi vardı.

7. İsa Mesih'in verdiği fidye, kurtuluş için tam yeterli değildir.

8. İnsanın kendisi doğumda beden almadan önce ruh olarak gökte mevcuttur.

9. İlk insan Adem dünyanın tanrısıdır. Mormon öğretisini benimseyerek ölenler tanrılar durumuna yükselir.

'Çünkü Tanrı biliyor ki, o ağacın meyvesini yediğinizde gözleriniz açılacak, iyiyle kötüyü bilerek Tanrı gibi olacaksınız' (Yaratılış 3:5).

10. Melkisedek ve Harun'un kahinlik yetkisi İsa'nın öğrencileri Yuhanna, Petrus ve Yakup tarafından Joseph Smith ve Oliver Cowdery'e aktarılmıştır (İbraniler 9.Bölümün tamamı oku).

11. Mormon kilisesinin kahinleri Tanrı'nın yeryüzündeki hükümetidir, onları reddedenler mahkum edileceklerdir.

12. Tanrı rüya, görümler, melekler vs... aracılığıyla yeni vahiyler vermeye devam etmektedir.

'İster biz, ister gökten bir melek size bildirdiğimize ters düşen bir müjde bildirirse, lanet olsun ona!

Daha önce söylediğimizi şimdi yine söylüyorum: Bir kimse size kabul ettiğinize ters düşen bir müjde bildirirse, ona lanet olsun!' (Galatyalılar 1: 8-9).

13. Kutsal Ruh'un armağanlarını dağıtanlar Mormon kahinlerdir.

14. Putperestler, Mormon mesajını işitmeyenler gerçeği işitmek amacıyla dirilecek, kabul edenler kurtulacak, etmeyenlerse helak olacaklar.

'Çünkü Tanrı diyor ki, “Uygun zamanda seni duydum, Kurtuluş günü sana yardım ettim.” Uygun zaman işte şimdidir, kurtuluş günü işte şimdidir' (2.Korintliler 6:2).

15. Vaftiz olmak kurtuluşun çok önemli bir şartı olduğundan Mormon inanlıları çoktan ölmüş yakınlarının kurtuluşu için onların yerine temsilen vaftiz olurlar.