[P.u.S.u]

SIRTLANLAR


Asıl sırtlanlar (Hyaeninae), sırtlangiller (Hyaenidae) familyasının bir alt familyası. Büyükçe sayılabilecek karasal etobur memelidirler.
// Özellikleri

Afrika kıtası ve Hint alt kıtasına özgüdür. Leş de yerler. Aslan, pars gibi güçlü hayvanların elinden kolaylıkla avlarını alabilirler. Afrika'da bulunan etobur hayvanların arasındaki en güçlü çeneye sahip hayvanlardır. Asıl sırtlanların çeneleri o kadar kuvvetlidir ki kemikleri bile kırabilirler. Bu yüzden çok aç kaldıklarında kemik yedikleri de görülmüştür.

Yaşam şekli

Asıl sırtlanlar "klan" adı verilen küçük gruplar halinde yaşarlar ve klanın başında bir dişi vardır. Sürüyü ava yönlendiren ve sürüye yol gösteren kraliçedir. Klanlar bir veya üç erkekten ve dişilerden oluşur. Hiyerarşik bir düzen vardır, en üst tabakada kraliçe bulunur. Erkekler en alt tabakada yer alır. Genelde en çok yavrulayan kraliçedir. Ancak bazı klanlarda kraliçenin davranışları saldırganlık düzeyine ulaşabilir. Klandaki diğer sırtlanlar için dayanılmaz bir hal alabilen bu durum sonucu "devrim" olur ve kraliçe tahtından indirilir. Yinede bu durum oldukça ender görülür.
Asıl sırtlan klanlarının kendilerine ait olan ve savundukları bir bölgeleri vardır. Diğer sırtlan klanlarıyla yaşanan çarpışmalar az olsada en büyük tehdit geniş aslan sürüleridir. Özellikle az sayıda sırtlandan oluşan klanlar için bölgelerinin aslanlar tarafından işgal edilmesi ölümcül sonuçlara yol açabilir. Bölgelerini koruma stratejileri saldırıp öldürmeye yönelik değildir. Yalnızca sayıca üstünlük sağlayarak göz dağı verip korkutma amacı güderler. Ancak özellikle erkek aslanlar sırtlanlardan hiç hoşlanmazlar. Yakaladıkları sırtlanları öldürmekte tereddüt etmezler. Bu sırtlan klanları için acı kayıplara neden olabilmektedir.

İnsanlarla ilişkileri

Sırtlanlar için avlaması en kolay hayvanlar çevre bölgelerde yaşayan insanların sürüleridir. İnsanlar hayvanlarını ilkel çitlerle korurlar. Ancak bu çitler sırtlanlar için aşılamayacak güçlükte değillerdir. Bu nedenle sürülerini korumak isteyen insanlar tarafından öldürüldükleri bilinmektedir.

[YaKaMoZcuk]

SIRTLAN

Bunu Biliyor muydunuz?

Sırtlanları inceleyen uzmanların çoğu kez üzüntüyle dile getirdikleri konu, kendilerine zeki ve hatta güzel görünen bu yaratıkların haksız ve basmakalıp yakıştırmalara maruz kalmaları. Ama sırtlan adını duyunca, insanların hayal gücünde canlanan imge hiç de öyle değil. Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley) biyologlarından Stephen Glickman’ın aktardığına göre, Disney animasyon uzmanları Aslan Kral (The Lion King) filmine taslak hazırlamak için bir sırtlan araştırma kuruluşuna gittiklerinde, buradaki araştırmacılar bu yırtıcının daha olumlu bir yaklaşımla yansıtılması için ricada bulunmuşlar. Gelin görün ki, filmdeki sırtlan üçlüsü karşılarına sevimlilikten uzak bir görüntüyle çıkmış.
Sırtlanların kötü ününe dair birkaç örnek şöyle sıralanabilir:

• Tanzanya ve Hindistan’da sırtlan, cadıların gözde binek hayvanı sayılıyor.
• Sudan halk edebiyatı ve 14. yüzyıldan sonraki İran tıp yazıları, aynen kurt adam gibi karanlık çöktüğünde insanlara saldıran yarı insan, yarı sırtlan bir yaratığa karşı uyarılarda bulunuyor.
• Ortaçağda sırtlanların mezarları kazdıklarına ve insan cesetlerini yediklerine inanılırdı.
• Daha olumlu yaklaşımlara bakacak olursak, bazı kültürlerde sırtlan vücudundan alınan parçaların aşk iksiri ve afrodizyak olarak etkili olduğu kanısı yaygındı.

[Sedef 21]

[P.u.S.u]

[YaKaMoZcuk]

sırtlan